Упростен систем за романизацијата на бугарскиот јазик

Упростениот систем за романизацијата на бугарскиот јазик (англиски: Streamlined System, бугарски: обтекаема система) е создаден од бугарскиот научник Љубомир Иванов и примен во употреба од Бугарската комисија за антарктички имиња на 2 март 1995,Потекло на правиот систем од 1995 година: неофицијална употреба во документ од 1989. L.L. Ivanov, Toponymic Guidelines for Antarctica, Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, Sofia, 1995. M. Gaidarska, The Current State of the Transliteration of Bulgarian Names into English in Popular Practice, Contrastive Linguistics, XXII, 1998, 112, pp. 69-84. Inventaire des outils de romanisation.  Bibliothèque et Archives Canada. Ottawa 2006.  (2019 edition ) а подоцна утврден од бугарската владаL.L. Ivanov, On the Romanization of Bulgarian and English, Contrastive Linguistics, XXVIII, 2003, 2, pp. 109-118. ISSN: 0204-8701; Errata, id., XXIX, 2004, 1, p. 157. G. Selvelli. Su alcuni aspetti ideologici dei sistemi di traslitterazione degli alfabeti cirillici nei Balcani.  Studi Slavistici XII (2015). pp. 159–180. Andreev A., I. Derzhanski eds.  Bulgarian Academy of Sciences: Institute of Mathematics and Informatics, founded 1947.  Sofia: Multiprint Ltd., 2007.  64 pp.   ISBN 978-954-8986-27-4 (со декрети бр. 61 од 2 април 1999, бр. 10 од 11 февруари 2000Правилник за издавање на бугарските лични документи, Државен весник број 14, 2000 г. , бр. 269 од 3 октомври 2006 и бр. 3 од 26 октомври 2006Министерство за регионален развоj, Наредба № 3 од 26 октомври 2006 г. за латинична транслитерација на бугарските географски имиња, Државен весник број 94, 21 ноември 2006 г. United Nations Document E/CONF.98/CRP.71. 17 August 2007. ) за пошироко користење во лични карти, пасоши, патни знаци, официјални информатички системи, бази на податоци, веб-места на локални управи и сл.

Упростениот систем е утврден со Законот за транслитерацијата донесен од Бугарското народно собрание во 2009 г.Државен весник број 19, 13 март 2009 г. 

Системот е усвоен и од страна на ОН во 2012 година,Bulgarian. Report on the Current Status of United Nations Romanization Systems for Geographical Names. Compiled by the UNGEGN Working Group on Romanization Systems. Version 4.0, February 2013. Romanization System In Bulgaria. Tenth United Nations Conference on the Standardization of Geographical Names. New York, 2012.  а за службена употреба во САД и Велика Британија, од страна на BGN и PCGN во 2013 година.Romanization System for Bulgarian: BGN/PCGN 2013 System. National Geospatial-Intelligence Agency, September 2014. 

АAБBВVГGДDЕEЖZHЗZИIЙYКKЛLМMНNОOПPРRСSТTУUФFХHЦTSЧCHШSHЩSHTЪAЬYЮYUЯYA

Правиот систем е сличен на претходниот Систем BGN/PCGN од 1952 г. за романизација на бугарскиот јазик, којшто беше со важност во САД и во Обединетото Кралство до 2013 година. Сепак, вториот систем ги транслитерира кириличните букви Х, Ь и Ъ како KH, ’ (апостроф) и Ŭ, докека првиот систем наместо тоа ги користи буквите H, Y и A.USBGN, Romanization Systems and Roman-Script Spelling Conventions, 1994, pp.15-16. 

Иванов предлага неговиот пристап кон транслитерацијата да се користи и за други кирилични азбуки, вклучувајќи ги руската и македонската.Ivanov, L. Streamlined Romanization of Russian Cyrillic. Contrastive Linguistics. XLII (2017) No. 2. pp. 66-73. ISSN 0204-8701 Romanization of Macedonian: The 2003 Streamlined System 

Приказ преку пример
Пример (Член 1 на Универзалната декларација за човековите права):
 Всички хора се раждат свободни и равни
по достойнство и права.  Те са надарени
с разум и съвест и следва да се отнасят
помежду си в дух на братство. Vsichki hora se razhdat svobodni i ravni
po dostoynstvo i prava.  Te sa nadareni
s razum i savest i sledva da se otnasyat
pomezhdu si v duh na bratstvo.

 Реверзибилност 
Системот не е реверзибилен, бидеjќи ги транслитерира А, Ж, Й, Ц, Ш, Щ, Ю, Я на истиот начин какошто и соодветно Ъ, ЗХ, Ь, ТС, СХ, ШТ, ЙУ, ЙA.  Една помошна, реверзибилна варијанта на Упростениот систем е предложена од Љ. Иванов, Д. Скордев и Д. Добрев за користење во посебните случаи во кои повторното воспоставување на бугарските зборови од нивните латинични форми ќе биде приоритетна неопходност.  Со таа цел, буквите и комбинациите од букви Ъ, Ь, ЗХ, ЙА, ЙУ, СХ, ТС, ТШ, ТЩ, ШТ, ШЦ се транслитерираат соодветно како `A, `Y, Z|H, Y|A, Y|U, S|H, T|S, T|SH, T|SHT, SH|T, SH|TS.L. Ivanov, D. Skordev and D. Dobrev.  The New National Standard for the Romanization of Bulgarian.  Mathematica Balkanica.  New Series Vol. 24, 2010, Fasc. 1-2.  pp.121-130.  ISSN 0205-3217 

 Извори 

Категорија:Бугарски јазик
Категорија:Транслитерација и транскрипција