Carissa spinarum

Ny Carissa spinarum na Carissa edulis na Carissa pubescens dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana Apocynaceae izay teratany aty Afrika trôpikaly fa hita koa Azia trôpikaly, any Aostralia ary any amin' ny sasany amin' ny nosy ao amin' ny Ranomasimbe Indianina, indrindra fa any La Réunion izay manao azy ho zavamaniry arovana. Hazobotry misy tsilo izy io. Izy io dia maniry amin' ny toerana amorontsiraka somary maina izay miparitaka be aty Afrika. Any Kamerona dia hita any amin' ny hivoka sodaniana sy gineana izy io, ary koa any amin' ny faritra amorontsiraka akaikin' ny ala manintsan-dravina.

Hazobotry maro rantsana, maitso lalandava, be tsilo,  0,5 ka hatramin' ny 5 m ny haavony. Ny taova rehetra amin' ilay zavamaniry dia mamoaka lateksa fotsy mandronono tsy misy poizina. Maitso manjelanjelatra ny raviny, mifanohitra, mibikana atody na lela lefona ary 1–5 sm ny halavany. Ny sampany dia mitondra tsilo 1 hatramin' ny 3 sm.  Ny voniny fotsy miendrika kintana manana sakany manodidina ny 1 sm. Maitso miendrika atody ny voany raha mbola manta, manana halava 1 hatramin' ny 2 sm, izay mivadika ho mainty na volomparasy antitra rehefa masaka. Mamorona fandrakofana matevina azo ampiasaina ho fefy velona Izy io.

 Famariparitana 

 Ravina 
vignette|Ravin' ny Carissa spinarum mibikana atody
Araka ny filazalazana bôtanika mahazatra, ny ravin' ny Carissa spinarum dia tsotra, mifanohitra, misy lelany salavalava toa lela lefna na mibikan' atody manana halava  ary 1 hatramin' ny 5 sm, ary amin' ny ankapobeny dia manana tangozany fohy. Izy ireo dia somary henjana, tsy misy volovolo sy manjelanjelatra, ary maitso antitra ny lokony, miaraka amin' ny kirany toa volom-borona tsy dia misongadina firy. Feno ny sisiny fa tsy misy mitapatapaka, ny tendrony dia boribory na somary maranitra kely. Ireo toetran-dravina ireo dia heverina fa mifanaraka amin' ny tontolo maina.

 Voniny 
vignette|313x313px|Carissa spinarum mamony
Ny vonin' ny Carissa spinarum dia fotsy na fotsy mavokely, indraindray somary mavokely rehefa antitra, sady lahy no vavy, ary tena manitra. Amin' ny ankapobeny dia mivondrona ao amin' ny vondrom-bony lavalava mipoitra avy eo am-poto-dravina na eny an-tendrom-rantsana izy ireo. Ny voniny dia manana vondron-dravimbony fohy misy sofiny dimy sy vondrom-pelambony miendrika fantsona miafara amin' ny felam-bony dimy matetika miolakolaka ho lasa bokotra (toetra mampiavaka ny fianakaviana Apocynaceae). Mipoitra ao anatin' ny vondrom-pelambony ny lahimbony dimy, ary ny vavimbony dia mipetraka eo ambony, izay lasa voa misy nofony malemy aty aoriana. Ny famony dia matetika mifandray amin' ny famindrana vovobony ataon' ny bibikely, indrindra ny bibikely mandeha amin' ny alina voasinton' ny hanitra.

 Voa 
ankavia|vignette|Voan' ny Carissa spinarum
vignette|220x220px|Voan' ny Carissa spinarum
Ny voan' ny Carissa spinarum dia nofosana, boribory na miendrika atody. Maitso izy ireo raha mbola manta, avy eo mivadika mena na volomparasy antitra, na volomparasy manopy mainty mihitsy aza, rehefa masaka. Ny nofony dia be ranony, amin' ny ankapobeny dia mamy na somary makirana kely, ary misy vihim-voa vitsivitsy (2 hatramin' ny 4). Ny voany dia azo hanina, na hanina eo no ho eo na voahodina, ary manana anjara toerana ara-tontolo iainana noho ny fiparitahan' ny amin' ny alalan' ny biby mihinana azy, indrindra fa ny vorona sy ny biby mampinono.

 Fampiasa azy 
Misy mampiasa ho fefy velona ny Carissa edulis. Loharano fakan' ny tantely mamim-bony ity zavamaniry ity. Azo atao haingon-tanàna koa izy io. Ampiasaina amin' ny sakafom-biny sy amin' ny fitsaboana any Afrika Afovoany sy Afrika Andrefana izy io. Ny voany azo hanina dia ampiasaina hanamboarana kaonfitiora sy vinaingitra. Izy io dia ampiasaina ho hampivohana ny kankana an-tsinay na anty vavony ao amin' ny olombelona na ao amn' ny biby, ampiasaina koa amin' ny fitsaboana ny tazomoka, hiadiana amin' ny fahasimban' ny nify, ny fivontosan' ny atody tarimo, ny aretim-bavony, ny sohika, ny aretin' ny taovam-pananahana ary ny tsy fahafahana manao firaisana ara-nofo, ary koa amin' ny fanamboarana toaka sy zenevra (zavapisotro misy alikaola).

 Ny anarany 

 Arana ara-tsiansa 
Ity lisitra manaraka ity dia manome ny anarana izay nametrahana ny Carissa spinarum tao amin' ny vondron-karazana Carissa. Ankoatra izany, dia nomena anarana isan-karazany koa izy io, tao amin' ny Antura sy Arduina (samy anarana iantsoana ny Carissa ankehitriny), ary koa Azima, Cabucala, Chapelieria, Damnacanthus, Strychnos, Carandas, ary Jasminonerium.

 Anarana ao amin' ny Antura 

 Antura edulis Forssk.
 Antura hadiensis J.F.Gmel.

 Anarana ao amin' ny Arduina 

 Arduina brownii K.Schum.
 Arduina campenonii Drake
 Arduina edulis (Forssk.) Spreng.
 Arduina inermis (Vahl) K.Schum.
 Arduina laxiflora (Benth.) K.Schum.
 Arduina xylopicron (Thouars) Baill.

 Anarana ao amin' ny Azima 

 Azima pubescens Suess.

 Anarana ao amin' ny Cabucala 

 Cabucala brachyantha Pichon

 Anarana ao amin' ny Cabucala 

 Carandas edulis (Forssk.) Hiern

 Anarana ao amin' ny Carissa 

 Carissa abyssinica R.Br.
 Carissa africana A.DC.
 Carissa axillaris Roxb.
 Carissa brownii F.Muell.
 Carissa campenonii (Drake) Palacky
 Carissa candolleana Jaub. & Spach
 Carissa carandas var. congesta (Wight) Bedd.
 Carissa carandas var. paucinervia (A.DC.) Bedd.
 Carissa cochinchinensis Pierre ex Pit.
 Carissa comorensis (Pichon) Markgr.
 Carissa congesta Wight
 Carissa coriacea Wall.
 Carissa cornifolia Jaub. & Spach
 Carissa dalzellii Bedd.
 Carissa densiflora Baker
 Carissa diffusa Roxb.
 Carissa dulcis Schumach. & Thonn.
 Carissa edulis (Forssk.) Vahl

 Carissa hirsuta Roth
 Carissa horrida Pichon
 Carissa inermis Vahl
 Carissa lanceolata R.Br.
 Carissa laxiflora Benth.
 Carissa macrophylla Wall.
 Carissa madagascariensis Thouars ex Poir.
 Carissa obovata Markgr.
 Carissa oleoides Markgr.
 Carissa ovata R.Br.
 Carissa paucinervia A.DC.
 Carissa pilosa Schinz
 Carissa pubescens A.DC.
 Carissa revoluta Scott-Elliot
 Carissa richardiana Jaub. & Spach
 Carissa scabra R.Br.
 Carissa sechellensis Baker
 Carissa septentrionalis
 Carissa suavissima Bedd. ex Hook.f.
 Carissa tomentosa A.Rich.
 Carissa villosa Roxb.
 Carissa xylopicron Thouars
 Carissa yunnanensis Tsiang & P.T.Li

 Anarana ao amin' ny Damnacanthus 

 Damnacanthus esquirolii H.Lév.

 Anarana ao amin' ny Jasminonerium 

 Jasminonerium densiflorum (Baker) Kuntze
 Jasminonerium edule (Forssk.) Kuntze
 Jasminonerium inerme (Vahl) Kuntze
 Jasminonerium laxiflorum (Benth.) Kuntze
 Jasminonerium madagascariense (Thouars) Kuntze
 Jasminonerium ovatum (R.Br.) Kuntze
 Jasminonerium pubescens (A.DC.) Kuntze
 Jasminonerium sechellense (Baker) Kuntze
 Jasminonerium tomentosum (A.Rich.) Kuntze
 Jasminonerium xylopicron (Thouars) Kuntze

 Jereo koa 

 Roy

 Carissa
 Azima
 Cabucala
 Chapelieria
 Carandas
 Damnacanthus
 Strychnos
 Jasminonerium