Tale (sikidy)

Ny Tale, araka ny fanaovana sikidy malagasy, dia ny tsanganan-tsikidy voalohany, iray amin' ny tsanganan-tsikidy enina ambin' ny folo, izay apetraka any amin' ny farany ambony sy farany ankavian' ny fàfana fitambaran' ny tsanganan-tsikidy rehetra. Anisan' ireo atao hoe renin-tsikidy ny Tale. Anarana iantsoana ny "mpanontany", izany hoe ny olona manatona mpisikidy mba hahalala zavatra.

 Sokajiny 
Anisan' ireo atao hoe renin-tsikidy ny Tale, ka ny tsanganana hafa manarakarala azy, izay samy renin-tsikidy, dia ny Maly, ny Fahatelo, ny Bilady, ny Fianahana, ny Abily, ny Alisay ary ny Fahavalo. Ny tsanganana valo manaraka dia lazaina hoe tera-tsikidy, dia tsy inona izany fa ny Fahasivy, ny Ombisa, ny Haja, ny Zanahary, ny Asorotà, ny Tovolahy, ny Lalana ary ny Trano (na Kiba na Akiba).

 Fomba fahazoana ny Tale 
Misy vaniny efatra toy ny tsanganan-tsikidy malagasy rehetra ny Tale ka misy "lohany" sy "tratrany" sy "valahany " (na "vaniany") ary "tongony". Mba hahazoana ny Tale dia raisin' ny mpisikidy amin' ny tanany havia ny voan-tsikidy ka anaovany toko efatra eo ambony lafika (tsihy na zavatra hafa). Anesorany tsiroaroa mandra-pahasisa iray na roa ny tokom-boan-tsikidy voalohany, dia alainy izay voa sisa (tokana na roa) ka apetrany eo ankavanany mba hamoronany ny "lohany". Ampihariny amin' ny tokom-boan-tsikidy faharoa indray izany fihetsika izany mba hahazoany ny "tratrany" izay apetrany eo ambanin' ny "lohany". Ampiharina fanintelony amin' ny toko manaraka indray izany mba hahazoana ny "vaniany". Ampihariny amin' ny tokom-boan-tsikidy fahefatra farany dia azo ny "tongony".

 Tsanganana avy amin' ny fanakambanana amin' ny Tale 
Ny fanakambanana ny lohan' ny Tale sy ny an' ny Maly sy ny an' ny Fahatelo ary ny an' ny Bilady no ahazoana ny tsanganana Fianahana. Ny fanakambanana ny tratran' ny Tale sy ny an' ny Maly sy ny an' ny Fahatelo ary ny an' ny Bilady no ahazoana ny tsanganana Abily. Ny fanakambanana ny vanian' ny Tale sy ny an' ny Maly sy ny an' ny Fahatelo ary ny an' ny Bilady no ahazoana ny tsanganana Alisay. Ny fanakambanana ny tongotry ny Tale sy ny an' ny Maly sy ny an' ny Fahatelo ary ny an' ny Bilady no ahazoana ny tsanganana Fahavalo.

Ny fampifanampiana soratry ny Tale sy ny an' ny Maly no ahazoana ny soratry ny Lalana. Ny fampifanampiana ny soratry ny Tale sy ny an' ny Zanahary no ahazoana ny soratry ny Trano (na Kiba na Akiba).

 Hevitry ny hoe Tale 
Ny Tale dia anarana iantsoana ny "mpanontany" amin' ny sikidy. Io no anjara asa voalohany ao amin' ny tsanganan-tsikidy ka ny sora-tsikidy mety hiaraka aminy no milaza ny eritreritra na ny toetran' ny "mpanontany". Ny atao hoe "mpanontany" eto dia ny olona manatona mpisikidy mba hahalala zavatra. Ny Tale dia mety hisehoan' ny iray amin' ny sora-tsikidy enina ambin' ny folo toy ny Tareky (1 1 1 1), ny Jama na Asombola (2 2 2 2), ny Asorasady (2 2 1 1), ny Alahasady (1 1 2 2), ny Alitsimay (2 1 1 2), sns.

 Jereo koa 

 Tsanganan-tsikidy: Tale, Maly, Fahatelo, Bilady, Fianahana, Abily, Alisay, Fahavalo, Fahasivy, Ombiasa, Haja, Zanahary (na Haky), Asorotà, Tovolahy (na Saily) , Lalana, Trano (na Kiba)

 Tahirin-kevitra azo anovozana 

 Boky 

 Chemillier, Marc, Denis Jacquet, Victor Randrianary & Marc Zabalia, 2005, "L'art des devins à Madagascar", Pour la science 47 : Mathématiques exotiques : 90-95.
 Dandouau (André.), "Ny fahombiazan' ny sikidy" in Bulletin de l'Académie Malgache,     Tananarive, 1908 (pp. 62-72).
 Decary (Raymond), La divination malgache par le sikily, Paris, Publication du Centre     Universitaire des Langues Orientales vivantes (Volume IX), 1970. ELIADE (Mircea), Le sacré et le profane, Paris, Gallimard, 1965.

 Decary, Raymond, avec la collab. de Marcelle Urbain-Faublée, 1970, La Divination malgache par le Sikidy. Paris, Paul Geuthner.

 Rabedimy (Jean François), Pratiques de divination à Madagascar ; Techniques du Sikily en Pays Sakalava Menabe, Travaux et Documentation de l’ORSTOM (N°51), PARIS, 1976
 Russillon (Henri), "Le sikidy malgache" in Bulletin de l’Académie Malgache, (Vol VI),     Tananarive, 1908-1909 (p.p. 115-162).
 Sibree, James (June 1862). "Divination among the Malagasy, Together with Native Ideas as to Fate and Destiny". Folklore. 3 (2): 193–226.

 Rohy ivelany 

 La divination sikidy à Madagascar  ()
 "Sikidy", Anthropomada.com

 Skinner, Stephen (1980-01-01). Terrestrial astrology: Divination by geomancy (PDF) (1st ed.). London ; Boston: Routledge & Kegan Paul.
 "Ny sikidy (PDF)", madarevues.recherches.gov.mg
 Jean François Rabedimy sy Etienne Razafindehibe, Cours N°1 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", www.anthropomada.com
 Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, Cours N°2 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", www.anthropomada.com
 Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, Cours N°3 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", www.anthropomada.com
 Jean François Rabedimy sy Eugène Régis Mangalaza, Cours N°4 : "La divination au quotidien : le sikidy et ses formes symboliques ", www.anthropomada.com
 J. F. Rabedimy, "Pratique de divination à Madagascar (PDF)" , madadoc.irenala.edu.mg