Mpanjaka

Ny mpanjaka dia olona mitondra fanjakana amin'ny fomba mpanjaka sy mpanjakavavy (na monarkia) izay manjaka amin'ny vahoaka sy mitondra amin'ny anaran’ny lovam-panapahana. Ao amin’ny tantaran’i Madagasikara sy ny tany hafa, ny mpanjaka dia anisan’ny olona ambony indrindra amin’ny fahefana ara-politika sy ara-panjakana.

 Tantara sy anjara toerana 
Tamin'ny fotoan’andron’ny fanjakana nentin-drazana, ny mpanjakahttps://mg.globalvoices.org/2021/07/23/153463/ dia tompon’andraikitra lehibe amin’ny:

 Fitondrana sy fanapahana
 Fitsarana sy fanomezan-drariny
 Fiarovana ny vahoaka sy ny tanin'ny fanjakana
 Fampivondronana ara-pinoana sy ara-kolontsaina

 Mpanjaka malagasy 
Ao amin’ny tantaran’i Madagasikara, maro ireo mpanjaka niavaka araka ny faritra niaviany:

 Andrianampoinimerina (Imerina): mpanjaka nampiavaka ny fivondronan'ny tanàna sy fanjakana tamin’ny faritr’i Merina.
 Radama I: zanany, mpanjaka voalohany nanao fifandraisana tamin’ny vahiny sy nampiditra fanabeazana maoderina.
 Rasoherina
 Ranavalona I
 Ranavolana II
 Ranavalona III

 Toetoetran’ny fitondrana mpanjaka 
Ny fitondrana amin'ny alalan’ny mpanjaka dia antsoina hoe monarkia, ary misy karazany:

 Monarkia tanteraka (ohatra: fitondrana feno, tsy misy fitsabahan’ny vahoaka na parlemanta)
 Monarkia voafetra (ohatra: Anglisy amin’izao fotoana izao, ahitana mpanjaka saingy voafehin’ny lalàm-panorenana)

 Mpanjaka amin’ny kolontsaina sy angano 
Ankoatra ny tantara marina, maro koa ny mpanjaka mipoitra amin’ny angano sy tantaram-pirenena. Mampiseho ny hasin’ny mpanjaka amin’ny vahoaka sy ny fanajana omena azy amin’ny alalan’ny angano sy fanandratana.

 Fahavitsian’ny mpanjaka amin’ny ankehitriny 
Ankehitriny, vitsy sisa ny fanjakana mitondra amin’ny fomba monarkia tanteraka, saingy misy amin’ireo firenena sasany, toy ny:

 United Kingdom (UK): monarkia konstitisionaly (mpanjaka sady misy governemanta)
 Esoatiny (Afrika): ohatra amin’ny monarkia tanteraka

 Jereo koa 
 Mpanjakavavy
 Monarkia
 Andriana
 Fanjakana Malagasy
 Tantara Malagasy

 Loharano sy fanamarihana