29 идым

29 идым (29 сентябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 272-шо (кужемдыме ийлаште — 273-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 93 кече кодеш.

 Пайрем да памятный дате-влак 

 Лӱмгече 
 Идым тылзын коло индешымше кечынже Виктор, Куприян да Людмила-влакын лӱмгечышт палемдалтеш.

 Событий-влак 
Тугак ончо: :Категорий:Идым тылзын 29 кечысе событий-влак
 1806 — Надежда Дурова пöръеҥ вургем да пöръеҥ лӱм дене казак-влакын полкыш ушнен. Тудо икымше ӱдырамаш-офицер лийын. ӱдырамаш улмыжым пален налмек, чот öрыныт, но службо гыч поктен колтен огытыл. 
 1907 — Петербург олаште икымше трамвай линийым почмо. 
 1922 — Петроград гыч «Философ пароход» лектын: тыге кугу шымлызе, тӱвыра да сымыктыш пашаеҥ-влакым Россий гыч поктен колтеныт. 

 Шочыныт 
Тугак ончо: :Категорий:Идым тылзын 29 кечынже шочшо-влак
 1938 — Владимир Михайлович Карпеев, скульптор, Марий Элын сулло сӱретчыже. Ончычсо паша корныжо Россий Федераций фонд марий мастерской дене кылдалтын. Ятыр монумент скульптурын да портрет-влакын авторжо. У Торъял кундемысе Какшанмучаш селасе «Шочмо элым аралыше-влаклан» чапкӱм лач тудын проектше почеш шогалтыме. Тудын пашаже-влак Москосо, Варшавысе, Будапештысе, Берлинысе да моло оласе ончерлаште лийыныт. 
 1946 — Зинаида Васильевна Ермакова, туныктыш пашаеҥ да почеламутчо, Марий республикысе школын сулло пашаеҥже. Шернур кундем Кожласолаште  шочын. Тиде уста айдемын паша корныжо Марисоласе  кыдалаш школ дене кылдалтын: 20 ий утла Зинаида Васильевна йоча-влакым туныктымаште тыршен. «Садеран рвезылык», «Телын саламже», «Садеран корнывожышто» книга-влакын авторжо.
 1947 — Леонид Ананьевич Гаранин, партий да кугыжаныш вуйлатыше палемда. 1974-ше ий гыч комсомол пашаште шуаралташ тӱҥалын, областьысе комитетын икымше секретарьже марте кушкын. 1988-ше ийыште профессионал туныктыш комитетын вуйлатышыжлан шогалын, а 2001-ше ий гыч виктер вуйлатышын алмаштышыже лийын. Педагогик шанче кандидат. 
 1988 — Сергей Германович Романов, мурызо, «Каче-влак» группын ондаксе солистше. Шкеже тудо Юлсер кундем Карай ял гыч. Сергей изиж годсек мураш-кушташ йӧратен кушкын. Марий кугыжаныш университетыш тунемаш толмыж деч вара «Марий памаш» ансамбльыште шуаралташ тӱҥалын, «Каче-влак» группыштат ик жап мурен. А кызыт сольно мурымаш дене чапланен: Марий Эл Радиошто тудын йонгалтарыме «Салтак» мурыжо калык пагалымашым сулен шуктен.

 Коленыт 
Тугак ончо: :Категорий:Идым тылзын 29 кечынже колышо-влак
 1941 — Антонов Ивук (Иван Андреевич Антонов), марий серызе, почеламутчо, кусарыше.
 1985 — А. Мичурин-Азмекей, марий серызе, прозаик, кусарыше, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1957), Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1982), 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. 

 Калык пале 
Ефимиян кечыже. Ты кечын кайык шылым кочкаш тыршеныт. Тыгай калык палым эскереныт: кайыкын кояже шуко гын, шушаш теле йӱштö лиеш. 

Категорий:29 идым