Усноцветни

Усноцветни (науч. Lamiaceae или Labiatae) — семејство на растенија која се состои од околу 210 родови и околу 3500 видови. Порано се сметало дека е во блиско сродство со врбинките (Verbenaceae), но неколку скорешни филогенетски истражувања покажале дека многубројните родови класифицирани во Verbenaceae припаѓаат во Lamiaceae, така што најкарактеристичните родови од Verbenaceae не се во блиско сордство со оние од Lamiaceae, а се најблиски сродници со другите членови на редот на усноцветовидните (Lamiales).

 Морфолошки одлики 

Растенијата од ова семејство најчесто се ароматични и се претставени со нашироко користени зачински билки (како босилекот, нането, рузмаринот, жалфијата, чубрицата, мајораната, ориганото, мајчината душичка, лавандата и перилата). Некои се грмушести видови, но ретки се дрвјата и лијаните. Многу членови на семејството се нашироко култивирани, што се должи не само на нивните ароматични квалитети, туку и на лесното одгледување: овие растенија се меѓу оние кои најлесно се размножуваат со резници од стеблото. Одредени видови се одгледуваат како декоративни растенија, како колеусот на пример. Други се одгледуваат за исхрана, и тоа најмногу поради семињата (како Salvia hispanica).

Првичното име на семејството е Labiatae, кое е дадено како резултат на тоа што цветовите кај овие растенија најчесто имаат венечни ливчиња споени во горна и долна усна (labia на латински значи усна). Меѓутоа, во почеста употреба е името Lamiaceae.

Листовите се наспрамни, при што секој пар на листови од едно членче дава извиткан изглед. Стеблата се најчесто квадратни на напречен пресек, но ова својство не се среќава кај сите членови на семејството, а понекогаш се среќава кај претставници од други семејства.

Цветовите се билатерално симетрични, со 5 споени чашкини и венечни ливчиња. Тие се најчесто хермафродитни.

 Родови 
Acanthomintha
Achyrospermum
Acinos
Acrocephalus
Acrotome
Acrymia
Aeollanthus
Agastache
Ajuga
Ajugoides
Alajja
Alvesia
Amethystea
Anisochilus
Anisomeles
Antonina
Asterohyptis
Ballota
Becium
Benguellia
Blephilia
Bostrychanthera
Bovonia
Brazoria
Bystropogon
Calamintha
Capitanopsis
Capitanya
Caryopteris
Catoferia
Cedronella
Ceratanthus
Chamaesphacos
Chaunostoma
Chelonopsis
Cleonia
Clinopodium
Colebrookia
Coleus*
Collinsonia
Colquhounia
Comanthosphace
Conradina
CraniotomeCuminia
Cunila
Cyclotrichium
Cymaria
Dauphinea
Dicerandra
Dorystaechas
Dracocephalum
Drepanocaryum
Eichlerago
Elsholtzia
Endostemon
Englerastrum
Eremostachys
Eriope
Eriiophyton
Eriopidion
Eriothymus
Erythrochlamys
Eurysolen
Fuerstia
Galeopsis
Geniosporum
Glechoma
Glechon
Gomphostemma
Gontscharovia
Hanceola
Haplostachys
Haumaniastrum
Hedeoma
Hemiandra
Hemigenia
Hemizygia
Hesperozygis
Heterolamium
Hoehnea
Holocheila
Holostylon
Horminum
Hoslundia
Hymenocrater
Hypenia
HypogomphiaHyptidendron
Hyptis
Hyssopus
Isodictyophorus
Isodon
Isoleucas
Keiskea
Kinostemon
Kudrjaschevia
Kurzamra
Lagochilus
Lagopsis
Lallemantia
Lamiastrum
Lamiophlomis
Lamium
Lavandula
Leocus
Leonotis
Leonurus
Lepechinia
Leucas
Leucosceptrum
Limniboza
Lophanthus
Loxocalyx
Lycopus
Macbridea
Marmoritis
Marrubium
Marsypianthes
Meehania
Melissa
Melittis
Mentha
Meriandra
Mesona
Metastachydium
Microcorys
Micromeria
Microtoena
Minthostachys
Moluccella
MonardaMonardella
Mosla
Neoeplingia
Neohyptis
Nepeta (мачкино нане)
Neustruevia
Nosema
Notochaete
Ocimum
Octomeron
Ombrocharis
Origanum
Orthosiphon
Otostegia
Panzerina
Paraeremostachys
Paralamium
Paraphlomis
Peltodon
Pentapleura
Perilla
Perovskia
Perrierastrum
Phlomis
Phlomoides
Phyllostegia
Physostegia
Piloblephis
Pitardia
Platostoma
Plectranthus
Pogogyne
Pogostemon
Poliomintha
Prasium
Prostanthera
Prunella
Pseuderemostachys
Puntia
Pycnanthemum
Pycnostachys
Renschia
Rhabdocaulon
RaphidionRhododon
Rosmarinus
Rostrinucula
Roylea
Rubiteucris
Sabaudia
Saccocalyx
Salazaria
Salvia
Satureja
Schizonepeta
Scutellaria
Sideritis
Siphocranion
Skapanthus
Solenostemon
Stachyopsis
Stachys
Stenogyne
Sulaimania
Suzukia
Symphostemon
Synandra
Syncolostemon
Tetradenia
Teucrium
Thorncroftia
Thuspeinanta
Thymbra
Thymus
Tinnea
Trichostema
Vitex
Warnockia
Wenchengia
Westringia
Wiedemannia
Wrixonia
Zataria
Zhumeria
Ziziphora

 Наводи 

 Watson и Dallwitz 

 Надворешни врски 


 Lamiaceae  во L. Watson и M.J. Dallwitz (1992 наваму). Семејства на цветници: описи, илустрации, информации  
 Подробен опис на семејствата на цветни растенија 
 Слики од усноцветни
 Семејство усноцветни  Цвеќиња во Израел


Категорија:Усноцветовидни