Catharanthus

Ny Catharanthus dia vondron-karazan-javamaniry mamony, ao amin' ny fianakaviana Apocynaceae. Misy karazany valo fantatra. Fito no tsy fahita firy afa-tsy eto Madagasikara, fa ny iray kosa, ny tonga na trongatsy na vonenina (Catharanthus roseus), dia fahita manerana izao tontolo izao. Ny karazana fahavalo, Catharanthus pusillus, dia teratany any India sy any Srilanka. Ny anarana hoe Catharanthus dia avy amin' ny teny grika midika hoe "voninkazo madio".

Izy ireo dia zavamaniry ahitra maniry mandritra ny taona maro, manana raviny mifanohitra na saika mifanohitra. Matetika ny voniny dia mitokana tsy misy namany ao amin' ny foto-dravina. Ny tsirairay dia manana ravimbony misy zana-pelana dimy lava sy tery ary felambony misy tahony miedrika varingarina misy zana-pelany dimy.

Ny Catharanthus roseus, fantatra taloha amin' ny anarana hoe Vinca rosea, dia loharanon-karazana alkalôida maro. Mamokatra alkalôida 130 eo ho eo ilay zavamaniry, anisan' izany ny vinblastinina sy ny vinkristinina, izay fanafody roa ampiasaina hitsaboana homamiadana. Ny Catharanthus roseus dia ambolena ho zavamaniry fanao haingo amin' ny zaridaina. Maromaro ny ovan-karazana volena novolavolaina mba hamokarana voniny amin' ny loko mavokely, mena, fotsy sns, na amin' ny loko mazava nefa misy fototra maizina.

 Karazana 

 Catharanthus coriaceus Markgr. – Madagasikara (felamena, tangentsakalava, tsipelana)
 Catharanthus lanceus (Bojer ex A.DC.) Pichon – Madagasikara (salotsa, tsipelana, tsipelatany, vonenina, voninenina)
 Catharanthus longifolius (Pichon) Pichon – Madagasikara (kita, kitra, tonga)
 Catharanthus makayensis (L. Allorge, P. B. Phillipson & R. Razakamalala)
 Catharanthus ovalis Markgr. – Madagasikara (ilamena, kilaimena, kita, kitia, kitra, tsipelana)
 Catharanthus pusillus (Murray) G.Don. – India, Srilanka, Himalaya Andrefana ()
 Catharanthus roseus (L.) G.Don. – Madagasikara, hita any amin' ny firenena hafa koa (arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina)
 Catharanthus scitulus (Pichon) Pichon – Madagasikara
 Catharanthus trichophyllus (Baker) Pichon – Madagasikara sy any India (felamena, kilaimena, razoma, vonenina)