Diamondra

Ny diamondra dia iray amin' ny endrika mineralin' ny karbôna izay mipetraka eny an-tampon' ny filaharan' ny vato sarobidy amin' ny hamafy sy amin' ny vidiny, izay miseho amin' ny endrika maro, ka ny fantatra indrindra dia ny diamondra kristaly fanao firavaka. Anisan' ny endrika isehoan' ny karbônina ny diamondra. Ny diamondra no zavatra voajanahary mafy indrindra (izay manana tondron-kamafy avo indrindra (10) ao amin' ny maridrefin' i Mohs) ary ambony koa ny fahafahany mampita hafanana.
vignette|Fisivanana diamondra anaty antsanga, any Siera Leôna
Anisan' ny endrika isehoan' ny diamondra ny karazana diamondra kristaly tsy tonga fomba, izay mafy dia mafy tokoa sady miloko matroka atao hoe bort; toy izany koa ny vangongon-kristalin-diamondra madinika, miendrika bola, matevina, mafy dia mafy koa ary mahatohitra ny fanimbana, atao hoe ballas; ary ny diamondra mainty izay karazana diamondra matroka, volombatolalaka na mainty, tsy misy fivakisany, atao hoe carbonado. Ampiasain' ny mpanamboatra vatosoa sy vato sarobidy ireo karazana diamondra telo ireo hanapahany sy handamany ny diamondra, izy ireo no mameno ny tavan' ny kapila fitsofana sy fikikisana. Ny grafita sy ny lônsdaleita no endrika mineraly hafan' ny karbônina

Ny ankamaroan' ny diamondra voajanahary dia niforona tamin' ny toerana manana mari-pana sy tsindry ambony dia ambony any amin' ny 140 hatramin' ny 190 km any ambanin' ny tany. Mivoaka ety ambonin' ny tany ny diamondra amin' ny fipoahan' ny volkano avy amin' ny lalina izay mihamangatsiaka ka manome vato volkanika misy diamondra sy kimberlita ary lamprôita.

 Toerana misy tahirin-diamondra 
vignette|283x283px|Sarintany maneho ny firenena mpamokatra diamondra betska indrindra eran-tany.
Hatramin' izay ka hatramin' ny taonjato faha-16, i India, indrindra ny faritr' i Golkonda, sy i  Borneo, no hany faritra famokarana diamondra. Tany India no nalaina ny diamondra tranainy malaza indrindra. Avy eo dia hita ny tahirin' i Brezila izay namatsy ny tsena tandrefana hatramin’ ny faran’ ny taonjato faha-19, rehefa hita ny tahirin' i Afrika Atsimo.

Nanomboka teo dia avy aty Afrika ny ankamaroan' ny diamondra (62,1 % tamin' ny 1999). Izany toe-javatra izany no niandohan' ny ady maro toa izay nitranga tao Siera Leôna, ka ny tanjona stratejika dia ny fifehezana sy fanaraha-maso ireo tahiry fototra ao amin' ilay firenena mba hamatsiana ny ady.

Tamin' ny taona 2005 dia nahatratra 173,5 tapitrisa karà ny famokarana diamondra eran-tany ary ny tena mpamokatra dia i Rosia, i Bôtsoana, i Aostralia ary ny Repoblika Demôkratikan' i Kôngô izay miantoka mihoatra ny 73 % amin' ny famokarana eran-tany.

 Jereo koa 

 Harena an-kibon' ny tany

 Momba ny metaly sarobidy
 Volamena
 Volafotsy
 Volavelona

 Momba ny vatosoa sns
 Diamondra
 Vatomena
 Safira
 Karbônina
 Maridrefin' i Mohs
 Grafita
 Lônsdaleita
 Kimberlita
 Lamprôita.

Sokajy:Vatosoa
Sokajy:Mineraly