23 ӱярня

23 ӱярня (23 март) — григориан кечышот почеш идалыкын 82-шо (кужемдыме ийлаште — 83-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 283 кече кодеш.

 Пайрем да памятный дате-влак 
  — метеорологийын тӱнямбал кечыже. Тиде кечын 1950-ше ийыште метеорологий ушем пашам ышташ тӱҥалын.

 Лӱмгече 
 Католик лӱм-влак: Ребекка, Торибио.
 Танле (православный) лӱм-влак: Анастасия, Анект, Василиса, Виктор, Викторин, Гали, Галина, Дмитрий, Диодор, Дионисий, Клавдий, Кодрат, Крискент, Киприан, Леонид, Никифор, Ника, Нунехия, Павел, Папий, Руфин, Саторин, Серафион (Серапион), Феодора, Хариесса.

 Событий-влак 
Тугак ончо: :Категорий:Ӱярня тылзын 23 кечысе событий-влак
 1876 — Павел Яблочков ыштен лукмо лампочкылан патентым налын.
 1891 — футболла модмо годым  пасукапкаште икымше гана сеткым кучылтыныт.
 1900 — Крит отрошто археолог-влак историй да сылнымут гыч кумдан палыме Минотаврын дворецшым муыныт.

 Марий Элыште 
 1843 — Оршанка кундем Кугунур селасе школым чоҥымо.

 Шочыныт 
Тугак ончо: :Категорий:Ӱярня тылзын 23 кечынже шочшо-влак
 1908 — Сергей Николаев, марий серызе, драматург, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1939), Марий АССР-ысе сымыктышын сулло пашаеҥже (1946), Марий АССР-ын Калык серызыже (1958), Марий АССР-ысе Кугыжаныш премийын лауреатше (1980).  
 1927 — Романова, Майя Тимофеевна, актриса да мурызо, Россий Федерацийын сулло артисткыже шочын. 42 ий наре тудо Марий кугыжаныш театрын сценыже гыч калыкым шке мастарлыкше дене куандарен шоген: 100 утла рольым чоҥен. Поснак муро-влакым йоҥгалтарымыж дене кугу чапым сулен. 50–80–ше ийлаште Майя Романова Марий сценын чолга шӱдыржӧ лийын. Калык кызытат тудым «Марий шӱшпык»  лӱм дене пала.
 1929 — Фёдор Иванович Гордеев, марий йылмызе, филологий шанче кандидат (1961), профессор (1992), Марий АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже (1989).
 1950 — Галина Александровна Фролова, туныктыш пашаеҥ, Марий Элын калык туныктышыжо. Кострома олаште шочын. 1981-ше ий гыч Йошкар-Оласе 16 №-ан профессионал училищышке мастерлан тыршаш толын, а 8 ий гыч тиде тунемме тӧнежым вуйлаташат тӱҥалын.
 1954 — Ананьев, Фёдор Борисович, чоҥышо, Россий Федерацийын почётан чоҥышыжо. Йошкар-Олаште шочын-кушкын. «Марийскгражданпроект» институтышто 1977-ше ий гыч инженерлан пашам ышташ тӱҥалын. 1998-ше ийыште тиде институтым вуйлаташ шогалын.
 1957 — Толстов, Вениамин Валерьевич, туныктышо, Марий Эл Республикын сулло туныктыш пашаеҥже. Ятыр ий тудо Козьмодемьянск олан туныктыш кучемын вуйлатышыжлан шоген: тыгак тусо лицейым вуйлатен. Мер пашаштат Вениамин Валерьевич кугу пагалымашым сулен: 8-ше марий погынын делегатше лийын. 
 1959 — Андрианова, Тамара Викторовна, бизнесъеҥ. Морко кундем Алдысола ялыште шочын. 10 ий наре механик заводышто тыршен. А 1990-ше ий гыч бизнес пашашке куснен: пеледыш-влакым ужалыме ушемым кучаш тӱҥалын. 
 1967 — Станислав Шакиров, марий мурызо, семлызе, Марий Эл Республикын сулло артистше (1997), Марий Эл Республикын Калык артистше (2000), Пошкырт Элын сулло артистше (2012).

 Коленыт 
Тугак ончо: :Категорий:Ӱярня тылзын 23 кечынже колышо-влак
 1956 — Оскар Лутс, эстон писатель.

 Калык пале 
 Василисан кечыже. Тиде кечын пöрт йыр канавым кÿнченыт, шулышо лум вÿдлан йоген каяшыже корным ыштеныт. Пöртймалымат тергеныт: вÿд ынже пуро манын ачалыме сомылымат шуктеныт.

Категорий:23 ӱярня