Reo Hāmoa

Ko te reo Hāmoa (le gagana Sāmoa) te reo māori o Hāmoa, o Hāmoa Amerika hoki. 510 mano ngā kaikōrero māori. He reo Poronīhia te reo Hāmoa.
+KīangaTālofaKia oraʻO ā mai ʻoe?Kei te pēhea koe?ManuiaKei te paiIo(e)ĀeLēaiKāoFaʻamolemoleTēnā koaFaʻafetaiNgā mihiTōfāHaere rā.E noho rā.

 Pūnaha tātaki kupu 
18 ngā reta o te arapū Hāmoa. Ka whakaaturia ngā reta me ngā oro ki Te Arapū Oromotu Tāwāhi.
+ArapūRetaAEIOUFGLMNPSTVHKRʻOro/a//e//i//o//u//f//ŋ//l//m//n//p//s//t//v//h//k//ɹ//ʔ/
Ka tuhia ngā oropuare roa ki ngā tohutō.

 Oromotu 
E rua ngā momo kōrero: Ko te ōkawa me te ōpaki. Mehemea ōpaki, ka whakahuatia te /t/ hei [k], ā, ka whakahuatia te /n/ hei [ŋ].

Anei te āhua ōkawa mō te “E noho ana au i Hāmoa.”ʻOu te nofo i Sāmoa.Anei te āhua ōpaki.ʻOu ke gofo i Sāmoa.
+Orokati ōkawaNgutuNihoTakamuriKorokoroWhakamutuptkʔIhomnŋTiotiof vshTataɹTata kōtahal
+Orokati ōpakiNgutuNihoTakamuriKorokoroWhakamutupkʔIhomŋTiotiof vshTataɹTata kōtahal
+OropuareTakamuaTakamuriTatai iːu uːWaengae eːo oːTuwheraa aː

 Wetereo 
+TūkapiTakitahiTakiruaTakitiniWhānuiMō muaWhānuiMō muaWhānuiMō muaKiritūneiKauawhitāʻuatātātouKaupareaʻuʻoumāʻuamāmātouKiritūnāʻoeʻeʻouluaʻoutoutouKiritūrāia(na)lāʻualātouHokinga(ai)(ai)(ai)

 Ka tāpirihia te “ʻo” ki mua o te “ia”, mehemea he tohukore te kīanga.

+Tūkapi riroPū tautuhiPūnoaTakitahiTakitiniTakitahiTakitiniWhānui“A”laasani a“O”loosoni oKiritūnei takitahi“A”laʻuaʻusaʻuni aʻu“O”loʻuoʻusoʻuni oʻuKiritūnā takitahi“A”lauausauni au“O”louousouni ouKiritūrā takitahi“A”lanaanasanani ana“O”lonaonasonani ona
+PūtohuTakitahiTakitiniPū tautuhilePūnoaseni

+TūwāhiMeaWāhiHātepeTūkapiTūkēTakitahiWhānuiKiteTū neilenei, leaʻineiʻīneifaʻapēneiTū nālenā, leleʻināʻōlāfaʻapēnāTū rālelā, lalefaʻapēlā

 Ka kīia ngā tūwāhi mō ngā mea ki muri i te tūingoa (kāore i mua).

+Tūwāhilugarungalalorarototonurotofafowaholumamuatuamuritafatafate tahale vāwaenga
+Pūhonoii, keiKa panoni ki te “ia” i te wā, ka whakamahia ai mō ngā ingoa tangata. Ka panoni ki te “iate” i te wā, ka whakamahia ai mō ngā tūkapi.ʻikiKa panoni ki te “ʻia” i te wā, ka whakamahia ai mō ngā ingoa tangata. Ka panoni ki te “ʻiate” i te wā, ka whakamahia ai mō ngā tūkapi.maimai iKa whakamahia ki te “ia” mō ngā ingoa. Ka whakamahia ki te “iate” mō ngā tūkapi.a, oa, omamemomā, mōpeīpērā metalu maimai anō ivaganākua toe te
+Whakarerekē mō muafiahiatoeanō, tonuvavewawe
+Whakarerekē mō murimaimaiatuatuaʻeakeifoihoanee whai ana iʻātoa(toa)katoaumapeatonufoʻihokilavarawa
Ko te “faʻa-” te kūmua pūtake.
+Kūmuri -(in)a -tia -ga -tanga
+Tūpātaiāahaaiwaifeaheaanafeainaheaāfeaāhealefeatēheafaʻapēfeapēheafiahiaʻaiseāhe aha ai
+Wāmahinai, kuasāiekei te, eKo te “te” te āhua mō ngā tūkapi mō mua. Ka makaia te tūkapi ki mua (kāore ki muri).ʻoloʻoe (hei motukore)ʻoleʻākaʻuakuaʻiakiaseʻime
+Whakakorelēkāore, kore, eharaKa makaia i mua i ngā wāhi, e whakakorea ai.leʻikāore anōlēaikāore (he)lē iaiʻauakaua
+Ētahi atu kīangaperāneiʻaeengarie ui lavaahakoaʻauānō te meaʻinainaʻonai te meaʻā(fai)mehemeaaʻokei … anamasalotērā peaseia oʻo itae noa kitusa mae ai ki