Хебрејска азбука

Хебрејска азбука или хебрејско писмо (алеф-бет, на хебрејски: , алефбет 'иври) — азбука од 22 букви и се користи за пишување на хебрејскиот јазик. Пет од овие букви имаат различна форма кога се појавуваат на крај од зборот. Хебрејските букви се користат за пишување и на неколку хебрејски јазици во дијаспората како на пример јидиш, ладино и јудеоарапските јазици. Писмото се пишува од десно кон лево.

Хебрејскиот збор за „азбука“ е אלפבית (alephbet), именуван според називот на првите две букви од азбуката. Оваа азбука е абџадска, што значи користи симболи само за согласки, но подоцна се создале средства за означување на самогласките со додавање на посебен самогласен знак наречен никуд.

Бројот на букви, редоследот на буквите и фонетската вредност на буквите од хебрејскиот јазик се горе долу исто со арамејскиот јазик, бидејќи двата јазика го презеле феникиското писмо за пишување.

Според современите јазичари, модерното писмо (наречено и како квадратесто писмо или блоковно писмо) еволуирало во 3 милениум п.н.е. од арамејското писмо кои се користело од евреите за пишување на нивниот јазик од VI век п.н.е. Пред тоа, евреите користеле писмо настанато од феникиското писмо и тоа писмо се користи и денес самариќаните го користат тоа писмо за религиски потреби.

 Букви 

Хебрејската азбука се состои од следните букви, од кои пет имаат посебна форма кога се на крајна позиција.

АлефБетГимелДалетХејВавЗајинХетТетЈодКафאבגדהוזחטיכךЛамедМемНунСамехАјинПеЦадеКофРешШин/ СинТавלמנסעפצקרשתםןףץ

Забелешка: Табелата се чита од десно кон лево..

Изговор

Согласки
Гласовите кои ги претставуваат буквите се:

 букви              <span style="font-size:45%;font-family:'Liberation Sans Narrow', 'Arial Narrow', sans-serif;font-style:condensed">(нестандарднo)      МФА ,        ,        ~   букви                    МФА        ~,       ~    

Шин и син

Буквите шин и син, или ш и с, се пишуваат со иста буква (). Кога треба да се означи кој глас во текстот буквата претставува, тогаш се користат точки над самата буква, односно:

 буква име транслитерација МФА македонски  (лева точка) sin s  с  (десна точка) shin sh  ш

Дагеш

Дагеш е точка која се користи за да се означи дека една буква има две различни вредности. Со други зборови, ако една буква нема точка се чита на еден начин, а ако точка на друг. Дагешот се користи за следните гласови:

 име со дагеш без дагешбуква транслитерација МФА македонски буква транслитерација МФА македонски бет  b /b/ б  v /v/ в каф  k /k/ к  kh/ch/x /χ/ х пеј  p /p/ п  f/ph /f/ ф

Согласки со иста вредност

Следниве согласки, иако имаат различна форма, се читаат исто:

 букви транслитерација МФА алеф*  ајин* - (самогласка) бет (без дагеш) вав v  хет каф (без дагеш) kh/ch/h  теттав t  каф (со дагеш)коф k  самех син (со лева точка) s  цади* тав-самех* и тав-син*ts/tz
* варира

Самогласки

Хебрејските букви алеф, хе, вав и јод може понекогаш да означат и самогласка, покрај тоа што се согласки. Тие може да ги означат следните гласови: . Кога овие букви означуваат самогласка, тие се дел од знакот за самогласката во комбинација со никудот (надредни знаци за самогласки). Буквите  и  се тивки, немаат вредност.

{|class="wikitable"
|-
!буква!!име!!согласна вредност||самогласна вредност!!име на самогласна вредност||означена самогласка
|- align=center
| style="font-size:200%"|
|| алеф||  || — || —
|| ê, ệ, ậ, â, ô
|- align=center
| style="font-size:200%"|
|| хе|| || — || — 
|| ê, ệ, ậ, â, ô
|- align=center
|rowspan=2 style="font-size:200%"|
|rowspan=2| вав
|rowspan=2| 
| style="font-size:200%"|
|
| ô
|- align=center
| style="font-size:200%"|
|
| û
|- align=center
|rowspan=2 style="font-size:200%"|
|rowspan=2| јод
|rowspan=2| 
|style="font-size:200%"|
|
| î
|- align=center
|style="font-size:200%"|
|
| ê, ệ
|}

Белешка: Самогласките (никудот) и согласките кои означуваат самогласки воопшто не се користат од луѓе чиј мајчин јазик е хебрејскиот. Тие знаат кои самогласки каде се наоѓаат. Никудот и согласките кои функционираат како самогласки се користат за странци, за мали деца кои не знаат добро да читаат хебрејски и сл.

Самогласни надредни знаци - никуд

Никудот е систем на точки кои се користат да се означи дека пред или по некоја согласка следува самогласка. Овој систем не се користи од луѓе чиј мајчин јазик е хебрејскиот. Во израелскиот хебрејски има пет самогласки (а, е, и, о, у) но повеќе начини за запишување на истите:

 име буквахебрејски МФА транслитерација македонски хирик 35px  iкорпорации зејре 35px , ( withсо следователен јод) e, (ei со следователен јод)  ќе, Мејн сегол 35px  e ќе патах 35px  a слично на мајка камац סָ‎</center> , (или ) a, (или o) слично на мајка холам хасер 23px  oслично на море холам малеוֹ  o слично на море шурук35px  u долга у кубуц 35px  u долга у

Белешка: Круговите и вертикалните линии се замена за согласката која треба да се искористи во зборот.

Форми

 име Варијанти стандардни хебрејски букви потомциSerifSans-serifMono-spacedракописнорашискифеникискипалеохебрејскаарамејска алеф א א א17pxFile:Alef (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Alef Alef 20px бет ב ב ב17pxFile:Bet (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Beth Bet 20px гимел ג ג ג17pxFile:Gimel (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Gimel Gimel 20px далет ד ד ד17pxFile:Daled (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Daleth Daled 20px хе ה ה ה17pxFile:He (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|He Heh 20px вав ו ו ו17pxFile:Vav (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Waw Vav 20px зајин ז ז ז17pxFile:Zayin (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Zayin Zayin 20px хет ח ח ח17pxFile:Het (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Heth Khet 20px тет ט ט ט17pxFile:Tet (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Teth Tet 20px јод י י י17pxFile:Yud (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Yodh Yud 20px каф כ כ כ 17px File:Kaf-nonfinal (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Kaf Khof 20px крајна каф ך ך ך 17px File:Kaf-final (Rashi-script - Hebrew letter).svg ламед ל ל ל17pxFile:Lamed (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Lamedh Lamed 20px мем מ מ מ 17px File:Mem-nonfinal (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Mem Mem 20px крајна мем ם ם ם 17px File:Mem-final (Rashi-script - Hebrew letter).svg нун נ נ נ 17px File:Nun-nonfinal (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Nun Nun 20px крајна нун ן ן ן 17px File:Nun-final (Rashi-script - Hebrew letter).svg самех ס ס ס17pxFile:Samekh (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Samekh Samekh 20px ајин ע ע ע17pxFile:Ayin (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Ayin Ayin 20px пеј פ פ פ 17px File:Pe-nonfinal (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Pe Pey 20px крајна пеј ף ף ף 17px File:Pe-final (Rashi-script - Hebrew letter).svg цади צ צ צ 17px File:Tsadik-nonfinal (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Sade Tzadi 20px, 20px крајна цади ץ ץ ץ 17px File:Tsadik-final (Rashi-script - Hebrew letter).svg коф ק ק ק17pxFile:Kuf (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Qof Quf 20px реш ר ר ר17pxFile:Resh (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Res Resh 20px шин ש ש ש17pxFile:Shin (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Sin Shin 20px тав ת ת ת17pxFile:Taf (Rashi-script - Hebrew letter).svg 25px|Taw Tof 20px

Букви за јидиш

 букви опис  Овие букви се наменети за јазикот јидиш. Тие не се употребуваат во стандардниот хебрејски јазик.  Надредниот знак рафе не се користи често во хебрејскиот јазик. Понекогаш се користи во јудуш за полесно читање.

Бројчена вредност

Хебрејските букви како броеви се користат во ограничен контекст, најчесто во религиски календари, оценки во училиштата, и сл. Бројчените вредности на буквите се:

буквавредност буквавредност буквавредностא1י10ק100ב2כ20ר200ג3ל30ש300ד4מ40ת400ה5נ50ך500ו6ס60ם600ז7ע70ן700ח8פ80ף800ט9צ90ץ900

 Наводи 

 Библиографија 
Корените на хебрејската азбука:
 Hoffman, Joel M. 2004. На почетокот: Кратка историја на хебрејскиот јазик. , New York University Press. 
 Saenz-Badillos, Angel. 1993. Историја на хебрејскиот јазик. Кембриџ, Англија: Cambridge University Press.
 Steinberg, David. Историја на хебрејскиот јазик. 
 Алеф-бет кратко проучување. 

 Надворешни врски 

 Часови за хебрејската азбука
 Како да се пишуваат буквите
 Official Уникод стандарди за хебрејскиот
 Транскрибирај го твоето англиско име на хебрејска азбука 
Тастатури
 LiteType.com 
 Хебрејска транслитерација 
 Mikledet.com