19 шыжа

19 шыжа (19 октябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 292-шо (кужемдыме ийлаште — 293-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 73 кече кодеш.

 Пайрем да памятный дате-влак 
 Лицеистын кечыже.

 Лӱмгече 
Шыжа тылзын латиндешымше кечынже Йыван, Архип, Макар, Никанор – влакын лӱм кечышт.

 Событий-влак 
Тугак ончо: :Категорий:Шыжа тылзын 19 кечысе событий-влак
 1941 — Москва олаште осадный положений нерген увертареныт.
 1943 — стрептомицин антибиотикым ыштен луктыныт.
 1956 — Совет Ушем да Японий коклаште дипломатический кылым пеҥгыдемдыме.

 Шочыныт 
Тугак ончо: :Категорий:Шыжа тылзын 19 кечынже шочшо-влак
 1932 — Владислав Серафимович Кудашов, Марий Эл да Россий Федераций тӱвыран сулло тӱвыра пашеҥже. Шкеже Самара кундем гыч. Шинчымашым Марий тӱвыра да сымыктыш училищыште, Моско оласе тӱвыра институтышто поген. Марий кундемыш толмек, Шернур тӱвыра пӧртын вуйлатышыже лийын. 1968-ше ий гыч тӱвыра министр пашашке ушнен. 19 ий Ленин лӱмеш тӱвыра полат вуйлатыше сомылым шуктен. Пашам тыршен ыштымыжлан кугыжаныш чап танык денат палемдалтын.
 1933 — Аркадий Григорьевич Лебедев, сӱретче, Россий Федерацийын сулло тӱвыра пашеҥже. Медведево кундем Пекшиксолаште шочын. Шинчымашым Йошкар-Оласе тӱвыра да сымыктыш школышто, Ленинградысе артучилищыште, Кубань кугыжаныш университетыште, Ленин лӱмеш сарзе-политик академийыште нӧлтен. 1947-ше ийыште ты академийыштак тӱвыра да сымыктыш кафедрым почаш темлен да туныктышо лийын. 1988-ше ий гыч рӱдӧ тоштерыште сӱретчылан ышташ тӱҥалын. Аркадий Григорьевич утларакшым марий пӱртӱсым, портретым сӱретла. Батальный жанрыште тырша. Тудын пашажым Совет Ушем кумдыкыштак тӱрлӧ олалан тоштерлаште ончерышке лукмо. 
 1941 — Алексей Дмитриевич Арзамасцев, шанче пашаеҥ, экономик шанче доктор, профессор. Тудын шочмо велже – Мордовий. Паша корныжым элктрослесарь семын тӱҥалын. Шочмо кондемыште икмыняр ий партий пашам шуктымо деч вара Марий Элышке толын. «Семеновко» совхозын партком секретарьже лийын.  Вара тудо ял озанлык министерствыштат, Марий кугыжаныш университетыштат, политехник университетыштат пашам ышташ тӱҥалын.  Ятыр шымлымаш да шанче пашан авторжо. 
 1951 — Зинаида Николаевна Кадыкова, пашазе, Марий Элын да Россий Федерацийын сулло чоҥышыжо. Морко кундем Олыкъялеш шочын. Паша корныжо штукатур сомыл дене кылдалтын: Марстройтрестыште, СПМК-ште тыршен. Кызыт сулен налме канышыште. 

 Коленыт 
Тугак ончо: :Категорий:Шыжа тылзын 19 кечынже колышо-влак
 1990 — Мария Георгина (Мария Александровна Георгина), марий серызе, шанчызе, йылмызе, драматург, филологий шанче кандидат (1952).

 Калык пале 
Фоман кечыже. Ты кечын калык палымат эскереныт: мардеж уке гын – вашке йӱкшемда. 

Категорий:19 шыжа