Линеарно писмо Б

Линеарно писмо Б — писмо употребувано за пишување на микенскиот јазик, ран облик на грчкиот јазик. Ова писмо ѝ претходи на грчката азбука за неколку века: по сѐ изгледа дека тоа изумрело со изумирањето на микенската цивилизација; во периодот помеѓу падот на оваа и зачетокот на следната грчка цивилизација не постоело писмо и писменост. Тој перидо се нарекува Грчко темно доба.

Линеарното писмо Б е сродно на Линеарното писмо А, сѐ уште недешифрирано претходно писмо за пишување на минојскиот јазик, и на подоцниот Кипарски слоговник; се смета дека слабото следење на фонемскиот принцип се должи на изведувањето на ова писмо од друго писмо. Линеарното писмо Б е делумно слоговно, со додатни логографски знаци кои се детерминативни (определни), или одредни (давајќи „класи“ и „типови“). Како такво, ова писмо повеќе личи на современото јапонско писмо во неговата графемска структура.

 Писмото 
Линеарното писмо Б има околу 200 знаци, кои се делат на слоговни знаци со фонетска вредност и логограми (или идеограми) со семантичка вредност.

 Слоговни знаци 
На Линеарното писмо Б му е назначена Уникодна Низа 10000–1007F за слоговни знаци и 10080–100FF за логограми.

-a-e-i-o-u  File:Linear B Syllable B008 A.svga
*08  File:Linear B Syllable B038 E.svge
*38  File:Linear B Syllable B028 I.svgi
*28  File:Linear B Syllable B061 O.svgo
*61  File:Linear B Syllable B010 U.svgu
*10d-  File:Linear B Syllable B001 DA.svgda
*01  File:Linear B Syllable B045 DE.svgde
*45  File:Linear B Syllable B007 DI.svgdi
*07  File:Linear B Syllable B014 DO.svgdo
*14  File:Linear B Syllable B051 DU.svgdu
*51j-  File:Linear B Syllable B057 JA.svgja
*57  File:Linear B Syllable B046 JE.svgje
*46  File:Linear B Syllable B036 JO.svgjo
*36k-  File:Linear B Syllable B077 KA.svgka
*77  File:Linear B Syllable B044 KE.svgke
*44  File:Linear B Syllable B067 KI.svgki
*67  File:Linear B Syllable B070 KO.svgko
*70  File:Linear B Syllable B081 KU.svgku
*81m-  File:Linear B Syllable B080 MA.svgma
*80  File:Linear B Syllable B013 ME.svgme
*13  File:Linear B Syllable B073 MI.svgmi
*73  File:Linear B Syllable B015 MO.svgmo
*15  File:Linear B Syllable B023 MU.svgmu
*23n-  File:Linear B Syllable B006 NA.svgna
*06  File:Linear B Syllable B024 NE.svgne
*24  File:Linear B Syllable B030 NI.svgni
*30  File:Linear B Syllable B052 NO.svgno
*52  File:Linear B Syllable B055 NU.svgnu
*55p-  File:Linear B Syllable B003 PA.svgpa
*03  File:Linear B Syllable B072 PE.svgpe
*72  File:Linear B Syllable B039 PI.svgpi
*39  File:Linear B Syllable B011 PO.svgpo
*11  File:Linear B Syllable B050 PU.svgpu
*50q-  File:Linear B Syllable B016 QA.svgqa
*16  File:Linear B Syllable B078 QE.svgqe
*78  File:Linear B Syllable B021 QI.svgqi
*21  File:Linear B Syllable B032 QO.svgqo
*32r-  File:Linear B Syllable B060 RA.svgra
*60  File:Linear B Syllable B028 RE.svgre
*27  File:Linear B Syllable B053 RI.svgri
*53  File:Linear B Syllable B002 RO.svgro
*02  File:Linear B Syllable B026 RU.svgru
*26s-  File:Linear B Syllable B031 SA.svgsa
*31  File:Linear B Syllable B009 SE.svgse
*09  File:Linear B Syllable B041 SI.svgsi
*41  File:Linear B Syllable B012 SO.svgso
*12  File:Linear B Syllable B058 SU.svgsu
*58t-  File:Linear B Syllable B059 TA.svgta
*59  File:Linear B Syllable B004 TE.svgte
*04  File:Linear B Syllable B037 TI.svgti
*37  File:Linear B Syllable B005 TO.svgto
*05  File:Linear B Syllable B069 TU.svgtu
*69w-  File:Linear B Syllable B054 WA.svgwa
*54  File:Linear B Syllable B075 WE.svgwe
*75  File:Linear B Syllable B040 WI.svgwi
*40  File:Linear B Syllable B042 WO.svgwo
*42z-  File:Linear B Syllable B017 ZA.svgza
*17  File:Linear B Syllable B074 ZE.svgze
*74  File:Linear B Syllable B020 ZO.svgzo
*20

Имињата на знаците се грубо фонетски, бидејќи највеќето претставувале цели класи на слогови, видете Микенски јазик. Треба да се напомене дека знаците со „r“ се користеле за пишување на фонемите /r/ и /l/, а серијата „q“ се користи за праиндоевропските /kʷ/, /gʷ/ и /gʷʰ/ - последното од овие било занемено до состојба на /kʷʰ/ во протогрчкиот јазик.
Постојат извесни други слоговни знаци, чија вредност е непозната, оспорена или нечеста. Нив ги спомнуваме или по број, или по некоја хипотетичка фонетска апроксимација, на пример 64, a2,
a3, au, nwa, pu2, итн.

Ова писмо е изданок на Линеарното писмо А, кое, осмислено за пишување на минојски јазик, не било погодно за пишување на грчки. Микенците морале да се снаоѓаат, сѐ до неколку века подоцна, кога била развиена првата Грчка азбука.

 Идеограми 
Заради карактерот на сочуваните текстови, идеографското претставување на избројливи предмети е многу често.
Не сите вредности на идеограмите се познати, и нивниот изговор е, во најдобар случај, предмет на образовани нагаѓања. Идеограмите претставуваат концепти како МАЖ, ЖЕНА, КРАВА, БИК, МАСЛО, ВИНО, ТКАЕНИНА, ЗЛАТО, БРОНЗА и др. Постојат неколку дузини знаци кои претставуваат разни грниња и садови.  (Пример:  триногалка, за ти-ри-но-га-ла-ка плус логограмот за „триножно грне“.)

Бројчените наводници за идеограмите биле осмислени од Вентрис и Бенет, и поделени во функционални групи соодветствувајќи на преломот во Бенетовиот индекс. Нумерацијата на групите започнува со 100, 110, 120 итн., со оставени резервни броеви за понатамошни додавања. Уникод (од верзија 5.0) шифрира 123 Линеарни Б идеограми.

 глифа УМЗ Бенет значење луѓе и животни 𐂀 U+10080 100A маж 𐂁 U+10081 102 A жена 𐂂 U+10082 104 Cn елен 𐂃 U+10083 105 Ca коњ (или сл.) 𐂄 U+10084 105b Ca  кобила 𐂅 U+10085 105a Ca пастув 𐂆 U+10086 106b C-D овца (женка) 𐀥 U+10025 *21 овца  *75 едногодче? 𐂇 U+10087  106a C-D овен 𐂈 U+10088 107b C-Mc коза 𐂉 U+10089 107a C јарец 𐁒 U+10052 *22 коза (каква било) 𐂊 U+1008A 108b C маторица 𐂋 U+1008B 108a C вепар 𐁂 U+10042 *85 C свиња 𐂌 U+1008C 109b C крава 𐂍 U+1008D 109a C бик 𐀘 U+10018 *23 вол мерни единици   110 волумен   111 волумен   112 суво   113 течно   114 тежина   115 тежина   116 тежина   117 тежина   118 талент по сува мера  𐂎 U+1008E 120 E-F  жито 𐂏  U+1008F 121 F јачмен 𐂐  U+10090 122 F-U маслинка 𐂑  U+10091 123 G-Un зачин 124 G цибора 𐂒  U+10092 125 F цибора? 126 F цибора+ku 𐂓  U+10093 127 Un овошје? 𐂔  U+10094 128 G шафраника оружје 𐃆  U+100C6 230 R копје 𐃇  U+100C7 231 R стрела 𐃈  U+100C8 232 Ta двојна секира? 𐃉  U+100C9 233 Ra меч двоколки 𐃌  U+100cc 240 Sc двоколка со тркала 𐃍  U+100CD 241 Sd Se двоколка без тркала 𐃎  U+100CE 242 Sf Sg рамка на двоколка 𐃏  U+100CF 243 Sa So тркало

 Архиви 
 Корпус 
Таблиците се класифицираат по местото на нивното наоѓање.

 KN Кносос: ц. 4360 таблици (ова е всушност недешифрираните текстови од Линеарното писмо А)
 PY Пилос : 1087 таблици
 TH Теба: 99 таблици + 238 издадени во 2002.
 MY Микена: 73 таблици
 TI Тиринс: 27 таблици.
 KH Ханија: 4 таблици
 други 170 написи се најдени во садови.

Долгоочекувањето издавањето на Тебанските таблици (Л. Годарт и А. Сакони, 2002) се смета за разочарувачко споредено со претходните ветувања на авторите.

Доколку е автентичен, Кафканскот камен, кој датира од 17 век п.н.е., би бил најстариот микенски напис, и како таков, најраното сведоштво за пишаниот грчки јазик.

 Содржина 
Главните градови и палати го користеле Линеарното писмо Б за исплата на добра. Некои чести предмети се волна, овци и житарици, кои често биле давани на верници и единици на крајбрежната стража.

Таблиците се чувале во кошници на полици. КОга некои од поголемите палати изгореле како резултат на тектонска или вулканска активност (видете Кносос), огните направиле „печени глинени таблици“ од делот таблици досега пронајден. Во глината се гледаат отпечатоци од плетката на кошниците.

 Откривање 
мини|Таблица KN Fp 13, откриена од Артур Еванс
Првата глинена таблица во Кносос била откриена од британскиот археолог Артур Еванс на 31 март, 1900, а на 6 април тој открил значајно голема група таблици, со димензии 12.5x25 см (5x10 инчи).

 Поврзано 
 Линеарно писмо А
 Линеарно писмо Ц
 Микенски јазик
 Егејска цивилизација

 Надворешни врски 
 Greek-Language.com: Слоговник на Линеарното писмо Б  
 AncientScripts.com: Линеарно писмо Б (Linear B) 
 Линеарно писмо Б на Омниглот 
 Уникодни страници за Линеарното писмо Б слоговник и логограми, со примери за глифи. 
 Уникоден слоговник за Линеарното писмо Б во TrueType фонтови (некои содржат и идеограми) 
 Бесплатен неуникоден Линеарен Б TrueType фонт меѓу други антички фонтови.  

Категорија:Слоговни писма
Категорија:Писма од бронзеното време
Категорија:Егејска цивилизација
Категорија:Крит