Sôsiôlôjian' ny fivavahana

Ny sôsiôlôjian' ny fivavahana dia sampan' ny sôsiôlôjia izay mandalina ny fomba fanao sy ny endri-pandaminana ao amin' ny fivavahana, izay ampiasana ny fitaovana sy ny fomba fiasa amin' ny sôsiôlôjia. Ity famotopotorana tsy mitanila ity dia mety hahitana ny fomba fiasa ara-tarehimarika (fanadihadiana, famantaran-kevitra, fanadihadiana momba ny mponina ary fanisam-bahoaka) sy fomba fiasa ara-kalitao (fandinihana andraisan' ny rehetra anjara, ny dinidinika, ary ny famakafakana ny arsiva, ny tantara sns).

Ny sôsiôlôjia môderina, amin' ny maha taranja akademika azy, dia nanomboka tamin' ny famakafakana ny fivavahana nataon' i Émile Durkheim tamin' ny taona 1897 mahakasika ny tahan' ny famonoan-tena eo amin' ny Katôlika sy ny Prôtestanta, izany dia asa fototra momba ny fikarohana momba ny fiarahamonina izay nanavaka ny sôsiôlôjia amin' ny taranja hafa, toy ny psikôlôjia. Nanantitrantitra ny fifandraisan' ny fivavahana sy ny rafitra ara-toekarena na ara-piarahamonina ny asan' i Karl Marx (1818-1883) sy ny an' i Max Weber (1864-1920). Mifantoka amin' ny lohahevitra toy ny sekiolarisma sy ny fivavahana sivily ary ny firaisana ara-pivavahana ao anatin' ny fanatontoloana sy ny kolontsaina marolafy ny adihevitra amin' izao fotoana izao. Mety mahafaoka ihany koa ny sôsiôlôjian' ny tsy fivavahana (ohatra, amin' ny famakafakana ny rafi-pinoana homanista laîka) ny sôsiôlôjian' ny fivavahana ankehitriny.

Miavaka amin' ny filôzôfian' ny fivavahana ny sôsiôlôjian' ny fivavahana satria tsy natao hanombanana ny fahamarinan' ny finoana ara-pivavahana. Mety mitaky an' izay nofaritan' i Peter L. Berger ho "ateisma ara-pomba fiasa" ao anatin' izany ny asa fampitahana ny dôgma maro mifanipaka. Tsy mitovy amin' ny teôlôjia ny sôsiôlôjian' ny fivavahana noho izy io tsy miraharaha ny hery ambonin' ny voajanahary, nefa ny mpanao teôria kosa dia mazàna manaiky ny fiheverana ny fanao ara-pivavahana ho zavatra ara-tsôsialy sy ara-kolontsaina.

 Jereo koa 

 antrôpôlôjia
 sôsiôlôjia
 kolontsaina marolafy
 tsy fivavahana
 homanista laîka
 filôzôfian' ny fivavahana
 dôgma
 teôlôjia