Kimbangisma

Ny kimbangisma na fiangonana kimbangista dia fiangonana kristiana afrikana tsy miankina, iray karazana amin' ny fivavahana miompana amin' ny faminaniana. Naorin' i Simon Kimbangu tao amin' i Kôngô Belza (Repoblika Demôkratikan' i Kôngô ankehitriny) io fiangonana io, izay hita ao amin' ny Repoblika Demôkratikan' i Kôngô sy ao amin' ny mponina kôngôley mifindra monina avy ao amin' ity firenena ity.

 I Simon Kimbangu 
I Simon Kimbangu dia teraka tao Nkamba tamin' ny 12 Septambra 1887 tao Congo Central. Lasa mpitoriteny izy tamin' ny taompolo 1920 sady nanorina fikambanana ara-pivavahana tamin' ny taona 1921 tao Nkamba izay niteraka ny kimbangisma. Maty tamin' ny 12 Ôktôbra 1951 tao Elisabethville izy. Mihevitra azy ho "iraka ara-panahy" kôngôley ny mpanaraka fivavahana ny naoriny.

 Tantaran' ny kimbagisma 

 Fiantombohany 
Ny anarana ôfisialin' ny fiangonana kimbangista nanomboka tamin' ny taona 1987 dia Église de Jésus Christ sur la Terre par son envoyé spécial Simon Kimbangu (EJCSK) ("Fiangonan' i Jesoa Kristy eto an-Tany amin' ny alalan' ny iraka manokana  Simon Kimbangu"). Taloha izy dia natao hoe Église de Jésus-Christ sur la Terre par le prophète Simon Kimbangu ("Fiangonan' i Jesoa Kristy eto an-Tany amin' ny alalan' ny mpaminany Simon Kimbangu").

 Fandaminana ny fiangonana 
Hatramin' ny taona 2001, ny mpitarika ara-panahy sady mpisolo tena ara-dalàna ny fiangonana kimbangista dia i Simon Kiangani Kimbangu, zanaka lahin' i Salomon Dialungana Kiangani (izay nitana io toerana io tamin' ny taona 1992 hatramin' ny nahafatesany tamin' ny 2001). Ireo lehilahy sisa, zafikelin' i Simon Kimbangu, miisa 25, dia manampy ny zokin' izy ireo amin' ny maha mpitarika lefitra ara-panahy azy ireo.
vignette|Mpino kimbangista mankalaza ny Noelin' ny 25 Mey 2013 tany Lisboa any Pôrtogaly.
Ny fiangonana kimbangista dia milaza ho manana mpino miisa 32 tapitrisa maneran-tany. Ny CIA kosa manombana izany ho 10 %n' ny mponin' ny Repoblika Demôkratikan' i Kôngô (izay miisa 85 tapitrisa), izany hoe 8,5 tapitrisa. Ny fanombanana hafa indray dia manome ny tarehimarika 10 tapitrisa ao amin' ny Repoblika Demôkratikan' i Kôngô fa 17 tapitrisa maneran-tany.

Ny mpitondra fivavahana dia pastora tendren' ny mpitarika ara-panahy na tendren' ny pastora nahazo alalana avy amin' ilay mpitarika.

 Foto-pampianarany 
Mifototra amin' ny Baiboly ny fiangonana kimbangista ary milaza fa momba ny Fiekem-pinoana nikeana, nefa mankato sady manambara amin' ny fomba manetriketrika amin' izao tontolo izao fa i Simon Kimbangu dia Andriamanitra Fanahy Masina, fa i Jesoa Kristy kosa mijanona ho Mpanavotra ny olombelona rehetra. Mitory ny fitiava-namana sy ny fanajana ny lalàn' Andriamanitra ary ny fanaovana asa tsara, izay fampianarana adika amin' ny teny filamatra hoe "Bolingo - Mibeko - Misala".

Rarany ny fisotroana zava-pisotro misy alikaola, ny dihy, ny rongony, ny fampiasana paraky, ny fampirafesana, ny fijangajangàn' ny manam-bady, ny fijangajangàn' ny mpitovo, ny fihinanana hena kisoa sy hena rajako, ny fisikinan' ny lehilahy pataloha tsy mahasarona ny maoja, ary ny fisikinan' ny vehivavy zipo fohy na akanjo tsy mahasarona ny soroka sy ny tapany ambony amin' ny tratra. Ny kimbangisma dia manaraka ny fampianarana kreasiônsita raha ny momba ny fiavian' ny aina. I Nkamba, izay tanàna masin' ny kimbangisma, dia antsoina koa hoe "Jerosalema Vaovao".

 Jereo koa 

 Antônianisma
 Matsoanisma 
 Tôkôisma
 Fiangonana kristiana afrikana tsy miankina