Asan' i Tadeo

Ny Asan' i Tadeo dia boky amin' ny teny grika nosoratana teo anelanelan' ny taona 544 sy 944 taor JK. izay milazalaza ny fifandraisan' i Abgar V mpanjakan' i Edesa sy i Jesoa, ka nahatonga an' i Tadeo mpianatr' i Jesoa hankany Edesa. Amin' ny teny grika ity boky ity dia atao hoe Πραξεὶ̀ς τοῦ Θαδδαίου / Praxeis tou Thaddaiou.

 Authorship 
Mino ny ankamaroan' ny manam-pahaizana ankehitriny fa tamin' ny taonjato faha-7 no nanoratana ny Asan' i Tadeo tany am-boalohany. I Nicolotti dia nametraka azy io eo anelanelan' ny taona 609 sy 944 toar JK, rehefa nentina tany Kônstantinôpla ny Sarin' i Edessa. I Palmer dia nametraka azy io amin' ny taonjato faha-7, sady nanondro manokana ny fotoana eo anelanelan' ny taona 629 sy 630, na dia nolavin' i Angelo Gramaglia aza izany. Manamarika i Mirkovic fa amin' ny ankapobeny dia ny daty taorian' ny fansehoan' ny Sarin' i Edesa ampahibemaso tamin' ny taona 544, ary mihevitra ny adihevitra momba ny ikônôklasma tamin' ny taonjato fahavalo ho zava-nitranga manakaiky azy io indrindra. Matetika no afangaroin' ny mpanoratra ny Asan' i Tadeo amin' ny teny grika sy ny Foto-pampianarana' i Aday  amin' ny teny siriaka.

 Votoatin' ilay boky sy zava-kendreny 
Ny Asan''' i Tadeo dia manoritsoritra ny fifandraisan' i Abgar V mpanjakan' i Edesa sy i Jesoa, izay nahatonga an' i Tadeo mpianatr' i Jesoa hankany Edesa sy hanao fahagagana tany, anisan' izany ny fanasitranana an' i Abgar.

Mampiseho ny fivoarana manan-danjan' ny lova abgariana hatramin' ny Fotopampianaran' i Aday teo alohany, izay manome lanja bebe kokoa ny toetra mahagagan' ny Sarin' i Edesa, ary manamaivana ny maha zava-dehibe ny olombelona mpandray anjara, ny Asan i Taddeo.

Mihevitra azy io ho ôrtôdôksa ara-pampianarana ary tsy miraharaha ny fahamarinany ara-tantara i Aquilina. Manamafy i William Schoedel fa nampifangaro ny apôstôly Tadeo amin' ny olo-masina siriana hafa antsoina hoe Aday ny mpanoratra ny Asan''' i Tadeo.

 Fandraisana ilay boky 
Tafiditra ao amin' ny kanônan' ny Baibolin' i Gregôry avy any Tatev ny Asan' i Tadeo, na dia tsy nisy sora-tanana ara-Baiboly hita aza izay misy azy io. Hitan' ny manam-pahaizana ankehitriny fa manan-danja izy io noho ny filazalazany ny sakramentan' ny fanombohana. Halalinin' ireo izay mikatsaka ny hampifandray ny Sarin' i Edesa amin' ny Lambam-patin' i Turin ny Asan' i Tadeo; heverin' i Nicolotti ho mitongilana ny fanaovana heviteny azy ireo. Tamin' ny taona 2014, i Stephen Andrew Missick dia nanoratra ambangovangony ho an' ny sarimihetsika mitondra ny lohateny hoe "Ny Asan' ny Apôstôly Tadeo: ny fahaterahan' ny kristianisma tany Asiria" izay nifototra tamin' ny Asan i Tadeo sy ny loharano tranainy maro hafa.