Fanjakan' Ambongo

Ny Fanjakan' Ambongo dia fizaràn-tany sakalava miavaka, izay anisan' ny fanjakana sakalava any amin' ny tapany andrefan' i Madagasikara, eo anelanelan' ny faritr' i Menabe sy ny an' i Boina, izay tsy dia fantatra loatra raha oharina amin' ireo fanjakana mpifanolo-bodirindrina aminy ireo. Tany am-piandohan' ny taonjato faha-19 dia nisy fanjakana madinika maro nofehezin' ny ampanjaka maro. Indraindray izy io dia heverina ho ampahany amin' ny Fanjakan' i Boina. Na dia teo ambany fahefan' ny fanjakana matanjaka kokoa aza Ambongo, dia nahavita nitana ny fahaleovantenany tamin' ny fanjakana lehibe teo akaiky.

 Toerana nisy azy 
Any amin' ny morontsiraka andrefan' i Madagasikara ny faritra misy an' Ambongo, izay anisan' ny faritra ara-kolontsaina sakalava, teo anelanelan' ny Fanjakan' i Boina any avaratra sy ny an' i Menabe any atsimo, ao amin' ny Faritra Melaky ankehitriny, eo anelanelan' ny Helodranon' i Mahajamba (avaratra) sy ny ony Manambolo (atsimo). Mamaritra azy ao avaratra ny sisin-tany akaikin' ny fizaran-tanin' i Boina (Mahajanga sy Helodranon' i Bombetoka): ao atsimo ny sisin-tany amin' i Menabe, eo amin' ny ony Manambolo na eo akaikiny; ao atsinanana ny faritry ny hivoka sy ala maina anatiny; ao andrefana ny Ranomasimbe Indianina.

I Besalampy no noheverina ho foibem-pitantanana, tanànan' ireo lehibe tamin' ny taonjato faha-19. I Maintirano no seranan-tsambo sy toeram-pifandraisana ara-barotra. Tanàna hafa koa Ankavandra izay toerana fihaonana amin' ny faritra Afovoan' i  Madagasikara).

 Tantara 

 Nanana ny fahaleovantenany 
Tany am-piandohan' ny taonjato faha-19 dia nisy fanjakana madinika maro nofehezin' ny ampanjaka maro io faritra io. Na dia teo ambany fahefan' ny fanjakana matanjaka kokoa aza i Ambongo dia nihazona ny fahaleovantenany. Nandritra ny fakàn-tany nataon-dRadama I sy ny fanitarana ny Fanjakan' Imerina dia nahavita nitana ny fahaleovantenany teo amin' ny fitondran' Antananarivo i Ambongo, tsy toy ny faritra hafa izay nanjakazakana. Niaraka amin' ny fizarazarana anatiny ihany koa anefa io fahaleovantena io, satria nizarazara ho fanjakana madinika maromaro ilay faritra.

 Fanoherana ny fanjanahantany frantsay 
Ny faritra Ambongo no malaza indrindra amin' ny fanoherana ny fanafihan' ny Frantsay tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-19. Na dia teo aza ny fahaleovantenany sy ny fizarazarany dia tampoka ny mpanjanaka tamin' ny taona 1899 ny fitroaran' ny Malagasy tao Ambongo. Ny fandavana ny fitondran' ny mpanjanaka sy ny faniriana hiaro ny fahaleovantenan' ilay faritra no nahatonga izany fanoherana izany. Tsy niray hina anefa ny hetsika ary tsy nanana mpitarika tokana, ka nanamora ny famoretan' ny tafika mpanjanaka an' izany. Nanao ady anaty akata ny Sakalava ao Ambongo avy eo.

 Jereo koa 

 Sakalava
 Fanjakana sakalava
 Fanjakan' i Boina
 Fanjakan' i Menabe
 Fanjakan' i Fiherenana