Ipomoea pes-caprae

Ny Ipomoea pes-caprae dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana Convolvulaceae. Izy io dia vahy mandady izay manjanaka ny tapany ambony amin' ny tora-pasika any amin' ny faritra trôpikaly. Zavamaniry fahita indrindra amin' ny morontsiraka trôpikaly izy io, indrindra amin' ny tora-pasika manify. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe  lalanda, lalandandriaka, lalandanjiake, vahedalanda, lalandana, vahindalandana. Maro ny karazana ao amin' ny Ipomoea no antsoina amin' ny anarana mitovy amin' ireo voatanisa ireo.

 Famariparitana 

 Taho sy faka 
vignette|218x218px
Vahy maniry maharitra taona maro ny Ipomoea pes-caprae, izay manana taho misy zorony sady mandady eo ambonin' ny fasika, manana halava 5 ka hatramin' ny 30 m. Mifikitra amin' ny fasika izy io amin' ny alalan' ny faka mipoitra avy eo amin' ny tonony. Afaka madrakotra matevina ny toerana misy azy izy io ka manampy amin' ny fitazomana ny tany.

 Ravina 
ankavia|vignette|217x217px|Ravin' ny Ipomoea pes-caprae
Tsotra sy matevina ny raviny mibikan' atody na salavalava: mitovy amin' ny kitron' osy ny endriny. Amin' ny tara-masoandro mahery, ny raviny dia miforitra kely manaraka ny kirany afovoany mba hampihenana ny fietona.

 Vony 
vignette|230x230px|Vonin' ny Ipomoea pes-caprae
Mavokely misy pentina volomparasy ny vondrom-pelambony miendrika lantonoara, mirefy 5 hatramin' ny 6 sm ny savaivony. Misokatra mandritra ny iray andro ny vony.

 Voa 
Kapsiola boribory ny voany, izay manana savaivo mirefy 10 hatramin' ny 15 mm, misy kitranotrano miloko manja 4, samy misy vihim-boa iray avy. Manana halava eo anelanelan' ny 6 sy 7 mm ny vihim-boa.

 Ekôlôjia 
vignette|283x283px|Ipomoea pes-caprae eny amin' ny tora-pasika
Hita manerana ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly ny Ipomoea pes-caprae. Eo amin' ny tapany apbony na ny tampon' ny tora-pasika any amin' ny faritra mafana any amin' ny Ranomasimbe Atlantika sy ny Ranomasimbe Indiana ary ny Ranomasimbe Pasifika no ahitana azy io, ary manome ohatra tsara momba ny fiparitahana amin' ny alalan' ny ranomasina. Anisan' ny karazana zavamaniry voalohany nanjanaka ny faritra simba any amin' ny tany mafana ny Ipomoea pes-caprae, tahaka ny Melanthera biflora sy ny Portulaca oleracea, ary ny Digitaria ciliaris.

 Fampiasana 
Any Antilia, ny fakany dia ampiasaina alona mba hitsaboana kibo manotika sy ny tazo. Any La Réunion, ny fitanehana ny raviny no ampiasaina mba hitsaboana famamaivay, ny rohana, ary zihinofo; ny raviny tanora notorotoroina dia ampiasaina hanamora ny fisintonana ny tsilon' ny sokindriaka. Any amin' ny firenena maro, ny Ipomoea pes-caprae dia fanafody ho an' ny famaivay, fanotiky ny kibo, angatra, ary fanaintainana.

Nasehon' ny mpikaroka breziliana fa manana fiasa mampihena ny fahatsapana fanaintainana lehibe ny vokatry ny fandomana amin' ny metanôla ny taho na ny ravina. Nahafantarana ny fisian' ny sterôida, ny terpenôida, ny alkalôida, ny flavônôida, ary ny glikôsidan' asidra matavy, antsoina hoe peskaprôsida A, B, E, I-IX., ny fandinihana fitôsimika savaranonando.

 Jereo koa 

 Ipomoea
 Lisitry ny karazana ao amin' ny Ipomoea
 Ipomoea biloba
 Canavalia obtusifolia