Кӱшыл Азъял

Кӱшыл Азъял () — Российыште Марий Элын Юлсер кундемыштыже верланыше Пӧтъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 46 еҥ (2002 ий)Деревня Верхний Азъял (Кушыл Азъял)., 195 еҥ (2010 ий).Численность населения городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов. Волжский муниципальный район.

 Верланыме вер 
Учимсола деч 2.5 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.Торалык Яндекс.Карте-влак ӱзгарын полышышт дене висалтын.

 Ял лӱм 
Ял лӱм нерген тыгай легенде уло. Ази лӱман марий Чачавий ватыже дене пырля суас-влак деч шылын куржыныт. Нуно изи эҥер воктене ямле верым муыныт. Вер келшен. Илемым чоҥеныт. Чачавий кожла эмыжым, поҥгым поген Телылан шапашым ямдылен, а Ази мландым куралын уржам ӱден шынден. Нӧшмым воктенсе илемыште илыше Эштывай  кугыза деч налыныт. Шошым Чачавий йыгырым ыштен. Эргыштлан ачажын Ази лӱмжымак пуэныт: Кугу Ази, Изи Ази. Варажым кум ӱдыр: Ласкай, Сасканай, Унай да ик эрге Ор Ази («ор» — «у») шочыныт. Илем кугемын, ялыш савырнен, кудыжым эн изи эргыштын лӱмжӧ дене лӱмденыт — «Оразъял» (У Азъял ). Кунам суас-влакын пижедылмышт чӱчкыдемаш тӱҥалын, шоҥго Ази тушман-влак деч кораҥашлан верчын вес верлам кычалаш тӱҥалын. Шоҥго Ази кугырак эргыже-влакым тура серан Пӧт эҥерын вес могыркыжо кусарен. Тушто каяш лийдыме пич кожла шоген. Ту могырко суас-влак коштын огытыл. Кугу Ази кӱшкырак купан верышке куснен. Илем кугемын, «Кӱшыл Азъял» () ялыш савырнен. Изи Ази ӱлкырак, тӧрверыш куснен. Илемым «Ӱлыл Азъял» () манын лӱмденыт. Ял йыр шуко памаш-влак да изи эҥеран корем-влак лийыныт.

 Лӱмлӧ еҥ-влак 
 8px|Совет Ушем Социалистический Паша Талешкын «Шӧртньӧ Шӱдыр» медальже 8px|Ленин орден 11px|II степенян Ачамланде сар орден 7px|«Чап Тамга» орден Алексеев Василий Петрович (05.12.1923 — 10.11.1986) — Совет Ушем Социалистический Паша Талешке.Герои страны. 
 Иманаев Эдуард Аркадьевич — марий журналист,  мер пашаеҥ, Россий Журналист-влак ушемын йыжъеҥже (2005), «Кугарня» газетын тӱҥ редакторжо (2015 ий шыжа тылзе гыч), «Марий калык конгресс» мер ушем вуйлатышын алмаштышыже (2018–2020), «Марий калык конгресс» мер ушемын вуйлатышыже (2020 ий шорыкйол тылзе гыч).
 8px|«Чап Тамга» орденМарийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. - Йошкар-Ола, 2007. С. 339. 8px|«Чап Тамга» орденМарийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. - Йошкар-Ола, 2007. С. 339. 11px|Йошкар Шӱдыр орденЭлектронный банк документов «Подвиг народа в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.». Электронный банк документов «Подвиг народа в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.». 9px|«Пашаште чапланымылан» медаль Пётр Корнилов — марий серызе, журналист, СССР Журналист-влак ушемын йыжъеҥже, РСФСР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1968).

 Кылвер-влак 
 Деревня Верхний Азъял (Кушыл Азъял).

 Литератур 
 Волжский район: Сборник документальных очерков. — Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Волжский район», 2003. — 320 с. ил. C. 231.

 Важ-влак 

Категорий:Юлсер кундемысе илымверла