Радобор

Радобор — село во областа Пелагонија, во Општина Могила, во околината на градот Битола.

 Потекло на името 

Селото најпрвин запишано како Радобор се сретнува во  век. Се верува дека името потекнува од личното име Радобор.

Според една легенда, пак, името на селото доаѓа од плодноста на земјиштето. Така, селаните за своето село викале „реди-бери“ или „радо-бери“, по што ова се претворило во „Радо-бер“, односно Радобор.

 Географија и местоположба 

мини|300п|лево|Куќи во селото

Селото се наоѓа во Пелагонија, во средишниот дел на Битолското Поле, во јужниот дел на територијата на Општина Могила. Селото е рамничарско, недалеку од Црна Река, на надморска височина од 531 метар.

Радобор се наоѓа на левиот брег на Црна Река, поради што страда од поплави. Околни села се: Трап, Далбеговци, Могила и други.

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Козомарица, Аличица, Лозја, Гладно Поле, Бара, Ограѓе, Трски, Средни Луг, Копилица, Бел Камен, Аџибежица, Зелениче, Аџимулица, Мешкоица, Габа Бара и Стари Гробишта.

Селото е од збиен тип, а куќите се групирани по родови.

Селото се наоѓа во Пелагонија, североисточно од Битола.

 Историја 

мини|300п|десно|Запуштена куќа во селото

Некогаш селото се наоѓало десно од Црна Река, во близина на денешното село Беранци. Месноста сега се нарекува Габа Бара. Мештаните избегале од таму од змии и го основале денешното село. Не се знае кога се случило преместувањето.

На месноста Копилица (2 километри јужно од селото) се наоѓа „тумба“. Друга „тумба“ се сретнува во месноста Стари Гробишта, во близина на коритото на Црна Река.

Во  век, Радобор било село во Битолската каза на Отоманското Царство.

Само 1 жител на оваа населба е заведен како жртва во Втората светска војна.

 Стопанство 

Атарот зафаќа простор од 8,6 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 752 хектари.

Селото, во основа, има полјоделска функција.

 Население 

мини|300п|десно|Стара куќа во селото

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Радобор живееле 320 жители, сите Македонци.Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 237. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Радобор имало 312 жители, под врховенството на Бугарската егзархија.D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, рр. 168-169.

На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. Радобор се води како чисто македонско село во Битолската каза на Битолскиот санџак со 37 куќи.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 250 Македонци.

Селото, во однос на населението, преминало од средно во мало село, населено со македонско население. Така, во 1961 година селото имало 431, а во 1994 година 157 жители.

Според пописот од 2002 година, во селото Радобор живееле 145 жители, сите Македонци.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 107 жители, од кои 104 Македонци и 3 лица без податоци.

 Родови 

Радобор е македонско село.

Родови во селото се: Крепиовци (8 к.), Димовци (4 к.), Јошевци (4 к.), Мацовци (4 к.), Солзевци (2 к.), Волковци (2 к.), Багашевци (1 к.), Пелевци (1 к.) и Љумановци (1 к.), староседелци; Асанбелевци (5 к.), по потекло се од Мариово, го знаат следното родословие: Никола (жив на 62 г. во 1950-тите) Веле-Боше-Ристе, дошол неговиот татко најпрво во Чарлија; Јуруковци (3 к.), доселени се од некое блиско село; Шамбевци (10 к.), доселени се од Долно Српци, таму имаат истоимени роднини; Салиовци (5 к.), доселени се од Далбеговци; Ајдеровци (2 к.), доселени се од Црничани, а живееле и во Далбеговци; Здравевци (1 к.), доселени се од Могила, таму се викале Плазиковци и Јошевци (1 к.), доселени се од Путурус после 1912 година.

 Општествени установи 

мини|300п|десно|Парк со детско игралиште во селото

 Подрачно основно училиште „Гоце Делчев“, подрачно основно училиште до петто одделение

 Самоуправа и политика 

Селото влегува во рамките на Општина Могила, која била создадена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година.

Во периодот од 1996 до 2004 година, селото се наоѓало во рамките на некогашната рурална општина Добрушево.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото било сместено во големата општина Битола.

Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Тополчани.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Будаково, во која селото Долна Чарлија, се наоѓале и селата Алинци, Арматуш, Будаково, Горна Чарлија, Далбеговци, Дедебалци, Добрушево, Мусинци, Ношпал, Путурус, Радобор, Трап и Црничани. Во периодот 1950-1952, селото било дел од Општина Будаково, во која влегувале селата Алинци, Будаково, Путурус, Радобор и Трап.

 Избирачко место 

Во селото постои избирачкото место бр. 0193 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.

На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 117 гласачи. На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 113 гласачи.

 Културни и природни знаменитости 

мини|300п|десно|Главната селска црква „Св. Петар“

Археолошки наоѓалиштаКоцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
 Тумба — населба од неолитско, бакарно и бронзено време; и
 Копилица — населба од неолитско време.

Цркви
 Црква „Св. Петар“ — главна селска црква, датира од 1891 година.

 Редовни настани 

Слави
 Павловден — селска слава.

 Личности 

Родени во Радобор
 Христо Бучков (?-1949) — македонски револуционерНиколов, Борис Й. Вътрешна македоно-одринска революционна организация. Войводи и ръководители (1893-1934). Биографично-библиографски справочник, София, 2001, стр. 23.
 Тодор Кочов Димов - Габеро (1872-1977) — македонски револуционерНиколов, Борис. ВМОРО - псевдоними и шифри 1893-1934, Звезди, 1999, стр.25, негов внук е Методи Димов

 Иселеништво 

Се знае за следниве иселеници: Галевци (5 к.), живеат во Горно Оризари; Крепиовци (2 к.), живеат во Долно Оризари; Томановци (2 к.), живеат во Трн; Мацановци (3 к.) и Асанбелевци (2 к.), живеат во Карамани; Чадиовци (2 к.), живеат во Горна Чарлија; Грујовци (1 к.), живеат во Лопатица; Чурлиновци (4 к.) и Манаровци (2 к.), живеат во Дедебалци и Мазниовци (2 к.), живеат во Могила.

Од ова село има иселено над 300 лица. Најголем дел од нив се имаат иселено во градовите Битола и Скопје, но и во прекуокеанските земји и во Европа.

 Наводи 

 Поврзано 
 Пелагонија
 Општина Могила
 Битола

 Надворешни врски 


Категорија:Села во Македонија
Категорија:Битолски села
Категорија:Села во Општина Могила