Бобови

Бобовите (науч. Fabaceae) наречени и легуминозни (Leguminosae) се семејство на растенија - трета најголема фамилија на цветни растенија (по орхидеите и главоцветните), како и втората по стопанска и економска важност (после фамилијата на тревите).

Во бобовите растенија спаѓаат голем број на култивирани видови кои служат за исхрана на човекот и животните, како и за добивање на масла, влакна, нафта, природни ѓубрива, лекови итн. Фамилијата вклучува и неколку модел организми за генетски истражувања (како грашокот, со кој Грегор Мендел ги поставил основите на генетиката).

 Адаптивни типови и распространување 

Овие растенија може да бидат едногодишни и повеќегодишни тревести растенија, грмушки, дрвја, лијани па дури и неколку водни растенија. Бобовите се често доминантни елементи на растителноста во умерените и тропските региони на светот. Особено се чести во тропските шуми и умерените грмушести региони со сезонски сува клима.

 Морфолошки особености 


Претставниците од оваа фамилија имаат голема потреба за азот во нивниот метаболизам. Имено, овие растенија живеат во симбиоза со азотофиксаторски бактерии кои формираат нодули (грутки) на кореновиот систем на растението, каде го врзуваат атмосферскиот азот во нитрити и нитрати. Оваа симбиоза е еколошки необично важна, бидејќи единствено на овој начин азотот се инкорпорира во живата материја.

Морфолошки, претставниците од оваа фамилија се одликуваат со прости или сложени листови (перести или двојно перести), едноделни или триделни (како кај луцерката и детелината), а може и да се метаморфозирани (како кај родот Acacia). Кај некои видови, како Lathyrus, листовите се редуцирани во мустачки, а кај грашокот тие се спирално поредени, со стипули (прилисници) кои понекогаш може да се големи и листовидни. Листовите може да бидат метаморфозирани во трнови (како кај Prosopis и багремот).

Цветовите се симетрични или асиметрични (актиноморфни или зигоморфни, соодветно), хермафродитни, со еден натцветен плоден лист (карпела) кој може да биде хипогински (кога прашниците, чашкините и венечните ливчиња се прикачени за основата на јајчникот) или перигински (кога овие елементи не се прикачени за јајчникот, туку се распоредени околу него), петделни, поредени единечно или во рацемозни, игличести или главичести соцветија. Главната обединувачка одлика на фамилијата е плодот наречен легума. Со неколку исклучоци, легумите се еднокоморни (со една локула) мешунки, со париетална плацентација долж адаксијалната спојница (сутура) на плодот. Во јајчникот постојат два или повеќе семенови зачетоци (овули), поредени во два наизменични реда на плацентата.

Околуцветните листови се дводелни, односно диференцирани на чашка и венче. Чашката е претставена со 5 срасната чашкини ливчиња, додека венчето со 5 венечни ливчиња кои имаат карактеристичен распоред кој потсетува на раширени крилја на пеперутка (затоа фамилијата се нарекува и !пеперугоцветни„). Најгорното венечно ливче е најчесто најголемо и е превиено нагоре, а се нарекува знаменце (бајраче или Vexillum). Двете странични венечни ливчиња се крилца (allae), а најдолните две венечни ливчиња се сраснати со рабовите и се нарекуваат чамчиња (carina). Во чамчето се наоѓаат прашниците и плодникот.

 Систематика 

Во фамилијата има околу 730 рода во кои се распоредени 20.000 вида. Постојат три потсемејства и околу 45 племиња:
мини|десно|410п|Морфологија на цветот на кинеска глицинија (Wisteria sinensis)
 Caesalpinioideae:
{| class="prettytable"
|- valign="top"
| 
 Caesalpinieae
|
 Cassieae
|
 Detarieae
|}
 Faboideae
{| class="prettytable"
|- valign="top"
| 
 Abreae
 Adesmieae
 Aeschynomeneae
 Amorpheae
 Astragaleae
 Bossiaeeae
 Brongniartieae
 Carmichaelieae
 Cicereae
|
 Coronilleae
 Crotalarieae
 Cytiseae
 Dalbergieae
 Daleeae
 Desmodieae
 Dipteryxeae
 Euchresteae
 Fabeae
|
 Galegeae
 Genisteae
 Hedysareae
 Hypocalypteae
 Indigofereae
 Liparieae
 Loteae
 Millettieae
 Mirbelieae
|
 Phaseoleae
 Podalyrieae
 Psoraleeae
 Robinieae
 Sophoreae
 Swartzieae
 Thermopsideae
 Trifolieae
 Vicieae
|}
 Mimosoideae
{| class="prettytable"
|- valign="top"
| 
 Acacieae
|
 Ingeae
|
 Mimoseae
|
 Mimozygantheae
|
 Parkieae
|}
Тука припаѓа и племето Cercideae со четири или дванаесет рода и околу 265 вида, кое не може да се вклопи во било која од погоре наведените фамилии:

 Adenolobus (Harv. ex Benth. & Hook. f.) Torre & Hillc.
 Bauhinia L. 
 Brenierea Humbert
 Cercis L. - Јудино дрво
 Griffonia Baill.
 Tylosema (Schweinf.) Torre & Hillc.

 Галерија 

 Наводи 

 Надворешни врски 


Категорија:Кружење на азотот