Таџички јазик

Таџичкиот јазик (таџикистански или таџички персиски) е модерна варијанта на персискиот јазик што се зборува во Средна Азија. Јазикот спаѓа во семејството на индоевропски јазици од иранската подгрупа на јазици. Јазикот е мајчин јазик на таџикистанците и е службен јазик во Таџикистан.
Поради историските и политичките причини, јазикот се одделил од порано истиот персиски јазик што се зборува во Иран и Авганистан.  Јазикот добил посебна стандардизација и имал големо влијание од рускиот јазик. Таџикистанскиот се засновал на северозападниот дијалект околу градот Самарканд и поради тоа се чувствува и влијание од узбечки јазик.

 Распространетост 
Најзначајните градови каде се збори таџички персиски јазик во Средна Азија се градовите Самарканд и Бухара, денес во Узбекистан. Во овие градови денес има значајно таџичко население, но има и на границата со Таџикистан. Според официјалните податоци на Узбекистан, во државата живеат околу 5% Таџици од вкупното населениеUzbekistan. The World Factbook. Central Intelligence Agency (13 декември 2007). Посетено на 2007-12-26.. Ова не вклучува етнички Таџици кои од различни причини не се изјасниле како такви. За време на СССР Таџиците во Узбекистан имале две можности: или да останат во Узбекистан и да се пишат како Узбеци или да се преселат во послабо развиениот Таџикистан. .Rahim Masov, The History of the Clumsy Delimitation, Irfon Publ. House, Dushanbe, 1991 . English translation: The History of a National Catastrophe, transl. Iraj Bashiri, 1996. Така, грубо гледано, околу 15 до 20 проценти од вкупното население на Узбекистан се Таџици.Richard Foltz, "The Tajiks of Uzbekistan", Central Asian Survey, 15(2), 213-216 (1996).

Во Таџикистан, 80% од населението се Таџици и персискиот јазик доминира во државата. Во северен Авганистан, Таџиците се доминантно население, каде во државата има 25% до 30% Таџици. Најголема дијаспора Таџиците имаат во Русија и во средноазиските држави.

 Дијалекти 

Таџичките дијалекти се поделени на следните групи:

 Северни дијалекти (северен Таџикистан, јужен Узбекистан и Киргистан).
 Централни дијалекти
 Јужни дијалекти 
 Југоисточни дијалекти

 Фонологија 
 Самогласки 
 ПредниЦентралниЗадниЗатворениСредни1Отворени

 Согласки 

лабиоденталнизабно/алвеоларнипосталвеоларнинепчанивеларниувуларниглоталниносним н експлозивнип  б т  д к  г қ ъ фрикативниф  в  с  з  ш  ж  х ғ  ҳ африкативнич    вевнирапроксимантнил й 

 Писмо 

Во Таџикистан како и во останатите држави од поранешниот СССР, таџичкиот се пишувал со кирилица, иако до 1930 година се пишувал на латиница и на персиско писмо. Од 1928 до 1930 година се користела латиницата, но била заменета со кирилица која се користи и денес. Во 2008 министерот за култура на Таџикистан изјавил дека кога ќе се запознае целото таџикистанско население со персиската азбука, тогаш кирилицата и латиницата ќе бидат заменети со персиското писмо."Tajikistan may consider using Persian script when the conditions are met" , interview of Tajikistan's Deputy Culture Minister with Iranian News Agency, 2 мај 2008.

 Поврзано 
 Персиски јазик
 Таџичка азбука
 Дари

 Наводи 

 Користена литература 
 Ido, S. (2005) Tajik ISBN 3-89586-316-5
 Korotow, M. (2004) Tadschikisch Wort für Wort. Kauderwelsch ISBN 3-89416-347-X
 Lazard, G. (1956) "Caractères distinctifs de la langue tadjik". Bulletin de la Société Linguistique de Paris. 52. pp. 117–186
 Lazard, G. "Le Persan". Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden. 1989.
 Windfuhr, G. (1987) in Comrie, B. (ed.) "Persian". The World's Major Languages. pp. 523–546
 Perry, J. R. (2005) A Tajik Persian Reference Grammar (Boston : Brill) ISBN 90-04-14323-8
 Rastorgueva, V. (1963) A Short Sketch of Tajik Grammar (Netherlands : Mouton) ISBN 0-933070-28-4

 Надворешни врски 
 Светска заедница за таџички јазик
 Ethnologue за таџички
 BBC на таџички

Категорија:Таџички јазик
Категорија:Југозападни ирански јазици
Категорија:Јазици во Кина
Категорија:Јазици во Русија
Категорија:Јазици во Казахстан