Henry V (Angletera)

I Henri V, mpanjakan'i Angletera (16 Septambra 1386 - 31 Aogositra 1422), antsoina koa hoe Henry of Monmouth, dia mpanjakan'i  nanomboka tamin'ny 1413 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1422.

Na dia teo aza ny fotoana nanjakany fohy, ny fahombiazan'ny miaramila niavaka nataon'i Henry tamin'ny Ady An-jatony taona tamin'i  dia nahatonga an'i Angletera ho iray amin'ireo hery ara-tafika matanjaka indrindra ao Eoropeana.

Tsy maty tamin'ny tantara an-tsehatra "Henriad" an'i Shakespeare, fantatra sy nankalazaina ho iray amin'ireo mpanjaka mpiady lehibe indrindra tany Angletera tamin'ny Moyen Âge i Henry.

I Henry of Monmouth, lahimatoan'i Henry IV (Angletera), dia lasa mpandova ary Prince of Wales taorian'ny nandraisan'ny rainy ny seza fiandrianana tamin'ny 1399. Nandritra ny fitondran'ny rainy, dia nahazo traikefa ara-tafika ny Printsy Henry tanora.

Taorian'ny nahafatesan'ny rainy tamin'ny Martsa 1413, dia niakatra teo amin'ny seza fiandrianan'i Angletera i Henry V ary nifehy tanteraka ny firenena, ary namelona indray ny fitakiana anglisy manan-tantara ho an'ny seza fiandrianana frantsay.

 Ady tao Agincourt 
Ny ady tao Agincourt (frantsay: Azincourt), dia fandresena anglisy tamin'ny ady an-jatony taona. Natao tamin'ny 25 Oktobra 1415 tany akaikin'i Azincourt, any avaratr'i Frantsa. 
Ny fandresena tsy nampoizina nataon'ny tafika anglisy be dia be tamin'ny tafika frantsay ambony noho ny isa dia nampitombo ny fitondran-tena sy ny laza anglisy, nandringa an'i Frantsa, ary nanomboka ny vanim-potoana vaovao nanjakan'ny Anglisy tamin'ny ady izay haharitra 14 taona mandra-pandresen'i Frantsa an'i Angletera tamin'ny 1429 nandritra ny fahirano an'i Orléans.

Niteraka famelezana mafy ny Frantsay izany satria nanampy bebe kokoa ny Anglisy tamin'ny fandresen'izy ireo an'i Normandie sy ny ankamaroan'ny faritra avaratr'i Frantsa tamin'ny 1419.

 Mpanjakan'Angletera 
nodimbiasany40px Mpanjakan' Angletera mpandimby  Henry IV 1399–1413   Henry V 1413–1422  Henry VI1422-1461 sy 1470-1471

sokajy:Teraka tamin'ny taona 1386
sokajy:Maty tamin'ny taona 1422
Sokajy:Mpanjakan'i Angletera