Vintana (fanandroana malagasy)

Ny vintana, amin' ny finoan-drazana malagasy sy amin' ny fanandroana malagasy, dia hery alefan' ny zavatra eny amin' ny lanitra, mifanandrify amin' ny fotoana ahaterahan' ny olona iray na ny fotoana ahatanterahan' ny zavatra iray andaniny, amin' ny toerana sy ny toetran' ny zavatra eny amin' ny lanitra, indrindra ny Volana, ankilany, araka ny tetiandro nentin-drazana malagasy, sy ny fifandraisan' izany amin' ny ho toetr' ilay olona teraka sy ny zotram-piainany na ny toetr' ilay zavatra miseho na tiana hotanteraka. Inoan' ny Ntaolo malagasy fa mamaritra ny ho toetra sy ny hoavin' ny olona ateraka na ny zavatra atao ny vintana, nefa azo ovana izany amin' ny alalan' ny fanalana vintana raha ratsy ka atahorana hitera-doza io vintan-dratsy io.

Ireto avy ny anaram-bintana amin' ny fanandroana malagasy, izay sady anaran' ny volana malagasy avy amin' ny teny arabo koa: Alahamady, Adaoro, Adizaoza, Asorotany, Alahasaty, Asombola, Adimizana, Alakarabo, Alakaosy, Adijady, Adalo ary Alohotsy.

Matetika fantarina amin' ny alalan' ny sikidy na amin' ny fomba hafa ny vintana. Heverina ho tsara na ratsy ny andro na fotoana sasany arakaraka ny vintan' ny olona, ka misy fiantraikany amin' ny fanapahan-kevitra lehibe toy ny fanambadiana, ny dia lavitra na ny asa fivelomana.

 Fiforonan-teny 
Ny teny malagasy hoe vintana dia avy amin' ny teny indôneziana hoe bintang izay midika hoe "kintana". Lasa tsy dia mifandray loatra amin' ny kintana ny fanandroana malagasy taty aoriana fa amin' ny Volana. Ny hoe vintana, amin' ny Malagasy, dia tsy manondro kintana intsony fa fizaràm-potoana ao anatin' ny iray volana na iray andro na fizaràn' ny erana manodidina.

 Renivintana sy zanabintana 

 Renivintana 
Ny renivintana na renim-bintana dia ireo vintana mifanandrify amin' ny zoro efatra amin' ny trano, ka ireto avy izy ireo: ny Alahamady, ny Asorotany, ny Adimizana ary ny Adijady. Ny renivintana iray dia manana zanabintana roa ka ny iray babeny ary ny iray trotroiny. Ao amin' ny fitetezana andro dia mitondra tonon' andro telo avy ny renivintana tsirairay, izay atao hoe "vava" sy "vonto" ary "vody". Izany no mampisy ny hoe "vava Alahamady" sy "vonto Alahamady" ary "vody Alahamady". Tsy toy izany ny zanabinta izay tsy mitondra afa-tsy tonon'andro roa, dia "vava" sy "vody".

 Zanabintana 
Zanabintana no iantsoana ireo vintana valo ampifanandrifina amin' ny lafin-trano avaratra (Adalo sy Alohotsy) sy atsinanana (Adaoro sy Adizaoza) sy atsimo (Alahasaty sy Asombola) ary andrefana (Alakarabo sy Alakaosy). Ao amin' ny fitetezana andro dia mitondra tonon' andro roa avy ny zanabintana tsirairay, izay atao hoe "vava" sy "vody". Izany no mampisy ny hoe "vava Adaoro" sy "vody Adaoro".

 Findraisan' ny vintana samy vintana 

 Renivintana sy zanabintana 
 Renivintana mibaby sy mitrotro zanabintana 
Ny vintana roa mialoha sy manaraka ny renivintana iray dia zanabintan' ity renivintana ity, ka ilay mialoha azy dia lazaina fa "babeny" ary ilay manaraka azy dia atao hoe "trotroiny". Noho izany, ny Alahamady mitrotro ny Adaoro, ny Asorotany mitrotro ny Alahasaty, ny Adimizana mitrotro ny Alakarabo, ary ny Adijady mitrotro ny Adalo. Alahamady mibaby ny Alohotsy, ny Asorotany mibaby ny Adizaoza, ny Adimizana mibaby ny Asombola, ary ny Adijady mibaby ny Alakaosy.

 Vintana mitanila na miarina 
Ny renivintana iray dia "mitanila" na "miarina" eo amin' ny zanabintana roan' ny renivintana mifandratra aminy. Ny zanabintana iray dia mitanila na miarina eo amin' ny renivintana mifandratra amin' ny renivintana mibaby na mitrotro azy.

 Vintana mifandratra sy vintana mifanambina 

 Vintana mifandratra 
Ny vintana iray eo amin' ny zoron-trano na lafin-trano iray sy ny vintana iray hafa izay eo amin' ny zoron-trano na lafin-trano mifanatrika amin' io (manome zoro 180°) dia lazaina hoe "mifandratra" na "mifanoto" na "mifanohitra" na "mifaniho"na "mifamotitra". Tsy maintsy renivintana no mifandratra amin' ny renivintana. Ny zanabintana trotroina dia tsy maintsy mifandratra amin' ny zanabintana trotroina, ary ny zanabintana babena dia tsy maintsy mifandratra amin' ny zanabintana babena. Noho izany dia mifandratra ny Alahamady sy ny Adimizana, ny Adaoro sy ny Alakarabo, ny Adizaoza sy ny Alakaosy, ny Asorotany sy ny Adijady, ny Alahasaty sy ny Adalo, ary ny ny Asombola sy ny Alohotsy.
Vintana mifandratraAlahamadyAdimizanaAdaoroAlakaraboAdizaozaAlakaosyAsorontanyAdijadyAlahasatyAdaloAsombolaAlohotsy

Inoan' ny Ntaolo malagasy sy ny Malagasy mandala ny finoan-drazana fa matetika tsy mahita fahombiazana ny olona roa na maro (mpivady, mpiara-monina, sns) mifanohi-bintana. 

 Toetran' ny vintana na ny tonon' andro mihatra amin' ny olona 
Mety ho tsara na ratsy, mahery na malemy ny vintana na ny tonon' andro iray arakaraka ny toerana misy azy ao amin' ny filaharan' ny vintana rehetra.

 Vintana na tonon' andro tsara 
Ny vintana na ny tonon' andro tsara dia mahatonga ny olona manana izany vintana izany, na ny olona manodidina azy koa aza, ho tojo fahasoavana matetika eo amin' ny fiainana ka tsindraindray ihany no mba sendra zava-dratsy.

 Vintana na tonon' andro ratsy 
Ny vintana na ny tonon' andro ratsy dia mahatonga ny olona manana izany vintana izany, na ny olona manodidina azy koa aza, ho tojo zava-dratsy matetika eo amin' ny fiainana ka tsindraindray ihany no mba sendra fahasoavana.

 Vintana na na tonon' andro mahery 
Ny vintana na ny tonon' andro mahery dia vintana tsy hay tohain' ny vintan' ny mpiara-belona aminy, ka matetika no mitera-pahavoazana eo amin' ny mpiara-monina aminy. Malaza ho vintana mahery ny Alakaosy nefa ny Alahamady no vintana mahery indrindra.

 Vintana na tonon' andro malemy 
Ny vintana na ny tonon' andro malemy dia vintana tsy mahatohitra ny vintan' ny hafa, ka matetika no iharam-pahavoazana izay mitondra azy.

 Antsipiriany momba ny orim-bintana tsirairay 

 Ny renivintana efatra 

 Alahamady 
Ny Alahamady no volana sy vintana voalohany amin'ny fanandroana. Ny zoro avaratra-atsinana amin' ny trano no toerana omena azy. Io zoro io dia atao hoe zorofirarazana koa. Atao hoe "Alahamadin-tany" ny faritra na tanàna ao avaratra-atsinanan' ny tanàna iray. Atao hoe Dama, Idama, Lehidama, Ilaidama, sns (izany hoe Adama, hoy ny Kristiana malagasy) ny zazalahy teraka Alahamady ha ny zazavavy kosa atao hoe Hova, Haova na Hôva (izany hoe Eva, hoy ny Kristiana malagasy)Manambara izany fa efa fantatry ny Malagasy talohan' ny nidiran' ny fivavahana kristiana teto Madagasikara ny fedrà momba an' i Adama sy Eva.. I Alimareky (ny planeta Marsa) no "kintana" manjaka aminy. Eo amin' io zoro Alahamady io no an' ny vadibe fa ny zoro Adijady mifandratra aminy no an' ny vadimasay.

Mibaby ny Alohotsy sy mitrotro ny Adaoro ny Alahamady sady mifandratra amin' ny Adimizana nefa mitanila eo amin' ny Asombola sy Alakarabo izay iandrianany sy iarenany. Amin' ny fitetezana andro dia mitondra tonon' andro telo ny Alahamady, dia ny vava Alahamady (na vavan' Alahamady) sy ny vonto Alahamady (na vonton' Alahamady) ary ny vody Alahamady (na vodin' Alahamady).

Inoana ho vintan' andriana sady vintana maha mpanjaka ny Alahamady. Ny Alahamady no vintana mahery indrindra. Andro mahery ny vava Alahamady ka ny zaza teraka amin' io dia alam-bintana fandrao misavika ny andriana, ka raha ankohonan' ny andriana dia tsy avela hiara-mitoetra aminy. Ny olona teraka vonto Alahamady dia ampitehirizina amponga telon-jehy sy ampiompina gisa fotsy mivady mba ho tratra antitra. Tonon' andro tsara ny vody Alahamady ka ny olona teraka amin' io dia ho tonga lehibe sy hanan-karena ary ho tratra antitra.

 Asorotany 
Vintana sy volana fahefatra ny Asorotany. Ny zoron-trano atsimo-atsinana no toerana omena azy. Mibaby ny Adizaoza sy mitrotro ny Alahasaty ny Asorotany. Mifandratra amin' ny Adijady nefa mitanila sy miarina eo amin' ny Alakaosy sy Adalo izy. Mitondra tonon' andro telo ny Asorotany, dia vava Asorotany (na vavan' Asorotany) sy ny vonto Asorotany (na vonton' Asorotany) ary ny vody Asorotany (na vodin' Asorotany). I Alakamary (izany hoe ny Volana) no manjaka aminy. 

Andro mahery ny Asorotany. Atahorana no maty kely ny zaza teraka amin' ny vava Asorotany, fa raha tsy izany dia ho tratra antitra ihany izy, nefa amin' izany tsy tezain' ny ray aman-dreniny izy fa omena ho tezain' ny havana. Ho tratra antitra ny olona teraka vonto Asorotany. Atahorana ho maty kely ny olona teraka vody Asorotany, ka raha tsy maty izy dia hanan-karena sy holava abdro iainana.

 Adimizana 
Ny Adimizana no vintana sy volana fahafito. Ny zoron-trano atsimo-andrefana no toerana omena azy. Mifandratra amin' ny Alahamady sady mitanila sy miarina eo amin' ny Alohotsy sy eo amin' ny Adaoro ny Adimizana. Mitrotro ny Alakarabo sy mibaby ny Asombola ny Adimizana. Ao amin' ny fitetezana andro dia mitondra tonon'andro telo ny Adimizana, dia vava Adimizana (vavan' Adimizana) sy ny vonto Adimizana (na vonton' Adimizana) ary ny vody Adimizana (na vodin' Adimizana). Eo amin' io zoro Adimizana io no an' ny vadimasay fa ny zoro Alahamady mifandratra aminy no an' ny vadibe. I Azohara (ny planeta Venosy) no manjaka aminy.

Vintana mahery ny Adimizana nefa mety ho tsara na hahafaty mbola kely. Ny zazalahy teraka vava Adimizana dia ho mpivarotra sy mpandranto. Ny zazavavy kosa dia atahorana ho maty kely na nefa mety ho tratra antitra sy hanan-karena. Tononandro tsara ny vonto Adimizana ka ny zaza teraka eo dia ho mpanan-karena sy tsy maty vonoina. Tononandro tsara ny vodiy Adimizana ka ny zaza teraka eo dia ho tratra antitra raha tsy maty kely.

 Adijady 
Vintana sy volana fahafolo ny Adijady. Ny zoron-trano avaratra-andrefana no toerana omena azy. Mitrotro ny Adalo sy mibaby ny Alakaosy ny Adijady. Mifandratra amin' ny Asorotany sady mitanila sy miarina eo amin' ny Alahasaty sy ny Adizaoza ny Adijady. Ao amin' ny fitetezana andro dia mitondra tonon' andro telo ny Adijady, dia vava Adijady (vavan' Adijady) sy ny vonto Adijady (na vonton' Adijady) ary ny vody Adijady (na vodin' Adijady). I Azoaly (na Satiorna) no "kintana" manjaka aminy.

Amin' ny ankapobeny dia vintana mafy ny Adijady ka tsara anorenana zavatra tiana hateza satria "mijadina mafy". Ny zavatra tian-ko mafy sy mateza no santarina amin' io andro io, toy ny fampidiram-pananana sy biby hompiana ary vola hotehirizina. Tonom-bintana fanorenan-trano sy fampakaram-bady ny Adijady. Ny Adijady koa no heverina ho andro tsara hampakaram-bady. Ho vitsy teny ny zaza teraka vava Adijady, noho izany dia tokony halam-bintana fandrao mijadina loatra ka tsy miteny. Heverina ho tsara vintana ny zaza teraka amin' ny vonto Adijady. Heverina ho tsara vintana ihany koa ny zaza teraka amin'ny vody Adijady.

 Ny zanabintana valo 
 Adaoro 
Ny Adaoro no vintana sy volana faharoa. Zanabintana izy io. Ny tapany avaratra amin' ny rindrin-trano atsinanana no toerana omena azy. Mifandratra amin' ny Alakarabo sady mihataka sy miarina eo amin' ny Adimizana ny Adaoro. Ankoatra izany dia trotroin' ny renivintana Alahamady ny zanabintana Adaoro. Mitondra tonon' andro roa ny Adaoro, dia ny vava Adaoro (na vavan' Adaoro) sy ny vody Adaoro (na vodin' Adaoro). Inoana ho andron' afo na andro mandoro ny Adaoro.

Atahorana amin' ny afo ny olona teraka vava Adaoro ka tsy maintsy alam-bintana amin' ny alalan' ny fitondran-dreniny azy mandositra avy anaty trano tomboka kely nodorana. Tsara vintana ny olona teraka vody Adaoro ka raha lahy dia hahay mikabary fa raha vavy kosa dia ho tsara fanahy.

 Adizaoza 
Vintana sy volana fahatelo ny Adizaoza. Ny toerana omena azy dia ny tapany atsimo amin' ny rindrin-trano antsinanana. Eo amin' ny Adizaoza no fitoeran' ny sinibe ao an-trano. Ny Alakaosy no mifandratra amin' ny Adizaoza sady miarina eo amin' ny Adijady. Baben' ny renivintana Asorotany ny zanabintana Adizaoza. Mitondra tonon' andro roa ny Adizaoza, dia ny vava Adizaoza (na vavan' Adizaoza) sy ny vody Adizaoza (na vodin' Adizaoza). Raha ny Alahamady no zoro omena ny mpanjaka, ny Adizaoza kosa no zoro omena ny mpanompo.

Izay olona mikasa hampaka-bady, na hanorin-trano, sns., nefa sendra mifandratra amin' ny vintany ny andro tsara fanaovana izany, dia ny Adizaoza no tokony hofidiny, fa io tsy mihetsiketsika tahaka ny sinibe, ka hampateza ny zavatra kasaina hatao. Amin' ny ankapobeny dia vintana mahery ny Adizaoza. Tonon' andro mahery ny vava Adizaoza ka ny olona teraka aminy dia miozanozana sy sahozanina raha tsy alam-bintana, ka ho lasa mahantra rehefa lehibe. Ny vody Adizaoza dia malefaka kokoa ka ny vehivavy teraka amin' izany dia ho maro anaka nefa malahelon-karena, fa ny lehilahy kosa tsy hambinina amin' ny fihariana.

 Alahasaty 
Ny Alahasaty no vintana sy volana malagasy fahadimy. Ny tapany atsinanana amin' ny rindrin-trano atsimo no toerana omena azy. Mifandratra amin' ny Adalo sy miarina eo amin' ny Adijady ny vintana Alahasaty. Trotroin' ny renivintana Asorotany ny zanabintana Alahasaty. Mitondra tonon'andro roa ny Adizaoza, dia ny vava Alahasaty (na vavan'Alahasaty) sy ny vody Alahasaty (vodin' Alahasaty).

Lazaina ho vinta-mpamosavy sy andron' ody ny Alahasaty. Ny olona teraka vava Alahasaty dia mety ho mpamosavy na ho mpitana ody mahery raha teraka misasaka alina. Tonon' andro tsara anandratana ody sy sampy ny vava Alahasaty ka tsy tsara anaovana zavatra hafa. Ny olona terana vody Alahasaty dia ho tratra antitra. Tononandro tsara ho fisantarana zavatra sy fampakaram-bady ny vody Alahasaty.

 Asombola 
Vintana sy volana fahenina ny Asombola. Ny tapany andrefana amin' ny rindrin-trano atsimo no toerana omena azy. Mifandratra amin' ny Alohotsy sy miarina eo amin' ny Alahamady ny vintana Asombola. Baben' ny renivintana Adimizana ny zanabintana Asombola. Ao amin' ny fitetezana andro dia mitondra tonon' andro roa ny Asombola, dia ny vava Asombola (na vavan' Asombola) sy ny vody Asombola (na vodin' Asombola).

Vintam-bola sy vintan' ny olona tia harena ny Asombola. Ny zazalahy teraka vava Asombola dia ho mpivarotra ary hahazo volabe. Ny zazavavy kosa ho mpanao taozavatra sy ho mpila harena. Ny zaza teraka vody Asombola dia ho mpila vola sy hanan-karena.

 Alakarabo 
Ny Alakarabo no vintana sy volana fahavalo. Ny tapany atsimo amin' ny rindrin-trano andrefana no toerana omena azy. Miarina eo amin' ny Alahamady sady mifandratra amin' ny Adaoro ny vintana Alakarabo. Ny renivintana Adimizana no mitrotro azy. Mitondra tonon' andro roa ny Alakarabo, dia ny vava Alakarabo (na vavan' Alakarabo) sy ny vody Alakarabo (na vodin'Alakarabo).

Vintana tsara ny Alakarabo satria androm-bokatra. Tokony misoronana akondro vokatra ny olona amin' ny vava Alakarabo amin' ny maha vintam-bokatra azy. Ny zazavavy teraka vava Alakarabo dia ho maro anaka fa ny zazalahy kosa ho tratra antitra. Ny zazavavy teraka vody Alakarabo dia ho maro anaka ihany koa ary ny zazalahy ho tratra antitra.

 Alakaosy 
Ny Alakaosy dia vintana sy volana fahasivy ao amin' ny fanandroana sy tetiandro malagasy. Ny tapany avaratra amin' ny rindrin-trano andrefana no toerana omena azy. Mifandratra amin' ny Adizaoza ny Alakaosy sady miarina sy miandriana eo amin' ny Asorotany ny Alakaosy. Baben' ny renivintana Adijady ny Alakaosy. Mitondra tonon' andro roa ny Alakaosy, dia ny vava Alakaosy (na vavan' Alakaosy) sy ny vody Alakaosy (na vodin' Alakaosy).

Vintana mahery indrindra ny Alakaosy. Raha tsy alam-bintana ny zaza teraka aminy dia atahorana hahafaty izay lehibe noho izy ka ahohoka ho faty. Atao hoe Alakaosibe ny vava Alakaosy ao amin' ny volana Alakaosy. Amin' ny vava Alakaosy amin' ny volana Alakaosy no andro fanandratana ody sy sampy. Manao sorona ny mpitahiry ody mahery sy sampy. Ny vehivavy mbola tokony hiteraka dia tsy mihinan-kanina amin'ny vava Alakaosy mba tsy hiteraka Alakaosy. Ny zaza teraka vava Alakaosy dia hanoto ray aman-dreny, ka ahohoka ho faty na alam-bintana mba ho tratra antitra sy ho lehibe ary ho mpanan-karena. Tsy mifankaiza firy amin'ny vava Alakaosy ny vody Alakaosy. Andron' ady sy androm-pifandirana koa ny Alakaosy.

 Adalo 
Vintana sy volana faharaika ambin' ny folo ny Adalo. Ny tapany andrefana amin'ny rindrin-trano avaratra no toerana omena azy. Mifandratra amin' ny Alahasaty sy miarina eo amin' ny Asorontany ny vintana Adalolo. Trotroin' ny renivintana Adijady ny zanabintana Adalo. Ao amin' ny fitetezana andro dia mitondra tonon'andro roa ny Adalo, dia ny vava Adalo (na vavan' Adalo)sy ny vody Adalo (na vodin' Adalo).

Vintan-dranomaso sy alahelo ny Adalo. Atahorana ho maty kely ny zaza teraka vava Adalo. Ny zaza teraka vody Adalo dia tsara vintana ihany ka ho tratra antitra na dia manan-toetra malahelohelo aza.

 Alohotsy 
Vintana sy volana faharoa ambin'ny folo ny Alohotsy. Ny tapany antsinana amin' ny rindrin-trano avaratra no toerana omena azy. Mifandratra amin' ny Asombola sy miarina eo amin' ny Adimizana ny vintana Alohotsy. Baben' ny renivintana Alahamady ny zanabintana Alohotsy. Ao amin' ny fitetezana andro dia mitondra tonon' andro roa ny Alohotsy, dia ny vava Alohotsy (na vavan' Alohotsy) sy ny vody Alohotsy (na vodin' Alohotsy).

Atao hoe volam-padina ny volana Alohotsy noho izy iomanana amin' ny Asaramanitra (izany hoe ny Alahamadibe). Tandremana mafy mba tsy haràtra amin' ny hety na antsy ny zazamadinika fa tsy ho mety sitrana ka noho izay tsy alana volo na hoho na ampiasana zava-maranitra. Ny olona maty ao amin' ny volana Alohotsy dia alevina mangingina. Vintan' olona tsy mahatombin-toerana ny Alohotsy. Amin' ny vava Alohotsy sy ny vody Alohotsy dia tsy misy manao taozavatra. Raha hanorin-trano sy hampaka-bady amin' ny andro Alohotsy dia tsy maintsy misorona vatokaranana sy hazo harahara na famaho alevina eo atsinanan'ny andry avaratra tandrify ny Alohotsy mba tsy hihetsiketsika. Ny zaza teraka vava Alohotsy dia tsy ho marim-ponenana fa mifindrafindra na toerana na zavatra hafa. Ny zaza teraka vody Alohotsy dia ho salama ihany.

 Ny orim-bintana sy ny zavatra mifandray aminy 

 Ny orim-bintana sy ny singa efatra 
Araka ny tenin' i Jobily Rakotoson[1] dia mifandray amin' ny fanandroana ny singa efatra, dia ny rano sy ny rivotra sy ny tany ary ny afo. Atao hoe vintan-drano ny Asorotany sy ny Alakarabo ary ny Alohotsy. Vintan-drivotra kosa ny Adimizana sy ny Adalo ary ny Adizaoza. Vintan-tany ny Adaoro sy ny Adijady ary ny Asombola. Vintan' afo ny Alahamady sy ny Alahasaty ary ny Alakaosy.

 Ny vazantany sy ny zoron-trano 

 Avaratra 
Lafy itoeran' ny vintana Adalo sy ny Alohotsy ny avaratra. Ao an-trano dia atao eo afovoany mahazo avaratra ny fatana. Ny avaratra dia vazantanin' ny fahefana sy ny fibaikoana ary ny fanjakana. Eo amin' ny misy ny Adalo no toerana fanajam-bahiny indrindra ao an-trano. Tandrify ny Alohotsy no fametrahana ny lovia sy ny sotro.

 Avaratra atsinanana 
Ny zoro avaratra-atsinana no zoron' ny Alahamady. Ny zoro avaratra-atsinanana amin' ny trano no omena ny Alahamady izay atao hoe zorofirarazana koa. Atao hoe Alahamadintany ny tanana na ny faritra manandrify ny zoro Alahamady amin' ny tanana na faritra iray. Ny olona hajaina indrindra, raha misy fivoriana, dia asai-mipetraka eo amin' ny Alahamadintany.

 Atsinanana 
Lafy itoeran' ny vintana Adaoro sy Adizaoza ny atsinanana. Vazantany natokana ho an' ny vavaka sy ny Razana ny atsinanana ao an-trano. Eo atsinanana tandrify ny Adizaoza no ametrahana ny siny ao an-trano. Ny faritra avaratra amin' ny rindrina atsinana, tandrify ny Adaoro, no asiana ny farafara.

 Atsimo atsinanana 
Ny zoron-trano atsimo-atsinana no toerana omena ny Asorotany.

 Atsimo 
Lafy itoeran' ny vintana Asombola sy Alahasaty ny atsimo. Ny atsimo ao an-trano dia vazantany natokana ho an' ny fanekena ny manam-pahefana, ny fanetren-tena, ny olona anjakana, ny maha mpanompo.

Eo atsimo manandrify ny Alahasaty (ilany atsinanana amin' ny rindrina atsimo) no ametrahana ny zanak' omby. Tandrify ny Asombola (ilany andrefana amin' ny rindrina atsimo) no ametrahana ny laona sy ny fanoto sady eo no mitoto vary.

 Atsimo andrefana 
Ny zoron-trano atsimo-andrefana no toerana omena ny Adimizana. Eo no misy ny varavarambe amin' ny trano, izay ivoahana sy idiran'ny tsara sy ny ratsy.

 Andrefana 
Lafy itoeran' ny vintana Alakaosy sy Alakarabo ny andrefana. Faritra tsy madio sy tsy masina ary an' ny vahiny ny andrefana ao an-trano. Ao amin'ny tapany atsimo amin' ny rindrina andrefana (manandrify ny Alakarabo) no asiana ny varavarambe amin' ny trano, izay ivoahana sy idiran' ny soa sy ny ratsy. Tandrify ny Alakaosy no amelaran-tsihy hampandrosoana ny andriana. Eo koa no misy ny farafaran' ny vehivavy tera-bao izay akaikin' ny fatana ka tsara ho an' ny mpifana.

 Avaratra adrefana 
Ny lafin-tany avaratra-andrefana dia atao hoe Adijady ka ny lafin-trano avaratra-andrefana no omena azy. Atao hoe zorom-baravarankely koa ny eo. 

 Ohabolana momba ny vintana 

 Alahasaty angaha no vintana, ka mamosavy.
 Aza manao vintana Alohotsin-kevitra.
 Aza miady vintana amin' ny akoho fa raha ho any an-tsena izy lanjaina.
 Ilay sorohitra nanala vintana: halako olona, halako aho, nefa izaho halako kokoa.
 Ny faniriana tsy ho ary takatry ny vintana.
 Ny tarehy an-dRahiratra, fa ny vintana an-dRasitamoraina.
 Ny vintana tsy azon' olona ovana, fa didy avy amin' Andriamanitra.
 Papangolahy manala vintana, ka ny maso omaly tsy miova.
 Ratsy vintana hoatry ny saka, be vohoka vao mamosavy.
 Tolo-kena maty jiro, ka miandry izay anjara vintana.
 Tsy mandidy alohan' Andriamanitra aho, fa izay zara-vintana lolohavina.
 Tsy mety raha asandratry ny vintana, fa abotetaky ny saina.
 Tsy misy nivavaka niankandrefana, fa samy nianavaratra ihany; fa ny harena mila vintana, ka raha tsy anjara, tsy tonga.

 Jereo koa 

 Lahatra
 Anjara
Tendry
 Fanandroana
 Fanandroana malagasy
 Fanalana faditra
Fisoronana sy fanalana vintana
Sikidy malagasy

 Rohy ivelany 

 Astrologie et divination malgaches 
 Astrologie malgache 
 Les horoscope Malgache une prédiction de la chance ou le « Vintana » 
 Les 12 signes du zodiaque malagasy
 Le calendrier malgache
 Fêtes Malgaches
 Le Nouvel An Malgache
 Malagasy Horoscopes : Alahamady, Alakaosy, Asombola.....
 Rabesata Arima "Alimanaka Rabesata Vintana"
 Phase de la lune in Calendrier-365.fr

 Fanovozan-kevitra 

 Jaovelo-Dzao R., Mythes, rites et transes à Madagascar, Angano et Tromba sakalava, Karthala et Ambozontany, 1996.
 Beaujard P., Mythe et société à Madagascar (Tanala de l'Ikongo), Le chasseur d'oiseau et la princesse du ciel, Paris, L'Harmattan, 1991.
 Antoine de Padoue Rahajarizafy, Filozofia malagasy, Editions Ambozontany Antananarivo, 2004.
 Fivondronamben' ny Eveka eto Madagasikara (mpandika teny), Katesizin' ny Fiangonana Katôlika, Antananarivo, Madagasikara, 2009.

 Loharano sy fanamarihana