Hazovato

Ny hazovato na vatohazo dia hazo fôsily izay nivoatra ara-toetra simika sy fizika ho mineraly nandritra ny an-tapitrisany taona. Tsy dia mafy loatra izy io fa misy tsoriany mahafinaritra ny tavany rehefa voalambolambo tsara, anaovana solon-taila amin' ny ngorodona na ny rindrina.

 Fiforonany 
Milevina haingana ao ambanin' ny antsanga na lavenona volkanika, izay miaro azy amin' ny fanapotehan' ny rivotra na ny zavamiaina bitika, ny hazo. Miditra ao anaty hazo ny rano misy silisy (matetika avy amin' ny lavenon' ny volkano). Misolo tsikelikely ny selan' ilay hazo ny silisy, nefa mitahiry ny rafitra anatin' ilay hazo (faribolan' ny fitomboana, ny tsiraka, sns.). Rehefa mandeha ny fotoana dia mivaingana ny silisy, matetika toy ny vatokaranana (SiO₂), ka mahatonga ilay hazo ho lasa mafy toy ny vato.

Lasa vato mavesatra sy mafy ilay hazo, ary indraindray dia mitazona ny endriky ny hazo tany am-boalohany. Mety misy loko samihafa izy io arakaraka ny mineraly misy ao aminy (vy, manganezy, varahina, sns.). Matetika izy io no hita any amin' ny faritra misy volkano na any amin' ny moron' ny renirano fôsily.

 Fampiasana azy 
Ahafahan' ny mpahay siansa handalina ny zavamaniry tany aloha ela be ny hazovato, anisan' izany ny anatômiany sy ny tontolo iainana nisy azy (toetany, tany, sns.) efa an-tapitrisany taona lasa izay. Afaka manampy amin' ny fahafantarana ny datin' ny soson' ny tany misy azy koa izy.

Azo anamboarana zavatra fanaingoana ny takelaka hazovato nampalesina: fitoeran-bera, lovia fisaka, sary sokitra, sns. Azo atao koa ny manabatra firavaka: asaina ny ampahany miloko sy mangarahara mba hanaovana firavaka iabozonana, hava, sns. Azo anaboarana fanaka lafo vidy koa: latabatra sns.

Mahasintona ny mpizaha tany ny toerana sasany misy hazovato (toy ny Petrified Forest National Park any Etazonia) satria toerana ara-jeôlôjia malaza sady vakoka ara-kolontsaina. Azo apetraka anaty moeza koa ny hazovato mba ho porofon' ny fiainana fahiny teto an-tany.

Amin' ny kolontsaina sy ny finoana sasany dia ampiasaina ho vato fanasitranana amin' ny litôterapia (tsy voaporofo ara-tsiansa) ny hazovato. Misy koa ny mampifandray azy io amin' ny fahamarinan-toerana sy ny faharetana ary ny fifamatorana sy fifandraisana ara-panahy amin' ny tany.