9 идым

9 идым (9 сентябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 252-шо (кужемдыме ийлаште — 253-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 113 кече кодеш.

 Пайрем да памятный дате-влак 
 Моторлык кечым палемда. 
 Тестировщик-шамычын пайремышт.
 Байкал ерын кечыже.

 Лӱмгече 
Шке лумгечыштым Петр, Сергей, Яков – влак палемдат.  

 Событий-влак 
Тугак ончо: :Категорий:Идым тылзын 9 кечысе событий-влак
 1913 — лётчик Пётр Нестеров тӱнямбал историйыште самолёт дене икымше гана «мёртвая петля» фигурым ыштен.
 1970 — Волжский автомобиль заводын икымше машинаже-влак лекташ тӱҥалыныт. ВАЗ-ын икымше серий маркыже жап эртымек калык коклаште «копейка» лӱмым налын.
 1984 — шахмат дене тӱнямбал чемпион лӱм верч Гарри Каспаров ден Анатолий Карпов коклаште ӱчашымаш тӱҥалын. Тудо 5 тылзе шуйнен. 5 тылзе эртымек судьян темлымашыже почеш матчым чарыме, уке гын, ӱчашыше-влакын тазалыкышт начарешт кертеш – манын ойлен тудо. Матчым 1985-ше ийыште уэш эртарыме: 13 да 11 счёт дене Каспаров Карповым сеҥен. 

 Шочыныт 
Тугак ончо: :Категорий:Идым тылзын 9 кечынже шочшо-влак
 1887 — Александр Конаков, марий серызе, почеламутчо, драматург, прозаик, туныктышо.
 1923 — Арсий Волков, марий серызе, драматург, артист, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1951), Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1967), 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
 1936 — Иван Бердинский (Иван Анисимович Бердинский), марий серызе, почеламутчо.
 1961 — Олег Арсентьевич Сергеев, филолог, Марий Элын сулло шанче пашаеҥже. Морко кундем Эҥерӱмбал Шале ялыште шочын. Кӱшыл шинчымашым Марий кугыжаныш университетыште налын да ынде ятыр ий тыштак пашам ышта. Тӱҥ шотышто Олег Арсентьевич мутын чоҥалтмыжым, стилистикым, лексикологийым шымла. Филологий наука  кандидат. 
 1951 — Валерий Яковлевич Михайлов, кугыжаныш пашаеҥ. Тудо Чуваший кундемысе Козлово кундемыште шочын-кушкын. Марий педагогик институтым тунем лекмек, Волжск оласе 4-ше №-ан школышто туныктышылан тыршаш тӱҥалын да вуйлатыше мартеат шуын. 13 ий Волжскысо илышкыл аралтыш рӱдерын вуйлатышыже лийын. А 2005-ше ий гыч маломерный суд пашаште кугурак инспекторлан тырша. 2008-ше ийыште тудо «Эн сай кугыжаныш инспектор» лӱмым сулен.

 Коленыт 
Тугак ончо: :Категорий:Идым тылзын 9 кечынже колышо-влак

 Калык пале 
Пименын кечыже. Ожно калык тиде кечын полангичкым поген. Но калык палымат эскерен: ты кече марте кайык-влак поланым тӱкен огытыл гын, шушаш теле сай лиеш.

Категорий:9 идым