12 шыжа

12 шыжа (12 октябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 285-ше (кужемдыме ийлаште — 286-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 80 кече кодеш.

 Пайрем да памятный дате-влак 
  Испан йылмын кечыже.
 Испанийыште, Кечывалвел да Йӱдвел Америкыште ик пайрем - Америкым почмаш - тӱрлӧ лӱм-влак дене пайремлалтеш:
  — Культурный ойыртем-влакым пагалыме кече.
  — Талешке кече. 
  — Панамерикан кече, Колумб кече. 
 , ,  — Америкым почмаш.
  — Индеец-влакын ваштареш шогымо (сопротивлений) кечышт. 
 , , ,  — Колумб кече. 
  — Испанийын кугыжаныш пайремже.
  — Культур-влакым вашлийме кече.
 ,  — Америка-влакын кечышт.
  — Колумб кече.

  — Йоча-влакын кечышт. 
  — Сарзе вий кече.
  — Эрыкан лийыме кече.

 Лӱмгече 
Таче шыжа тылзын латкокымшо кечынже Киприан, Серафим – влакын лӱмгечышт.

 Событий-влак 
Тугак ончо: :Категорий:Шыжа тылзын 12 кечысе событий-влак
 1492 ий — Христофор Колумб Америкым почын.
 1931 ий — Рио-де-Жанейро олаште Христос Утарышылан тӱняште ик эн кугу чапкӱм шогалтыме. 
 1957 ий — «Летят журавли» лӱман кинофильмын премьерыже лийын.
 1810 ий —  Икымше Октоберфест: Мюнхен олаште илыше-влакым кронприны Людвиг Баварский ден принцесса Тереза Саксен Гильденбурггаузенскаямытын сӱанышкышт ӱжыныт.

 Шочыныт 
Тугак ончо: :Категорий:Шыжа тылзын 12 кечынже шочшо-влак
 1930 ий — Лилия Александровна Орлова, тӱрлызӧ, Марий республик сымыктышын сулло пашаеҥже, Россий Федерацийын сулло сӱретче. Тудо Провой кундем Кокшайск села гыч. Шуко ий Йошкар-Оласе «Труженица» фабрикыште пашам ыштен. Тудын пашажым моткоч кӱкшын аклыме: кугыжаныш премий дене палемдыме. 
 1940 ий — Вячеслав Иванович Кочергин, Марий Элын сулло журналистше, Россий Федераций тӱвыран сулло пашаеҥже. Татарстан республикысе Бугульма олаште кыдалаш школым тунем пытарымек, фрезеровщик специальность дене пашам ыштен. Озаҥыште журналистик пӧлкаште шинчымашым нӧлтымӧ деч вара «Марийская правда» газет редакцийыште тыршаш тӱҥалын: тӱҥ редакторжат лийын. Ятыр очеркын авторжо. Суапле пашажлан кугыжаныш чап танык дене палемдалтын.  
 1957 ий — Евгений Викторович Пайдышев, менеджер, кугыжаныш пашаеҥ. Шернур посёлкышто шочын-кушкын. Ончычсо паша корныжо «Одо чодыра», «Сельхозтехник» ушем-влак да «Знамя» колхоз дене кылдалтын. 4 ий Шернур кундемысе администрацийын вуйлатышыже лийын. Вара республикысе кугыжаныш погыным вуйлаташ шогалын. 
 1966 ий — Татьяна Леонидовна Швецова, тӱвыра пашаеҥ. У Торъял кундем Пектубай селаште шочын. Паша корныжо Маскасола кундемысе тӱвыра пӧлка дене кылдалтын: 2003-шо ий гыч тудо тыште вуйлатышылан шогалын. Татьяна Леонидовна 2000-шӧ ийын эн сай тӱвыра пашаеҥ лӱм дене палыме.

 Коленыт 
Тугак ончо: :Категорий:Шыжа тылзын 12 кечынже колышо-влак
 2010 ий — Евгений Николаев, руш серызе, журналист, Россий Журналист-влак ушемын йыжъеҥже (1983). 

 Калык пале 
Феофанын кечыже. Ты кечын мераҥым лӱен кертат гын, телым сонарлымаш сайын эрта манын ӱшаненыт. 

Категорий:12 шыжа