Записи од мртвиот дом (роман)

Записи од мртвиот дом (руски: Записки из Мёртвого дома) - роман на рускиот писател Фјодор Михајлович Достоевски од 1860-1861 година.

Содржина
Романот ги содржи следниве делови:Фјодор Достоевски, Записи од мртвиот дом. Скопје: Кочо Рацин, 1955.
 Вовед

Прв дел

 I Мртвиот дом 
 II-IVПрви впечатоци 
 V-VI Првиот месец 
 VII Нови познанства - Петров 
 VIII Решителни луѓе. Лучка 
 IX Исај Фомич. Бањата. Расказот на Баклушина 
 X Божиќ 
 XI Претставата

Втор дел

 I Болница
 II-III Продолжение 
 IV Маж ѝ на Акбљка (расказ) 
 V Летно време
 VI Затворските животни
 VII Претензија
 VIII Другари
 IX Бекство
 Излегувањето од затворот

Критички осврт кон романот
Романот „Записи од Мртвиот дом“ претставува оаза во новата идејна ориентација на Достоевски.Joseph Frank, „Introduction to The House of the Dead and Poor Folk“, Barnes and Noble, 2004. Епската линија во него е поизразена отколку во кое било друго дело од постсибирскиот период: романот претставува детална, објективна слика на затвореничкиот живот со сите негови хронолошки подробности - од стапувањето во ќелијата, преку затворската бања, болницата, секојдневноста, тажните затворски празници, сѐ до пуштањето на слобода. Описот на затворот открива галерија ликови со извонредни човечки својства. Никој дотогаш толку потресно и беспоштедно не ја беше насликал вистинската состојба и животот во царистичката зандана. Но тежиштето на реалистичното набљудување е одново врз субјектите на затвореничкиот круг. Достоевски не штеди зборови укажувајќи на високото чувство за справедливост и на огромната енергија скриена и неискористена во луѓето што од разни причини се нашле на робија.Фјодор Достоевски. Енциклопедија Британика. Енциклопедија Британика онлајн. Енциклопедија Британика, 2011 (пристапено на 23 октомври 2011).

Книгата на Достоевски е ,пред сѐ, потресно сведоштво за една малку позната стварност, за која литерaтурата дотогаш, дури и онаа најдобрата (Иго, Балзак) имаше само снисходлива насмевка, сликајќи преувеличени, романтизирани херои. Во центарот на писателовото внимание се одново обичните луѓе, зад чија скромна надворешност и неупадливост се кријат силни карактери, кревки души, необични истории. Романот вонредно го потврди насетувањето и онаа душевна ведрина со која Достоевски тргна на робија, пишувајќи му на брата си: „Не сум малодушен и не паднав со духот. Животот е насекаде живот, животот е во нас самите, а не во надворешното. Околу мене ќе бидат луѓе, и, да се биде човек помеѓу луѓето и да се остане таков засекогаш, во какви-годе несреќи да не очајуваш и да не паднеш - ете во што се состои животот, неговата задача...“. Херцен ги споредуваше „Записите од Мртвиот дом“, со „Пеколот“ на Данте, со фреските на Микеланџело.Фјодор Достоевски. Memoirs From the House of the Dead. Oxford: Oxford University Press, 1956.

Книгата содржи при сето тоа една силна и дискретно проткаена катарза: во мрачната куќа на Мртвиот дом Достоевски догледува живи луѓе во дното на животот и ја доловува светлата радосна нишка што тлее во дното на секој човек. Крајот на Записите е ведар и оптимистички: секаде каде што минува човекот, дури и во Мртвиот дом постои една светла и радосна трага што го осветлува патот.

Изданија на Македонски јазик
Во 1955 година, романот бил објавен од издавачката куќа „Кочо Рацин“ во рамките на библиотеката „Светски класици“, а во превод на Цветко Мартиновски. Книгата има 521 страница и не е каталогизирана, ниту пак ја поседува меѓународната ознака ISBN. Технички уредник на книгата бил Кочо Пендов, а таа била испечатена во погонот I на печатницата „Гоце Делчев“ во Скопје во декември 1954 година, во тираж од 3.000 примероци.

Влијание
Една песна на полскиот полскиот поет Збигњев Херберт е насловена „Господин Когито - Записи од мртвиот дом“.Zbignjev Herbert, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg – Čigoja štampa, стр. 189-194.

 Наводи 

 Надворешни врски 
Целосен текст од „Записи од мртвиот дом“ на руски јазик
Целосен текст од „Записи од мртвиот дом“ на англиски на Internet Archive

Категорија:Дела на Фјодор Достоевски
Категорија:Руски романи
Категорија:Изданија на Кочо Рацин

hu:Feljegyzések az egérlyukból