Фонологија на холандскиот јазик

Холандскиот јазик припаѓа на групата на германски јазици, и како таков дели многу фонолошки одлики со другите јазици од таа група (особено со долногерманскиот, фризискиот, англискиот, и во помала мера со германскиот).

 Самогласки 
Холандскиот има многу самогласки — 13 прости и 4 дифтонзи. Самогласките ,  и  се ставени во табелата на дифтонзи бидејќи во многу дијалекти тие всушност се изговараат како тесни подзатворени дифтонзи, но се однесуваат фонолошки како другите прости самогласки. Пред  овие самогласки се изговараат како ,  и .  (речиси отворена самогласка од среден ред) е алофон на ненагласените  и .

+ Самогласки со примериСимболПримерСамогласкамакед.трскр.МФАПравописПревод иbit'парченце' иbiet'цвекло' иhut'колиба' иfuut'нуркач' еbed'кревет' еbeet'гризе' еdeопределен член еneus'нос' аbad'бања' аbaad'капе' оbot'коска'boot'чамец' уhoed'капа' ејbijt, ei'гризе', 'јајце' ејbuit'плен' ауbout, faun'резе', 'фаун'
 Во стандардниот белгиски холандски се остварува како 

 Самогласки 
 ДвоуснениУснено-забниВенечниЗадно-венечниПредно-непчениЗадно-непчениРесичниГласилниНосни       Избувнибезвучни  звучни    Струјнибезвучни      звучни               Трепетни     Приближни      

Белешки:

  во холандскиот не е засебна фонема, туку се става пред слогови кои започнуваат на самогласка по  и , а често и на почетокот на зборот.
  не е автохтона холандска фонема, туку се јавува само во заемки како goal („гол“) или при озвучување на , како во zakdoek .
  и  не се автохтони холандски фонеми, туку се јавуваат во заемки како show („шоу“) and bagage („багаж“). Дури и во тие случаи се реализираат како  и . Меѓутоа фонемските низи  +  во холандскиот често се остваруваат како , како во зборот huisje („куќичка“). Во дијалектите кои ги слеваат s и z,  често се остварува како .
 Звукот напишан со <ch> е увуларен фрикатив во литературниот холандски, а веларен во белгиските дијалекти.
 Кај некои дијалекти звучните струјни согласки речиси целосно се слеани со безвучните;  се остварува како ,  како ,  како , и  како .
 Остварувањето на фонемата  значително се разликува од дијалект до дијалект. Во литературниот холандски,  се остварува како . Во многу дијалекти оваа фонема се остварува како звучната ресична струјна согласка , па дури и како ресичната трепетна согласка .
 Остварувањето на  во голема мера варира од северните до јужните и белгиските дијалекти на холандскиот јазик. Низа белгиски дијалекти ја изговараат како двоуснената приближна согласка (). Други пак, главно северни дијалекти, ја изговараат како усненозабната приближна согласка .
 Латералното  помалку се веларизира по самогласка.
 Литературниот холандски е помалку или повеќе наречјето што се говори во Харлем, а не амстердамскиот дијалект. Амстердамскиот дијалект се разликува од литературниот холандски, на пример, по тоа што  се заменува со 

+ Согласки со примериСимболПримерМФАмакед.трскр.МФАправописПревод пpen'пенкало' бbiet'цвекло' тtak'гранка' дdak'покрив' кkat'мачка' гgoal'гол' (спорт) мmens'човек' нnek'врат' нeng'страшен' фfiets'велосипед' в¹oven'рерна' сsok'чорап' зzeep'сапун' шchef'шеф' жjury'порота' хacht'осум' гgaan'оди' рrat'стаорец' хhoed'капа' вwang'образ' јjas'палто' лland'земја' —¹beamen'потврдува'
 Често 'n' на крајот не се изговара.

Холандскиот јазик ги обезвучува сите согласки на крајот од зборот (на пр. гласот  во финална позоција станува ), што претставува проблем кога холанѓаните учат англиски. Ова делумно се одразува во пишувањето, каде единското huis (куќа) има множина huizen и duif (гулаб) станува duiven. Другите случаи, т.е.  ‘p’/‘b’ и ‘d’/‘t’ секогаш се пишуваат со звучната согласка, всушност се изговара обезвучено, како на пр. единското baard (брада), се изговара како , во множина е baarden , а еднинското rib (ребро), се изговара како , а во множина е ribben .

Заради асимилацијата, првиот слог од следниот збор исто така често се обезвучува, на пр. het vee (говедата) е .

Некои региони (Амстердам, Фризија) ги имаат речи целосно изгубено звучните струјни согласки ,  и . Во појужните краишта овие фонеми секогаш се присутни во средината на зборот. За споредба: logen и loochen  наспроти . На југот (во Зеланд, Брабант и Лимбург) како и во Фландрија констрастот е уште посилен бидејќи буквата <g> станува палатална. (т.е. станува ѓ).

Крајното 'n' од наставката за множина „-en“ често не се изговара (како кај Африканс, каде се испушта и при пишување), освен на североистокот (долносаксонско) и југозападот (западнофламанско наречје) каде наставката станува слоговен глас „n“.

 Нагласок 
Кога претпоследниот слог е отворен, акцентот може да падне врз било кој од последните три слога. Кога претпоследниот слог е затворен, акцентот паѓа на еден од двата последни слога. Иако нагласокот е фонемски, минималните парови се ретки.  На пример vóórkomen ('случува') and voorkómen ('спречува'). Кај сложени зборови често наоѓаме секундарен акцент. Нагласокот во холандскиот се бележи само по избор, и никогаш не е задолжително, иако понекогаш е препорачано.

 Фонотактика 
Слоговната структура на холандскиот јазик е (К)(К)(К)В(К)(К)(К)(К) - К означува „консонант“ (согласка), а В означува „вокал“ (самогласка). Како и во македонскиот и англискиот, многу зборови започнуваат со три согласки - на пр. straat ('улица'). Постојат и зборови кои завршуваат со четири согласки - на пр. herfst ('есен'), ergst ('најлош'), interessantst ('најинтересен'), sterkst ('најсилен'). Најголемиот број од нив се придавки во суперлатив.

 Поврзано 
 Холандски јазик
 Правопис на холандскиот јазик
 Македонска транскрипција на холандскиот јазик

 Наводи 

 Библиографија 






Холандски
Фонологија