Baoksita

Ny baoksita dia akora manan-danja fakana ny viraty (na alominioma), miloko fotsy na mena na volondavenona, miavaka noho ny fisian' ny alomina Al2O3 sy ny ôksida-na, izay fototra amin' ny famokarana viraty sy galiôma.

Matetika ny baoksita dia mifangaro amin' ny loto, anisan' izany ny vy. Ny baoksita dia mineraly malefaka manana hamafy eo anelanelan' ny 1 sy 3, ary manana hakitroka 2 hatramin' ny 2,55. Ny lokony, izay tsy mamirapiratra, dia mety miovaova eo anelanelan' ny fotsy sy ny volontakatra. Ny baoksita dia matetika hita amin' ny endrika vainga madinika mitambatambatra. Misy amin' ny an-keviny isan-karazany ny hidrata-na alomina, ny kaôlinita, ny silisy ary ny ôksida-na vy izay matetika manome loko mena.
vignette|258x258px|Faritra eto amin' izao tontolo izao ahitana baoksita
Ny toetry ny baoksita dia fantatra voalohany tamin' ny taona 1821 tamin' ny alalan' ny jeôlôga sy simista frantsay Pierre Berthier tamin' ny alalan' ny santionany azo avy ao amin' ny tanànan' i Les Baux any Provence, ao Frantsa, izay nahazoana io anarany io.
vignette|Soson-tany misy baoksita any Weipa, Aostralia.
Ny viraty no metaly betsaka indrindra eto ambonin' ny tany ary iray amin' ireo be mpampiasa indrindra. Na izany aza, hita matetika kokoa amin' ny endrika fifangaroan-tsinga saro-drafitra, izay hita koa ao amin' ny tanimanga sy granita ohatra, ny viraty, saingy tsy azo amidy ho akora fanodina ireo noho ny fahasarotan' ny fitrandrahana ny viraty.

Ny baoksita, izay miforona amin' ny alalan' ny fahasimbana haingan' ny vato misy granita ao amin' ny toetany mando sy mafana, dia mora diovina sy ovaina mivantana ho viraty. Izany no mahatonga ny baoksita ho akora malaza teo amin' ny orinasam-pitrandrahana. Tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-21, ny firenena tena mpamokatra baoksita dia i Aostralia, i Brezila, i Sina, i Ginea, i India ary i Jamaika.

*