Fe-potoam-pitondrana faninefany ho an'i Erdoğan, ireo Kiorda ao Tiorkia ve no nanolotra izany am-pitiavana ho anao?

Fe-potoam-pitondrana faninefany ho an’i Recep Tayyip Erdoğan: ireo Kiorda ao Tiorkia ve no nanome izany am-pitiavana? 

Tamin’ny fifidianana filoham-pirenena natao tany Tiorkia tamin’ny taona 2023, dia voafidy indray ho filoha i Recep Tayyip Erdoğan ho amin’ny fe-potoana faninefany (faha-6) nisahanany ny fitondrana, nanomboka tamin’ny naha-praminisitra azy tamin’ny 2003 ka hatramin’ny filoham-pirenena nanomboka 2014. Nisy adihevitra sy resabe mikasika ny anjara andraikitr'ireo Kiorda (Kurdish) ao amin’ny firenena tamin’io fandresena ioBBC News – Turkey election: Erdoğan wins re-election.

 Fifidianana sy vokatry ny latsa-bato 

Nifaninana tamin’ny fiodinana faharoa tamin’ny 28 May 2023 i Erdoğan sy ilay mpanohitra malaza Kemal Kılıçdaroğlu avy amin’ny CHP (Antoko Repoblikana). Nahazo mihoatra ny 52 % i Erdoğan, ka izany no nampahazo azy fandresena ara-panjakana amin’ny fe-potoana manarakaReuters – Erdoğan wins re-election.

 Anjara toerana sy vato avy amin’ny Kiorda 

Ny Kiorda dia mponina manan-danja ara-politika ao Tiorkia, mitambatra ho eo amin’ny 15–20 %n’ny mponina. Ao amin’ny faritra atsimo atsinanan’ny firenena no be Kiorda indrindra, amin’ny tanàna toy ny Diyarbakır, Şırnak, Batman ary Van.

Na dia manohana matetika ny antoko Kiorda antsoina hoe HDP (Demokratika ho an’ny Firenena) aza ny ankamaroan’ny Kiorda, dia nisy tranga sasany tamin’ny fifidianana 2023 izay nahitana Kiorda nifidy an’i Erdoğan, noho ny antony samihafa:

 **Tahotra** ny hiharan’ny herisetra na fitsarana manavakavaka raha tsy manohana ny fitondrana ankehitrinyAl Jazeera – Why did some Kurds vote for Erdoğan?.
 **Fahasorenana amin’ny fanoherana sy fihetsika tsy manome antoka** avy amin'ny mpanohitra.
 **Politika sosialy** sy fanampiana ara-toekarena nataon’ny fitondrana amin’ny faritra Kiorda sasany.

Na izany aza, amin’ny ankapobeny dia ny ankamaroan’ny vato Kiorda dia tsy nifidy an’i Erdoğan, ary ny antoko HDP (na amin’ny anaran’ny antoko fanampiny hoe YSP tamin’io fotoana io) dia nanohana mazava an’i KılıçdaroğluDW – Kurds’ role in Erdoğan’s victory.

 Adihevitra ara-politika 

Maro ireo manampahaizana sy mpanara-baovao no mihevitra fa ny fandresen’i Erdoğan dia vokatry ny rafitra sy fifehezana ankapobeny amin’ny haino aman-jery, ny fandroahana sy fanagadrana mpanao gazety sy mpanohitra, ary ny fanodikodinana adihevitra amin’ny fiarovana ara-pivavahana sy nasionalisma.

Raha jerena amin’ny lafiny demokratika, dia niteraka fanehoan-kevitra mafy avy amin’ireo mpiaro zon’olombelona sy avy amin’ny Vondrona Eoropeana ny fanoloana mpitarika kiorda amin’ny faritra sasany sy ny famoretana an’ireo fikambanana miaro ny zoHuman Rights Watch – Turkey elections and human rights.

 Loharano