Kôlôsia

I Kôlôsia na Kôlôsy dia tanàna tamin' ny Andro Taloha tany Frigia (na Frijia), fantatra hatramin' ny andron' i Ksenôfôna, izay nanoratra tamin' ny taonjato faha-4 tal. J.K. ny amin' i Kôlôsia izay lazainy fa isan' ny tanàna lehibe tao Frigia"Denizli - Les Sites des fouilles à Denizli / Colosses" [tahiry], sur T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (Ministère de la Culture et du Tourisme de la République de Turquie). Any amin' ny faritr' i Torkia ankehitriny no nisy an' i Kôlôsia. I Kôlôsia dia nalaza tamin' ny fiandohan' ny kristianisma araka ny Epistily ho an' ny Kôlôsiana sady noravan' ny horohorontany fana emperora Nerô. Niorina akaikin' ny tanàna bizantina atao hoe Hônaza izay naorin' ny mpitsoa-ponenana tao amin' ny tananan' i Kôlôsia tamin' ny taonjato faha-8.

 Ny anaran' ny tanàna 
Atao hoe Κολοσσαί / Kolossai ny anaran' i Kôlôsia amin' ny teny grika.

 Tantara 
Ny toerana niorenan' i Kôlôsia dia dogon-tany any amin' ny 3 km avaratry ny tanànan' i Hônaza eo amoron' ny renirano Aksu Çayı (any Torkia ankehitriny). Mbola tsy nanaovana fikarohana arkeôlôjika ny toerana niorenan' i Kôlôsia. Ny Epistily ho an' ny Kôlôsiana nosoratan' i Paoly ho an' ny fiangonana any Kôlôsia no isan' ny ahafantarana ny tanànan' i Kôlôsia.

Naorina talohan' ny fanapahan' i Aleksandra Lehibe (taonjato faha-4 tal. J.K.) io tanàna io. Araka ny fitantaran' i Ksenôfôna dia isan' ny tanàna lehibe indrindra tao Frigia i Kôlôsia: "I Kôlôsia, tanàna be mponina sy manan-karena ary lehibe"Xénophon, Anabase [ vakio eto [tahiry]] I, 2. Nivahiny tao mandritra ny iray herinandro i Kirosy sy ny tafika niaraka aminy tamin' ny lohataon' ny taona 401 tal. J.K.. 

Tamin' ny taonjato faha-2 tal. J.K. dia very ny lazan' i Kôlôsia noho ny fanakekezany ny tanànan' i Hierapôlisy sy i Laôdikea (na Laôdikia na Laôdisea). Tamin' ny taonjato voalohany taor. J.K., nandritra ny fanapahan' i Nerô, dia noravan' ny horohorontany i Kôlôsia. Tsy nisy mpiraharaha intsony ny toerana niorenan' i Kôlôsia rehefa hita ny an' i Hônaza tamin' ny taonjato faha-8 taor. J.K..

 Jereo koa 

 Epistily ho an' ny Kôlôsiana

 Loharano