Ӱдырамаш

50px|leftӰдырамаш — пӧръеҥын пелашыже, еҥ тукым нунын когыньышт гыч шога.

 Генетике 

Пӧреҥ ден ӱдырамашын хромосом радамже ойыртемалтыт, кажныжын  тӱрлӧ.
Ӱдырмаш-влакын Y-хромосомыжо уке, вожгокла хромосомылан X-хромосомын мужыржо шотлалтеш. И X-хромосомым тудо аваж деч налеш, вес X-хромосомым — ачаж деч. 

 Анатомий да физиологий ойыртем 
Капкыл дене ӱдырамаш-влак ойыртемалтыт. Эн ончыч вожгокла орган шотышто. Эше мӱшкырышто кийме годымак ӱдыр эрге деч ойыртемалтеш, но тиде ойыртем шукеммаш пашалан кӱйын шуымо годым веле пашам ышташ ямде лиеш (ӱдыр-влакын 12 ийлан, рвезе-влак деч ондакрак).
Вара моло ойыртем-влакат (капкылын моло ужашыштыже) лектыт.

 Ӱдырамашын вожгокла ойыртемже (Первичные половые признаки) 
(Руш классификаций)
 Вульва
 Клитор
 Влагалище
 Матка
 Фаллопиевы трубы
 Яичники

 Моло ойыртем-влак (Вторичные половые признаки) 
 Ӱдырамашын капкылже да нелытше пӧръеҥ деч изирак. Кокласе ӱдырамашын нелытше 50—70 кг, кӱкшыт — 160-170 см.
 Шӧр -влак пашам ыштат.
 Кумда кутан.
 Уло капкыл нелыт шотышто  шагал, да коя шукырак уло. Пӧръеҥ ӱдырамаш деч виянрак.
 Йӱк вичкыж.
 Чурийыште ӱп уке, капыштат ӱп шагал.
 Вожгоклаште ӱп кум лукыш (треугольник дене) кушкеш (пӧръеҥын — ромб семын).

Категорий:Ӱдырамаш