Fototeny

Ny fototeny na fakanteny dia teny kely indrindra (hasin-teny) izay tsy anisan' ireo atao hoe tsirinteny (tovona na tovana na tsofoka sns) ka azo amoronana teny hafa lava kokoa (sampan-teny) amin' ny alalan' ny fanampiana tsirinteny na amin' ny alalan' ny fomba hafa. Misy ny fototeny azo ampiasaina avy hatrany ao anaty fehezanteny na dia tsy miaraka amin-tsirinteny, misy koa ny fototeny izay tsy afaka miasa am-pehezanteny raha tsy mikambana amin-tsirinteny.

 Ao amin' ny fiteny aostrôneziana 

 Ao amin' ny fiteny malagasy 
Amin' ny fiteny malagasy dia misy ny fototeny tsotra (ohatra: lava, jery, tratra) sy ny fototeny verindroa izay foronina fototeny averina indroa sy tsy azo sarahana raha tiana tsy hiova hevitra (ohatra: raharaha, rehareha). Ireo fototeny ireo dia ahazoana ny sampan-teny maro toy ny hoe: manalava, analavana, halava, mijery, ijerena, fijery, manatratra, tratrarina, anatrarana, miraharaha, ifampiraharahana, mpandraharaha, mirehareha, ireharehana, mampirehareha, mpirehareha, fireharehana. 

 Ao amin' ny fiteny indô-eorôpeana 

 Ao amin' ny fiteny frantsay 
Amin' ny fiteny frantsay, ohatra, ny fototeny ven- izay miseho amin' ny endrika roa, ven- sy vien-, dia ahazoana ny hoe venir "tonga/avy", venons "tonga/avy isika/izahay", viennent "avy/tonga izy ireo". Amin' ny fiteny anglisy dia fototeny ny hoe rupt (manana ny hevitra ankapoben' ny hoe "fahatapahana") satria ahazoana ny sampan-teny hoe interrupt, disrupt, corrupt, rupture.

 Ao amin' ny fiteny semitika 
Amin' ny fiteny semitika dia renifeo telo matetika no mamorona ny fototeny na fakanteny.

 Ao amin' ny fiteny hebreo 
Amin' ny fiteny hebreo (izay anisan' ny fiteny semitika), ny fototeny ג-ד-ל (vakina avy ankavanana miankavia: g-d-l) dia maneho ny hevitra hoe "halehibe", ary avy amin' izany no ahazoana ny hoe gadol sy gdola (endrika kandahy sy kambavy amin' ny teny midika hoe "lehibe"), gadal "nitombo izy", higdil "nampitombo izy" sy magdelet "mpampitombo", miaraka amin' ny teny maro hafa hoe goodel  "habe", symigdal  "tilikambo" l 

 Ao amin' ny fiteny arabo 
Ao amin' ny fiteny arabo, izay anisan' ny fiteny semitika ihany koa, ohatra, ny fototeny k-t-b dia maneho ny hevitra hoe "fanoratana" ary ampiasaina mba hamoronana teny toy ny ho kataba "nanoratra", katib "mpanoratra", kitab "taratasy voasoratra", "boky", kutub "boky". 

 Jereo koa 

 Tsirinteny

 Sampan-teny