У Роҥго кундем

У Роҥго кундем () — Марий Эл Республикысе муниципал район.

Кундем рӱдӧ — У Роҥго ()  ола сынан посёлко.
 Географий 
Кундем Марий Эл покшелне верланен. Йӱдвелне  — У Торъял кундем дене, эрвелне — Кужэҥер, кечывалвел-эрвелне — Морко, кечывалвелне — Провой, касвелне — Маскасола, йӱдвел-касвелне — Оршанке кундем-влак дене .

Кумдык — 1421 км² (але 142100 га).

 Чодыра 
У Роҥго кундемын 25 % мландыштыже (35000 га) чодыра кушкеш. Кож, пӱнчӧ, куэ, шопке-влак тӱҥ шотышто шогат.

 Вӱд 
Район кумдыкым 869 га вӱд да куп-влак айлат. Тӱҥ шотышто изи эҥер-влак йогат. Эн келге эҥерлан тыште Изи Кундыш да Изи Какшан шотлалтыт.

 Минерал ресурс-влак 
Полезный ископаемый-влак кокла гыч известняк, торф, чакарок, ошма уло.

 Эртымгорно 
1917 ий марте кундемын кумдыкшо Озаҥ губернийын Царевококшайскысе уездыш,   да Вятский губернийын Уржумысо да Яраҥысе уездлашке пурен.

15 Шорыкйол 1921 ийыште Марий Автоном областьын ревкомжо почеш кум кантон ышталтын: Козьмодемьянскысе, Краснококшайскысе да Шернурысо. Кундемын мландыже Краснококшайскысе да Сернурысо кантонлаште лийын.

25 Шорыкйол 1935 ийыште ВЦИКын кӱштыкшӧ почеш Марий автоном областьыште Ронгинский район ышталтын. Рӱдер —  Роҥго сола.

1953 ийыште район рӱдерым Фокино солашке кусарат, 1958 ийыште — Советский (У Роҥго) кугыялышке.

23 Пургыж 1960 ийыште РСФСР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Кӱштыкшӧ почеш Ронгинский район Советский район лӱмым налын.

 Калык 
1 Шорыкйол 2005 ийысе шотлымаш почеш кундемыште  30 400 еҥ илен. Нунын кокла гыч У Роҥгышто — 10 600 еҥ.

 Административ шеледымаш 
Районышко Советский  да 7  пура:

 Алексеевский ял шотан илем 
 Верх-Ушнур ял шотан илем
 Вечын ял шотан илем
 Кужмарий ял шотан илем
 Михайловка ял шотан илем
 Роҥго ял шотан илем
 Солнечный ял шотан илем

 Ял-шамыч 
 Изи Кодам
 Кокла Кодам
 Кордемтӱр
 Кӱшыл Кодам
 Руш Кодам
 Шоптырэнер
 Кундышумбал
 Кугенер
 Ӱшнӱр

 Экономика 

 Промышленность 
 Советский мебельно-деревообрабатывающий комбинат
 Роҥгысо кӱ карьер
 Спирт завод

 Пурлык-влак 
Кундемыште тӱвыра, пӱртӱс да историйысе 55 памятник уло:

 9 археологический памятник
 Абаснурысо курган тӱшка
 Колянурысо курган тӱшка
 Прокопьевскысе курган тӱшка
 Семейкинысе курган группа
 Алексеевскысе курган тӱшка
 Верхушнурысо шӱгар
 Роҥгысо шӱгар
 Тапшер кумалтыш.
 2 архитектур да градостроительство памятник
 22 исторический памятник
 22 ландшафтный памятник
 31 кӱсото, марий-влак тушто кумалыт, Ош Поро Кугу Юмылан надырым пыштат.
 Оршинский черке (XVIII курым)

 Кылвер-влак 
 Республика Марий Эл. Официальный интернет-портал. Муниципальное образование «Советский муниципальный район».
 У Роҥго кундемын туныктымаш пӧлкаже

*