Монголско писмо

Класичната вертикална монголска азбука () било едно од многуте системи на пишување создадени за монголски јазик и највеќе користена азбука сѐ до воведувањето на кириличната монголска азбука во 1946. Традиционалното писмо со малимодификации се користи денес во Внатрешна Монголија во Народна Република Кина. Истото писмо се користи и во евенкискиот јазик.
 Примери 
 Историски форми Модерно печатење Транслитерација на првиот збор: Податотека:Mclassical mimic.jpg Податотека:Wikiclassicalmongol.jpg  Податотека:Mongol w head.jpg       v Податотека:Mongol i middle1.jpg　  i Податотека:Mongol k middle.jpg     k Податотека:Mongol i middle1.jpg    i Податотека:Mongol p middle.jpg     p  Податотека:Mongol a middle 2.jpg   e Податотека:Mongol t middle.jpg     d Податотека:Mongol i middle1.jpg    i Податотека:Mongol y1 middle.jpg    y  Податотека:Mongol a tail 1.jpg     a

 транслитерација: 
 кирилица: 
 транскрипција: 
 превод: Википедија е слободна енциклопедија
 Традиционалната монголска азбука 

 Знаци Транслитерација Забелешки почетна средна крајна Латиница Кирилица Податотека:Mongol a head2.jpg Податотека:Mongol a middle 2.jpg Податотека:Mongol a tail 1.jpgПодатотека:Mongol a tail 2.jpg a А Distinction usually by vowel harmony (see also q/γ and k/g below) Податотека:Mongol e head.jpg e Э Податотека:Mongol i head.jpg Податотека:Mongol i middle1.jpgFollowing a consonant, latin transliteration is i.
Податотека:Mongol i middle2.jpgFollowing a vowel, latin transliteration is yi, with rare exceptions like naim (eight) or Naiman. Податотека:Mongol i tail2.jpg i, yi И,Й, Ы, Ь At end of word today often absorbed into preceding syllable Податотека:Mongol o head.jpg Податотека:Mongol o middle.jpg Податотека:Mongol o tail.jpg o, u О, У Distinction depending on context. Податотека:Mongol oe head.jpg Податотека:Mongol o middle.jpgПодатотека:Mongol oe middle.jpg Податотека:Mongol o tail.jpgПодатотека:Mongol oe tail.jpg ö, ü Ө, Ү Distinction depending on context. Податотека:Mongol n head.jpg Податотека:Mongol n middle.jpgCharacter for front of syllable (n-<vowel>).
Податотека:Mongol a middle 2.jpgCharacter for back of syllable (<vowel>-n). Податотека:Mongol a tail 1.jpg n Н  Distinction from medial and final a/e by position in syllable sequence.  Податотека:Mongol mng middle.jpg Податотека:Mongol ngt tail.jpg ng Н, НГ Only at end of word (medial for composites).
Transcribes Tibetan ང; Sanskrit ङ. Податотека:Mongol b head.jpg Податотека:Mongol mbm middle.jpg‎ Податотека:Mongol b tail.jpg b Б, В Податотека:Mongol p head.jpg Податотека:Mongol p middle.jpg‎ p П Only at the beginning of Mongolian words.
Transcribes Tibetan པ; Податотека:Mongol q head.jpg Податотека:Mongol q middle.jpg Податотека:Mongol ga tail.jpg  q Х Only with back vowels Податотека:Mongol ga head.jpg Податотека:Mongol ga middle.jpgПодатотека:Mongol q middle.jpg Податотека:Mongol ga tail.jpg Податотека:Mongol ga tail3.jpg  ɣ Г Only with back vowels.
Between vowels today pronounced as long vowel.Examples:  qa-γ-an (khan) is shortened to qaan. Some exceptions like tsa-g-aan (white) exist. The "final" version only appears when followed by an a written detached from the word. Податотека:Mongol k head.jpg Податотека:Mongol k middle.jpg k Х Only with front vowels. Word-finally only g, not k.
g between vowels today pronounced as long vowel.Example: de-g-er is shortened to deer. Some exceptions like ügüi (no) exist.Податотека:Mongol g tail.jpg g Г Податотека:Mongol m head.jpg Податотека:Mongol m middle.jpg Податотека:Mongol m tail.jpg m М  Податотека:Mongol l head.jpg Податотека:Mongol l middle.jpg Податотека:Mongol l tail.jpg l Л  Податотека:Mongol s head.jpg Податотека:Mongol s middle.jpg Податотека:Mongol s tail.jpg s С Податотека:Mongol sh head.jpg Податотека:Mongol sh middle.jpg Податотека:Mongol sh tail.jpg š Ш Pronunciation of this character hasn't changed. Податотека:Mongol t head2.jpg Податотека:Mongol t middle.jpgПодатотека:Mongol t middle2.jpgПодатотека:Mongol t middle3.jpg Податотека:Mongol t tail.jpg t, d Т, Д Distinction depending on context. Податотека:Mongol ac.jpg Податотека:Mongol ac.jpg č Ч, Ц Originally no distinction between /tʃ'/ and /ts'/, today by context. Податотека:Mongol j1 head.jpg Податотека:Mongol j1 middle.jpg  Ж, З Distinction by context.
Originally often interchanged with y below. Податотека:Mongol y1 head.jpg Податотека:Mongol y1 middle.jpg  y Е, Ё, И, Ю, Я Part of diphthongs, although technically a consonant. Податотека:Mongol r1 head.jpg Податотека:Mongol r1 middle.jpg Податотека:Mongol r tail2.jpg r Р Not normally at the beginning of words.Transcribed foreign words usually get a vowel prepended. Example: Transcribing Русь (Russia) results in Oros. Податотека:Mongol w head.jpg Податотека:Mongol w middle.jpg v В Transcribes Sanskrit व. Податотека:Mongol f head.jpg Податотека:Mongol f middle.jpg‎  f Ф Medieval Mongolian didn't use this sound. Податотека:Mongol kk head.jpg Податотека:Mongol kk middle.jpg   К Transcribes Russian К. Податотека:Mongol ts.jpg Податотека:Mongol ts.jpg  (c) (ц) Transcribes Tibetan /ts'/ ཚ; Sanskrit छ. Податотека:Mongol dz.jpg Податотека:Mongol dz.jpg (z) (з) Transcribes Tibetan /dz/ ཛ; Sanskrit ज. Податотека:Mongol h head.jpg Податотека:Mongol h middle.jpg  (h)  Transcribes Tibetan /h/ ཧ, ྷ; Sanskrit ह.

 Наводи 

Категорија:Монголски писма