Лутичиња

Лутичињата (науч. Ranunculaceae) —  на цветни растенија. Името на ова семејство е изведено од основниот род Ranunculus (лутиче). Освен овој род, други членови на семејството се и Anemone (сасата), Aconitum и Clematis. Името ranuncula е доцнолатински израз за "мала жаба", деминутив од rana (жаба).

Според податоците на Кралските ботанички градини од Лондон, ова семејство се состои од 51 до 88 родови со околу 2.500 видови. По бројност, најважни родови се Ranunculus (600 видови), Delphinium (365 видови), Thalictrum (330 видови), Clematis (325 видови) и Acontium (300 видови).

Лутичињата можат да се најдат насекаде низ светот, но најчести се во умерените и ладни области на северната полутопка. Семејството опфаќа многу украсни растенија кои потекнуваат од Хималаите, од кои некои се со лековита вредност.

 Морфологија 

Лутичињата се јавуваат како тревести растенија, грмушки или лијани. Стеблата се со концентрични спроводни снопчиња или, пак, тие се расфрлени во стеблото. Присутни се алкалоиди од типот на ранункулин или некои тритерпеноидни сапонини. Листовите се последователни и спирално поредени на стеблото, прости или сложени, а нерватурата е палматна или пинатна.

Соцветијата се со симподијален раст, а понекогаш се редуцирани до еден цвет. Цветовите се најчесто хермафродитни, со радијална или билатерална симетрија, цветните дршки се кратки или долги. Околуцветните елементи обично не се триделни. Чашкините ливчиња се најчесто 5 и се слободни, што е исто и за венечните. Базалниот дел од околуцветникот најчесто произведува нектар (веројатно од стаминодиите, односно стерилни прашници). Прашниците се многубројни, додека поленот е триколпатен. Плодните листови се обично 5 или повеќе, често редуцирани до 1, многу често слободни. Плодникот е натцветен, додека плацентацијата е странична. Плодот е во вид на збир од оревчиња, а кај некои претставници бобинка.

Цветната формула на лутичињата е: * K2-5 C5 A ∞ G∞


 Систематика 
десно|200п|thumb|Anemone narcissiflora.
Ова семејство е прифатено од сите таксономи и од APG системот. Таа е дел од редот Ranunculales во кладот на вистински дикотиледони (Eudicota).

Следниот кладограм е даден од страна на APG II системот кој се основа на скорешната молекуларна филогенија.

 Поважни родови 
десно|270п|thumb|Clematis vitalba (повит).
мини|Кукурек (Helleborus)
мини
 Aconitum 
 Actaea 
 Adonis - гороцвет
 Anemone - анемоне
 Anemonella - ветерско цвеќе
 Anemonopsis
 Aquilegia 
 Archiclematis
 Asteropyrum
 Barneoudia
 Beesia
 Calathodes
 Callianthemum
 Caltha 
 Ceratocephala
 Cimicifuga 
 Clematis - повит
 Clematopsis Consolida 
 Coptis 
 Delphinium 
 Dichocarpum
 Enemion 
 Eranthis 
 Glaucidium 
 Hamadryas
 Helleborus - кукурек
 Hepatica 
 Hydrastis 
 Isopyrum 
 Knowltonia
 Komaroffia
 Krapfia
 Kumlienia
 Laccopetalum
 Leptopyrum Megaleranthis
 Metanomone
 Miyakea
 Myosurus - глувчешки опаш
 Naravelia
 Nigella 
 Oreithales
 Paraquilegia
 Paroxygraphis
 Pulsatilla 
 Ranunculus - лутиче
 Semiaquilegia
 Souliea
 Thalictrum 
 Trautvetteria 
 Trollius - планински божур
 Urophysa
 Xanthorhiza 

Лутичињата како мотив во уметноста
 „Лутичиња“ — песна на Јозо Т. Бошковски од 1981 година.Јозо Т. Бошковски, Деца и цвеќиња и ѕвезди, Нов свет, Скопје, 1981, стр. 10.

 Надворешни врски 

 Наводи 


Категорија:Лутиковидни