Кумлук

Кумлук (евклидово пространствыше) — кум велан кум кӧргӧ лукан геометрический фигура

 Кумлукын элементше-влак 


A, B да C кӱкшытшӧ-влак дене кумлук тыге ончыкталтеш  (сӱретым ончал).
 кумлукын кум велже уло:
  велже;
  велже;
  велже.
Кумлукын велже-влакын кужытышт (a, b, c) латин буква-влак дене ончыкталтыт:
 ;
 ;
 .
 кумлукын тыгай лукшо-влак улыт:
  лук —  да  велже-влак дене ышталтме лук;   велжылан ваштареш лийын шога;
  лук —  да  велже-влак дене ышталтме лук;   велжылан ваштареш лийын шога;
  лук —  да  велже-влак дене ышталтме лук;   велжылан ваштареш лийын шога.
Лук-влакын кугытышт(α, β, γ) грек буква-влак дене ончыкталтыт.

 Кумлук-влакын типышт 
+ Кумлук-влакын типышт125px|Остроугольный треугольникКошарлукан80px|Тупоугольный треугольникТокмаклукан85px|Прямоугольный треугольникВияшлукан110px|Разносторонний треугольникТӱрлӧвелан70px|Равнобедренный треугольникТӧрӧрдыжан120px|Равносторонний треугольникТӧрвелан+ 

 Лук-влакын кугытышт дене 
300px|thumb|Кумлукын кӧргӧ лукшо-влакын суммышт 180° лиеш.
Евклидово геометрийыште кумлукын кӧргӧ лукшо-влакын суммышт 180° лиеш. Тывеч — кумлукын кок лукшо кошарге (90° деч шагал) лиеш. Тыгай кумлук-влакым ойырат:
 Кумлук, кудын кажне лукшо кошар, кошарлукан маналтеш;
 Кумлук, кудын ик лукшо токмак (90° деч утла), токмаклукан маналтеш;
 Кумлук, кудын ик лукшо вияш (90° лиеш), вияшлукан маналтеш. 

 Тӧр вел-влакын чотышт дене 
 Кумлук, кудын кок велже иктӧр, тӧрӧрдыжан маналтеш.
 Кумлук, кудык чыла велжат иктӧр, тӧрвелан маналтеш. Тӧрвелан кумлукын чыла лукшо-влакат 60° лийыт. 

Категорий:Математике