Моин

Моин — село во Општина Гевгелија, во областа Бојмија, во околината на градот Гевгелија.

 Географија и местоположба 

мини|300п|лево|Улица во селото

Населбата се наоѓа во областа Бојмија, во крајниот јужен дел на територијата на Општина Гевгелија, чиј атар се допира со државната гранична линија со Грција. Селото е оддалечено само неколку километри од градот Гевгелија и припаѓа на неговата рурбална зона. Селото е рамничарско, на надморска височина од 120 метри.

 Историја 
 Во антиката 
Подрачјето на Моин е населено уште од римско време, за што сведочи наоѓалиштето Трајкова Чешма на 1,5 км југозападно од селото. Околу Моин има наоѓалишта од неколку населби од доцната антика.

 Во Отоманското Царство 

Во 1895-96 година, во селото е основан комитет на ВМОРО.„Борбите в Македония – Спомени на отец Герасим, Георги Райков, Дельо Марковски, Илия Докторов, Васил Драгомиров“, Борис Йорданов Николов, ИК „Звезди“, 2005 г., стр. 52, ISBN 954-9514-56-0 Во овој период во селото работеле три пропаганди: бугарската, грчката (вклучувајќи ја вооружената) и прокатоличката (унијатската).

На 27 ноември 1901 година, според извештај на бугарскиот трговски агент во Солун Атанас Шопов писмено го известил кајмакамот во Гевгелија дека четата на Иван Карасулијата убила двајца гркомани во Моин бидејќи служеле како скривачи и помагачи на грчките чети.Георгиев, Величко, Стайко Трифонов. Гръцката и сръбската пропаганди в Македония. Краят на XIX – началото на XX век, София, Македонски научен институт, 1995, стр. 20.

Во селото имало три цркви — бугарска егзархиска, гркоманска (патријаршиска) и бугарска унијатска (католичка).

По Илинденското востание во 1904 година, патријаршистите преминале под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Муин (Mouin) имало 176 Македонци егзархисти и 160 Македонци унијати. и во селото работело бугарско унијатско училиште.

 Во Првата светска војна 

Во 1917 година, селото било на фронтовата линија, и трите цркви — егзархиската „Св. Архангел Михаил“, патријаршиската и католичката биле уништени. Селаните изградиле нова, но и таа ја доживеала истата судбина во Втората светска војна. Во 1963 година, црквата „Св. Архангел Михаил“ конечно е обновена.

 Меѓувоен период 

Селото било тешко оштетено при Валандовскиот земјотрес во 1931 година.

 Во Втората светска војна 

За време на окупацијата на Македонија во Втората светска војна, бугарските окупатори стрелале пет лицаБиле убиени следниве лица: Емануел Петров Ѓорѓи (1904-1944), Мешев Димитров Ставре (1904-1944), Аџиев Василев Петар (1904-1944), Мешев Димитров Ефтим (1906-1944) и Попгоргиев Аврамов Ѓорѓи (1926-1944), родум од Љумница, Егејска Македонија, поради учество во НОБ во селото на 18 јануари 1944 година. Денес, во нивна чест е подигнат споменик во селото Моин.

 Поново време 

Со почетокот на Европската бегалска криза, најмногу поттикната од Граѓанската војна во Сирија, селото како едно од пограничните села, ја чувствувало кризата. На 14 март 2016 година, се случила кулминација на кризата кога стотина бегалци упаднале преку државната линија на местото каде што не постоела ограда на раздвојување на државната граница со Грција и влегле во селото. Благодарение на брзата реакција на Армијата, бегалците биле сопрени. Настанот се случил како последица на затворањето на т.н. „Балканска рута“ за бегалците и со затворањето на кампот во Сехово.

Проценките биле дека околу 2.100 бегалци, заедно со 72 странски новинари, влегле преку Сува Река, во близина на старата напуштена црква во селото во текот на ноќта помеѓу 14 и 15 март.

 Стопанство 

Атарот зафаќа површина од 16,4 км2. На него шумите зафаќаат површина од 772 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 254 хектари, а на пасиштата 494 хектари.

Селото има мешовита аграрна функција.

 Население 

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Моин имало 404 жители, сите Македонци.Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 152. По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Моин имало 336 жители.D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 194-195.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 250 Македонци и 50 Власи.

Моин во 1961 година броело 333 жители, а во 1994 година бројот на населението се намалил на 273 жители, од кои 264 биле Македонци, 8 Срби и 1 Влав.

Според пописот од 2002 година, во селото Моин имало 317 жители, од кои 298 Македонци, 16 Срби и 3 Власи.

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 312 жители, од кои 300 Македонци, 1 Влав, 5 Срби, 1 останат и 5 лица без податоци.

 Општествени установи 

 Основно училиште „Страшо Пинџур“, петгодишно основно училиште во состав на ОУ „Крсте Петков Мисирков“ - Гевгелија
 Задружен дом

 Самоуправа и политика 

Во  век, Моин било христијанско село во рамките на Гевгелиската каза на Отоманското Царство.

Селото влегува во рамките на Општина Гевгелија, која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе била придодадена поранешната Општина Миравци. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Гевгелија.

Во периодот 1950-1952, селото било во рамките на некогашната општина Горничет, во која влегувале селата Горничет, Конско, Моин и Ума.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Гевгелиска градска општина, во која покрај селото Моин се наоѓале градот Гевгелија и селата Горничет, Конско, Моин, Мрзенци и Ума.

Во периодот 1955-1965, селото се наоѓало во некогашната општина Гевгелија.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Гевгелија.

 Избирачко место 

Во селото постои избирачкото место бр. 353 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.

На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 253 гласачи.

 Културни и природни знаменитости 

Археолошки наоѓалишта
 Малечок Прлик — утврдена населба од доцнантичко време
 Мечкин Дол — водовод од доцнантичко време
 Трајкова Чешма — населба од римско време
 Тутулен — населба од доцнантичко време
 Црнкова Чешма — водовод од доцнантичко време
 Чучулан — утврдување од доцнантичко време
 Џаипка — населба од доцнантичко време

Цркви
 Црква „Св. Архангел Михаил” — главна селска црква

Споменици
 Споменик за убиени селани од селото Љумница, Егејска Македонија

Реки
 Конска Река — десна притока на Вардар

 Личности 

Родени во Моин
 Гоно Баев — револуционер, деец на ВМОРО
 Иван Танов Милков — револуционер, деец на ВМОРО
 Лазар Карапатаков (Лазарос Карапатакис) — агент од прва класа на грчката вооружена пропаганда во Македонија
 Мицо Ташев Кехајов — револуционер, деец на ВМОРО
 Петар Христов Илков — револуционер, деец на ВМОРО„Дневник на четите, изпратени в Македония от пункт Кюстендил. 1903-1908“, ДА-Враца, ф. 617к, оп.1, а.е.1, л.7
 Тано Кољов — револуционер, деец на ВМОРО
 Христо Танов Туџаров — револуционер, деец на ВМОРО

 Починати во Моин
 Никола Грков (? – 1908) — револуционер, војвода на ВМОРО, убиен на 18 март 1908 г.
 Стојан Бојчош (? – 1908) — револуционер од Ошин, деец на ВМОРО, убиен на 18 март 1908 г. заедно со Никола Грков„Борбите в Македония – Спомени на отец Герасим, Георги Райков, Дельо Марковски, Илия Докторов, Васил Драгомиров“, Борис Йорданов Николов, ИК „Звезди“, 2005 г., стр. 137, ISBN 954-9514-56-0

 Галерија 

 Наводи 

 Надворешни врски 


Категорија:Села во Македонија
Категорија:Гевгелиски села
Категорија:Села во Општина Гевгелија