Нурумбал (Морко кундем)

Нурӱмбал () — Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше марий ял, Нурумбал сельский поселенийыш пура. 
 Эртык 
Яллан негызым XVII курымыште пыштыме. Негызым пыштыме нерген ик легенде уло.   Ойлат,пуйто тиде верышке эн ондак Матвуй лӱман пӧръен Маршан могыр гыч толын. Вер-шӧр тыште тудлан вигак келшен. А ондакшым тыште эшеат мотор лийын. Чодыра покшечын яндар вӱд йоген,тушто поян саскам кушкын,турло кайык ден янлык-влак лийыныт. Мландыжат поян лийын. Матвуйын тукымжо шарлен. Ял воктечын йоген кайыше эҥержат ала-куш йомын. Ял кугемын. Вот ондакше тудо пел уреман веле лийын. Кызыт гын тыште кок урем уло: "Келшыме" да "Школ". Тунамсе Нурумбалым кызытсе дене от танастаре.
1929 ийыште мемнан ялыште "Бригадир" лӱман колхозым ыштеныт. Икымше председательжылан Казаков Юрий петровичым шогалтеныт. 1930 ийыште имне вӱтам ыштеныт ( тудыжо 1931 ий марте лийын,вараже имне-влакым Шоръял фермыш нынгаеныт). Тунам колхозын 220 га мландыже лийын. Тыгак правлений пӧрт,подвал,склад,идым,кок агун шогеныт. 1937 ийыште тиде колхозыш тракторым конденыт. Икымше тракторст-влак: Васильев Алексей Васильевич, Данилов Петр Николаевич.
1937 ийыште мемнан ялыште шуко еҥым репрессироватленыт. Тиде спискыш колхозын председательже Афанасьев Иван Афанасьевич,фермын вуйлатыше Илларионов Николай, Нурумбал школын туныктышыжо Яковлев василий Яковлевич,Казаков Григорий логаланыт. 
1961 ийыште "Бригадир" колхоз Шоръял ялын "Большевик" колхозшо деке ушна. 
Нурумбал ял шке ӱмырыштыжӧ илышын улшо шокшо-йӱштыжым,тӧрсыржым шукак ужын. Туге гынат тудо садак тыгаяк мотор,сылне,йоратыме кодын. 
1994,2005,2010 ийлаште ялын пайремжым эртарыме. Пайремышке пеш шуко калык погынен,уна-влакат тиде пайремым сӧрастараш  полшеныт: Зоя Берникова,Светлана Дмитриева,Влад Николаев, "Морко кундем" ансамбль. Тышечын коеш,чыланат тиде ялым йоратат,пагалат,чылалан тыште келша,тораште илат гынат,толашак тыршат. 
 Инфраструктур 
Ялыште  2 кок школ уло.Иктыже тошто пу школ. Весыже кӱ школ. Тыгак ялыште ик кевыт уло.
 Уремла 
Ялыште кок урем уло. 
 Келшыме урем  (), да Школ урем (). 

Почеламут
Кокымшо корно

Мондаш лиеш мо шочмо-кушмо верым

Садер лонгаш верланыше ялем,

Кумда пасум,яндар вӱд серым?

Мондаш огеш лий-мый эре шарнем.

Адак мый толын лектым шочмо ялыш,

Ялт теныз серысе пуш гай суртем...

Тыге каласен марий калыкын лӱмлӧ поэтше Валентин Колумб. Чынак,айдемылан куан годымат,ойгыжым луштарашат эҥертыш кулеш. Тиде эҥертышыже-шке шочмо сурт,ешет,ялет огыл мо? Кугу теҥезыште,кунам тетла нигуш эҥерташ,изи пушыжат могай кӱлешан лийылда. Садлан,очыни,поэтын тыгай образ шочын. Мыйынат илыш теҥызыште уло эҥертышем-тиде Нурумбал ялем,тушто верланыше шочмо суртем,ача-авам,школем. Туныктышем да йолташем-влак.