Албански Македонци

Македонците во Албанија или Албански Македонци се признаено народно малцинство  Свет на Европа 2004-2008. Во пописот на населението од 1989 година, 4.697 луѓе се определиле како Македонци.Артан Хоџа и Алма Гуррај, „Локална самоуправа и децентрализација: Пример од Албанија. Историја, реформи и промени“. Во: Локална самоуправа и децентрализација во југоисточна Европа. Продолжување на работите започнати во Загреб, Хрватска. 6 април 2001.  Friedrich Ebert Stiftung, Загреб 2001, с. 194-224 Најголеми привилегии како малцинство уживаат Македонците во општина Преспа, каде што претставуваат  99% од населението и го користат мајчиниот јазик, како признаен малцински јазик во Албанија.Правата на малцинствата во Албанија, старница 3 - Албански Хелсиншки комитет, Септември 1999  
Сепак македонските организации од Албанија предупредуваат, дека бројот на Македонците во Албанија е потценет и дека немаат сопствени претставници во албанските власти и парламент. Интервју со Едмонд Темелко, градоначалник на Пустец Луѓето кои се определиле како Македонци надвор од регионот на Мала Преспа, немаат статус на малцинство и малцински права.

 Население 
Најголемиот дел на Македонците во Албанија живеат во Мала Преспа и Голо Брдо. Областа се наоѓа западно од Охридското и Преспанското Езеро во Република Албанија и е дел од македонскиот регионМакедонците во Албанија]. Македонците претставуват мнозинство во селата: Леска, Пустец, Зрновско, Церје, Шулин, Глобочани, Долна Горица, Шулин и Горна Горица.

Административно тие краишта ја сочинуваат Мала Преспа. Центар на регионот е селото Пустец. Селата Прогун, Ракицко, Шуец, Заградец и Врбник, исто така се населени со Македонци и ја претставуваат општината Девол.Македонците во Албанија]

Населението во областа Гора се во голем дел Македонци со исламска вероисповед (Торбеши), нивниот број вкупно со Косовскиот регион Гора, се претпоставува дека е од 40.000 до 120.000 луѓе.M. Апостолов, "Помаци: Верски малцинства на Балканот", (1996)

Поради тешката економска состојба голем број од населението се иселувало, а статистиката покажува дека бројот на Македонците во Албанија во последните 50 години е непроменлив. Во најновиот попис во 2023 бројот на Македонци се намалило, тоа е претежно заради бугаризацијата на македонското малцинство.
 1950: 2.273
 1955: 3.341
 1960: 4.235
 1979: 4.097
 1989: 4.697
 2011: 5.512
 2023ː 2.281https://top-channel.tv/2024/06/28/publikohen-te-dhenat-e-censit-409-mije-shqiptare-jane-larguar-nga-vendi-ne-13-vjet37/?foto=5#g

 Вероисповед 
мини|лево|Области во Албанија каде живее македонското малцинство (виолетово).

Според религиозното определување Македонците во Албанија се православни или муслимани. Македонците познати како Торбеши се со исламска вероисповед и ја населуваат покраината Гора и поголем дел од областа Голо Брдо, додека православните Македонци ја населуваат Мала Преспа и помал дел од Голо Брдо. Православните Македонци се под јурисдикција на Албанската црква, додека нивното општество ја завршува изградбата на една од повеќето започнати цркви, кои се под јурисдикција на Македонската црква (МПЦ).Македонците во АлбанијаМалцинските права во Албанија, Албански Хелсиншки комитет, септември 1999
Во 2000 година започнаа со изградбата на црквата Св.Арангел Михаил, додека црквата на Пресвета Богородица во целосно је финансира МПЦ.

 Стопанство 

Територијата на која живеат Македонците е еден од најсиромашните предели во Албанија. Населението се занимава со риболов, земјоделство и сточарство. По промената на власта во Албанија и отворањето на границите, дел од населението се пренасочува кон трговијата. Лошата  патна инфраструктура е главната причина за слабиот економски развој на овие простори. Политичките ветувања на градоначалниците биле изградба на асфалтирани патишта до граничниот премин Стење, кој би ја поврзал областа со Република Македонија, во која голем број луѓе имаат извор на парични приходи. Македонците во Албанија

 Наука и медиуми 
мини|десно|Пустец е едно од најголемите населени места каде што живеат Македонци

Македонците располагаат со една радиостаница во Албанија и имаат овозможено емитување на програм на македонски јазик.
Радио Преспа е создадено во ноември 2000 и е во македонска сопственост. Емитува програм само на македонски јазик, додека радио Корча, емитува програм на македонски секој ден по половина час за македонското малцинство.
Локалната ТВ станица овозможува емитување на програми од Македонија.По дирекција на Албанскиот хелсиншки монитор, од септември 1999 до септември 2000, се работеше на проектот“On the status of the minorities in the Republic of Albania”. Проектот го финанцираше ‘КИОС’, “Finnish NGO Foundation for Human Rights” Создадени беа и повеќе печатени медиуми, кои поради финансиски причини брзо пропаднаа. Во моментот има само еден печатен весник, неделникот „Преспа“, кој се печати за Македонците во Албанија.Macedonian Human Rights Movement International

На Македонците им е овозможено школување во неколку училишта, каде што наставата се одржува 20% на македонски јазик. Имаат средно училиште во Пустец, едно основно училиште во Долна Горица, шест основни училишта во селата: Шулин, Леска, Зрновско, Горна Горица, Туминец и во Глобочани. Сите училишта имаат соработка со Република Македонија, а професорите се од локалните области и имаат соодветно школување.

 Културни и политички друштва 
мини|десно|Двојазична табла во Пустец
Во 1990 беше создадена политичката партија  Братска  (Политичка партија на Македонците во Албанија). Споредно беа основани и други друштва како: Македонското малцинство во Албанија 
 Преспа
 Мир
 Братство
 Мед
 Гора
 Мост
 Илинден

Ниту една од македонските партии нема претставник во албанскиот парламент, иако има повеќе македонски претставници во локалната самоуправа. Градоначалникот на општината Пустец е Македонецот Едмонд Вањгел Темелко, кој на локалните избори во 2007 година, како претставник на Македонската алијанса освои победа. Македонците имаат свои претставници и во општините Ѕвезда и Горна Горица.Македонски Иселенички Алманах '97, Матица на иселениците од Македонија; Скопје: 1997; ст.60-61

 Поврзано 
 Мала Преспа
 Голо Брдо

 Наводи 

 Надворешни врски 
 Весникот Преспа
 Весникот Македониум
  Мрежно место на Македонците во Албанија


Категорија:Народи во Албанија