Hadita

Ny hadita na atara dia izay heverin' ny ankamaroan' ny Mozilmana sy ny sekoly maro mahazatra ho firaketana ny teny sy ny fihetsika aman' asa ary ny fankatoavana mangina avy amin' ny mpaminanin' ny silamo Mohamady izay nampitaina tamin' ny alalan' ny rojo-mpitantara. Raha lazaina amin' ny teny hafa, ny ḥadita dia fitaterana ny zavatra nolazain' i Mohamady sy nataony"Are Hadith Necessary? An Examination of the Authority of Hadith in Islam". (jereo: lovantsofina am-bava). Amin' ny teny arabo ny hadita dia atao hoe حديث / ḥadīṯ (raha tokana) na أحاديث / ʾaḥādīṯ (raha maro)Brown, Jonathan A.C. (2009). Hadith: Muhammad's Legacy in the Medieval and Modern World (Foundations of Islam). Oneworld Publications. ISBN 978-1851686636., p. 3., izay midika hoe "resaka" na "lahateny", ary ny atara dia atao amin' ny teny arabo hoe أثر /ʾAṯar, izay midika hoe "sisa" na "vokany"Azami, Muhammad Mustafa (1978). Studies in Hadith Methodology and Literature. American Trust Publications. p. 3. ISBN 978-0-89259-011-7..

Amin' ny manam-pahaizana ao amin' ny silamo sonita dia niita-kevitra ilay teny ka manondro ny fitambaran' ny lovantsofina rehetra mifandraika amin' ny fihetsika sy ny asa ary ny tenin' i Mohamady sy ny an' ny mpiara-dia aminy fahavelony (atao hoe sahaba)Motzki, Harald (2004). Encyclopedia of Islam and Muslim World.1. Thmpson Gale. p. 285.Al-Bukhari, Imam (2003). Moral Teachings of Islam: Prophetic Traditions from Al-Adab Al-mufrad By Muḥammad ibn Ismāʻīl Bukhārī. Rowman Altamira. ISBN 9780759104174.. Ao amin' ny silamo siita, ny hadita dia fanehoana ny sunnah sy ny teny ary ny fihetsik' i Mohamady sy ny an' ny fianakaviany: ny Ahl al-Bayt (ny imam roa ambin' ny folo sy i Fatima zanakavavin' i Mohamady)al-Fadli, Abd al-Hadi (2011). Introduction to Hadith (2nd ed.). London: ICAS Press. p. vii. ISBN 9781904063476..

Na izany aza, ny hadita, nanomboka tamin' ny taonjato faha-19, dia nanaovan' ny islamôloga fikarohana, izay nahafaha-naneho ny fisian' ny fandrafetana sy famoronana teo amin' ny hadita sy teo amin' ny rojom-pampitana azy. Ho an' ilay islamôlôga Stephen Shoemaker dia tsy manome fahalalana azo antoka momba ny fiandohan' ny finoana silamo ny fitantarana tantaram-piainana sy ny hadita.

Na dia vitsy aza ny andininy mamaritra lalàna ao amin' ny Kor'any (izay heverin' ny Mozilmana ho tenin' Andriamanitra nambara tamin' i Mohamady) dia tsy vitan' ny hoe mitondra fanazavana momba an' Andriamanitra (Allâh), momba ny Kor'any, momba an' i Mohamady ary momba ny fiainana aorian' ny fahafatesana ny hadita, fa manome tari-dalana momba izay rehetra mandrindra ny fiainan' ny mpino (atao hoe sunnah), manomboka amin' ny antsipirian' ny adidy ara-pivavahana (fidiovana, vavaka, fifadian-kanina, fivahiniana masina) ka hatramin' ny fananarana sy ny fitondran-tena tsara (adidy sy fandrarana, soatoavina ara-môraly sy faharatsiana, fitsipi-pitondrantena, sakafo, fitafiana, sns.)Imam Nawawi, Riyadh as-Salihin ("Gardens of the Righteous"), London/Totowa, Curzon Press, 1975, 332 p. (ISBN 0-7007-0073-0).. Noho izany dia avy amin' ny hadita fa tsy avy amin' ny Kor'any ny ny ankamaroan' ny fitsipika ao amin' ny lalàna silamo (sharia)David F. Forte, "Islamic Law; the impact of Joseph Schacht", Loyola of Los Angeles International and Comparative Law Review, vol. 1,‎ 1978, p. 2 ([arsiva], notsidihina tamin' ny 19 Avrily 2018).

Ny hadita dia azo raisina ho "taolan-damosina" ao amin' ny sivilizasiôna silamoJ.A.C. Brown, Misquoting Muhammad, 2014: p.6, ary ny fahefany izay loharanon' ny lalàna ara-pivavahana sy ny fitarihana ara-môraly dia mitana anjara toerana faharoa aorian' ny Kor'any (izay heverina ho tenin' Andriamanitra)"Hadith [arsiva]", Encyclopaedia Britannica (notsidihina tamin' ny 31 Jolay 2020). Maro dia maro ny fomba fijery ara-teôlôjia sy araka ny lalàna momba ny hadita teo amin' ny tantaran' ny silamo, ka ny sekoly sy ny fireham-pisainana samihafa dia tsy manome lanja ny hadita amin' ny fomba mitovy ary ny sasany dia mitsipaka ny haditaBrown, Jonathan A.C. (2014). Misquoting Muhammad: The Challenge and Choices of Interpreting the Prophet's Legacy. Oneworld Publications. ISBN 978-1780744209. Retrieved 4 June 2018.: p.8. 

Ny maha zava-dehibe ny hadita amin' ny famaritana ny tenim-pinoana (dôgma) sy ny lalàna dia samy hafa ary mbola miovaova arakaraka ny fironana ara-pivavahana ao anatin' ny finoana silamo. Ny Mozilmana sasany dia mino fa ny fitarihana silamo dia tokony hiorina amin' ny Kor'any irery ihany, ka mitsipaka ny fahefan' ny hadita; ny sasany indray milaza fa ny ankamaroan' ny hadita dia noforonina (pseodepigrafa)"Hadith and the Corruption of the great religion of Islam | Submission.org - Your best source for Submission (Islam)". submission.org. Notsidihina tamin' ny 23 Janoary 2020. noforonina tamin' ny taonjato faha-8 sy faha-9 taor. J.K., ary lazaina ain' ny fomba tsy marina fa avy amin' i MohamadyNeal Robinson (2013), Islam: A Concise Introduction, Routledge, ISBN 978-0878402243, Chapter 7, pp. 85-89. Teo amin' ny tantara, ny sekta sasany ao amin' ny karijisma koa dia nandà ny hadita, nefa ny Motazilita kosa nandà ny hadita tsy ho fototry ny lalàna silamo, sady nanaiky ny sunna sy ny ijmaSindima, Harvey J. (2 November 2017). Major Issues in Islam: The Challenges within and Without. Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-7618-7017-3.. Ny Mozilmana izay mitsikera ny hadita dia manantitrantitra fa ny olana eo amin' ny Tontolo Silamo dia avy amin' ny ampahany amin' ny singa nentim-paharazana ao amin' ny hadita ary mitady ny handà ireo fampianarana ireo"10 Forgotten Sects of Major Religions". 8 Avril 2016..

Satria ny hadita sasany dia mirakitra fanambaràna mampiahiahy ary mifanipaka mihitsy aza, dia lasa seha-pandalinana lehibe ao amin' ny finoana silamo ny fanamarinana ny maha azo antoka ny haditaLewis, Bernard (1993). Islam and the West. Oxford University Press. p. 44. ISBN 9780198023937. Retrieved 28 March 2018. hadith.. Ny taranja andalinana ny lovantsofina momba an' i Mohamady mba hanavahana izay lazaina amin' ny fomba diso fa momba azy dia ny علم الحديث /ˤilm al-ḥadīth ("siansan' ny hadita).

Amin' ny endriny mahazatra dia misy fizaràna roa ny hadita: ny rojo-mpitantara nampita ny tatitra (isnad), ary ny lahatsoratra fototra amin' ny tatitra (ny matn)"Surah Al-Jumu'a, Word by word translation of verse number 2-3 (Tafsir included) | الجمعة - Quran O". qurano.com. Notsidihina tamin' ny 31 Janoary 2021.Islahi, Amin Ahsan (1989) [nadika  ]. Mabadi Tadabbur-i-Hadith (nadika amin' ny lohateny hoe: "Fundamentals of Hadith Interpretation" amin' ny teny anglisy tamin' ny taona 2009) (amin' ny fiteny ordo). Lahore: Al-Mawrid. Retrieved 2 June 2011.Campo, Juan Eduardo (2009). "Hadith". Encyclopedia of Islam. Infobase. ISBN 9781438126968.. Sokajîn' ny mpitondra fivavahana sy mpahay lalàna mozilmana ho ao amin' ny sokajy toy ny sahih ("marina") sy ny hasan ("tsara") ary da'if ("malemy")Ziauddin Sardar, The Future of Muslim Civilisation, 1979, p. 26. ny hadita tsirairay. Na izany aza, ny vondrona samihafa sy ny manam-pahaizana samihafa dia mety hanasokajy hadita iray amin' ny fomba hafa.

 Jereo koa 

 Sunna

 Kor'any
 Mohamady
 Hadita manafoana andininy ao amin' ny Kor'any

 Loharano sy fanamarihana