Борис III

Борис III — цар на Бугарија (1918 — 1943). Тој го наследува бугарскиот царски престол по абдикацијата на татко му цар Фердинанд.

 Рани години 
лево|мини|309x309пкс|Борис Трети на двегодишна возраст
Роден е на 30 јануари 1894 година. Целото име му е Борис Клемент Роберт Марија Пиj Станислав Сакскобургготски.

Во февруари 1896 година, на само двегодишна возраст, Борис бил преобратен од римокатолицизам во православие од страна на неговиот татко. Оваа одлука била политички мотивирана за да се подобрат односите со Русија и да се зајакне легитимитетот на династијата меѓу бугарскиот народ, кој бил претежно православен. Конверзијата предизвикала тензии со католичките роднини на Фердинанд, вклучително и екскомуникација од папата Лав XIII. Царот Николај II од Русија станал негов кум, а Борис го сретнал за време на посетата на Фердинанд во Санкт Петербург во јули 1898 година.

Неговата мајка, Марија Луиза, починала во 1899 година при породувањето на неговата сестра Надежда, кога Борис имал само пет години. Ова било тежок период за семејството, а Фердинанд подоцна се оженил повторно во 1908 година со Елеонора Ројс од Кестриц, која станала маќеа на Борис и неговите браќа и сестри.

Борис ја добил својата почетна едукација во Палатското средно училиште, кое неговиот татко го основал во 1908 година специјално за неговите синови. Подоцна, тој дипломирал на Военото училиште во Софија, каде што се стекнал со воено образование, што било типично за принцовите од тоа време. Ова образование го подготвило за идните воени обврски.

За време на Балканските војни (1912–1913), Борис активно учествувал во бугарската армија. Овие војни биле клучни за Бугарија, бидејќи довеле до значителни територијални добивки во Првата балканска војна, но и загуби во Втората. Борис служел како офицер, стекнувајќи прво борбено искуство.

Во Првата светска војна, Бугарија се приклучила на Централните сили во 1915 година. Борис служел како офицер за врска за Генералштабот на бугарската армија на Македонскиот фронт. Во 1916 година, тој бил унапреден во полковник и бил прикачен на Групата армии Макензен (германска) и Третата бугарска армија за време на операциите против Романија. Борис играл важна улога во посредувањето меѓу германскиот фелдмаршал Аугуст фон Макензен и бугарскиот генерал Стефан Тошев, што му донело почит од војниците и командантите. Ерих Лудендорф, германски генерал, го опишал како одлично обучен, многу сериозен и невообичаено зрел за својата возраст. Во 1918 година, тој бил унапреден во генерал-мајор.

 Стапување на престолот 
Во септември 1918, Бугарија била поразена во Вардарската офанзива. Царот Фердинанд абдицирал во корист на неговиот син Борис, кој станал цар на 3 октомври 1918.

Една година по стапувањето на Борис на престолот, Александар Стамболиски од Бугарскиот земјоделски народен сојуз бил избран за премиер. Иако бил поддржуван од големата селанска класа, Стамболиски се здобил со непријателство од средната класа и војската, што довело до негово соборување со воен удар на 9 јуни 1923, и последователно негово убиство. На 14 април 1925, анархистичка група ја нападнала коњицата на цар Борис додека минувала низ преминот Арабаконак. Два дена подоцна, со бомба биле убиени 150 членови на бугарската политичка и воена елита во Софија кои присуствувале на погребот на убиен генерал во црквата „Св. Недела“.

 Втора светска војна 
Како и неговиот татко, Борис III води прогерманска политика и ја вклучува Бугарија кон Тројниот пакт. Во април 1941 година им ја отстапува бугарската територија на Германците кои преку Бугарија ќе извршат напад врз Кралството Југославија. Борис III цврсто ги застапувал бугарските Евреи за време на Холокаустот. Со негова помош и со интервенција на бугарската црква бугарските Евреи се спасени од концентрационите логори. Сепак, во концентрациониот логор во Треблинка биле испратени македонските Евреи.The Jewish Community of Monastir: A Community in Flux, Mark Cohen, United States Holocaust Memorial Museum Со тоа преостанатите македонски евреи засолниште нашле заминувајќи во партизани.Александар Матковски, Трагедијата на Евреите од Македонија, „Гласник на ИНИ“, 1, Скопје, 1958.Ѓорѓи Ц. Димовски, Битолските Евреи, Битола, 1993. Умира неочекувано по кратко боледување на 28 август 1943 г., кратко по неговата посета на Хитлер.

Во бугарската историографија е познат како „Цар Обединител“, зашто во соработка со Силите на оската Бугарија на проширува во границите на Санстефанска Бугарија.Inari Karsh, „Empires of the Sand: The Struggle for Mastery in the Middle East, 1789-1923“, Harvard University Press, 2001, с. 90.


 Смрт 
Кратко по враќањето во Софија од средбата со Хитлер, Борис починал од инфаркт на 28 август 1943, околу 16:22."Bulgarian Rule Goes to Son, 6. Reports on 5-day Illness Conflict", United Press dispatch in a cutting from an unknown newspaper in the collection of historian James L. Cabot, Ludington, Michigan. Според дневникот на тогашниот германски аташе во Софија, полковник фон Шунебек, двајцата германски доктори кои се грижеле за кралот – Сајиц и Ханс Епингер – сметале дека тој починал од истиот отров кој Др. Епингер наводно го пронашол две години претходно во постсмртното испитување кај грчкиот премиер, Јоанис Метаксас, отров кој делувал бавно и за кој потребни биле неколку недели да предизвика смрт.Wily Fox: How Tsar Boris Saved the Jews of Bulgaria from the Clutches of His Axis Allie Adolph Hitler, AuthorHouse 2008, 213

десно|thumb|Гробот на Цар Борис III во Рилскиот манастир.

Цар Борис III е погребан во манастирската црква на Рилскиот манастир. На левата страна од гробот се наоѓа резба изработена на 10 октомври 1943 г. од жители на село Осој, Дебарска околија, на која е напишано:

По смртта Борис III е наследен од неговиот син Цар Симеон ІІ (1943-1946).

 Грбови 
 115pxГрб на Борис како Принц на Трново (1894-1918) 200pxГрб на Борис III како Суверен на Бугарија (1929-1943)

 Предци 

 Наводи 

 Надворешни врски 

Категорија:Бугарски монарси
Категорија:Трета бугарска држава
Категорија:Родени во 1894 година
Категорија:Починати во 1943 година
Категорија:Династија Сакс-Кобург и Гота (Бугарија)
Категорија:Погребани во Рилскиот манастир
Категорија:Европски монарси од 20 век
Категорија:Носители на Големиот крст на Легијата на честа
Категорија:Носители на орденот „За воена заслуга“ (Бугарија)
Категорија:Починати во Софија