3 шыжа

3 шыжа (3 октябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 276-шо (кужемдыме ийлаште — 277-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 89 кече кодеш.

 Пайрем да памятный дате-влак 
  ОМОН-ын кечыже.
 Есенинын поэзий кечыже. Сергей Есенинын шочмо кечыже лӱмеш эртаралтеш.

 Лӱмгече 
Шыжа тылзын кумшо кечынже шке лӱмгечыштым Фёдор, Александр, Василий, Иван, Илларион, Михаил да Олег-влак палемдат.

 Событий-влак 
Тугак ончо: :Категорий:Шыжа тылзын 3 кечысе событий-влак
 1782 — Екатерина Вторая кугыжа равноапостольный князь Владимир лумеш орденым ышташ палемден.
 1903 — SOS сигналым шонен луктыныт. Но ожно тудо кугу тенызлаште энгекыш логалше-влакын гына полышым йодмо сигналлан шотлалтын. Кызыт тудо кумдан кучылталтеш.
 1990 — ФРГ ден ГДР ушненыт. Тиде кечын немыч калык Немыч Элын икоян улмо кечыжым палемда.

 Шочыныт 
Тугак ончо: :Категорий:Шыжа тылзын 3 кечынже шочшо-влак
 1936 — Лев Ятманов, марий серызе, кусарыше, журналист, Серызе да публицист-влакын тӱнямбал ассоциацийыштын йыжыҥъеҥже (Лондон) (2006). 
 1937 — Леонид Васильевич Полушин, озанлык вуйлатыше, Россий Федераций ял озанлыкын сулло пашаеҥже. Шкеже тудо У Торъял кундем гыч. Тиде уста пашаеҥ 34 ий Совет кундемысе «За мир» колхоз вуйлатышылан пашам ыштен. Россий Федераций кугыжаныш погынын депутатше лийын. Суапле пашажлан «Знак Почёта» орден дене палемдалтын.
 1937 — Лев Иванович Ятманов, журналист да литератор палемда. Паша корныжо марий телевиденийыште тӱҥалын, вара «Молодой коммунист» газетыште, «Пачемыш» журнал редакцийыште шуйнен. Лев Иванович утларак ялысе илыш, тӱвыра паша нерген возен. «Сентябрьские звёзды», «Новый дом», «Четвёртый пассажир» книга-влакын авторжо. Писатель да публицист-влак ассоциацийын чолга еҥже.
 1955 — Олег Терентьевич Токтаулов, тазалык аралтыш пашаеҥ. Шочынжо тудо Шернур кундем Товарнур ялыште. 1979-ше ий гыч республикысе тӱҥ эмлыме верыште тыршен, хирургий пӧлкан вуйлатышыжат лийын. Тыгак Олег Терентьевич калыкыште уста сӱретче да кидмастар семын шарнымашеш кодын.
 1959 — Ираида Александровна Степанова, тӱвыра да мер пашаеҥ, почеламутчо, тӱрлызӧ, амалкалче. Кужэҥер кундем Визым ялыште шочын. Йошкар-Оласе йочасадыште икмыняр ий пашам ыштыме деч вара, «Радуга» йоча клубышто тыршен. 10 ий ончыч оласе «Марий ушемын» чолга еҥже лийын. Ираида Алексадровнан ик эн йӧратыме пашаже – тӱрлымаш. «Марий тӱр» календарьын авторжо. Лач тудын ойжо почеш «Марий вургем пайремым» эртараш тӱҥалме. Сылнымут аланыштат Ираида Шымакшанын лӱмжӧ палыдыме огыл: «Мутшер» да шукерте огыл лукмо «Сай ма!» муторлаҥге-влакын авторжо. Шукерте огыл тудын чумырымо «Кӱсото» книгаже калык коклаште кугу пагалымашым сулен.

 Коленыт 
Тугак ончо: :Категорий:Шыжа тылзын 1 кечынже колышо-влак
 1994 — Николай Тихонович Пенгитов, марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (1951), профессор (1962), РСФСР-ысе шанчын сулло пашаеҥже (1974), Марий АССР-ысе шанчын да техникын сулло пашаеҥже (1956), Финн-угор ушемын йотэлысе йыжъеҥже.

 Калык пале 
Астафийын кечыже. Тиде кечын игече леве шога гын, лум варарак возеш – маныныт. Ожно тиде кечым мардежвакшым кучышо-влак чот вученыт, мельник-влак кугу пайремым ыштеныт.


Категорий:3 шыжа