Piper

Maro amin' izy ireo no zavamaniry manjakazaka ao amin' ny toerana aniriany. Mahaliana ho an' ny fahatakarana ny fivoaran' ny zavamaniry ny fahasamihafana ao amin' ity vondrona ity.

Ny fianakaviana Piperaceae dia mifandray akaiky indrindra amin' ny fianakaviana Saururaceae izay, amin' ny ankapobeny, mifanahaka amin' ny zavamaniry dipoavatra kely sy marefo ary afaka maniry an-tanety sy anaty rano. Samy manana vondrom-bony miendrika rambo misy voniny bitika ireo fianakaviana roa ireo. Havany somary lavitra ny fianakaviana Aristolochiaceae. Ny havan' ny Piper fantatra tsara sy tena akaiky - anisan' ny Piperaceae ihany koa - dia ny zavamaniry ao amin' ny vondron-karazana Peperomia.

Avy amin' ny teny sanskrita hoe pippali, izay manondro ny dipoavatra lava (P. longum), ny anarana siantifika hoe Piper sy ny anarana mahazatra hoe dipoavatra.

 Toetran' ny Piper 
Miseho amin' ny endrika vahy ny dipoavatra. Mamoa amin' ny fahatelo taonany ny foto-dipoavatra iray. Mafy ny ravin' ny dipoavatra.

 Voniny 
vignette|Piper magnificum
Kely ny voniny sady mitangorona manome sampaho. Tsy manana felam-bony ny vonin-dipoavatra ka mamela mihanjaka ny vavim-bony. Mety mahatratra folo ny lahim-bony. Amin' ny faritra ambony amin’ ny tahon-dipoavatra no ipetahan' ny sampahom-boniny mirefy 7 sm hatramin' ny 10 sm izay mitodika mifanohitra amin' ny fitodiky ny ravina. Misy voniny maro milahatra miolikolika ny sampaho tsirairay. Ahitana voniny mitondra vavim-bony sy lahim-bony ny sampaho sasany, fa ny sasany kosa tsy ahitana afa-tsy vavim-bony.

 Tahony 
Ny tahon' ny dipoavatra dia vahy madinika mora folaka sy tapaka, izay mety mahatratra 10 m, miraikitra amin' ny tohana na amin' ny zavamaniry hafa amin' ny alalan' ny faka manara-tahony mifatopatotra.

 Voany 
vignette|Voan-dipoavatra
Amin' ny voalohany dia miloko maitso ny voan' ny dipoavatra, fa rehefa matoy izy dia miloko mena antitra. Mitangorona manome sampaho ny voan' ny dipoavatra ka misy voany roapolo hatramin' ny efapolo ny ny sampaho iray. Matetika ny voan-dipoavatra iray dia tsy ahitana afa-tsy vihy iray.

 Faritra ambolena dipoavatra 
Ny dipoavatra no fanatsarana tsiron-tsakafo fantatra hatramin' ny ela indrindra, efa nampiasaina tany amin' ny 3 000 taona fara-fahatarany. Ankehitriny dia volena amin' ny faritra manana toetanin-jana-pehin-tany ny dipoavatra, ka isan' izany i India (atsimo), i Malezia, i Ginea Vaovao, ny faritra Afrika mafana, i Natal, ny tangoro-nosy Antilia, i Brezily, sns.

 Karazana Piper 
vignette|188x188px|Dipoavatra voatsiperifery
vignette|220x220px|Piper cubeba
vignette|174x174px|Piper longum ("Dipoavatra lava")vignette|Peper nigrum|222x222px
Misy karazany maro dia maro ny Piper. Ny dipoavatra no tena volen' ny olona noho izy mampidi-bola betsaka ka mandray anjara amin' ny toekaren' ny firenena, indrindra ny Piper nigrum, izay avy any amin' ny faritra mafana any Amerika. Marihina fa tsy ny karazana ao amin' ny Piper rehetra no atao hoe dipoavatra na ahazoana dipoavatra.

 Karazana voafantina 
Indreto ny karazana dipoavatra voafantina fampiasan' ny olona:
 Piper aduncum L.
 Piper amplifolium C. DC.
 Piper arborescens Roxb.
 Piper arboreum Aubl.
 Piper arboreum subsp. arboreum
 Piper arboreum subsp. tuberculatum (Jacq.) Tebbs
 Piper argyrites Ridl. ex C.DC.
 Piper aequale Vahl
 Piper amalago L.
 Piper angustifolium Lam.
 Piper angustilimbum C.DC.
 Piper attenuatum Buch.-Ham.
 Piper auritum Kunth
 Piper bantamense Blume
 Piper borbonense
 Piper betle L.
 Piper blattarum Spreng.
 Piper caducibracteum C.DC.
 Piper caracasanum Bredem
 Piper chabaW. Hunter
 Piper confertinodum (Trel. & Yunck.) M.A.Jaram. & Callejas
 Piper crocatum Ruiz & Pav.
 Piper cubeba L.f. 
 Piper decurrens C.DC.
 Piper dilatatum L.C.Rich.
 Piper futokadzura Siebold
 Piper glabrescens (Miq.) C.DC.
 Piper guayranum C.Dc.
 Piper guineense Schumach. & Thonn.
 Piper hispidinervum C.DC.
 Piper hispidum Sw.
 Piper hymenophyllum
 Piper jacquemontianum Kunth
 Piper kadsura (Choisy) Ohwi
 Piper lambeauense C.Dc.
 Piper latifolium L.f.
 Piper lolot C.DC.
 Piper longifolium Ruiz & Pav.
 Piper longum L. 
 Piper magnibaccum
 Piper marginatum Jacq.
 Piper methysticum G.Forst.
 Piper mornicola C.Dc.
 Piper nigrum L.
 Piper nudilimbum C.DC.
 Piper ornatum N.E.Br.
 Piper ovatum Vahl
 Piper peltatum L.
 Piper ponapense C.DC.
 Piper porphyrophyllum (Lindl.) N.E.Br.
 Piper pseudolindenii C.DC.
 Piper reticulatum L.
 Piper retrofractum Vahl
 Piper saltuum C.DC.
 Piper sanctum (Miq.) Schltdl.
 Piper sarmentosum Roxb.
 Piper siriboa L.
 Piper umbellatum L.
 Piper wallichii (Miq.) Hand.-Mazz.
 Piper swartzianum (Miq.) C.DC.

 Karazana misy eto Madagasikara 
Indreto ny karazana Piper izay azo antoka fa misy eto Madagasikara:

 Piper borbonense (Miq.) C. DC.
 Piper betle L.
 Piper heimii C. DC.
 Piper longum L.

 Piper madagascariense (Miq.) C. DC.
 Piper malgassicum Papini, Palchetti, M. Gori & Rota Nodari
 Piper methysticum G.Forst. 
 Piper nigrum L.
 Piper pachyphyllum Baker
 Piper sylvestre Lour.
 Piper tsarasotrae Papini, Palchetti, M. Gori & Rota Nodari

Indreto kosa ireo izay mbola iadian-kevitra ny fisiany eto Madagasikara:

 Piper guineense Schumach. & Thonn.

 Piper pyrifolium Vahl

 Jereo koa 
Zavamaniry
 Lisitry ny karazana ao amin' ny Piper
Fanao sakafo
 Dipoavatra (voany)
 Dite (zavamaniry)
 Jirofo
 Kafe (zava-pisotro)
 Kafe (zavamaniry)
 Sakamalao
 Sakay
 Sakaibe
 Tamotamo
 Tongolo
 Tongologasy
 Voatabia

Sokajy:Fambolena