Aloe

Ny Aloe dia vondron-karazana zavamaniry mamony be ranony, izay atao amin' ny teny malagasy hoe vahona, ao amin' ny fianakaviana Aloeaceae ao amin' ny Asphodeloidae, araka ny fanasokajiana Klasika na tao amin' ny fianakaviana Liliaceae, ao amin' ny filaharana Liliales. Ao amin' io zana-pianakaviana io izy dia apetraka ao amin' ny foko Aloeae.
Ny fanasokajiana APG IV (2016) dia nametraka an' io vondron-karazana io ao amin' ny fianakaviana Asphodelaceae, zana-pianakaviana Asphodeloideae, ao amin' ny filaharana Asparagales.

Teratany ao Afrika, eto Madagasikara, any amin' ny nosy Maskarena, any amin' ny Saikinosy Arabo ary any Socotra. Nampidirina tany amin' ny firenena maro ny karazana vahona sasany. Izy ireo koa dia hita manerana ny Mediteranea, any Amerika Avaratra, any Amerika Atsimo, any Amerika Afovoany, any India, any Azia Atsimo-Atsinanana, ary any Kôrea sy Aostralia koa aza.

 Ny vahona eto Madagasikara 
vignette|Aloe macroclada
Indreto ny karazana vahona misy eto Madagaskara araka ny hita ao amin' ny Rakibolana sy Rakipahalalana malagasy"Aloe", Rakibolana sy Rakipahalalana malagasy..

 Ny karazana misy eto Madagasikara 
 Aloe acutissima: kisahondra
 Aloe antandroi: tsikivahombaho
 Aloe betsileensis: kisahondra
 Aloe capitata: kisahondra, sahondra

 Aloe deltoideodonta: kisahondra, vahombato, vahongarana
 Aloe divaricata: sahondra, vahomafaitra, vahona, vahondranjo, vahontsohy, vahotsohy, vahontsoy, zilazira
 Aloe haworthioides var.  aurantiaca: sarivahona
 Aloe macroclada: kisaondra, lahim-bahona, vahombe, vahona
 Aloe suzannae: vahona, vahondrano
 Aloe vahontsohy: vahona
 Aloe vaombe: vahombe, vahombey, vahona
Aloe vaotsanda: vahona, vahotsanda

 Fampiasan' ny Malagasy ny vahona sasany 
vignette|315x315px|Aloe vaombe 
Antsoina hoe sahondra ny vondrom-bonin' ny vahona any amin' ny Merina. Any amin' ny Betsileo dia natokana indrindra ho an' ilay karazana atao hoe Aloe macroclada ny anarana hoe "vahona", fa ny karazana kely maniry eny amin' ny vatolampy dia antsoina hoe kisahondra. Ny Aloe officinalis, izay avy any Afrika amin' ny ankapobeny, dia nampiasaina hatramin' ny Andro Taloha. Mba hahazoana ny ranony madity miloko manja dia potehina ny ravina izay be nofony ary aetona. Anisan' ny vondrona antrakinôna ny singa fanao fanafidy amin' izany. Tany Imerina dia ny Aloe macroclada no nampiasaina. Ny Aloe vaombe sy ny Aloe vahontsohy dia hita any atsimon' ny Nosy. Manome ranony manitra mahafinaritra ny Aloe divaricata. Ny Aloe vaotsanda sy ny Aloe suzannae dia karazana roa fanao fanafody any atsimo izay lasa tsy fahita firy. I Madagasikara dia afaka mamokatra Aloe officinalis betsaka, izay fantatra fa ampiasaina ho fanafody manamora ny fandefasana ny ranon' afero any amin' ny tsinay sy manafaingana ny fiasan' ny tsinay ka iadiana amin' ny fitohanana ary fanadiovana ny tsinay.

 Ny karazana fantatra 
Miisa eo anelan' ny 600 sy 650 ny karazana vahona ekena fisiana ao amin' ny vondron-karazana Aloe. Ny sasany amin' ny karazana ekena dia:

 Aloe aculeata Pole-Evans
 Aloe africana Mill.
 Aloe albida (Stapf) Reynolds
 Aloe albiflora Guillaumin
 Aloe arborescens Mill.
 Aloe arenicola Reynolds
 Aloe argenticauda Merxm. & Giess
 Aloe bakeri Scott-Elliot
 Aloe ballii Reynolds
 Aloe ballyi Reynolds
 Aloe brevifolia Mill.
 Aloe broomii Schönland
 Aloe buettneri A.Berger
 Aloe camperi Schweinf.
 Aloe capitata Baker
 Aloe comosa Marloth & A.Berger
 Aloe cooperi Baker
 Aloe corallina Verd.
 Aloe dewinteri Giess ex Borman & Hardy
 Aloe erinacea D.S.Hardy
 Aloe excelsa A.Berger
 Aloe ferox Mill.
 Aloe forbesii Balf.f.
 Aloe helenae Danguy
 Aloe hereroensis Engl.
 Aloe inermis Forssk.
 Aloe inyangensis Christian
 Aloe jawiyon S.J.Christie, D.P.Hannon & Oakman ex A.G.Mill.
 Aloe jucunda Reynolds
 Aloe khamiesensis Pillans
 Aloe kilifiensis Christian
 Aloe maculata All.
 Aloe marlothii A.Berger
 Aloe mubendiensis Christian
 Aloe namibensis Giess
 Aloe nyeriensis Christian & I.Verd.
 Aloe pearsonii Schönland
 Aloe peglerae Schönland
 Aloe perfoliata L.
 Aloe perryi Baker
 Aloe petricola Pole-Evans
 Aloe polyphylla Pillans
 Aloe rauhii Reynolds
 Aloe reynoldsii Letty
 Aloe scobinifolia Reynolds & Bally
 Aloe sinkatana Reynolds
 Aloe squarrosa Baker ex Balf.f.
 Aloe striata Haw.
 Aloe succotrina Lam.
 Aloe suzannae Decary
 Aloe thraskii Baker
 Aloe vera (L.) Burm.f.
 Aloe viridiflora Reynolds
 Aloe wildii (Reynolds) Reynolds

 Loharano sy fanamarihana