9 пеледыш

9 пеледыш (9 июнь) — григориан кечышот почеш идалыкын 160-шо (кужемдыме ийлаште — 161=ше) кечыже. Идалык пытыме марте 205 кече кодеш.

 Пайрем да памятный дате-влак 
 25px — Йолташ-влакын тӱнямбалсе кечыже палемдалтеш.
  — Пӧрт арверым ыштыше-влакын (мебельщик-влакын) пайремышт.

 Лӱмгече 

 Событий-влак 
Тугак ончо: :Категорий:Пеледыш тылзын 9 кечысе событий-влак
 1737 ий — Моско олаште ик эн кугу пожар лийын. Тунам, эсогыл, Кремльат йӱлен.
 1904 ий — Лондонысо симфоний оркестрын икымше концертше эртен.
 1935 ий — Совет Ушемыште йот элыш шылын куржмылан пушташ кӱштышӧ законым пеҥгыдемденыт.

 Шочыныт 
Тугак ончо: :Категорий:Пеледыш тылзын 9 кечынже шочшо-влак
 1672 ий — Петр Икымше, кугыжа

 Марий-влак коклаште 
 ???? ий — Максим Григорьевич Делянов, почеламутчо да туныктыш пашаеҥ. Тудо Поранча кундем Тошкемнур ялыште шочын-кушкын. Ятыр ий Олор школышто туныктышылан пашам ыштен. Прозаик семынат  чапланен. 
 1941 ий — Александр Васильевич Малинин, мурызо, Марий Эл Республикын сулло артистше. Морко кундем Кожлаер ялыште шочын. Уста артистын паша корныжо кугыжаныш филармонийыште тӱҥалын. Кумдан палыме «Марий Эл» да «Элнет» ансамбльлаштат шуаралтын. 1986-шо ийыште Искандаров лӱмеш капеллын вӱдышӧ солистше лийын. Марий кундемнан чапшым Россий кумдыкысо конкурслаште арален. Тидлан кугыжаныш премий денат палемдалтын.
 1949 ий — Игорь Александрович Шахов, генерал-майор. Юл кундем сарзе округын оперуполномоченный гыч тӱҥалын Москосо сарзе округын контрразведке кучем вуйлатышын алмаштышыже марте шуын. Тиде суапле пашажлан тудо «За службу» 3-шо степенян орден дене палемдалтын.
 1967 ий — Марина Валентиновна Ефремова,  спортсменка, Совет Ушемын спорт мастерже. Йошкар-Олаште шочын. Кугу чапым да пагалымашым ийымаш спорт дене сулен. Россий Федерацийын чемпионкыжо лӱмым 8 гана налын. Тыгак калык-влак кокласе 9-ше таҥасымаште сеҥышыш лектын. 1987-ше ийыште Россий Федераций кӱкшытыштӧ 400 метр комплекс иймаш дене рекордым шынден. Совет Ушемын  сборныйжынат чапшым моло таҥасымаште арален. Пытартыш ийлаште Марина Валентиновна йоча тренерлан тыршен.
 1955 ий — Александр Васильевич Ефимов, почеламутчо. Калыкыште тудым Алан Эчук лӱм дене палат.

 Коленыт 
Тугак ончо: :Категорий:Пеледыш тылзын 9 кечынже колышо-влак

 Калык пале 
Танле тыныште (православий йӱлаште) — Вознесение. 
 Федоран кечыже. Тиде кечын манеш-манешым шаркалаш, еҥым титаклаш ок лий улмаш. Тыгак таче пӧртым ӱшташ ок лий улмаш: тиде кечын пӧрткугыза-домовой кече мучко мала, сандене выньыкым тарватыман огыл.


Категорий:9 пеледыш