Месси, Лионель

Лионе́ль Андре́с Ме́сси () (24 Пеледыш 1987, Росарио Аргентина) — аргентинысе футболист, испанийысе "Барселоно" команде да Аргентинын чумыр командын модшыжо. Чӱчкыдын тудым Марадона дене таҥастарат.
Изи капшылан (169 см) да талын модмыжлан йолташ-влакше тудым Шуршо манын лӱмдат.
 Сеҥымаш-влак 
2008 ийыште Олимпий чемпион лийын, 2005 ийыште самырык-влак коклаште тӱнямбал чемпион (турнирын эн сай модшо да эн сай бомбардир). "Барселонышто" ныл гана Испаний чемпион лӱмым сулен (2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10). 2005 да 2007 ийлаште Аргентинын эн сай модшыжлан сайлалтын, Чемпион Лиге таҥасымашште кок гана сеҥен (08/09 да 09/10). 2009 ийыште Европышто идалыкын эн сай футболистшылан УЕФА ойырен. 2009 ийыште "Шӧртньӧ мече", а вара "Бриллиант мече" пӧлек-влакым налын. ФИФА-н ойырымыж почеш 2009 ийыште Месси тӱнямбалне эн сай футболист лийын. Тыгак, 2009 ийыште Теле тылзын 19 кечынже Абу-Даби олаште эртыше клуб-влак кокласе Тӱнямбал чемпионатыште Месси, финал матчыште голым пуртымеке, чемпион лийын.
2011 ий Шорыкйол тылзын 10 кечынже 2010 ийын тӱняште эн сай футболист лӱмым сулен. "France Football" журналын да ФИФА ушемын пырля пуымо "ФИФА шӧртньӧ мече" пӧлекым икымше налын. Месси шке пырля модмо йолташыже Хави ден Иньестам ончылтен да кокымшо гана почела ик футболистлан пуымо тӱнямбалне эн кугу пӧлекым налын.
 Ӱмыргорно 
Месси 1987 ийыште Пеледыш тылзын 24 кечынже Аргентиныште, Росарио олаште шочын.
Ачаже - Хорхе Месси, фабрике пашаеҥ, аваже - Силия Месси (Кусситини), арулыкым эскерышылан тыршен. Лионельын кок изаже да ик акаже уло. 
Футбол деке Месси 5 ияш годымжо шӱмаҥын. Тудын ачаже верысе клубым ямдылен шоген. 1995 ийыште "Ньюэллз Олд Бойз" командыш модаш куснен. 10 ияш годымжо тудын соматотропин (кушмаш гормон) дефицитым муыныт. Эмлалтмаш ик тылзыште 900$ шоген, ача-аваже, верысе клуб тыгай оксам тӱлен кертын огытыл. Ты жапыште "Барселонын" спорт директоржо Карлес Рексач Месси нерген пален налеш. Йочан модмыжым тергымеке испан клуб тудын дене контрактым пеҥгыдемда, да медицин эмлымым тӱла. Лионельын ешыже Испанийыш илаш кусна. Тыште Месси клубын самырык-влак командыште модеш.
 Икымше ошкыл 
Тыге 13 ияш годымжо нужна ешыште шочшо йоча тӱнямбалне ик эн виян клубыш логалеш. Икымше матчыштак "покерым" ыштен. (Тиде кунам ик футболист ик матчыште ныл голым пурта). Умбакыже кажне модмашыште кеч ик голым да пурта. 
 Кугу "Барселонышто" 
2003 ийыште Кылме тылзын 17 кечынже "Порту" команде ваштареш йолташ модмашыште Месси тӱҥ составыште икымше гана модын. Тунам «El Mundo» газет возен: "Тиде эргын шола йолжо - Марадонан, писылыкше - Кройфын, пас мастарлыкше - Роналдиньон".
А "Барселоно" клуб деч икымше голжым 2005 ийыште "Альбасете" командын капкашкыже пуртен. Тидын дене Испаний Чемпионатын эртымгорныштыжо ойыртемалтше-влак коклаште эн самырык футболист лийын.
Тунам тудлан 17 ий ыле.
Шижалтеш, "Барселонын" тренерже Лионельым чот пашам ок ыштыкте, перега, но кеч 10 минутлан тиде футболист пасушко лектеш - тавалыше командын стратегийже вашталтеш, модмаш пӱсырак лиеш, а пасушко кажне лекмыжым, мечым налмыжым ончаш толшо калык куанен, кычкырен, совым вашлиеш.
 Модмаш статистике 

+ Клуб пашаКлубТургымЛигеКубок-влакИспаний Кубок.Еврокубок-влакУЕФА-н Чемпион Лиге.МолоИспаний Суперкубок, УЕФА Суперкубок, Клуб-влак кокласе Тӱнямбал чемпионат.ЧылажгеМодмаш-влакГол-влакМодмаш-влакГол-влакМодмаш-влакГол-влакМодмаш-влакГол-влакМодмаш-влакГол-влакБарселоно B2003-0450000000502004-05176000000176 Чылажге  22  6  0  0  0  0  0  0  22  6Барселоно2004-0571101000912005-061762161002582006-07261422513036172007-08281030960040162008-093123861290051382009-103534311184453472010-113331771312235553  Чылажге  177  119  26  17  57  37  9  7  269  180 Чылажге модмо жапыште  199  125  26  17  57  37  9  7  291  186
(2011 ий 20 Пеледышыште тӧрлымӧ)

+ Аргентынын чумыр командыжеЧумыр командеТургымТӱнямбал чемпионатАмерике КубокТ.Ч. ойырымашЙолташ матчМоло 2008 ийысе Олимпий модмаш.ЧылажгеМодмаш-влакГол-влакМодмаш-влакГол-влакМодмаш-влакГол-влакМодмаш-влакГол-влакМодмаш-влакГол-влакМодмаш-влакГол-влакАргентинын чумыр командыже2005301040200631316220076242521562008612152134200981221032010505210220111111Чылажге  8  1  6  2  21  4  19  9  5  2  59  18
(2011 ий 20 Пеледышыште тӧрлымӧ)

 Тидым палаш оҥай 
 2004 ийыште Шыжа тылзын 16 кечынже шке тӱҥ "Барселона" командыж дене Месси икымше официалле матчшым «Эспаньола» клуб ваштареш эртарен (1:0). 
 2005 ийыште Ага тылзын 1 кечынже Испаний Чемпионатыште «Барселоно» — «Альбасете» матчыште Месси икымше голжым пурта (2:0). 
 2005 ийыште Идым тылзын 3 кечынже икымше гана Аргентинын чумыр командышкыж Парагвай ваштареш модмашышке ӱжыт.
 2006 ийыште Пеледыш тылзын 16 кечынже Аргентина деч икымше голжым пурта. Тӱнямбал чемпионатыште, Сербий ден Черногорий ваштареш модмашыште (6:0).
 2009 ийыште Пургыж тылзын 1 кечынже Испанийысе Чемпионатлаште "Барселонын" 5000-ше голжым лач Месси пурта.
 2009 ийыштак аргентинысе футболист-влак кокла гыч Месси икымше "Шӧртньӧ мече" ден "Бриллиант мече" пӧлек-влакым сеҥен налын.
 2010 ийыште Пеледыш тылзын 22 кечынже Тӱнямбал чемпионатыште Аргентинын чумыр командын историйыштыже эн самырык капитан семын палемдалтын. 22 ий тунам темен.
 2010 ийыште Шыжа тылзын 1 кечынже Мессилан "Шӧртньӧ бутсо" пӧлекым кучыктеныт.
 Тыгак ончо 
 Футбол
 Футбол дене тӱнямбал чемпионат
 ФИФА

 Важ-влак 

Категорий:Спортъеҥ