Tsimatimanota

Ny tsimatimanota dia tsy fisian' ny sazy, na fatiantoka, na voka-dratsy hafa mahazo ny olona heverina fa nanao fandikan-dalàna na nanao zavatra mitera-pahavoazana ho an' ny hafa na ho an' ny fiarahamonina.

Tonga hoazy ny tsimatimanota rehefa tsy misy ny lalàna, izany no mitranga rehefa tsy hita firy ny fanjakana noho ny toe-draharaha pôlitika tsy milamina. Mety ho ara-dalàna ihany koa anefa izany rehefa misy ny famotsoran-keloka, toa izay mitranga rehefa mivoaka avy amin' ny fotoan-tsarotra ny firenena iray, toy izay nitranga tao Afrika Atsimo tamin' ny nananganana ilay atao hoe Truth and Reconciliation Commission ("vaomieran' ny Fahamarinana sy ny Fampihavanana") tamin' ny fiafaran' ny fanavakavaham-bolon-koditra (Apartheid) tao amin' io firenena io.

Mety ho vokatry ny fampitsaharana ny fisahanan' ny fitsarana ny raharaha na endriky ny tsy fandehanan-draharaha ao amin' ny fitsarana (ohatra, ny fampiharana didim-pitsarana teo aloha izay zary lalàna, ny fifanoheran-tombontsoa, ny fandeferana tafahoatra​​, ny kolikoly, ny fitsabahana ara-pôlitika na araka ideôlôjia, sns.).

Ao amin' ny lalàna iraisam-pirenena momba ny zon' olombelona, ​​ny tsimatimanota dia tsy fahafahana mitondra ireo izay nanao heloka tsy manaja ny zon' olombelona ho eny amin' ny fitsarana. Fandavana ny zon' ireo izay niharam-boina mba hahazo rariny sy hahazo onitra izany.

Ny tsimatimanota dia fahita indrindra any amin' ny firenena tsy manana ny kolontsain' ny fanjakana tan-dalàna, na anjakan' ny kolikoly, na ao amin' ny firenena izay ahitana rafi-pitsarana malemy na ao amin' ny firenena izay ahitana mpitandro filaminana arovan' ny lalàna manokana tsy ho azo enjehina eny amin' ny fitsarana. Indraindray dia heverina ho endrika fandavana ny heloka bevava teo amin' ny tantara ny tsimatimanota.

 Jereo koa 

 Kolikoly