Ирокези

Ирокези (од ) — група од индијански племиња, кои ја населуваат североисточна Америка (областа на Големите Езера), кои се обединети во т.н. „Ирокезка конфедерација“, наречена и уште „Петте народи“, „Шесте народи“, „Народот од Долгиот дом“, „Лига на ирокезите“ и др.
Тие самите се нарекуваат „Ходиношони“ (Haudenosaunee) и буквално може да се преведе како Народот од Долгиот дом.
првостепено Лигата на ирокезите е изградена од пет народи: Мохавк (Mohawk), Онајди (Oneida), Онондага (Onondaga), Кајуга (Cayuga) и Сенека (Seneca). Подоцна (1721 г.) кон неа се вклучува шестиот народ: Тускарора (Tuscarora).

 Јазик 

Во рамките на Шесте народи се говорат следните ирокески јазици:
 мохавкски (2500 луѓе) граматика и мисли  
 онондагаски (300 луѓе) поговорки
 кајуга (300 луѓе) граматика и мисли  
 сенека (100 луѓе) граматика и мисли  
 онондага (80 луѓе) граматика и мисли  
 тускарора (помалку од 5 луѓе) граматика и мисли  
 минго (помалку од 5 луѓе) граматика и мисли 
Податоците се од 2003 година, Mingo Language 
мини|десно|Распределба на ирокеските јазици пред колонизацијата Ирокеските јазици спаѓаат во ирокеското јазично семејство.

 Личности 
мини|десно|Црвената Јакна
 Миротворецот (Skennenrahawi, англиски The Great Peacemaker) — пророк и легендарен основач на Ирокеската лига;
 Хајауата (Ayenwatha, англиски Hiawatha) — легендарен основач на Ирокеската лига;
 Тадодахо или Атотархо (зависно од диалектот: Tadodaho, Atotarho. Во превод: Змии во косите) — врач и легендарен основач на Ирокеската лига;
 Црвената Јакна (Segoyewatha, англиски Red Jacket) — водач;
 Крал Хендрик Тијанога (Theyanoguin - во превод Западната врата е отворена, англиски King Hendrick) — водач;
 Џозеф Брант Тајенданеге (Joseph Brant Thayendanagea) — воен водач;
 Садечката пченка (Kaintwakon, англики. Cornplanter);
 Прекрасното езеро (Ganioda'yo, англиски Handsome Lake) — пророк;
 Ели Паркер (Ely S. Parker) — политичар;
 Артур К. Паркер (Arthur C. Parker) — антрополог;
 Леон Шенандоа (Leon Shenandoah) — политичар и Тадодахо;
 Орен Лајнс (Oren Lyons) — политичар;
 Џон Фаден Гахонуес (Kahonwes, John Fadden) — сликар;
 Воник Хорн-Милер (Waneek Horn-Miller);
 Роби Робертсон (Robby Robertson) — пејач;
 Џоан Шенандоа (Joanne Shenandoah) — пејачка.

Без ирокеско потекло, но поврзани со ирокезите:
 Луис Хенри Морган - американски антрополог
 Франк Г. Спек - американски антрополог
 Вилијам Н. Фентон - американски антрополог
 Џејмс Фенимор Купер - американски писател

 Литература 
 The Great Law of Peace  New World Roots of American Democracy, by David Yarrow
 Iroquois Stories 
 Краток преглед на ирокезката историја 
 Great Law of Peace and the US Constitution 
 Iroquois Languages  
 White Roots of Peace: The Iroquois Book of Life by Paul Wallace
 Iroquois Confederacy

Категорија:Староседелски народи во Северна Америка