Џ. Р. Р. Толкин

Џон Роналд Руел Толкин (;  — ) — англиски писател, филолог, поет, универзитетски професор и книжевен критичар. Толкин е познат во светската книжевна јавност по неговите епски дела „Хобитот“, „Господарот на прстените“ и „Силмарилион“.

Толкин предавал староанглиски јазик на колеџот Сент Џон во Оксфорд и на колеџот Пембрук во Оксфорд од 1925 до 1945 година. Тој исто така предавал англиски јазик и книжевност на колеџот Мертон во Оксфорд од 1945 до 1959 година.Biography, pp. 111, 200, 266. Толкин своевремено бил близок пријател со  К. С. Луис, со кој заедно членувале во книжевното друштво познато како Инклингс.  На 28 март 1972 година Толкин бил одликуван со Редот на Британската Империја од страна на кралицата Елизабета II.

По смртта на Толкин, неговиот син Кристофер Толкин објавил серијал дела кои се всушност необјавени ракописи на самиот Толкин, меѓу кои и познатото дело „Силмарилион“. Овие, заедно со „Хобитот“ и „Господарот на прстените“, создаваат поврзано тело на раскази, поеми, измислени историски настани, измислени јазици и книжевни критики и есеи за измислениот свет наречен „Арда“ и „Средна земја“Раскази и настани кои се делумно засновани на нордиската митологија.. Помеѓу  1951 и 1955, Толкин го вовел поимот „Толкинов легендариум“, сеопфатен  поим за најголемиот дел од овие дела.Letters, nos. 131, 153, 154, 163.

Иако голем број писатели објавиле дека од сферата на фантастиката пред времето на Толкин, големиот успех на „Хобитот“ и „Господарот на прстените“  довеле до широко распространување и популарност на епската фантастика како жанр. Така, ова довело до општото јавно мислење и поистоветување на Толкин како „татко на современата книжевна фантастика“The Oxford companion to English Literature calls him "the greatest influence within the fantasy genre. (Sixth edition, 2000, page 352. Ed. Margaret Drabble.)— или поточно епската фантастика. Во 2008 година, весникот „The Times“ го рангирал Толкин на шестото место на списокот на „50 најголеми британски автори од 1945 година“. Од друга страна пак, „Форбс“ го рангирал на 5. место од најпрофитабилни „починати познати личности“ во 2009.

 Животопис 
 Потекло 

Предците на таткото на Толкин се по потекло од средната англиска класа, занаетчии, кои произведувале и продавале часовници, рачни часовници и пијана во Лондон и Бирмингем. Семејството емигрирало од Германија во 18 век.Letters, no. 165. Според семејната традиција, Толкинови пристигнале во Англија во 1756 година, како бегалци по инвазијата на Изборното Кнежевство Саксонија за време на Седумгодишната војна.Biography, pages 18–19. Неколку семејства со презиме „Толкин“ живеат во северозападна Германија, претежно во Долна Саксонија и Хамбург.

Толкин верувал дека неговото презиме потекнува од германскиот збор tollkühn, што значи „избезумен“.  Како и да е, потеклото на името не е потврдено.  Германски писател претпоставил дека ова презиме потекнува од германското село Толкинен во близина на Растенбург, а денес тоа село се наоѓа во Полска и се вика Толкини.  Името на селото потекнува од старопрускиот јазик.

 Детство 
Џон Роналд Руел Толкин е роден на 3 јануари 1892 година во Блумфонтејн во Слободната држава Орање, денес покраина Фри Стејт во Јужноафриканската Република. Таткото на Толкин бил Артур Руел Толкин (1857–1896), англиски банкарски управител, а неговата мајка била Мабел Сафилд Толкин (1870–1904).  Тие ја напуштиле Англија кога Артур бил унапреден како управител на канцеларијата на Британската банка во Блумфонтејн. Толкин имал еден помлад брат, Хилари Артур Руел Толкин, кој е роден на 17 февруари 1894 година.Biography, p. 14.

Како дете, Толкин бил каснат од голем пајак, една врста тарантула, во неговата градина, настан за кој многумина веруваат дека влијаел врз неговите раскази, иако тој признал дека не се сеќава на таквиот настан и немал некоја омраза кон пајаците. За време на  еден друг настан, млад семеен слуга, за кој Толкин сметал дека е убаво дете, го зел бебето и го однел да посетат африкански трла, наречени крал, и го вратил детето следното утро.Biography, p. 13. Both the spider incident and the visit to a kraal are covered here.

Кога имал три години, тој заминал за Англија со неговата мајка и брат. Ова патување биле планирано како подолг престој меѓу поширокото семејство. Неговиот татко починал од ревматска треска пред да одат на патувањето.Biography, p. 24.  Овој немил настан го оставило семејството без приходи, па така мајката на Толкин со децата се преселила кај нејзините родители во Кингс Хит,Biography, Ch I, "Bloemfontein". At 9 Ashfield Road, King's Heath. Бирмингем. Многу набрзо, во 1896, тие се преселиле во Сархол (денес Хол Грин), тогашно село во Вустершир, а денес предградие на Бирмингем.Biography, p. 27. Тој обожувал да ја истражува околината, особено воденицата во Сархол и мочуриштето во Морсли, како и ридовите Клент, Лики и Малверн. Овие места подоцна инспирирале сцени од неговите романи, заедно со околните населени места, како што се Бромсгроув, Алкестер и Алвчрч.Biography, p. 113.

Мабел Толкин ги учела своите деца дома. Роналд, како што бил познат во семејството, бил добар ученик.Biography, p. 29. Таа го учела ботаника и така кај него се родила желбата да биде опколен со растенија. Младиот Толкин сакал да црта пејзажи и дрвја, но неговите омилени часови биле јазиците. Неговата мајка го учела основен латински уште од мали нозе.

Толкин можел да чита на четиригодишна возраст, а течно да пишува многу набрзо. Неговата мајка му дозволила да чита голем број книги. Тој не ги сакал „Островот на богатството“  и „Пен Пајпер“ и сметал дека „Алиса во земјата на чудата“ била „забавна но вознемирувачка“. Тој сакал приказни за американските староседелци и делата на Џорџ Мекдоланд.Biography, p. 22. Дополнително на тоа, „Книгите со сказни“ на Ендру Ланг биле особено важни за него и нивното влијание врз неговите подоцнежни дела е очигледно.Biography, p. 30.

Мабел Толкин била примена во Римокатоличката црква во 1900 година, иако имало силни негодувања од нејзиното баптистичо семејство,Biography, p. 31. и со тоа престанале да ја финансираат. Во 1904 година, кога Толкин имал 12 години, неговата мајка починала поради акутен дијабетес во Реднал. Таа имала околу 34 години кога починала. Девет години по нејзината смрт, Толкин напишал „мојата мила мајка беше навистина маченик, и не на секој Бог му дарува полесен пат до неговите дарови, како што е со Хилари и со мене, давајќи ни мајка која се уби од работа и проблеми за да нѐ обезбеди да ја зачуваме вербата“.

Пред нејзината смрт, Мабел го потпишала старателството врз нејзините синови на еден близок пријател, кој прифатил да ги израсне децата како добри католици. Во писмо до неговиот син Мајкл од 1965 година, Толкин се потсетил на влијанието на овој човек кој пак Толкин секогаш го именувал како „татко Франсис“, и објаснил за добрината и вербата која Франсис ја влеал кај Толкин.Letters, no. 267.

По смртта на неговата мајка, Толкин пораснал во околината на Еџбастон во Бирмингем и учел во училиштето Кинг Едвард, а подоцна во Сент Филип. Во 1903 година, тој се стекнал со стипендија и се вратил во училиштето Кинг Едвард. Додека бил ученик таму, тој бил еден од кадетите на училиштето кои помогнале да се означи рутата за парадата за коронацијата на кралот Џорџ V.Letters, no. 306.

 Младост 
Првиот контакт или обид за вештачки јазик бил за време на неговите тинејџерски години кога заедно со неговите братучеди Мери и Марџори создале „животински јазик“. Во тоа време Толкин изучувал латински и старосаксонски. Нивниот интерес кон „животинскиот“ набрзо исчезнал, но Толкин и Мери создале нов посложен вештачки јазик т.н. невбош. Следниот вештачки јазик кој бил започнат од Толкин бил „нефаријански“ и овој е лично негова творба.

Во периодот околу 1909 година Толкин научил есперанто. На 10 јуни 1909 година тој ја напишал „Книгата на Фоксрук“, тетратка од шеснаесет страници, каде се појавуваат „најраните примери за измислена азбука“. See also: Book of the Foxrook  Мали пасуси во книгата се напишани на есперанто. and Book of the Foxrook ; transcription on Tolkien i Esperanto ; the text begins with "PRIVATA KODO SKAŬTA" (Private Scout Code)

Во 1911 година Толкин заминал на летен одмор во Швајцарија. Ова патување убаво го опишува во едно писмо од 1968 година, забележувајќи дека патувањата на Билбо Бегинс преку Маглените Планини е директно засновано на патувањето на Толкин со група пријатели од Интерлакен до Лаутербрунен. Citing Letters, no. 306.

Истата таа година Толкин започнал школување на колеџот Ексетер во Оксфорд. Првично студирал класика, но го сменил неговиот предмет во 1913 година во англиски јазик и книжевност. Тој завршил во 1915 година со одлични резултати.

 Брак 
Толкин ја запознал неговата идна сопруга на негова 16-годишна возраст. Едит Мери Брет била постара три години. Тие се запознале кога Толкин и неговиот брат Хилари се преселиле во соседството на Едит.  Кога Толкин наполнил 21 година, тој и напишал на Едит дека отсекогаш ја сакал и ја побарал за сопруга. Сепак, во тој момент Едит му изјавила на Толкин дека веќе таа прифатила да се омажи за одреден Џорџ Филд, брат не еден нејзин соученик. Едит, истовремено, изјавила дека таа прифатила бидејќи мислела дека е шанса „која е понудена на маса“ бидејќи претходно се двоумела дали Толкин воопшто ја сака.

На 8 јануари 1913 година, Толкин патувал со воз до Челтенхем и на платформата ја сретнал Едит. Двајцата се шетале низ околината и на крај на денот Едит ја донела својата последна одлука и се одлучила да се мажи за Толкин. Многу набрзо ја одбила понудата на Филд .Biography, pp. 67–69.  По прифаќањето за брак со Толкин, Едит објавила дека го напушта Баптизмот и се посветува на католицизмот, најмногу поради инсистирањето на Толкин.  Ова го растревожило целото нејзино семејство.Biography, p. 73.

Едит и Џон официјално се свршиле во јануари 1913 година во Бирмингем и се венчале во римокатоличката црква Сент Мери во Ворик на 22 март 1916 година.Biography, p. 86.

 Воен период 
 Прва светска војна 
Во август 1914 година, Обединетото Кралство влегло во Првата светска војна. Првично тој не сакал и не избрал да волонтира во Британската армија, што било шок за неговото семејство.  За ова во едно свое писмо испратено до Мајкл, Толкин напишал дека „во тоа време момци се приклучуваа, или беа примани јавно. Тоа е лошо место за младо момче кое има преголема фантазија и мала физичка храброст“.Letters, No. 43.

Сепак Толкин „не го издржал јавниот притисок“  и се приклучил на програмата, кога бил на списокот на волонтери но не се приклучил додека  не го стекнал степенот. По завршувањето на студиите во 1915 година, тој бил назначен како привремен втор поручник во Ланкаширското мускетарство на 15 јули 1915 година.Biography, pp. 77–85.The London Gazette. 16 July 1915. p. 6968.</ref> Тој се обучувал со 13 баталјон цели 11 месеци.Tolkien and the Great War, p. 94. По нивната свадба, Толкин и сопругата се преселиле во куќа во близина на кампот.  На 2 јуни 1916 година, Толкин примил телеграма со која тој се повикува да дојде во Фолкстон и да се префрли на должност во Франција. Тој со тешко срце ја прифатил оваа покана.Quoted in John Garth, Tolkien and the Great War, p. 138.

На 5 јуни 1916 година, Толкин заедно со останатите волонтери и борци се качиле на брод и се упатиле кон Кале, Франција. Како и останатите војници кои доаѓале за првпат, Толкин бил испратен до базата во Етапл на Британските истражувачки сили. На 7 јуни му било известено дека бил назначен како сигнален службеник на 11 баталјон на Ланкаширското мускетарство. Баталјонот бил дел од 74. бригада на 25. дивизија на Британската армија.

Додека чекал да биде одведен до единицата, Толкин, од досада, ја напишал поемата „Осамениот остров“. Поемата била вдахновена од неговите чувства додека патувал до Кале. Покрај тоа, тој создал мал систем на точки, кои означувале негови местоположби и така Едит можела да увиди каде тој се наоѓал. Писмата биле проверувани од армиските челници и поради тоа овие детали биле тајни.Garth, John. Tolkien and the Great War, Boston, Houghton Mifflin 2003, pp. 144–145.  На 27 јуни 1916 година го напуштил Етапл и се приклучил на баталјонот во Рибемпре во близина на АмјенGarth (2003), pages 147–148.

Толкин учествувал во Битката кај Сом во јули 1916 година. Овие дејства во кои учествувал Толкин биле многу стресни за неговата жена. На 27 октомври 1916 година, Толкин заедно со неговиот баталјон учествувале во Битката за заземање на ровот Реџина. Тогаш тој се разболел од треска и на 8 ноември 1916 година бил испратен во Англија.Biography, p. 93.  Голем број од неговите школски другари починале во војната, меѓу кои Роб Гилсон - школски другар. Неговиот баталјон скоро и да бил сосема уништен за време на битките.

По враќањето во Англија, Толкин бил ослабен и до завршувањето на војната тој го поминал времето низ болници и гарнизони, и тој бил медицински неспособен за воена служба.Garth (2003), pp. 207 et seq.Tolkien's Webley .455 service revolver was put on display in 2006 as part of a Battle of the Somme exhibition in the Imperial War Museum, London. (See  and ) Several of his service records, mostly dealing with his health problems, can be seen at the National Archives. ()

Додека Толкин се закрепнувал во Литл Хејвуд, Стафордшир, тој започнал да работи врз неговите дела „Книга на изгубените приказни“, започнувајќи со „Падот на Гондолин“. „Изгубените приказни“ е обид на Толкин да создаде митологија за Англија, проект кој го напуштил без да го заврши.Biography, p. 98  Во 1917 и 1918 година полека почнал да закрепнува и имал доволно сила да отслужи во домашните кампови. Токму во овој период Едит го родила нивниот прв син, Џон Франсис Руел Толкин.

На 6 јануари 1918 година Толкин бил унапреден како привремен поручник.The London Gazette (Supplement). 2 November 1920. p. 10711.

 Меѓувоен период 

Толкин бил демобилизиран и ја напуштил армијата на 3 ноември 1920 година и го зачувал чинот поручник.

Неговата прва граѓанска работа по војната бил Оксфордкиот англиски речник, каде работел претежно врз историјата и етимологијата на германските зборови кои започнуваат на буквата „w“.  Во 1920 година тој почнал да работи во Универзитетот во Лидс и тогаш станал најмладиот универзитетски професор во таа институција.  Додека работел во Лидс, тој го создал „Зборовниот фонд на средноанглискиот“. Во меѓувреме  додека бил во Лидс тој го превел „Сер Гавејн и зелениот витез“ заедно со Е. В. Гордон. Тој исто така ги превел „Сер Гавејн“, „Бисер“ и Сер Орфео“. Во 1925 година, тој се вратил во Оксфорд како професор по англосаксонски.

Интересно е да се наведе дека во 1919 година работел и како приватен тутор (наставник) на поголем број дипломци, најмногу поради фактот што женските колеџи во тоа време имале голема потреба од добри наставници.https://books.google.co.uk/books?id=6Q_GAAAAQBAJ&pg=PA134&lpg=PA134&dq=jrr+tolkien+lady+margaret+hall&source=bl&ots=miY3YU94JS&sig=txgrLdGNNwwoYeesiddtjCzvUQU&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=lady%20margaret%20hall&f=false

Додека работел во Оксфорд, во Колеџот Пемброук, тој го напишал делото „Хобитот“, и првите два дела на „Господарот на прстените“. Во 1932 издал и филолошки есеј именуван како „Ноденс“.

Во 1920-тите години, Толкин започнал со превод на современ англиски на староанглиското дело „Беовулф“. Тој го завршил преводот во 1926 година и никогаш не го објавил. Преводот бил уреден и објавен во 2014 година од неговиот син Кристофер Толкин, после 40 години од смртта на Толкин или после 90 години од самиот превод.

 Втора светска војна 

За време на Втората светска војна, Толкин бил назначен како криптоаналитичар или „откривач на кодови“.Letters, no. 35 (see also editorial note). Во јануари 1939 година тој бил запрашан дали би бил подготвен да работи во криптографското одделение на Министерството за надворешни работи на Обединетото Кралство во случај на национална итна состојба.  Тој се согласил со ова официјално барање и започнал со работа на 27 март и зел учество во припремен курс (обука) организиран од страна на британската влада.

Во 1945 година Толкин се преселил во Колеџот Мертон во Оксфорд и предавал англиски јазик и книжевност. Тој работел на ова работно место сè до неговото пензионирање во 1959 година. Долги години бил и надворешен испитувач на Универзитетскиот колеџ во Даблин. Во 1954 година се стекнал со почесен степен од Националниот универзитет на Ирска.

Во 1966 година биле објавени неговите преводи на Книгата според Јона за Ерусалимската Библија.Rogerson, John. The Oxford Illustrated History of the Bible, 2001.

 Пензионирање 
За време на неговиот пензионерски живот, од 1959 година па сѐ до неговата смрт, Толкин се стекнал со зголемена јавна заинтересираност кон неговите дела и се стекнал со книжевна слава. Во 1961 година, К. С. Луис го номинирал него за Нобелова награда за книжевност.  Продажбата на книгите  биле доста профитабилни па така зажалил што не се пензионирал порано. Првично, тој пипувал ентузијастични одговори кон неговите читатели и нивните прашања, но подоцна бил незадоволен од забрзаната слава на неговите дела со контракултурното движење кое настанало во 1960-тите години. Во едно писмо од 1972 година, тој напоменал дека станал култна фигура, но исто така изјавил дека „дури и носот на најскромниот идол... не може да остане нескокоткан од милиот мирис на темјанот!“Letters, no. 336.

Вниманието на неговите обожаватели станало толку големо што Толкин морал да го отстрани неговиот личен телефонски број од јавните именици,Letters, no. 332. па дури тој и Едит морале да се преселат во Борнмут, место кое тогаш било крајбрежен ресорт ценет од британската средна класа. Неговиот статус како најпродаван автор му дал лесен пристап до елитната класа во Британија, но сепак му недостигало друштвото од старото Инглингс. Сепак Едит била презадоволна од новиот статус.

 Длабока старост 

Едит Толкин умрела на 29 ноември 1971 година, на 82 години. Според Сајмон Толкин,

Толкин бил одликуван од страна на кралицата Елизабета II со орден на Редот на Британската Империја во 1972 годинаLondon Gazette, 1 January 1972, page= и се стекнал со инсигнијата на Редот на Бакингемската палата на 28 март 1972 година.Letters, no. 334 (editorial note). Истата година Универзитетот во Оксфорд го назначил Толкин како почесен „доктор по науки“.

На надгробната плоча на својата жена напишал Лутиен (Lúthien). Кога Толкин умрел 21 месец подоцна, односно на 2 септември 1973 година, на 81 година,  тој бил закопан во истиот гроб како и неговата жена, а до неговото име сакал да стои и името Берен (Beren):

Имињата на надгробните плочи се од неговиот легендариум, па така значењата се следниве: Лутиен била најубавата девојка од Децата на Илуватар. Таа сакала да се откаже од својата бесмртност за да биде со својата љубов, смртникот Берен. Откако Берен бил заробен од Моргот, Лутиен одјавала да го спаси него. Откако Берен бил убиен од демонскиот волк Карбарот, Лутиен, отишла до советот на Валарите и побарала да се оживее Берен.

 Семејство 
Едит и Џон Толкин имале четири деца:

 Џон Франсис Руел Толкин (17 ноември 1917 - 22 јануари 2003),
 Мајкл Хилари Руел Толкин (22 октомври 1920 - 27 февруари 1984)
 Кристофер Џон Руел Толкин (21 ноември 1924)
 Присилија Мери Ен Руел Толкин (18 јуни 1929)

Толкин бил многу посветен на неговите деца. Така на пример, од деталите од семејниот живот забележано е дека секогаш им праќал илустрирани писма од Дедо Мраз кога биле мали. Секоја година додавал ликови на писмата.J. R. R. Tolkien, The Father Christmas Letters (1976)

 Погледи и ставови 

 Религија 
Толкин бил голем верник и посветен католик. Тој влијаел, покрај неговата сопруга, врз К. С. Луис, при што Луис се приклучила кон Римокатоличката црква, а претходно бил атеист. Lewis was brought up in the Church of Ireland.

Според неговиот внук Сајмон Толкин, Толкин во последните години од неговиот живот изразил разочарување поради литургиските реформи и промени кои настанале по Вториот ватикански совет.

 Политика 

Толкин бил голем антикомунист и се залагал за национализмот. Тој првично го поддржувал националистичкиот водач Франциско Франко за време Шпанската граѓанска војна, особено откако слушнал дека комунистичките организации во Шпанија палеле цркви и убивале свештеници и калуѓерки.Letters, no. 83. Толкин исто така бил современик на Јосиф Сталин. За време на Втората светска војна Толкин го опишал Сталин како „крвожеден стар убиец“.

Толкин бил голем критичар на Сојузничките сили за употреба на тактики за тотална војна против цивили од Нацистичка Германија и Империјална Јапонија.

Исто така реагирал со бес против големата антигерманска пропаганда за време на војната.

Толкин бил шокиран од употребата на атомска бомба за нападите на Хирошима и Нагасаки.Letters, no. 102.

 Филологија 
200px|thumb|Натписот на Прстенот, испишан со писмото на Темниот говор. Текстот гласи: Ash nazg durbatulûk, ash nazg gimbatul, Ash nazg thrakatulûk agh burzum-ishi krimpatul. или на македонски  „Еден прстен да владее со нив, еден прстен да ги најде, Еден прстен да ги доведе сите и во темнината да ги врзе.“

 Толкин како филолог 
Академската кариера и неговото книжевно делување се неделиви од неговата љубов кон јазиците и филологијата. Тој специјализиран англиска филологија додека студирал и во 1915 година дипломирал со старонордиски јазик како специјален предмет. Тој работел за Оксфордскиот речник на англискиот јазик од 1918 година и нему му се препишуваат работите кои се изведени врз зборовите кои започнуваат на буквата „w.“.Winchester, Simon (2003). The Meaning of Everything: The Story of the Oxford English Dictionary. Oxford University Press. ; and Gilliver, Peter, Jeremy Marshall and Edmund Weiner (2006). The Ring of Words: Tolkien and the Oxford English Dictionary. Oxford University Press. .  Во 1920 година тој станал професор по англиски јазик на Универзитетот во Лидс, каде поради него се зголемил бројот на студенти кои ја изучуваат лингвистиката. Тој предавал исто така и староанглиски (јазик, историја и дела), како и текстови од средноанглискиот период. Дополнително на тоа, предавал и текстови и творештво од готски, германски, староисландски и средновелшки јазик.Letters, no. 7, to the Electors of the Rawlinson and Bosworth Professorship of Anglo-Saxon, University of Oxford, 27 June 1925. Тој имал и основно познавање на фински.Grotta, Daniel (2001). J.R.R. Tolkien: Architect of Middle Earth. Philadelphia, Running Press. .

 Создадени јазици 

Паралелно со неговата професионална јазична кариера, Толкин бил фасциниран и бил привлечен кон создавањето вештачки јазици и писма. Ова создавање на вештачки јазици дури и го засенил неговиот професионален живот и бил нашироко познат по создавањето вештачки свои оригинални јазици. Најразвиен вештачки јазик кој го создал се квења (или елвски) и синдарински јазик. Овие јазици се во основата на неговиот легендариум. Јазикот и граматиката според Толкин се прашање на естетика и еуфонија, па така квења првично бил создаден имајќи предвид фоноестетски елементи. Фонолошки бил заснован на латинскиот, со голем број елементи од фински, велшки, англиски и грчки.Letters, no. 144. Покрај овие два, во книгите има и повеќе јазици, меѓу кои јазикот на Џуџињата и Темниот говор.

Толкин сметал дека јазиците се неделив дел од митологијата. Покрај тоа, тој учествувал и во меѓународните вештачки јазици, па така, во 1930 зел учество во конгресот за есперанто.

 Творештво 
Од големиот број дела и раскази напишани од Толкин, Силмарилион, Хобитот и Господарот на прстените се издвојуваат. Овие дела му донеле светска слава и голем број приврзаници.
„Господарот на прстените“

„Господарот на прстените“ е најважното дело во Толкиновиот Легендариум, но и едно од најпознатите дела на светската литература од XX век. Своевидно продолжение на неговото претходно дело Хобитот, Господарот на прстените претставува раскажана сага во која се забележани настаните и пресвртите во еден свет, во еден, за него, мрачен период. Пишувана долга низа години (1937-1949), а конципирана веројатно и многу порано, оваа книга е издадена во три тома во периодот 1954-1955.

„Хобитот“

„Хобитот, или Таму и пак назад“, подобро познат по насловот „Хобитот“ е фантастична новела и детска книга. Книгата била издаден на 21 септември 1937 година и притоа добила позитивни критики. Весникот New York Herald Tribune ја прогласил за најдобра детска новела. Книгата останува популарна и модел за класика во детската литература.

„Силмарилион“

„Силмарилион“ е збирка дела што по  смртта ја приредил и објавил неговиот син Кристофер Толкин во 1977 година, со помош на Гај Гавриел Кеј, кој е познат како писател на фантастична проза. „Силмарилион“, преку појаснувања и доближувања на дејствијата и ликовите од другите дела на Толкин, ја појаснува идејата за обемна, но поради смртта на авторот недовршена приказна за дејствијата на универзумот кој се погрижил за постанокот на Средната Земја. Таа посебна, фантастична земја е всушност дом на приказните за чудесните битија: хобити, џуџиња (каради), виленици, волшебници, за првите луѓе, но и за зли битија кои посакуваат да ја преземат власта и да ја уништат секоја убавина во тој свет, во настани опишани во романите „Хобит“ и „Господарот на прстените“.

 Фикција 

 1937 „Хобитот“ (The Hobbit) — роман
 1945 „Ниглов лист“ (Leaf by Niggle) — краток расказ
 1945 „Балада на Аотру и Итрун“ (The Lay of Aotrou and Itroun) — поема
 1949 „Фармер Џајлс од Хем“ (Farmer Giles of Ham) — басна
 1953 „Доаѓањето на Беортнот, син Беортхелмов“ (The Homecoming of Beorhtnoth Beorhthelm's Son) — драма
 „Господарот на прстените“ (The Lord of the Rings)
 1954 „Дружината на Прстенот“ (The Fellowship of the Ring) — прв дел од „Господарот на прстените“
 1954 „Двете кули“ (The Two Towers) — втор дел од „Господарот на прстените“
 1955 „Враќањето на кралот“  (The Return of the King) — трет и последен дел од „Господарот на прстените“
 1962 „Авантурите на Том Бомбадил“ (The Adventures of Tom Bombadil) — збирка поеми
 1964 „Дрво и лист“ (Tree and Leaf) — во книга издадени „Ниглов лист“ и „За басните“
 1966 „Толкинов читач“ (The Tolkien Reader) — збирка на претходно издадени дела
 1967 „Патот продолжува и продолжува“ (The Road Goes Ever On) со  Доналд Сван
 1967 „Ковачот од Голем Вотон“ (Smith of Wootton Major) — краток расказ

 Поезија 

 „Битката на Источното Поле“ (The Battle of the Eastern Field), 1911
 „Од многуврбниот раб на исконската Темза (From the many-willow'd margin of the immemorial Thames), 1913
 „Патувањето на Еарендел, Приквечерната ѕвезда (The Voyage of Eärendel the Evening Star), 1914
 „Наредбата на трубадурот“ (The Bidding of the Minstrel), 1914 
 „Тинфангов трепет“ (Tinfang Warble), 1914
  „Гоблинови стапала“ (Goblin Feet), 1915
 „Ти и јас/ и колибата на изгубената игра“ (You and Me / and the Cottage of Lost Play), 1915
 „Кор“ (Kôr), 1915
 „Кортирион помеѓу Дрвјата“ (Kortirion among the Trees), 1915 
 „Преку старите ридови и многу далеку“ (Over Old Hills and Far Away), 1915
 „Песна за Арјадор“ (A Song of Aryador), 1915
 „Бреговите на Елфланд“ (The Shores of Elfland), 1915
 „Хабанан под ѕвездите“ (Habbanan beneath the Stars), 1916
 „Ожалостен град“ (The Sorrowful City), 1916
 „Песна на Ериол“ (The Song of Eriol), 1917 
 „Роговите на Улмо“ (The Horns of Ulmo), 1917
 „Среќни морепловци“ (The Happy Mariners), објавена во 1920, создадена во 1915
 „Децата на Хурин“ (The Children of Húrin), започната во 1920, завршена во 1925
 „Тагувањето на Клерк“ (The Clerke's Compleinte), 1922
 „Иумона  Голд Галдре Бевунден (Iúmonna Gold Galdre Bewunden), 1923
 „Еадиган Саелидан“ (The Eadigan Saelidan) 1923
 „Зошто Човекот од Месечината дојде прерано“ (Why the Man in the Moon Came Down Too Soon), 1923
 „Енигмата Саксоник“ (Enigmata Saxonic - a Nuper Inventa Duo), 1923
 „Мачката и виолината: приспивна песна отсторена и нејзината скандалозна тајна откриена“ (The Cat and the Fiddle: A Nursery-Rhyme Undone and its Scandalous Secret Unlocked), 1923
 „Вечер во Тавробел“ (An Evening in Tavrobel), 1924
 „Осамениот остров“ (The Lonely Isle), 1924
 „Принцезата Ну“ (The Princess Ni), 1924
 „Светлото како лист на липа“ (Light as Leaf on Lindentree), 1925
 „Бегањето на Нолдоли од Валинор“ (The Flight of the Noldoli from Valinor), 1925
 „Баладата на Лејтијан“ (The Lay of Leithian ), 1925–1931 
 „Баладата на Еарендел“ (The Lay of Eärendel),  1920-тите
 „Безимена земја“ (The Nameless Land), 1926
 „Авантурите на неприродната историја и средновековни прашања, да се биде Чудак од Фисиологус (Adventures in Unnatural History and Mediaeval Metres, being the Freaks of Fisiologus), 1927:
 „Фаститокалон“ (Fastitocalon)
„Иумбо“ (Iumbo)
 „Митопеја“ (Mythopoeia), околу 1931 
 „Напредок во Бубл Таун“ (Progress in Bimble Town), 1931
 „Талкање“ (Errantry), 1933
 „Фириел“ (Firiel), 1934
 „Луни“ (Looney) 1934
 „Песни за Филолозите“ (Songs for the Philologists),  1936
 „Посетата на змејот“ (The Dragon's Visit), 1937
 „Тропање на врата (Knocking at the Door), 1937
 „Имрам“ (Imram), 1946 
 Елвски преводи на католички молитвеници во 1950-тите
„Беше еднаш“ (Once upon a time), 1965
 „Последната песна на Билбо“ (Bilbo's Last Song), 1966
 „За В. Х. А.  (For W. H. A.), 1967 
 „Кралот Шеаве“ (King Sheave), 1987 
 „Наркелион (Narqelion), 1988

 Академски дела 

 1922 „Зборовен фонд на средноанглискиот“ A Middle English Vocabulary, Oxford, Clarendon Press, 168 pp.
 1925 „Сер Гавејн и зелениот витез“ Sir Gawain and the Green Knight, co-edited with E.V. Gordon, Oxford University Press, 211 pp.; Revised edition 1967, Oxford, Clarendon Press, 232 pp.
 1925 „Некои придонеси кон средноанглиската лексикографија“Some Contributions to Middle-English Lexicography, published in The Review of English Studies, volume 1, no. 2, pp. 210–215.
 1925  „Запрежните коњи на Ѓаволот“ The Devil's Coach Horses, published in The Review of English Studies, volume 1, no. 3, pp. 331–336.
 1929 „Правилото на анахоретот и Светата невиност“ Ancrene Wisse and Hali Meiðhad, published in Essays and Studies by members of the English Association, Oxford, volume 14, pp. 104–126.
 1932 „Името „Ноденс““ <ref>The Name 'Nodens''', concerning the name Nodens, published in Report on the Excavation of the Prehistoric, Roman, and Post-Roman Site in Lydney Park, Gloucestershire, Oxford, University Press for The Society of Antiquaries.</ref>
 1932–34 „Сигелвара Ленд“Sigelwara Land parts I and II, in Medium Aevum, Oxford, volume 1, no. 3 (December 1932), pp. 183–196 and volume 3, no. 2 (June 1934), pp. 95–111.
 1934 „Чосер како филолог: Приказната на Рив“  Chaucer as a Philologist: The Reeve's Tale, in Transactions of the Philological Society, London, pp. 1–70 (rediscovery of dialect humour, introducing the Hengwrt manuscript into textual criticism of Сhaucer's The Canterbury Tales)
 1937 „Беовулф: чудовишта и критики“ Beowulf: the monsters and the critics, London, Humphrey Milford, 56 pp. (publication of his 1936 lecture on Beowulf criticism)
 1939 „Чосер како филолог: Приказната на Рив“ Chaucer as a Philologist: The Reeve's Tale, Oxford, 14 pp.
 1939  „За басните“ On Fairy-Stories (1939 Andrew Lang lecture) - concerning Tolkien's philosophy on fantasy, this lecture was a shortened version of an essay later published in full in 1947.
 1944  „Сер Орфео“ Sir Orfeo, Oxford, The Academic Copying Office, 18 pp. (an edition of the mediaeval poem)
 1947 „За басните“ - есеј On Fairy-Stories (essay - published in Essays presented to Charles Williams, Oxford University Press) - first full publication of an essay concerning Tolkien's philosophy on fantasy, and which had been presented in shortened form as the 1939 Andrew Lang lecture.
 1953 „Смртта на Офермод и Беортнот“ - два есејаOfermod and Beorhtnoth's Death, two essays published with the poem The Homecoming of Beorhtnoth, Beorhthelm's Son in Essays and Studies by members of the English Association, volume 6.
 1953 „Средноанглискиот лосенгер: скица на етимолошко и семантичко истражување“Middle English "Losenger": Sketch of an etymological and semantic enquiry, published in Essais de philologie moderne: Communications présentées au Congrès International de Philologie Moderne (1951), Les Belles Lettres.
 1958 „Староанглискиот  Аполониј Тирски“The Old English Apollonius of Tyre, Oxford University Press  - editorial prefatory note
 1962 „Правилото на анхоритот: англискиот текст на Правилото“  Ancrene Wisse: The English Text of the Ancrene Riwle, Early English Text Society, Oxford University Press.
 1963 „Англиски и велшки“, Универзитет во Кардиф English and Welsh, in Angles and Britons: O'Donnell Lectures, University of Cardiff Press.
 1964 Вовед кон „Дрво и лист“, со детали за создавањето и историјата на поемите.
 1966 Придонеси за „Ерусалимската Библија“ - како преведувач
 1966 Предговор за второто издание на „Господарот на прстените“
 1966 „Толкин за Толкин“ - автобиографија Tolkien on Tolkien (autobiographical)

 Аудиозаписи 
 1967 „Поеми и песни од Средната земја“ (Poems and Songs of Middle-earth)
 1975 „Џ. Р. Р. Толкин ги чита и пее неговите „Хобитот“ и „Господарот на прстените“ (J. R. R. Tolkien Reads and Sings his The Hobbit & The Lord of the Rings)

 Посмртни изданија 
Голем број од делата на Толкин биле издадени посмртно, најмногу од неговиот син Кристофер Толкин:

 1975 „Водич кон имињата во „Господарот на прстените““ (Guide to the Names in The Lord of the Rings) — издадено од Џеред Лобдел Guide to the Names in The Lord of the Rings (edited version) — published in A Tolkien Compass  by Jared Lobdell. Written by Tolkien for use by translators of The Lord of the Rings, a full version, re-titled "Nomenclature of The Lord of the Rings," was published in 2005 in The Lord of the Rings: A Reader's Companion  by Wayne G. Hammond and Christina Scull .
 1975 Преводи на „Сер Гвејн и зелениот витез“, „Бисер“ и „Сер Орфео“
 1976 „Писмата од Дедо Мраз“ (The Father Christmas Letters)
 1977 „Силмарилион“ (The Silmarillion)
 1979 „Слики од Џ. Р. Р: Толкин“ — издадено од Џорџ Ален и Анвин
 1980 „Незавршени раскази за Нуменор и Средната Земја“ (Unfinished Tales of Númenor and Middle-earth)
 1980  „Поеми и раскази“ (Poems and Stories)
 1981 „Писма од Џ. Р. Р. Толкин“ (The Letters of J. R. R. Tolkien) — издадено до Кристофер Толкин и Хамфри Карпентер
 1981 „Стариот англиски егзодус“ (The Old English "Exodus") - издадено од Џоен Тарвил-Питер
 1982 „Фин и Хенгест: дел од епизода“ (Finn and Hengest: The Fragment and the Episode)
 1982 „Господин Блис“ (Mr. Bliss)
 1983 „Чудовишта и критики“  (The Monsters and the Critics) — збирка есеи
 1983 — 1996 „Историја на Средната Земја“ (The History of Middle-earth)
 1995 „Џ. Р. Р. Толкин: уметник и илустратор“ (J. R. R. Tolkien: Artist and Illustrator) — компилација на негови цртежи
 1998 „Роверандом“ (Roverandom)
 2002 „Разно од Толкин“ (A Tolkien Miscellany) — збирка на претходно објавени материјали
 2002 „Беовулф и критики“ (Beowulf and the Critics) 
 2005 Целосна верзија на „Водичот за имињата во „Господарот на прстените““
 2007 „Децата на Хурин“ (The Children of Húrin)
 2007 „Историја на Хобитот“ (The History of The Hobbit) 
 2008 „Приказни од Опасното Кралство“ (Tales from the Perilous Realm)
 2013 „Падот на Артур“ (The Fall of Arthur) — поема за Кралот Артур
 2014 „Беовулф: превод и белешки“ (Beowulf: A Translation and Commentary) — издадено од К. ТолкинJRR Tolkien translation of Beowulf to be published after 90-year wait
 2015 „Приказната од Кулерво“ (The Story of Kullervo)JRR Tolkien's 100-year-old unpublished fantasy tale to finally see light of day
 2016 „Таен порок“ (A Secret Vice)
 2016 „Баладата на Аотру и Итрун“ (The Lay of Aotrou and Itroun)
 2017 „Берен и Лутиен“ (Beren and Lúthien) 

 Оставина 

 Ракописи 
Пред неговата смрт, Толкин преговарал за продажба на ракописите, скиците и другите материјали кои биле поврзано со тогаш неговите објавени дела, меѓу кои „Хобитот“, „Господарот на прстените“ и „Фармерот Џајлс од Хем“. Тој преговарал со Одделот за специјална збирка и универзитетска архива на Универзитетот Маркет во Милвоки, Висконсин, САД. По неговата смрт сите документи поврзани со Силмиларион биле дадени на Бодлијановата библиотека при Универзитетот во Оксфорд.

 Автограми 
Интересен момент од меморабилијата на Толкин се неговите автограми. За разлика од останатите автори, писатели и поети, Толкин многу ретко ги потпишувал своите дела.  Имајќи ја предвид неговата голема популарност, своерачно потпишаните писма или први изданија на негови трудови и дела достигнале голема вредност меѓу аукционерите. Поради ова неговиот автограм е многу ценет, а како резултат на тоа се појавуваат и фалсификувани копии. Така, се верува дека првото укоричено издание на „Хобитот“ со своерачен потпис на Толкин наводно било проценето на 85.000 американски долари.

 Спомен-плочи 

Во Англија денес постојат седум сини спомен-плочи во чест на Толкин и местата каде престојувал или творел: една е во Оксфорд, една во Борнмут, четири во Бирмингем и една во Лидс. Една од плочите во Бирмингем е посветена на Воденицата Сархол и нејзината инспирација и влијание врз Толкин и неговите дела.  Плочата во Лидс е посветена на Толкин и неговата кариера како професор. Плочата во Оксфорд е посветена на местото каде Толкин ги напишал „Хобитот“ и двата дела од „Господарот на прстените“.

 адреса  комеморација  датум на поставување  поставена од Воденица Сархол, Хол Грин, Бирмингем "Инспириран" 1896–1900 (т.е. живеел во близина) 15 август  2002 Граѓанско здружение на Бирмингем и Општество Толкин 1 Дачес Плејс, Лејдивуд, Бирмингем Живеел тука  1902–1910 непознато Граѓанско здружение на Бирмингем 4 Хајфилд Роуд, Еџбастон, Бирмингем живеел тука 1910–1911 непознатоГраѓанско здружение на Бирмингем и Општетсво Толкин Плаф енд Хароу, Хегли Роуд, Бирмингем престојувал тука во јуни 1916 јуни  1997 Општество Толкин 2 Дарнли Роуд, Вест Парк, Лидс прво академско назначување, Лидс  1 октомври  2012  Општетсво Толкин и Граѓанска фондација Лидс 20 Нортмур Роуд, Северен Оксфорд живеел тука 1930–1947 3 декември 2002 Сини спомен-плочи Оксфордшир Хотел Мирамар, Истолен Оверклиф, Борнмут престојува тука испрекинато од 1950-тите до 1972 10 јуни 1992 од  Присилија Толкин Округ Борнмут

Покрај горе напоменатите плочи, постојат уште две:

 спомен-плоча во Харогејт, каде Толкин се закрепнувал во треска во 1917.
 спомен-плоча на Сендфилд Роуд во Хедингтон, Оксфорд, каде Толкин живеел  од 1953 до 1968.

Белешки

Наводи

Литература







 Croft, Janet B (2004). War and the Works of J.R.R. Tolkien. Westport: Praegar Publishers. .





























Поврзано

 „Господарот на прстените“
 „Хобитот“
„ Силмарилион“

 Надворешни врски 

 Мрежно место за Толкин 
 The Tolkien Estate  
 Биографија на Толкин 



 Журнал на Инклингс  
 Филм на  BBC за Толкин 
 Дополнителни ресурси за Толкин  
 Аудио записи на Толкин од 1929 за јазици. 


Категорија:Англиски писатели
Категорија:Британски филолози
Категорија:Творци на вештачки јазици
Категорија:Изумители на писма
Категорија:Апсолвенти на Оксфордскиот универзитет
Категорија:Заповедници на Редот на Британската Империја
Категорија:Членови на Кралското книжевно друштво