Antoine Abinal

I Antoine Abinal dia misiônera zezoita frantsay, izay nisy fiantraikany lalina teo amin' ny misiôna katôlika teto Madagasikara ny asa sorany momba ny fiteny malagasy sy ny Malagasy. Mbola mandray anjara betsaka amin' ny fahalalana ny teny malagasy ny rakibolana nosoratany. Teraka tamin' ny taona 1829 ary maty tamin' ny taona 1887 izy. Ny fanoloran-tenany amin' ny fanabeazana sy ny asa pastôraly ary ny rakibolana dia nahatonga azy ho olo-malaza eo amin' ny fifanakalozana ara-kolontsaina sy ara-piteny teo amin' i Frantsa sy Madagasikara.

 Ny fiainany 

 Fanompoana 
Teraka tamin' ny 10 Janoary 1829 tao Ars (Lozère, Frantsa) i Antoine Abinal. Niditra tao amin' ny fikambanan' ny Zezoita izy tamin' ny 18 Oktobra 1855"Abinal, Antoine", Dictionnaire biographique des chrétiens d'Afrique."Abinal Antoine", tenymalagasy.org. Rehefa avy nandeha tany La Réunion izy tamin' ny taona 1860, dia tonga teto Madagasikara tamin' ny taona 1863. Hatramin' izay ka hatramin' ny taona 1866 dia nampianatra teto izy, indrindra teny Andohalo (Antananarivo), ary nanofana zanaka andriana tao an-toerana mihitsy aza. Izy no nanorina ny paroasin' Antanjombato (atsimon' Antananarivo) tamin' ny taona 1868. Nonina tao amin' ny faritry ny Betsileo (Ambohimandroso) izy tamin' ny taona 1873, talohan' ny niezahany nitory ny Vaovao Mahafaly tamin' ny Tanala tany Ikongo tamin' ny taona 1874.

 Lova navelany 
Nanangona naoty momba ny fiteny sy ny foko izy, nanangona ny singa ilaina amin' ny fanoratana rakibolana. Taorian' ny nahafatesan' i Callet dia saika vitany ny asa talohan' ny nahafatesany tamin' ny volana Novambra 1887. Nivoaka tamin' ny taona 1888 ny endrika farany tamin' ilay asa soratra, teo ambany fiahian' i Malzac"Dictionnaire malgache-français [Avec :] Dictionnaire français-malgache", www.abebooks.com"Malzac Victorin", tenymalagasy.org.

Maty tamin' ny 11 Novambra 1887 i Abinal. Voalaza fa olona tsy tia miresaka betsaka ny momba azy izy, nefa nanatanteraka asa ho an' ny Malagasy sy ho an' ny fampandrosoana ara-tsaina.

 Ny asa soratra 

 Nanoratra ny Dictionnaire malgache‑français niarahany amin' i Malzac izy, rakibolana nosoratana talohan' ny taona 1888, izay mbola mitohy ny famoahana azy hatramin' izao.
 Nanao fandikan-teny sy namoaka boky fampianarana maro koa izy, ka anisan' izany ireto:
 Tantara ny olo‑masina (1868)
 Teologia fohifohy (1872)
 Resadresaka frantsay-malagasy, abidy frantsay, hiram-pivavahana katôlika, evanjely nadika amin' ny teny malagasy (1876-1879).
 Ny naoty noraisiny momba ny foko malagasy dia nanampy hevitra ny asa soratra taty aoriana, indrindra fa ny an' ny La Vaissière, izany dia vavolombelon' ny asa fanadihadiana lehibe nataony nefa tsy navoaka tamin' ny anarany.

 Jereo koa 
 Malzac Victorin
 François Callet

 Loharano sy fanamarihana