Indigofera tinctoria

Ny Indigofera tinctoria, dia karazana zavamaniry, ao amin' ny fianakaviana Fabaceae, izay anisan' ny loharano voalohany ahazoana fandoko miloko angana (manga antitra). Ireto ny anarana matetika iantsoana azy amin' ny teny malagasy:  aika, engitra, angitra. 

 Toetoetrany 
vignette|Indigofera tinctoria (any Guadeloupe)
Hazo madinika manana haavo mirefy 1 hatramin' ny 2 m ny aika. Manana tsingerim-piainana iray taona na roa taona, na maharitra izy, arakaraka ny toetany ambolena azy. Manana ravina maitso mavana sy amboara misy voniny mavokely na volomparasy ity zavamaniry ity. Mety hahitana ireto poizina afaka mamono bibikely ireto izy: rôtenôida degelinna, dehidirôdegelinina, rôtenôla, rôtenôna, tefrôsinina ary somatrôla ny ao aminy.

Fahita any Afrika Andrefana trôpikaly, ao Tanzania hatrany Afrika Atsimo ary any amin' ny Zana-kôntinenta Indiana hatrany Azia Atsimo-Atsinanana an-tanibe ity zavamaniry ity.
vignette|Indigofera tinctoria, voninkazo.
Karazana voamaina (legioma maina) ity zavamaniry ity, koa noho izany dia volena mifandimby amin' ny voly hafa eny an-tsaha mba hanatsarana ny nofon-tany sahala amin' ny voamaina hafa toy ny alfalfa (Medicago sativa) sy ny tsaramaso (Phaseolus vulgaris L.) sy ny mitovitovy aminy. Ambolena betsaka koa io zavamaniry io mba handrakofana sy hanatsarana ny nofon-tany.

 Fandoko 
Azo avy amin' ny fanodinana ny ravin' ilay zavamaniry ny fandoko. Alona anaty rano ny raviny ary aotrika mba hiova ho indikanina glikôsida sy ho lasa indigôtinina miloko manga. Afangaro amin' ny alkalia mahery toy ny hidrôksida-na sôdiôma (NaOH) na hidrôksida-na pôtasiôma (KOH) ny siky avy amin' ny tsoran-dravinkazo niotrika.
vignette|Akora fandoko azo avy amin' ny Indigofera tinctoria
Amin' izao fotoana izao, ny ankamaroan' ny fandoko dia sintetika, fa ny fandoko voajanahary avy amin' ny Indigofera tinctoria dia mbola misy, amidy ho fandokoana voajanahary izay fantatra amin' ny anarana hoe tarum any Indônezia sy nila any Malezia. Any Iràna sy any ammin' ny faritra maro ao amin' ny Firaisana Sôvietika teo aloha dia fantatra amin' ny anarana hoe basma.

 Tantara 
I Marco Polo (taonjato faha-13) no Eorôpeana voalohany nanao tatitra momba ny fikarakarana ny indigô tany India. Ny indigô dia nampiasaina matetika tamin' ny sary hosodoko eorôpeana, nanomboka tamin' ny Andro Antenatenany.

 Anarana siantifika hafa ahafantarana azy 
Ho an' ny Tropicos, ireto anarana manaraka ireto dia heverina ho mitovy zavatra tondroina amin' ny Indigofera tinctoria:

 Anila tinctoria (L.) Kuntze
 Anila tinctoria (L.) Kuntze var. normalis Kuntze
 Indigofera indica Lam.
 Indigofera sumatrana Gaertn.

Ny angon-drakitra an-tranonkala The Plant List dia mitanisa ireto teny ireto ho mitovy zavatra tondroina:

 Indigofera bergii Vatke
 Indigofera cinerascens DC.
 Indigofera houer Forssk.
 Indigofera indica Lam.
 Indigofera oligophylla Baker
 Indigofera orthocarpa (DC.) O.Berg & C.F.Schmidt
 Indigofera sumatrana Gaertn.
 Indigofera tinctoria Blanco

 Teny malagasy 
Indreto koa ny sasany amin' ny karazan-javamaniry antsoina amin' ny teny malagasy hoe "aika" na "engitra":

 Ny teny hoe "aika" dia anondroana koa ny Indigofera anil, ny Indigofera erecta, ny Indigofera suffruticosa, ny Crotalaria striata (izay samy ao amin' ny fianakaviana Fabaceae) ary ny Sida rhombifolia (Malvaceae).

 Ny teny hoe "engitra" dia anondroana koa ny Indigofera anil sy ny Indigofera erecta ary ny Indigofera suffruticosa (Fabaceae).

 Jereo koa 

 Fandoko
 Fandoko voajanahary
 Fandoko sintetika
 Fabaceae (fianakaviana)
 Faboideae (zana-pianakaviana)
 Phaseolus
 Medicago
 Indigofera (vondron-karazana) na Anila.
 Crotalaria
 Sida (zavamaniry)
 Aika
 Engitra

Sokajy:Hazo