Шот радам-влак

Марий радам 
Ожно годсек марий калык марий радамым кучылтын. Кызыт жап марте эн кугу шотпал камысыр веле кодын. Кугырак шотпалым векат тыге чоҥеныт (четлыкым ончо). Марий радамым йомдараш ок лий да кучылташ кӱлеш.

 Американ радам 
Американ радамыште чыла кугу шотпал лӱм-влак тыге чоҥалтыт: тӱҥалтышыште латин чотмут шинча, вара тудлан супикс «-иллион» ешаралтеш. Поснаҥдыш — «миллион» мут, тиде шотпалым тӱжем (лат. mille) да шукемдыше «-иллион» супиксым ончыкта. Тыге шотпал-влак — биллион, триллион, квадриллион, квинтиллион, секстиллион да т.м. чоҥалтат. Американ радамым УАШыште, Канадыште, Кугу Британийыште, Российыште, Грецийыште да Турцийыште кучылтат.

 Европо радам 
Европо радам тӱняште шукырак кучылтымо. Шотпал лӱм-влак тыге чоҥалтат: латин чотмут дек «-иллион» супикс ешаралтеш, вес шотпалын лӱмжӧ (1 000 пачаш шукырак) тидынат латин чотмут гыч чоҥалтеш, такшым «-иллиард» супикс дене. Викшым манаш гын, тиде радамыште триллион почеш триллиард кая, вара квадриллион, квадриллиард да тулеч молат.

 Шочмаш да вияҥмаш 
Францийысе физик да математик Николя Шуке (Nicolas Chuquet) «биллион» (byllion) да «триллион» (tryllion) мут-влакым шонен луктын да шотпал-влакым 1012 да 1018 ончыкташ кучылтен. Тиде европо радамлан негыз ыле.

Туге гынат весе францийысе математикшамыч XVII курымышто 109 да 1012 шотпал-влаклан «биллион» да «триллион» мут-влакым кучылтыныт. Тыгай радам Францийыште да Америкыште пеҥгыдемден, вара тудо американ лӱмден ыле. Ты жапыште Шуке радам Кугу Британийыште да Немыч Элыште умбакыже кучылталтын. 1948 ий гыч Франций Шуке радам (вес семынже европо радам) дек пӧртылтен.

 Радам таҥастарымаш 

 Шотпал четлык 

ШотпалОнчыктымашМарий радамЕвропо радамАмерикан радам1 00010³ТӱжемТӱжемТӱжем10 000104ТӱмемЛу тӱжемЛу тӱжем1 000 000106АмионМиллионМиллион1 000 000 000109КамысырМиллиардБиллион1 000 000 000 0001012Тӱжем камысырБиллионТриллион1 000 000 000 000 0001015Амион камысырБиллиардКвадриллион1 000 000 000 000 000 0001018Камысыр камысырТриллионКвинтиллион1 000 000 000 000 000 000 0001021Тӱжем камысыр камысырТриллиардСекстиллион1 000 000 000 000 000 000 000 0001024Амион камысыр камысырКвадриллионСептиллион

 Тыгак ончо 
 Шотпал
 Шотпал лӱмер

 Кылвер 
 С. Козловский. Самое большое число в мире

Категорий:Математике