Zafisoro

Ny Zafisoro dia vondrom-poko malagasy monina any amin' ny faritra amorontsiraka atsimo-atsinanan' i Madagasikara, ka ao amin' ny distrikan' i Farafangana no ahitana azy ireo betsakaFacts On File, Incorporated, Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East (Infobase Publishing, 2009). Heverina ho zana-pokon' ny Antefasy ny Zafisoro sady mitovy faritra onenana amin' ny Antefasy. Maro ireo etnôlôga no mihevitra fa ny Antefasy sy ny Zafisoro dia zana-pokon' ny Antesaka. Tamin' ny taona dia nilaza ity ity fa miisa 146 000 ny Zafisoro"Zafisoro in Madagascar", joshuaproject.net, notsidihina tamin' ny 07/10/2025..  

 Isan' ny mponina 
Tamin' ny taona  ny Joshua Project dia nilaza fa miisa 91 000 ny olona mitonon-tena ho ZafisoroZafisoro of Madagascar. Joshua project notsidihina tamin' ny 5 Desambra 2015.. Tamin' ny taona dia nilaza ity ity fa miisa 146 000 ny Zafisoro.  

 Tantaran' ny Zafisoro 

 Fiaviana 
vignette|Faritra nentim-paharazana misy ny Zafisoro sy ny foko manodidina azy
Ny Zafisoro dia foko madinika izay mety avy amin' ny Afrikana mpifindra monina niondrana an-dakana nankaty Madagasikara tamin' ny taonjato faha-15, ka tamin' izany dia vahoaka iray ihany izy sy ny Antefasy mpifanolo-bodirindrina aminy ankehitriny. 

Araka ny lovantsofin' ny Antefasy anefa dia avy any anaty tanin' i Afrika ny razamben' izy ireo atao hoe Ndretsileo (Andriatsileo). Te honina amin' ny  faritr' i Madagasikara manamorona ny reniranon' i Menarandra (any atsimo-andrefana) i Ndretsileo. Efa nalain' ny Bara anefa izany faritra izany, ka noho izany ny zafin' i Ndretsileo atao hoe Ndrembolanony (Andriambolanony) dia nifindra nankany atsinanana kokoa niaraka tamin' ny Tafikany izay notarihan'ny Fanalolahy atao hoe Isoro na Soronandy. Taty aoriana dia niorim-ponenana tao amin' ny morontsiraka atsinanana mba hanao raharaham-barotra amin' ny Eorôpeana izay niantsona teo ny Antefasy. Noho ny tsy fifanarahana anatiny ny amin' ny fizaràna ny tany dia nisaraka tamin' ny taranak' i Ndrembolanony ny taranak' i Isoro na Soronady ka nantsoina nanomboka tamin' izay hoe Zafisoro, izany hoe "Zafin' Isoro"Johannes Nicolaisen, Folk (Dansk etnografisk forening., 1981).  Izany fisarahan' ny Zafisoro sy ny Antefasy izany dia niseho tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-16 sy tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-17. Nanorina ny fanjakany manokana ny taranak' Andriambolanony, dia ny Fanjakana Antefasy, fa ny taranak' Isora kosa nanorina ny Fanjakana ZafisoroBako loisir (frantsay). Bako Loisir, notsidihina tamin' ny 5 Desambra 2015.. Nanomboka tamin' izay dia tsy nitsahatra niady ny Zafisoro sy ny Antefasy ka lasa foko roa samy hafa.

 Faha Fanjakana Merina 
Tamin' ny taonjato faha-19 dia ny Merina no nanapaka ny Zafisoro sy ny Antefasy taorian' ny ady lavaGwyn Campbell, David Griffiths and the Missionary “History of Madagascar” (BRILL, 2012), satria ataon' izy ireo fa fomba iray hampiravina ny disadisan' ny foko roa tonta izany. Ny fepetra nangatahin' ny Zafisoro dia ny hahafahan' izy ireo, alohan' ny Antefasy, hisafidy ny governora solon-tenan' ny mpanjaka merina (Ranavalona I) hanapaka ao amin' izy ireo, avy ao amin' ny renivohitra Mahamanina. Neken' ny mpanjaka izany fangatahana izany ka Rainilaitafika no voatendry. Napetraka tao Mahamanina ny governora niaraka tamin' ny tafika tamin' ny taona 1830Les relations Zafisoro - Merina. Courrier de Madagascar, notsidihina tamin' ny 5 Desambra 2015.. Araka izany dia tafiditra tao amin' ny Fanjakan' Imerina (izay nantsoina hoe "Fanjakan' i Madagasikara") ny Zafisoro.

 Taorian' ny fahaleova-tenan' i Madagasikara 
Na taty aorian' ny nahazoana ny fahaleovan-tenan' i Madagasikara dia tsy nitsahatra ny adin' ny Zafisoro sy ny Antefasy. Tamin' ny taona 1990 dia rafitra niady nifamono ny roa tonta tamin' ny volana Septambra, ka olona 40 no maty hatramin' ny volana Oktobra. Taorian' izany dia nisy ny fifanarahana nosoniavin' ny roa tonta ny amin' ny tsy hisian' ny ady intsonyJanine Ramamonjisoa. L'ethnicisation des rapports sociaux à Madagascar (suite) . L'Express de Madagascar, notsidihina tamn' ny 5 Desabra 2015.. Ankehitriny dia mbola misy ny tsy fifanarahana madinidinika, indrindra ny disadisa momba ny tanim-bary izay atahorana hampipoaka indray ny ady.

 Faritra onenan' ny Zafisoro 
Ny tany onenan' ny Zafisoro dia ao amin' ny morontsiraka atsimo-atsinanan' i Madagasikara, ao amin' ny faritra Atsimo-Atsinanana, avaratra andrefan' i Farafangana hatrany Amporoforo, faritra manasaraka ny Distrikan'i Farafangana sy ny Distrikan'i Vohipeno ankehitriny.. Ny foko ao avaratra dia ny Antemoro, ny ao atsinana dia ny Antefasy, ny ao andrefana dia ny Bara, ary ny ao atsimo dia ny Antesaka.
 Kolontsaina 
Ny ankamaroan' ny Zafisoro dia manaraka ny fivavahan-drazana animista. Tsy misy fiavahany firy amin' ny fomba amam-panaon' ny Antefasy - izay nipoirany - ny an' ny Zafisoro. Ohatra, tsy mandevina ny maty izy ireo fa mametraka azy anaty kibory, izay trano masina natokana ho an' ny maty. Maro koa ny Zafisoro manaraka ny  fivavahana kristiana.
 Jereo koa 
vignette|Ny fitsinjaran' ny vondrom-poko eto MadagasikaraNy foko eto Madagasikara
 Antambahoaka -  Antandroy - Antankarana - Antanosy - Antefasy - Antemoro - Antesaka - Bara - Beosy - Betsileo - Betsimisaraka - Bezanozano - Mahafaly - Makoa - Masikoro - Merina - Mikea - Sakalava - Sihanaka - Tanala - Tsimihety - Vezo - Zafimaniry - Zafisoro.
Ny vahoaka hafa eto Madagasikara
 Sinoa eto Madagasikara
 Vazaha eto Madagasikara
 Karàna
Samihafa

 Jiosy malagasy

 Boky azo anovozan-kevitra 

 Diagram Group (2013). Encyclopedia of African Peoples. San Francisco, CA: Routledge. ISBN 9781135963415.
 Ogot, Bethwell (1992). Africa from the Sixteenth to the Eighteenth Century. Paris: UNESCO. ISBN 1-84162-197-8. Retrieved November 30, 2010.

 Ferrand, G. (1909). L'Origine africaine des Malgaches, Bulletin et Mémoires de la Société d’anthropologie de Paris, Persée
 Dewar, R. E. & Wright, H. T. (1993). The Culture History of Madagascar, Journal of World Prehistory. Deep Blue
 Martin, N. (2011) Madagascar, une île au carrefour d'influences. OpenEdition Journals

 Loharano sy fanamarihana