Англиски деклинации

Во англискиот јазик некогаш постоел опширен систем на деклинации сличен на денешниот германски или исландски. Староанглискиот разликувал 5 падежа: номинатив, акузатив, датив, генитив и инструментал. Деклинирањето почнало да исчезнува за време на средноанглискиот јазик кога акузативните и дативните заменки се стопиле во една единствена објективна заменка. Во современиот англиски јазик именките не се деклинираат, освен некои остатоци од поранешниот систем кај заменките.

"Who" и "whom", "he" и "him", "she" и "her", и др. се остатоци од стариот номинатив наспроти акузатив, како и од номинативот наспроти дативот. Со други зборови, "her" (на пример) е и дативна и акузативна верзија на номинативната заменка "she". Во староанглискиот јазик секоја од овие имале посебен облик.

Претопувањето на заменките со засебни падежи во еден ист збор е причината што граматичарите сметаат дека дативот и акузативот во англискиот јазик се изумрени — ни двата не се идеални поими за улогата која ја игра зборот "whom". Наместо ова често се користи изразот објектив; т.е. "whom" е генеричка објективна заменка која укажува на директен или индиректен предмет. Номинативот "who", едноставно се нарекува субјектив. Смислата која порано засебните падежи ја пренесувале, денес се пренесува со употребата на предлози и збороред.

Современиот англиски морфолошки разликува само еден падеж -  посесив — за кои некои јазичари велат дека воопшто не е ни падеж, туку клитика. Со само малку заменски исклучоци, објективот и субјективот секогаш имаат иста форма.

 Еволуција на англиската деклинација 
 Прашални заменки 
 Стари машки/женски до современите лица 
 Падеж  Староанглиски  Средноанглиски  Современ англиски  Номинатив  hwā  who  who  Акузатив  hwone / hwæne  whom  who / whom1 Датив  hwām /  Инструментал   / hwon Генитив  hwæs  whos  whose 

1 - Највоопштено: "whom" се користи во "формални" пригоди и во пишување, додека "who"  е колоквијално или "неформално". Се разбира, мораме да ги земеме предвид и дијалектичките варијации.

 Стар среден род до денешното 
 Падеж  Староанглиски  Средноанглиски  Современ англиски  Номинатив  hwæt  what  what Акузатив  hwæt  what / whom  Датив  hwām /  Инструментал  hwī Генитив  hwæs  whos  whose1

<small>1 - Обично заменето со of which, освен каде што е несоодветно

 Лични заменки од прво лице 
 Еднина 
 Падеж  Староанглиски  Средноанглиски Современ англиски Номинатив  iċ  I / ich  I Акузатив  mē / meċ  me  me Датив  mē Генитив  mīn  min / mi  my, mine

 Множина 
 Падеж  Староанглиски  Средноанглиски Современ англиски Номинатив  wē  we  we Акузатив  ūs / ūsiċ  us  us Датив  ūs Генитив  ūser / ūre  ure / our  our, ours

 Лични заменки во второ лице 
Заб.: þ е староанглиска буква, која грубо соодветствува на th.
 Стара и средноанглиска еднина до современо англиски архаично неформално 
 Падеж  Староанглиски  Средноанглиски Раносовремен англиски Номинатив  þū  þu / thou  thou (you) Акузатив  þē / þeċ  þé / thee  thee (you) Датив  þē Генитив  þīn  þi / þīn / þīne / thy /thin / thine  thy, thine (your)

 Стара и средноанглиска множина, преку архаичното формално, со современото генерално 
 Падеж  Староанглиски  Средноанглиски Современ англиски Номинатив  ġē  ye /   / you  you Акузатив  ēow / ēowiċ  you, ya Датив  ēow Генитив  ēower  your  your, yours

You во номинатив се користел во средноанглискиот само како формална, но не и како множинска заменка. Така, имало разлика помеѓу You are (формална еднина) и Ye are (неформална множина).

Запазете дека разликувањето на ye и you сѐ уште постоело, барем изборно, во раносовремениот англиски: "Ye shall know the truth and the truth shall make you free" од Крал Џемјсовата Библија.

 Формални и неформални форми на второ лице еднина и множина 
 Староанглиски  Средноанглиски Современ англиски Еднина  Множина  Еднина  Множина  Еднина  Множина Падеж  Форм.  Неформ.  Форм.  Неформ.  Форм.  Неформ.  Форм.  Неформ.  Форм.  Неформ.  Форм.  Неформ. Номинатив  þū  ġē  you  thou  you  ye  you Акузатив  þē / þeċ  ēow / ēowiċ  thee  you Датив  þē  ēow Генитив  þīn  ēower  your, yours  thy, thine  your, yours

 Лични заменки од трето лице 
 Женски еднина 
 Падеж  Староанглиски  Средноанглиски Современ англиски Номинатив  hēo  heo / sche / ho / he /   she Акузатив  hīe  hire / hure / her / heore  her Датив  hire Генитив  hire  hir / hire / heore / her / here  her, hers

 Машки род еднина 
 Падеж  Староанглиски  Средноанглиски Современ англиски Номинатив  hē  he  he Акузатив  hine  him  him Датив  him Генитив  his  his  his

 Среден род еднина 
 Падеж  Староанглиски  Средноанглиски Современ англиски Номинатив  hit  hit / it  it Акузатив  hit  hit / it / him  Датив  him Генитив  his  his / its  its

 Множина 
 Падеж  Староанглиски  Средноанглиски Современ англиски Номинатив  hīe  he / hi / ho / hie / þai / þei  they Акузатив  hīe  hem / ham / heom / þaim / þem / þam  them Датив  him Генитив  hiro  here / heore / hore / þair / þar  their, theirs

 Надворешни врски 
 Преглед на староанглиските деклинации (PDF)  

Деклинации
Категорија:Деклинација