Нерези (Струшко)

Нерези — село во областа Дримкол, во Општина Струга, на патот помеѓу градовите Струга и Дебар.

 Потекло на името 

Името на селото првпат е споменато како „Нерес“ во 1583 година. Името потекнува од множинската форма од „нерез“, што означува нережено лозје.

 Географија и местоположба 

лево|300п|мини|Стара куќа во селото

Селото се наоѓа во областа Дримкол, во северозападниот дел на територијата на Општина Струга, во западниот дел на Струшкото Поле. Селото е ридско, чии куќи се издигаат на надморска височина од 720 до 900 метри. Од градот Струга е оддалечено 26 километри.

 Историја 

Во  век, Нерези било село во рамките на Дебарската Каза на Отоманското Царство.

 Стопанство 

десно|300п|мини|Некогашна земјоделска задруга во селото
десно|300п|мини|Некогашна земјоделска задруга во селото

Атарот зафаќа простор од 7,3 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 393 хектари, на пасиштата отпаѓаат 147 хектари, а на обработливото земјиште 146 хектари.

Селото, во основа, има полјоделска функција.

Населението на Нерези се најмногу се занимава со сточарство поради самата конфигурација на теренот. Исто така, во помала мерка е застапено полјоделството, а се одгледува и познатиот домат „воловско срце“, кој е многу застапен во струшкиот регион.

 Население 

Според податоците од 1873 година, селото имало 40 домаќинства и 123 жители мажи.„Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995. стр. 172-173.

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Нерези имало 500 жители.Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 261. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Нерези имало 368 жители.D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 184-185.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 400 Македонци.

Населението во Нерези двојно се намалило и селото преминало од средно во мало село. Така, во 1961 година селото броело 598 жители, а во 1994 година имало 232 жители, македонско население.

Според пописот од 2002 година, во селото Нерези живееле 213 жители, од кои 212 Македонци и 1 Србин.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 106 жители, од кои 99 Македонци и 7 лица без податоци.

 Родови 

Нерези е македонско православно село.

Родови во селото се:

Староседелци: Раткушиновци (4 к.), Ѓоревци (3 к.), Пејчиновци (1 к.), Чавковци (5 к.), Мартиновци (3 к.), Марковци (4 к.), Башовци (1 к.), Феруковци (2 к.), Бајчевци (4 к.), Филковци (6 к.), Латовци или Љатовци (4 к.), Поповци со Трифуновци (4 к.) и Глигуровци (1 к.).
Доселеници: Нелчевци (1 к.), порано се викале Деспотовци, по предокот Деспот, Деспот или неговиот дедо или татко се доселил од селото Стеблево, Голо Брдо; Секуловци (2 к.), мислат дека нивниот предок (Секула) се доселил од Подгорица, Црна Гора; Шопкини (2 к.), доселени се од мешаното село Кочишта, Дебарско; Нелчевци-Миленковци (1 к.), порано се викале Ќулинци, доселени се од некое село Нерези кај Прилеп (?); Црнјановци (4 к.), доселени се однекаде; Шапардановци (1 к.), потекнуваат од домазет доселен од селото Модрич; Наумовци (1 к.), доселени се од селото Безово, каде припаѓале на родот Вељановци; Пупуновци (1 к.), потекнуваат од домазет доселен од селото Јабланица, таму припаѓале на родот Пеливановци; Радевци (1 к.) и Ковачевци или Јанкуловци (1 к.), потекнуваат од ист предок, доселени се однекаде.
мини|Мажи во носии од с. Нерези, Долни Дримкол (1910)

 Општествени установи 

 Основно училиште „Гоце Делчев“, подрачно училиште на ОУ „Гоце Делчев“ - Јабланица

 Самоуправа и политика 

Селото влегува во рамките на Општина Струга, која била проширена по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било дел од некогашната Општина Луково.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Струга. Селото припаѓало на некогашната општина Струга во периодот од 1957 до 1965 година, додека во периодот 1955-1957 селото било дел од тогашната општина Луково.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Дримкол, во која покрај селото Нерези, се наоѓале и селата Безово, Јабланица, Лакаица, Луково и Пискупштина. Во периодот 1950-1952 година, селото Нерези било седиште на некогашната општина Нерези, во која влегувале селата Луково, Нерези и Пискупштина.

 Избирачко место 

Во селото се наоѓа избирачкото место бр. 1888, кое според Државната изборна комисија е сместено во основното училиште.

На локалните избори во 2017 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 209 гласачи. На референдумот во 2018 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 195 гласачи.

 Културни и природни знаменитости 

мини|300п|десно|Гробјанската црква „Св. Ѓорѓи“

Археолошки наоѓалиштаКоцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
 Латинско Дабје — средновековна црква и некропола;
 Љупчо Брдо — средновековна црква;
 Св. Ѓорѓи — средновековна црква;
 Св. Спас — средновековна некропола; и
 Чука — црква и некропола од доцниот среден век.

Цркви
 Црква „Св. Ѓорѓи“ — гробјанска црква;
 Црква „Воведение на Пресвета Богородица“ — помала црква во селото;
 Црква „Св. Никола“ — селска црква; и
 Црква „Вознесение Христово“ — помала црква во селото.

 Личности 

Родени во Нерези
 Трајан Мартиноски (1951-1999) — македонски поет и есеист.

 Наводи 

 Поврзано 
 Дримкол
 Општина Струга
 Струга

 Надворешни врски 


Категорија:Села во Македонија
Категорија:Струшки села
Категорија:Села во Општина Струга