Bangladesy

I Bangladesy na ny Repoblika Entim-Bahoakan' i Bangladesy, Bengladesy na ny Repoblika Entim-Bahoakan' i Bengladesy, dia firenena ao amin' ny zana-kôntinenta indiana, ao avaratry ny Hoalan' i Bengal, saika mitoka-monina ao anatin' i India, mitambatra sisintany amin' i Birmania. Midika hoe "Tanin' ny Bengaly" io anarana io (ny Bengaly no foko lehibe indrindra any). Atao hoe Gônoprojatontri Bangladesh izy amin' ny fiteny bengaly. I Dakka no renivohiny sady tanàna lehibe indrindra any. Atao hoe Bangladey ny mponina ao. vignette|267x267px|I Bangadesy eo amin' izao tontolo izao
Mirefy 147 570 km2 ny valarany ary niisa 162 650 853 ny mponina tao aminy tamin' ny taona. Ny hakitroky ny mponina dia mahatratra 1 102/km2, ka mahatonga an' i Bengladesy ho firenena manana mponina makitroka indrindra. Ny ampahany be amin' ny taniny dia eo amin' ny vinanihefaka lehibe ihaona' ny ony Ganges sy i Brahmaputra. Toetany trôpikaly ny toetany any ka miteraka rotsak' orana be dia be eo anelanelan' ny Mey sy Ôktôbra izay mety hiteraka tondra-drano. Iharan' ny rivodoza avy any amin' ny Hoalan' i Bengal ihany koa ilay firenena; matetika miaraka amin' ny onjan-dranomasina lehibe izay mety mandravarava.

Ny fampandrosoana ny fitaterana an-dalambe sy an-dalamby dia tena tsy ampy eto amin' ilay firenena; ny ankamaroan' ny fitaterana entana sy fitaterana mpandeha dia atao amin' ny lalan-drano.

Anjakan' ny fambolena ny toekaren' i Bangladesy: fambolena vary, dite, anana, voamadinika, voankazo trôpikaly. Vokarina any koa ny tsiraka azo tenomina avy amin' ny zavamaniry. Tsy ampy ny sehatr' asa indostrialy: ny vokatra lehibe indrindra dia zavatra vita amin' ny tsiraka zavamaniry toy ny tady sy ny kitapo sy gony, ny vokatra ara-tsakafo sy ny vokatra vita amin' ny hazo na vita amin' ny paraky.

Ny sisintanin' ny faritra mamorona an' i Bangladesy ankehitriny dia vokatry ny fitsinjarana an' ny faritra atao hoe "India" tamin' ny taona 1947, rehefa lasa anisan' ny tany fehezin' i Pakistàna izay lasa Repoblika Islamikan' i Pakistàna tamin' ny taona 1956. Ny fifamatorana nisy teo amin' ny ampahany roan' i Pakistàna, izay miorina amin' ny maha samy iray fivavahana azy ireo, dia ny finoana silamo, dia tsy nateza noho ny elanelana 1 600 km manasaraka azy ireo. Voan' ny fanavakavahana ara-pôlitika sy ara-piteny i Bangladesy, satria nanambara i Pakistàna fa ny fiteny ordo no atao fiteny ôfisialy, ary satria koa tsy niraharaha ny toekaren' io faritra io ny mpitondra pakistaney tandrefana, ka nahatonga ny Bengaly ao Pakistàna Atsinanana hanambara ny fahaleovan-tenany tamin' ny taona 1971, izay notohanan' ny Firaisana Sôvietika. Niteraka ady mahery vaika izany ka nahafaty olona miisa 3 tapitrisa any ho any sy olona nifindra monina nila fialokalofana miisa 10 tapitrisa sy fanaovana an-keriny vehivavy miisa 200 000 any ho any.

 Jereo koa 
Firenena ao Azia:

Afganistàna - Arabia Saodita - Armenia - Azerbaijàna - Bangladesy - Bareina - Botàna - Broney - Emirata Arabo Mitambatra - Filipina - Iemena - India - Indônezia - Iràka - Iràna - Israely - Japàna - Jôrdania - Kambôdia - Katara - Kazakstàna - Kirgizistàna - Kôety - Kôrea Atsimo - Kôrea Avaratra - Laôsy - Libàna - Maldiva - Malezia - Mianmara - Môngôlia - Nepaly - Ômàna - Ozbekistàna - Pakistàna - Palestina (fanjakana) - Rosia - Sina - Singaporo - Siria - Srilanka - Tailandy - Taioàna - Tajikistàna - Torkia - Torkmenistàna - Vietnamy.

Kôntinenta eto an-tany

 Afrika
 Amerika (Amerika Avaratra - Amerika Atsimo)
 Azia
 Eorôpa
 Ôseania
 Antarktika