Ny fanahy (lahatsoratra)

NY FANAHY 

Abaribarin'ny angano sy ny lovan-tsofina malagasy ary ny finoany, fa manana fanahy ny olombelona izay mahatonga azy hanana toetra sy fahatsiarovana tsy ananan'ny biby sy ny zava-mananaina samy hafa karazana. Dia notsorin'ny ohabolana izany ka hoy izy: "Ny fanahy no olona". Izany hoe, hafa ny toetra maha-olona, ary hafa ny toetra maha-biby. Ka dia hafa ny toetra fanahin'alika: miboridana mamoafady, tsy mahalala menatra, hazakaza-dava mampiseho vangy, fihavanan'amboa ka taolana no iraisana. Hafa ny fanahim-borondolo: tsy mivoaka raha tsy alina, matahotra andro. Hafa ny fanahin-tsoavaly; hafa ny fanahin-trondro: malama tsoriaka. Toetra no lazaina hoe fanahy eto. Dia lasa fampitoviana ka raha mifanahin'alika ny olona dia lazaina ho mampahiviivy, mampaloiloy, tsy mahalala menatra, izany hoe, mifanahim-biby, ka dia izany no ilazana fa "Ny fanahy no olona".

Tsy ny tanjaka no maha-olona, fa raha ny tanjaka sy ny hery dia ny soavaly no tokony ho olona, fa ny olombelona dia ho biby ambany kilasy noho ny Ampondra aza. Raha ny fahaiza-manidina toy ny vorona indray no maha-olona, dia ny voromailala na ho olona kokoa noho isika. Fa tsy izany, fa ny toe-tsaina sy ny toe-po ary ny fahatsiarovan-tena samihafa mitranga eo amintsika olombelona, ka mampiavaka  antsika ho ambonin'ny zava-manana aina rehetra dia samy vokatry ny toetr'Ilay Fanahy Zanak'Andriamanitra monina ao amin'ity Vatana ity. Lasan-davitra ny fahatsiarovan-tenan'izany Fanahy izany fa efa tonga hatreny amin'ny Masoandro sy ny Volana ary ny Kintana aza ny fisainany.

Ny fahalalan'ny Razana ny fisian'Ilay Fanahy Zanak'Andriamanitra ao amin'ny olombelona, no nahatonga azy hanao ny ohabolana hoe: "Ny olombelona toy ny embok'akondro: raha manondro lanitra, iray ihany; fa raha miondrika amin'ny tany, samy manana ny lafiny".

Ary satria lanjamiakatra ny fiainan'ny olombelona, noho Ilay Fanahy ao aminy, dia manana fahefana hanatsara ny toetrany tsara izy, na ny momba ny ara-batana sasany izany, na ny momba ny ara-pihetseham-po, na amin'ny ara-tsaina, indrindra fa ny toe-panahy mba hahatsiarovany ny fiaviny masina sy ny maha-lehibe indrindra asehon'ny ohabolana hoe: "Ny tarehy ratsy tsy azo ovana, fa ny fanahy ratsy azo ovana".

Ny hery tsy mahaleo ny Fanahy, hoy ny ohabolan-drazana. Satria dia asehon'ny ohabolana hoe: "Ny tarehy ratsy tsy azo ovana, fa ny nahoana? Izao no mahamarina izany: ny Fanahy maha-olona noho ny fandinihany sy ny fitiavany ary ny fahatsiarovany ny herim-panahy ao aminy, dia efa na-vita zava-mahagaga hamolahana sy hampiasana ny hery maro samy eo amin'ny Natiora. Ny hery mahafatin'ny varatra, dia tonga elektrisite ho jiro sy kitay sy hery ho mpitarika kalesin-dalamby. Ny hery miafina ao anatin'ny solitany, dia tonga hery  voafolaka hampisidina raoplanina. Ny hery goavana voangona an-tapitrisa taona maro ao anatin'ny Betafitan' Antsirabe (oranioma), dia hery tsy hita noanoa ho azon'ny olombelona ampiasaina. Moa va izany tsy manamporofo fa ny "Hery tsy mahaleo ny fanahy"? Satria ny herin'ny Vatan' Aina fotsiny tsy ho nahazoan'olombelona nanatanteraka izany. Ka iza àry moa io? Tsy iza fa Ilay-Fanahy-Olona avy any An-danitra. Izy no tena Olona. "Ny fanahy no olona".

RAKOTONIRAINY Joseph.

(Ny Fahendrena Malagasy, t.67).

 LOHARANO 
1 .https://search.worldcat.org/fr/title/filozofia-malagasy-ny-fanahy-no-olona/oclc/493095176

2.Fanahy (kolontsaina malagasy)

3.http://plateforme.education.mg/bibliotheque-numerique/course/view.php?id=94

4.https://ohabolana.org/ohabolana?q=fanahy&page=0

5.https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=144841800