Sonisma

Ny sonisma na silamo sonita no sampana lehibe indrindra ao amin' ny finoana silamo izay ahitana ny 80–90 % amin' ny Mozimana maneran-tany, ary izy no antokom-pivavahana lehibe indrindra eran-tany. Iray amin' ny sampana telo lehiben' ny finoana silamo ny sonisma, ka ny roa hafa dia ny siisma sy ny karijisma. Ny anarany dia avy amin' ny teny hoe سُنَّة / sunnah, izay manondro ny lovam-pinoana avy amin' i Mohamady. Ny tsy fitovian' ny silamo sonita sy ny silamo siita dia avy amin' ny tsy fitovian-kevitra momba ny fandimbiasana an' i Mohamady sy momba ny resaka pôlitika mivelatra kokoa, ary koa momba ny lafiny ara-teôlôjia sy momba ny lalàna. Araka ny fampianarana sonita dia tsy namela mpandimby i Mohamady ary ny mpandray anjara tamin' ny raharaha Saqifah dia nanendry an' i Abu Bakr ho mpandimby manaraka (kalifa voalohany). Mifanohitra amin' izany ny fomba fijery siita, izay milaza fa i Mohamady dia nanendry an' i Ali ibn Abi Talib, izay vinantolahiny sady zanak' olo-mpiray tam-po aminy, ho mpandimby azy.
vignette|338x338px|Moeilmana isam-pirenena (isanjato): maitso: Mozilmana sonita; volomparasy: Mozilmana siita; manga: Mozilmana ibadita (karjita)
Antsoina amin' ny teny arabo hoe ahl as-sunnah wa 'l-jamāʻah ("vahoakan' ny sunnah sy ny fianakaviambe"), na ahl as-Sunnah ("olon' ny sunnah") fotsiny raha fintinina, ny mpanaraka ny silamo sonita. Ny fotopampianarany sy ny fanaony dia antsoina indraindray hoe sonisma, ary ny mpanaraka azy kosa dia fantatra amin' ny anarana hoe Sonita na Mozilmana sonita. Antsoina hoe "silamo ôrtôdôksa" indraindray ny silamo sonita, na dia misy manam-pahaizana mihevitra fa tsy mety io fandikan-teny io.

Ny Kor'any, miaraka amin' ny hadita (indrindra ireo voaangona ao amin' ny Kutub al-Sittah) sy ny marimaritra iraisana eo amin' ny samy mpahay lalàna, no fototry ny môdelin-didim-pitsarana ifandovana ao amin' ny sonisma. Ny didim-pitsaran' ny Sharia dia avy amin' ireo loharano fototra ireo, miaraka amin' ny fanjohian-kevitra mifanandrify, ny fiheverana ny fiahiana ny vahoaka sy ny fahamalinana amin' ny lalàna, amin' ny fampiasana ny fitsipiky ny môdelin-didim-pitsarana novolavolain' ireo sekolin-dalàna. Amin' ny resaka foto-pinoana, ny lovam-pampianarana sonita dia manohana ny andry enina amin' ny imān (finoana) ary ahitana ny sekolin-kalamo (teôlôjia) an' ny Ash'ari (na asarisma) sy an' ny Maturidi (na matoridisma) ary koa ny sekolin' ny lahatsoratra fantatra amin' ny anarana hoe teôlôjia mandala ny nentim-paharazana (na atarisma).

 Jereo koa 

 Shiisma

 Karijisma