Voanemba

vignette|250x250px|Vonin' ny voanemba
Ny voanemba dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Fabaceae, zana-pianakaviana Faboideae, filaharana Fabales. Ao amin' ny vondron-karazana Vigna izy ary Vigna sinensis na Vigna unguiculata ny anarany ara-tsiansa. Maniry isan-taona izy io ary afaka maniry amin' ny tany fasehana sy tsy ampy rotsak' orana, ka anisan' ny voly manan-danja any amin' ny faritra vitsy orana manerana an' i Afrika sy i Azia. Indreto koa ny anarany hafa amin' ny teny malagasy: antsiroke, bozy, lojy, lozy, tsiaridrafy, voanemba, voanimba.
ankavia|vignette|Voanemba lena
Vitsy dia vitsy ny zavatra ilainy amin' ny faniriany sy ny famoazany, satria afaka maka azôta avy amin' ny atmôsfera ny fakany, ka mahatonga azy io ho voly sarobidy ho an' ny tantsaha vitsy loharanon-karena ary mety tsara ampifandimbiasina amin' ny voly hafa. Atao vilona ho an' ny biby fiompy ny taho sy ny ravim-boanemba. Mety maniry mitsangana na mitsangana somary mandady na mandady miakatra ny voanemba. Ny mba hahazoana ny voany izay be prôteinina no antony tena ambolena azy, ary azo hanina ihany koa ny raviny sy ny voany tsy matoy.vignette|255x255px|Voam-boanemba amin' ny endriny isan-karazanyNofolahina novolena voalohany tao Afrika ny voanemba sady anisan' ny voly tranainy indrindra. Nisy hetsika famolahana faharoa angamba tany Azia, talohan' ny nielezan' io zavamaniry io any Eorôpa sy any Amerika. Mazàna ny voany masaka no atao lasopy, na nototoina ho lasa lafarinina na feta.
ankavia|vignette|344x344px|Voanemba maina
Maniry aty Afrika ny ankamaroan' ny voanemba, indrindra any Nizerià sy Nizera, izay mahatratra 66 % amin' ny famokarana azy eran-tany. Milaza ny vinavina tamin' ny taona 1997 fa ambolena amin' ny tany 12,5 tapitrisa hektara ny voanemba,  izay ahazoana vokatra 3 tapitrisa taonina maneran-tany ary ataon' ny olona miisa 200 tapitrisa sakafo isan' andro. Sakana lehibe amin' ny famokarana voanemba ny fiparitahan' ny bibikely, izay indraindray miteraka fahaverezan' ny vokatra mihoatra ny 90 %.

 Jereo koa 
 Vigna
 Voamaina
 Kabaro
 Tsaramaso
 Tsiasisa
 Antaka

Sokajy:Fambolena
Sokajy:Zavamaniry