Coccinia grandis

Ny Coccinia grandis dia karazana zavamaniry mamony, ao amin' ny fianakaviana Cucurbitaceae. Izy io dia zavamaniry ahitra maniry mihoatra ny roa taona, mianika, teratany any amin' ny faritra trôpikaly aty Afrika sy Azia. Matetika izy io no hita any amin' ny fanjakana maro any India izay anaovan' ny olona azy sakafo. Ny Coccinia grandis dia ahandroina atao legioma. Any Azia Atsimo-Atsinanana dia ambolena izy io mba hahazoana tsimoka tanora sy ny voany azo hanina.

 Toetoetrany 
Ny Coccinia grandis dia zavamaniry ahitra, vahy mianika na mandady, velona mihoatra ny roa taona noho ny fananany faka mibontsina ka lasa vodiny. Misy lahy sy vavy ity zavamaniry ity (diôika).

 Tahony 
vignette|Raviny sy tahony ary voan' ny Coccinia grandis manta
Ny tahon' ny Coccinia grandis, izay tsy misy volovolony, dia mety hanana halavany hatramin' ny 20 m. Ireo tahony ireo dia misy tangolika mpanampy tsotra. Raha mandady amin' ny tany ny tahony dia ivoahan' ny faka saika amin' ny tonony rehetra, izay mihalehibe sady manjary vodiny, ka miteraka zanany maro ary ahafahany mitombo taranaka amin' ny fomba mahomby.

 Raviny 
Mifandimby sy feno ny ravin' ny Coccinia grandis, izay manana halava mahatratra 15 sm. Mizara dimy ny felan-dravina, izay miendrika fo eo amin' ny fotony sady manana tendro maranitra. Mety hahatratra halavany 5 sm ny tangozan-draviny.

 Voniny 
vignette|193x193px|Vonin' ny Coccinia grandis 
Mipoitra eo ampototry ny ravina ny vonin' ny Coccinia grandis, izay matetika manirery. Lahy na vavy ny voniny izay manana felambony miendrika atody miisa dimy, miloko fotsy. Manana lahimbony telo ny voniny lahy, Lasa lahimbony momba izany ao amin' ny voniny vavy. Ity farany ity dia manana fihary atodinaina ambany.

 Voany 
ankavia|vignette|209x209px|Voan' ny Coccinia grandis manta
vignette|211x211px|Voan' ny Coccinia grandis masaka
Miendrika atody lavalava, manana halava mirefy 2,5 hatramin' ny 6 sm ny voan' ny Coccinia grandis. Malambolambo ny hodiny ary miloko maitso amin' ny voalohany sady misy soritsoritra mazava kokoa, izay mivadika mena midorehitra rehefa masaka. Misy vihiny maromaro mirefy 6 mm eo ho eo ireo voany ireo. Misy ny manana tsiro mamy fa misy koa ny mangidy. Ahitana beta-karôtenina betsaka ny voan' ny Coccinia grandis.

 Jeôgrafia sy ekôlôjia 

 Faritra eto ambonin' ny tany anirany 
vignette|Coccinia grandis
Ny Coccinia grandis dia teratany aty Afrika ka hatrany Azia. Aty Afrika dia hita any Senegaly ka hatrany Sômalia sy any Tanzania, mandalo an' i Maly, i Tsady, Sodana, Etiôpia, Eritrea, Nizeria, Kamerona, Repoblikan' i Afrika Afovoany, Repoblika Demôkratikan’ i Kôngô, Oganda ary Kenia, Anisan' ny firenena any Azia ahitana azy i India, i Filipina, i Kambôja, i Sina, i Indônezia, i Malezia, i Mianmara, i Tailandy, i Vietnamy, i Papoazia-Ginea-Vaovao (tapany atsinanana), ary i Aostralia (any Northern Territory). Anisan' ny nampidirana azy i Mikrônezia, Fijy, Gam (nosy any amin' ny faritra Mikrônezia), Espaina, Hawaii, tangoronosy Marshall, Samôa, Tônga, ary Vanoatuo.

 Fielezany 
vignette|182x182px|Vihin' ny Coccinia grandis
Ny vihy na ny ampahan-tahony dia azo afindra toerana ary mampitombo ny taranaka. Mitranga izany rehefa mitondra fako na fitaovana misy Coccinia grandis ny olona. Raha vao tafaorina ilay zavamaniry dia azo inoana fa hampiely azy ny vorona sy ny voalavo ary ny biby mampinono hafa. Any Hawaii dia aparitaky ny kisoa ny voa. Ny fanaparitahana any amn' ny toeran-davitra dia matetika ataon' ny olombelona noho ny fampiasana azy amin' ny fikarakarana sakafo na tsy nahy.
vignette|Coccinia grandis nanafika voanio tanora any Tongatapu, Tônga.|ankavia
vignette|304x304px|Coccinia grandis
Heverina ho zavamaniry tena manafika sy tafiditra ao amin' ny lisitry ny ahi-dratsy ao amin' ny fanjakan' i  Hawaii izy zavamaniry ity, izay afaka hitombo hatramin' ny 4 sm isan' andro. Izy io dia mamorona lafika matevina, manakona ny tara-masoandro sy mitroka otrikaina be dia be, ka mahafaty ny zavamaniry ao ambaniny. Nampidirina tany Hawaii izy io mba hovolena an-jaridaina hatao sakafo. Indraindray izy io dia avela haniry amin' ny fefin-jaridaina sy ny zavatra hafa ivelan' ny trano noho fananany ny voniny fotsy mahafinaritra. Tafala avy amin' ny zaridaina izy io ary lasa zavamaniry mpanimba mahery vaika any Hawaii, any Florida, any Aostralia ary any Texas.

 Fampiasana azy 

 Sakafo 
ankavia|vignette|219x219px|Voan' ny occinia grandis hatao sakafo
vignette|202x202px|Voan' ny Coccinia grandis mifangaro amin' ny tongolo
Azo hanina ny ravina sy ny voan' ny Coccinia grandis rehefa voakarakara tsara. Tena tsara izy ireo rehefa masaka nandrahoina, ary matetika ampitovina amin' ny margôzy. Ny voany dia matetika ampiasaina amin' ny nahandro indiana. Any Indônezia sy amin' ny firenena sasany any Azia Atsimo Atsinanana dia hanin' ny olona ny voany sy ny raviny. Any Tailandy dia anisan' ny akora ampiasaina amin' ny fanamboarana lasopy ny voany. Any Tailandy ihany dia atao legioma ampiarahina amin' ny sakafo misy vary na paty ny zavamaniry tanora raha mbola eo anelanelan' ny 40 ka sy 50 sm ny halavany.

Any India dia hanina izy io: na endasina miaraka amin' ny zava-manitra, na tsentsemana masala sy endasina maimaika, na andrahoina amin' ny rano aloha alohan' ny hanendasana azy. Izy io koa dia ampiasaina amin' ny lasopy misy legioma sy karazana voamaina Lens culinaris. Ampiasaina koa ny voany mantatsy matoy mba hikarepoka rehefa hanina.

 Fitsaboana 
vignette|228x228px|Voa sy vihin' ny Coccinia grandis
Nampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana any Afrika sy Azia ny faritra rehetra amin' ny Coccinia grandis: raviny, taho, fakany ary voany"Antibacterial, antioxidant and cell proliferative properties of Coccinia grandis fruits", pmc.ncbi.nlm.nih.gov"Coccinia grandis", tropical.theferns.info"Coccinia grandis (scarlet-fruited ivy gourd)", www.cabidigitallibrary.org. Ampiasaina ity zavamaniry ity hanamora ny fiasan' ny tsinay (fitohanana) sy vavony"Ivy Gourd - Uses, Side Effects, and More", www.webmd.com"The medical use of Coccinia grandis L. Voiht: A Review", ijpjournal.com. Indraindray izy io dia ampiasaina amin' ny fitsaboana ny aretina angatra (na sifilisy)"Pharmacological Review On Coccinia grandis Leaves", www.academia.edu"Pharmacological Review on Coccinia grandis Leaves", globalresearchonline.net"Pharmacological Review on Coccinia grandis Leaves", www.researchgate.net. Apetaka amin' ny hoditra hitsaboana ny aretina mampibontsibontsina ny hoditra (fr.: exanthème) ny raviny"Coccinia Grandis a Potential Herb in Traditional Use and Recent Established Biological Activities with New Prospectives -A Review", www.researchgate.net. Heverina ho azo itsaboana ny diabeta ny ranon' ny raviny na ny fakany"Coccinia grandis - (L.)J.Voigt.", Plants for a Future (PFAF) [Arsiva]"Antioxidant, antiglycation and insulinotrophic properties of Coccinia grandis (L.) in vitro: Possible role in prevention of diabetic complications", www.researchgate.net"Efficacy and safety of a herbal drug of Coccinia grandis (Linn.) Voigt in patients with type 2 diabetes mellitus: A double blind randomized placebo controlled clinical trial", pubmed.ncbi.nlm.nih.gov.

Araka ny Ayurveda dia mampitombo ny filana ara-nofo"A Marvel Plant: Coccinia indica", ajpsonline.com"Antibacterial, antioxidant and cell proliferative properties of Coccinia grandis fruits", pmc.ncbi.nlm.nih.gov sy manakana ny fandoavana sy ny fivoahan' ny amany tsy voafehy fampiasana ny fakan' ny Coccinia grandis. Ao amin' ny fitsaboana Unani dia mampitombo ny filana ara-nofo, mampitony ny hetaheta, ary ilaina amin' ny fitsaboana ny aretina vokatry ny fikorontanan' ny aty sy ny ra ny voany"Coccinia grandis - Ethnobotany, Dr. Pankaj Oudhia", Ecoport. [Arsiva].

Manondro ny poizina somary ambany amin' ny fatra azo hanina sy azo itsaboana ny fanadihadiana, saingy mety hisy fiantraikany amin' ny vavony sy ny tsinay, ary ny kokorbitasinina (mafaitra) dia mety mampalailay"Efficacy and toxicological evaluation of Coccinia grandis (Cucurbitaceae) extract in male Wistar rats", pmc.ncbi.nlm.nih.gov.

 Jereo koa 

 Coccinia

 Cucurbitaceae

 Loharano sy fanamarihana