Oraniôma

Ny oraniôna dia singa metaly radiôaktifa, izay aseho amin' ny alalan' ny eva U, sady mitondra ny laharana atômika 92. Mitsonika ny oraniôma rehefa mahatratra 1 132 °C ny maripanany, ary mangotraka amin' ny 3 818 °C sady manana hakitroka 19,05 amin' ny maripana 25 °C. Ny lanja atômikany dia 238,029. Anisan' ny metaly mavesatra ny oraniôma.

Miseho amin' ny endrika kristaly telo ny oraniôma: ao ilay miforona rehefa 770 °C ny maripana ka azo volavolaina sady azo roritina. Rava ao anaty asidra klôridirika sy asidra nitirika ny oraniôma, nefa tsy levona ao anaty alkalia. Manala ny hidirôzeninan' ny asidra mineraly sy an' ny tsora masiran' ny metaly toy ny volavelona (na merkiora), ny volafotsy, ny varahina, ny firapotsy, ny volamahery (na platinina) ary ny volamena ny oraniôma. Rehefa voazarazara madinika ny oraniôma dia mora mirehitra ao amin' ny rivotra eo anelanelan' ny maripana 150 °C sy 175 °C. Ny oraniôma no singa simika voajanahary laharana fafa-48 amin' ny habetsahana ao an-kibon' ny tany, ka betsaka kokoa noho ny volafotsy izany. Ahitana azy amin' ny endrika bitika ny any anaty ranomasina. Anisan' ny loharanon-kafanana izay mihazona ny hafanam-ben' ny hoditry ny Tany ny oraniôma, ka mampihisatra ny fihamangatsiakany.

Ny oraniôma no akora fototra ampiasaina amin' ny taozava-baventy nokleary. Tafakatra 54 742 taonina ny vokatra oraniôma maneran-tany tamin' ny taona 2019, izay mitsinjara amin' i  Kazakstàna (41,7 %), i Kanadà (12,7 %), i Aostralia (12,1 %), i Namibia (10 %), i Ozbekistàna (6,4 %), i Nizera (5,4 %), i Rosia (5,3 %) ary i Sina (3,4 %) izany. Tamin' ny taona 2020 dia nidina 47 731 taonina ny famokarana oraniôma maneran-tany.

 Jereo koa 

 Fitrandrahana harena an-kibon' ny tany eto Madagasikara

 Alimo
 Fanitso
 Firaka
 Firapotsy
 Manganezy
 Tsỳ
 Varahina
 Viraty
 Volafotsy
 Volamena
 Volavelona
 Vy

Sokajy:Metaly
Sokajy:Oranioma