25 вӱдшор

25 вӱдшор (25 апрель) — григориан кечышот почеш идалыкын 115-ше (кужемдыме ийлаште — 116-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 250 кече кодеш.

 Пайрем да памятный дате-влак 
 : малярий чер ваштареш кучедалме кече. 
 ДНК кечеХимия и Жизнь № 7 2010, стр 5.
 , , , , , : АНЗАК кече.
  — Пушеҥгым шындыме кече.
  — Синай пелотром утарыме кече.
  — Фашизм деч утаралтме кече.
  — Казахстанысе футболын кечыже.
  — Корейысе Калык Армийын кечыже. 
  — Революций кече. Эрык кече. 
  — Кугыжаныш тистын кечыже.

 Лӱмгече 
 Танле (православный) лӱм-влак: Василий, Давид, Иван, Исаак.
 Католик лӱм-влак: Марк, Ярослав.

 Событий-влак 
Тугак ончо: :Категорий:Вӱдшор тылзын 25 кечысе событий-влак
 1792 ий — Францийыште гильотина дене казнитлымаш тӱҥалын.
 1901 ий — Нью-Йоркышто историйыште икымше гана машинаш номерым пижыктеныт.
 1942 ий — Моско олаште у Монетный дворым почмо: окса деч посна тудо тӱрлӧ медаль ден орден-влакым луктын.

 Шочыныт 
Тугак ончо: :Категорий:Вӱдшор тылзын 25 кечынже шочшо-влак
 1942 ий — Лидия Сергеевна Егошина, юрист. Марий Тӱрек кундемыште шочын, ойырымо профессийже дене ятыр вере пашам ыштен. 1998-ше ийыште Марий Эл Республикысе конституций судын судьяже лийын. Марий Эл Республикын сулло юристше семын палыме. 
 1947 ий — Фёдор Сергеевич Сидоркин, ансамбль вуйлатыше, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже. У Торъял кундем Лумарийыште шочын-кушкын. 1973-шо ийыште Танаксола тӱвыра пӧртын вуйлатышыжлан шогалын. «Шӱшпык» лӱман  йоча-влак ансамбльым чумырен. Ятыр чап танык дене палемдалтын. 
 1950 ий — Геннадий Васильевич Арганяков, уста туныктышо. Курыкмарий кундем гыч. Паша корныжо Морко кундемысе Коркатово кыдалаш школ дене кылдалтын: тыште тудо 1973-шо ий гыч тыршаш тӱҥалын. Марий Эл Республикын калык туныктышыжо.
 1957 ий — Альберт Васильев, марий серызе, почеламутчо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2003). 
 1961 ий — Виталий Витальевич Николаев, журналист. Юлсер кундемыште пашаж дене чапланен. Шкеже Провой кундем гыч. 1990-ше ий гыч «Марий Эл» телерадиокомпанийын Юлсер оласе радиостанцийыште пашам ышташ тӱҥалын. Шке суапле пашаж дене кугу чапым сулен: Марий Эл Республикын почётан гражданинже. 
 1980 ий — Алиса Вячеславовна Степанова, журналист. Морко кундем Изи Кугунур ялыште шочын. Школышто тунемме жапыштак телевиденийыште йоча передаче-влакым вӱдаш тӱҥалын. Школ деч вара, профессийым налмек, телевиденийыште «Тулвий» да моло палыме программе-влакым вӱден.  

 Коленыт 
Тугак ончо: :Категорий:Вӱдшор тылзын 25 кечынже колышо-влак

 Калык пале 
Шнуй Василий Парийскийын кечыже. Кече мландым чот ырыкта гын, тений саска лектыш сай лиеш – маныныт. Сонарзе-влак ты кечын мераҥым лÿяш каеныт: поснак нуным вондер коклаште ужаш лиеш, манын ӱшаненыт.

А марий калык тиде жапыште мланде пашалан ямдылалтын. Но «шояк аҥа» деч шекланаш кӱлеш маныныт. Мо тыгай «шояк аҥа»? Тыге марий калык вÿдшор тылзын тыгай пагытшым  лÿмден: лум кая, пасу кошкымо гай чучеш, ӱдашат лекман – но шекланыман, трукышто покшым возын кертеш. Сандене «шояк аҥа» маныныт.

Палемдымаш-влак

Категорий:25 вӱдшор