Fitenim-paritra malagasy

Ny fitenim-paritra malagasy dia endriky ny fiteny malagasy tenenina isaky ny faritra eto Madagasikara izay mitondra ny anaran' ny foko na vondrom-poko miteny azy indrindra. Mizara roa lehibe ny fitenim-paritra malagasy, dia ny fitenim-paritra tatsinanana sy ny fitenim-paritra tandrefana. Marihina fa tsy mifanandrify tanteraka amin' ny atao hoe "foko" ny ftenim-paritra malagasy, araka ny fandinihan' ny mpahay teny azy, na dia mitondra anaram-poko aza ireo fitenim-paritra ireo.

 Fanasokajiana ny fitenim-paritra malagasy 
Misokajy roa ny fitenim-paritra malagasy ka ao ireo fitenim-paritra tatsinanana (izay ahitana ny fiteny merina) sy ireo fitenim-paritra tandrefana (izay ahitana ny fiteny sakalava); fanampin' ireo dia misy ireo fitenim-paritra lazaina hoe "mandray roa". Ireo fiteny any andrefana sy atsimon' ny Nosy dia fitenim-paritra tandrefana fa ireo ao amin' ny tany avo afovoany (lembalemba afovoany) sy ny ankamaroan' ny fiteny any avaratra dia fitenim-paritra tatsinanana. Ny Ethnologue dia mirakitra karazam-pitenim-paritra malagasy miisa 12 izay heveriny ho fiteny miavaka.

 Fitenim-paritra tatsinanana 
Ny fitenim-paritra tatsinanana dia:

 ny fiteny betsimisaraka avaratra (1 270 000 mpiteny) – tenenin' ny Betsimisaraka amin' ny morontsiraka avaratra-atsinanan' ny Nosy;
 ny fiteny betsimisaraka atsimo (2 000 000 mpiteny) – tenenin' ny Betsimisaraka amin' ny tapany avaratry ny Faritra Vatovavy-Fitovinany;
 ny fiteny malagasy amin' ny afovoan-tany (10 893 000 ny mpiteny) – tenenina ao afovoan' ny Nosy sady ahitana ny fitenim-paritra atsimo-atsinanana toa ny fiteny antemoro sy ny fiteny antefasy;
 ny fiteny antanosy (639 000 mpiteny) – tenenin' ny vahoaka antanosy any atsimon' ny Nosy;
 ny fiteny antesaka (1 130 000 ny mpiteny) – tenenin' ny vahoaka antesaka any atsimo-atsinanan' ny Nosy.

 Fitenim-paritra tandrefana 
Ny fitenim-paritra tandrefana dia:

 ny fiteny antankarana (156 000 mpiteny) – tenenin' ny Antankarana any amin' ny tendrony avaratry ny Nosy;
 ny fiteny bara (724 000 mpiteny) – tenenin' ny vahoaka bara any atsimon' ny Nosy;
 ny fiteny masikoro (550 000 mpiteny) – tenenin' ny Masikoro any atsimo-andrefan' ny Nosy;
 ny fiteny sakalava (1 210 000 ny mpiteny) – fitenin' ny Sakalava any amin' ny morontsiraka andrefan' ny Nosy;
 ny fiteny tandroy-mahafaly (1 300 000 mpiteny) – tenenin' ny Antandroy sy ny Mahafaly any atsimon' ny Nosy;
 ny fiteny tsimihety (1 615 000 mpiteny) – tenenin' ny vahoaka tsimihety.

Fanampin' izany, ny ny fiteny kibosy (41 700 mpiteny) dia tenenina any amin' ny Mayotte any amin' ny tambanosin' i Kômôro, any avaratra-andrefan' i Madagasikara.

 Fahasamihafan' ny fitenim-paritra 
Hita eo ambany ny tabilao maneho ny lanjan' isan' ny fahasamihafan' ny tenim-paritra.

+ Lanjan' isan' ny fitoviam-boambolana amin' ny tenim-paritra  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 1  Merina 100  81  81  92  92  86  78  80  79  68  71  68  70  70  61  77  69  61 2  Temoro 81  100  78  79  80  78  81  88  88  67  69  71  72  69  61  76  73  65 3  Betsimisaraka 81  78  100  84  78  77  80  78  75  77  70  65  66  62  54  74  96  61 4  Sihanaka 92  79  84  100  86  81  76  79  77  72  69  67  68  66  59  72  68  58 5  Betsileo-1Ambositra  92  80  78  86  100  88  77  81  79  68  74  71  75  71  61  79  71  62 6  Betsileo-2Fianarantsoa  86  78  77  81  88  100  77  80  77  67  71  74  79  74  66  82  75  66 7  Antambahoaka 78  81  80  76  77  77  100  74  74  69  66  64  64  60  52  67  64  56 8  Antesaka 80  88  78  79  81  80  74  100  89  67  70  71  73  72  62  76  72  63 9  Zafisoro 79  88  75  77  79  77  74  89  100  63  68  68  72  71  61  76  71  63 10  Tsimihety 68  67  77  72  68  67  69  67  63  100  75  61  64  63  54  68  64  56 11  Tankarana 71  69  70  69  74  71  66  70  68  75  100  65  68  69  59  70  67  56 12  Vezo 68  71  65  67  71  74  64  71  68  61  65  100  84  74  64  77  80  69 13  Mahafaly 70  72  66  68  75  79  64  73  72  64  68  84  100  80  68  83  86  76 14  Sakalava-1Morondava  70  69  62  66  71  74  60  72  71  63  69  74  80  100  82  79  75  66 15  Sakalava-2Belon' i Tsiribihina 61  61  54  59  61  66  52  62  62  54  59  64  68  82  100  70  67  63 16  Bara 77  76  74  72  79  82  68  76  76  68  70  77  83  79  70  100  85  74 17  Tandroy-1Masinoro, Ambalavao  69  73  69  68  71  75  64  72  71  64  67  80  86  75  67  85  100  83 18  Tandroy-2Antanimora 61  65  61  58  62  66  56  63  63  56  56  69  76  66  68  74  83  100

 Jereo koa 

 Foko eto Madagasikara
 Foko valo ambin' ny folo