14 кылме

14 кылме (14 ноябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 318-ше (кужемдыме ийлаште — 319-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 47 кече кодеш.

 Пайрем да памятный дате-влак 
 Диабет ваштареш кучедалме тӱнямбал кече палемдалтеш. Тиде кече Канадысе физиолог Бантингын шочмо кечыже лӱмеш палемдалтеш
 Социолог-влакын кечышт

 Лӱмгече 
Кылме тылзын латнылымше кечынже Демьян, Иван, Кузьма, Ульяна, Адриан, Елизавета, Денис, Феодотия да Яков – влакын лӱм кечышт.

 Событий-влак 
Тугак ончо: :Категорий:Кылме тылзын 1 кечысе событий-влак
 1920 — Севастопольысо бухта гыч ош армийын пытартыш корабльже-влак лектыныт.
 1936 — Игечым эскерыше бюро пелен Игече институтым почыныт. 
 1989 — Репрессийыш логалше еҥ-влакын депортацийым закондымылан шотлымо деклараций лектын. 

 Шочыныт 
Тугак ончо: :Категорий:Кылме тылзын 14 кечынже шочшо-влак
 1946 — Измаил Варсонофьевич Ефимов, сӱретче, график, Марий Элын сулло сӱретчыже. Курыкмарий кундемыште шочын. Микряк кыдалаш школым тунемын пытарымеке, Озаҥ оласе сӱретче училищыште тунемын, вара Суриков лӱмеш Москосо сӱретче институтышто шинчымашым поген. Измаил Варсанофьевич марий республикысе сӱретче – влакын ушем кучемын вуйлатышыже лийын.
 1939 — Валерий Петрович Матвеев, мер да спорт пашаеҥ,  Марий республикын  капкультурын сулло пашаеҥже. 1953-шо ийыште Торяъл кундемысе Ошканер шымияш школым тунем пытарымек, Йошкар-Оласе педучилищыш тунемаш пурен. Армий деч вара У-Торъял школышто физкультур туныктышылан тыршен. 26 ий Валерий Петрович Марий Эл баскетбол федерацийым вуйлатен.
 1951 — Ольга Петровна Скребкова, туныктыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло туныктышыжо. Куйбышев велыште шочын. Кӱшыл шинчымашым Куйбышев кугыжаныш педагогик институтышто налын. Йошкар-Олашке 1975-ше ийыште толын. Тӱрлӧ школлаште туныктышылан пашам ыштен. 1990-ше ий гыч 27-ше №-ан школын вуйлатышыжлан тыршаш тӱҥалын. 
 1930 — Владимир Ильич Изергин, журналист, Марий Элысе тӱвыран сулло пашаеҥже палемда. Педучилищым тунем пытарымек, «Коммунар» Шернур кундемысе газетыште ыштен. 26 ий «Марий коммуна» газет редакцийын пӧлка вуйлатышылан пашам ыштен. Конституций текстым да В. И. Ленинын пашаже-влакым марий йылмышке кусарымаште тудынат надырже изи огыл. 
 1972 — Людмила Евгеньевна Шабдарова, марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (2001), доцент (2011).
 1984 — Роза Евгеньевна Искакова, мурызо. Роза шкеже Одо Эл Грахов кундем Мари-Возжай ялыште шочын-кушкын. Марий-Возжай кыдалаш школым тунемын пытарымеке, Йошкар-Олашке тӱвыра да сымыктыш колледжышке эстрада пӧлкашке тунемаш пурен. Розан репертуарыштыже тыгай кумдан палыме муро-влак улыт: «Тӱкалтем мо окнатым», «Волгыдо йӧратымаш», «Кузе илет, авай», «Тол манам», «Кайышашлык корнына» да молат улыт.

 Коленыт 
Тугак ончо: :Категорий:Кылме тылзын 14 кечынже колышо-влак

 Калык пале 
Козьма да Дамианын кечыже. Тиде кечын идалыклан пытартыш суан-влакым эртареныт. Марлан кайыдыме ÿдыр-влак ÿдырсий пайремыш чумыргеныт. Поян еҥ-влак нужна родо-тукымыштлан, пошкудыштлан пöлек шотеш чывым пуэныт. 


Категорий:14 кылме