Atanasiôsy avy any Aleksandria

I Atanasiôsy avy any Aleksandria na Atanazy avy any Aleksandria dia fantatra amin' ny anarana hoe Lehibe, dia teôlôjia sy eveka sy patriarikan' i Aleksandria hatramin' ny 8 Jona 328 ka hatramin' ny nahafatesany. Izy no niady tamin' ny arianisma tamin' ny taonjato fahefatra. Nanjavona izy taorian' ny dimy amby efapolo taona naha eveka azy sy dimy taona nanaovana azy sesitany. Teraka tamin' ny taona 296/298 ary maty tamin' ny 2 Mey 373 izy. Amin' ny teny grika izy dia atao hoe Ἀθανάσιος / Athanasios.

Ny tenany no fototry ny fifandirana teo amin' ny Atsinanana sy ny Andrefana. Teraka tao anatin' ny fanenjehana farany i Atanasiôsy ka nahita ny fotoana manan-tantara tamin' ny fifindrana avy amin' ny kristianisma vitsy anisa ho amin' ny kristianisman’ ny daholobe tao amin' io faritra ao Atsinanana io; izany fotoana izany koa no nipoiran' ny Fiangonana egiptiana voalamina tsara, izay afaka nanohitra maharitra ny fahavalon' ny ôrtôdôksia nikeana (na niseana).

Olo-malaza teo amin' ny kristianisma tamin' ny Andro Taloha i Atanasiôsy: ny Fiangonana Ôrtôdôksa Kôpta dia miantso azy hoe ilay "Apôstôlika" sy ilay "Fanilon’ ny Atsinanana" ary "Andrin' ny finoana".

Ny Fiangonana ôrtôdôksa hafa dia mankalaza azy amin' ny 18 Janoary ary manao azy ho anisan' ireo mpampianatra lehibe efatra an' ny Fiangonana. Manao azy ho anisan' ireo mpampianatra enina amby telopolo ary anisan' ireo Aban' ny Eglizy (na Rain' ny Fiangonana) ny Eglizy Katôlika (izay mankalaza azy amin' ny 2 Mey).

 Fanombohany 
Teraka tany Aleksandria, i Atanasiôsy izay nahazo fampianarana klasika talohan' ny nidirany tao amin' ny sekoly teôlôjia malaza tao amin' ny tanàna niaviany. Notokanana ho diakôna (na diakra) izy tamin' ny fahatanorany ary lasa sekreteran' ny Patriarkan' i Aleksandria. Avy eo izy dia nandray anjara mavitrika tamin' ny ady ara-teôlôjia izay niafara amin' ny Kônsilin' i Nikea tamin' ny taona 325, nanohitra an' i Ariosy, pretra tao Aleksandria, mpanorina ny fotopampianaran' ny arianisma.

 Fanoherany ny arianisma 
Nanomboka teo dia nifamatotra akaiky tamin' ny ady amin' ny arianisma izay "fivavahan-diso" ny fiainany, izay izy no mpifanandrina mafy indrindra tamin' izany. I Atanasiôsy no nandrafitra ny fampianarana hômôosiana, izay milaza fa ny Zanak' Andriamanitra dia mitovy amin' ny Ray; nanamafy anefa i Ariosy fa tsy mitovy amin' ny sobstansan' ny Ray ny sobstansan' ny Zanaka, izay voalohany amin' ny zavaboary.

Lasa evekan' i Aleksandria i Atanasiôsy tamin' ny taona 328. Nandritra ny ady hevitra momba ny arianisma, izay nifangaroan' ny teôlôjia sy ny pôlitika, dia samy niezaka nitady sitraka tamin' ny emperora Kônstantino I ny antoko mpifanandrina andaniny sy ny ankilany. Sady nanan-kery no navitrika tao amin' ny lapan' ny emperora ny Ariana, ka noho izany dia natao sesitany indimy i Atanasiôsy: nandany ny ampahatelon' ny episkôpatany any ivelan' ny faritra iadidiany izy.

 Fandreseny 
Taorian' ny sesitany fahadimy sady farany natao azy, izay naharitra efa-bolana sady nifarana tamin' ny taona 364, dia nandany ny androm-piainany sisa niasa tao amin' ny toeram-piasany tany Aleksandria izy. Nifarana tamin' ny fandresen' ny ôrtôdôksia nikeana ny fifandirana ady ara-teôlôjia.

 Ny asasorany 
Ny asa lehibe nataon' i Atanasiôsy dia ny Lahateny efetra manohitra ny Ariana sy ny Tantaran' ny Ariana ary Ny amin' ny Didin' ny Sinôdan' i Nikea. Ny fiekem-pinoana atanaziana dia natao hoe nosoratany araka ny lovantsofina nefa diso izany. 

 Ny fanandratana azy 
I Atanasiôsy dia olo-malaza teo amin' ny kristianisma tamin' ny Andro Taloha: ny Fiangonana Ôrtôdôksa Kôpta dia miantso azy hoe ilay "Apôstôlika" sy ilay "Fanilon’ ny Atsinanana" ary "Andrin' ny finoana".

Ny Fiangonana ôrtôdôksa hafa dia mankalaza azy amin' ny 18 Janoary ary manao azy ho anisan' ireo mpampianatra lehibe efatra an’ ny Fiangonana. Ny Eglizy Katôlika (izay mankalaza azy amin’ ny 2 Mey) dia manao azy ho anisan' ireo mpampianatra enina amby telopolo ary anisan' ireo Aban' ny Eglizy (na Rain' ny Fiangonana).

 Jereo koa 
 Biôgrafia
Rain' ny Fiangonana

 Arianisma
 Kristôlôjia
 Trinite
 Fiekem-pinoana nikeana
 Fiekem-pinoana atanaziana

Rohy ivelany
 Ao amin' ny Freebase: 

sokajy:Biôgrafia

sokajy:Teraka tamin'ny taona 295
sokajy:Maty tamin'ny taona 373