Voankazavana

Amin'ny taranjan'ny fizikan'ny voanjavatra, ny voankazavana (na photon amin'ny teny frantsay soratana matetika amin'ny litera grika "gamma") dia voanjavatra mety angôvo (angôvon'ny masoandro) na zavatra (toy ny atôma). Izy io dia manana lanja azo tsy raharahiana (latsaky ny 1.10-18 eV) ary manana vesatra elektrika azo tsy rarahina (noho ny vesany latsaky ny 1.0-35 e. Ny lazaina hoe spin-ny dia 1 ary ny elanelan-kalavam-piainana dia tsy mety ampiasiana amin'ny voankazavana.

Efa nolazain' Albert Einstein ny fisian'ny voankazavana, tamin'ny 1905-1917, fa Arthur  Compton no nahita azy tamin'ny 1923.

 Tantara 

Nomen' Albert Einstein anarana ohatra ny Das Lichtquant ("quantan-jiro") ny voankazavana. Ny anarana ankehitriny "voankazavana" dia avy amin'ny fototeny voany sy ny fototeny hazavana natambatra. Ny anarana frantsay "photon" dia nofidianan'i Gilbert N. Lewis tamin'izy namoaka teôria spekiolativa milaza hoe tsy "afaka potehina sy amboarina ny voankazavana". Na dia hoe tsy nekena mihitsy aza ny teôrian'i Lewis noho ilay teôria tsy mifanaraka amin'ny fanandramana maro natao ; ny anarany vaovao : voankazavana na photon dia neken'ny fikambanana siantika tsara.

Amin'ny taranjan'ny fizika, ny voankazavana dia soratana amin'ny litera grika gamma . Ny antony fampiasana io eva io dia mety ny fahitana ny fipariahana gamma hitan'i Paul Ulrich Villard tamin'ny 1900. Tamin'ny 1914, i Rutherford sy [Edward Andrade] dia nampiseho fa ny fipariahana gamma dia karazana hazavana. Amin'ny simia sy amin'ny optika, ny voankazavana dia metetika evaina amin'ny alàlan'ny , ny angôvon'ny voankazavana ; ny  ao amin'io dia ny tsimiovan'i Planck ary ny litera grika  (nu) dia ny hatetik'ilay voankazavana. 

 Fanitarana ny hevitra « quantan-jiro » 

 Tondro ara-pizika 
 Endrika 
 Jereo koa 
 Angôvo
 Aratra
 Rohy ivelany 
  Caractéristiques du photon (Particle Data Group)

*
sokajy:optika