Врачевце

Врачевце — село во Општина Старо Нагоричане, во областа Козјачија, во околината на градот Куманово.

 Географија и местоположба 

Населбата се наоѓа во областа Козјачија, во средишниот дел на територијата на Општина Старо Нагоричане, од левата страна на реката Пчиња. Селото е раштркано и има ридски карактер, чии маала се издигаат на надморска височина од 420 до 470 метри. Од градот Куманово селото е оддалечено 27 километри.

Куќите на ова село се наоѓаат на висорамнина на височина од околу 450 метри. Околни села се: Драгоманце, Коинце, Добрача и Степанце.

Атарот е мал и зафаќа површина од само 3,3 км2. На него пасиштата заземаат површина од 185,4 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 108,5 хектари, а на шумите 23 хектари.

Врачевце е село од разбиен тип. Како маала на селото се споменуваат Село, Чукар, Башче и Падино Маало.

 Историја 

Народната традиција верува дека пред денешното село постоела друга постара словенска населба, во која се наоѓала црква, во близина на денешното маало Село. Оваа населба пропаднала кон крајот на  век.

Црквата и денес може да се познае по своите урнатини, а некои кажуваат дека го носела името „Св. Ѓорѓи“. Во текот на Првата светска војна, австриски војници го срушиле покривот на црквата.

Денешното население за селото вели дека е релативно млада населба, потекло од крајот на  или почеток на  век. Земјата била во посед на некој кратовски бег. Врачевце најнапред имало збиен карактер, сите живееле во маалото Село.

Во текот на  век, во Врачевце живееле и неколку ромски семејства, како Ѓорѓовци. Кон крајот на турското владеење, дел од нив се преселиле во Драгоманце.Авторот Јован Трифуноски место ромски го користи терминот „цигански“.

Во  век, Врачевце било христијанско село во рамките на Кумановската каза на Отоманското Царство.

 Стопанство 

Во основа, селото има полјоделска функција, но не е доволно развиено.

Околу Врачевце се наоѓаат ниви погодни за жито. Воедно, земјоделството е во тесна врска со сточарството. Главно се одгледуваат овци и волови.

 Население 

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Врачевце имало 175 жители.Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 216. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Врачевце имало 224 жители.D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 128-129.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 100 Македонци.

Врачевце е мало село во фаза на наполно раселување. Во 1961 година, селото броело 99 жители, а во 1994 година само 25 жители, македонско население.

Според пописот од 2002 година, во селото Врачевце имало 22 жители, сите Македонци.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 10 жители, од кои 9 Македонци и 1 Србин.

 Родови 

Денешното население на Врачевце потекнува од предците кои се доселени, главно од Србија. Како родови се споменуваат: Ангелови (1 к.), слават Свети Никола, доселени од негде; Стошинци (2 к.), слават Свети Никола, доселени од соседното Драгоманце пред 130 години; Денковци или Дурутови (2 к.) и Николини (2 к.), потекнуваат од ист предок, доселени од околината на Врање; Бошкови (2 к.), слават Свети Јован, доселени од Врање; Куштарци (1 к.), слават Свети Никола, доселени од селото Рамно.

 Самоуправа и политика 

Селото влегува во рамките на Општина Старо Нагоричане, една од малкуте општини кои не биле изменети со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Старо Нагоричане.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Жегљане, во која покрај селото Врачевце се наоѓале и селата Враготурце, Драгоманце, Жегљане, Карловце, Коинце, Кокино, Малотино, М’гленце, Пелинце, Пузајка и Степанце.

Во периодот 1955-1965, селото се наоѓало во некогашната општина Старо Нагоричане.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Куманово.

 Културни и природни знаменитости 

Цркви
 Црква „Св. Ѓорѓи“ — разрушена црква

 Редовни настани 

 Спасовден — селска слава

 Личности 

Родени во Врачевце
 Перса Саздова Величкова (р.1923) — учесник во НОВ на Македонија
 Добринка Сибинова Георгиева (р.1925) — учесник во НОВ на Македонија
 Станко Младеновски — македонски политичар
Починати во Врачевце:

 Руса Денковска — учесник во НОВ на Македонија

 Иселеништво 

Најмногу иселувања имало во градот Куманово.

 Наводи 

 Надворешни врски 


Категорија:Села во Македонија
Категорија:Кумановски села
Категорија:Села во Општина Старо Нагоричане
Категорија:Села со слава Спасовден во Македонија