Vahoaka

Ny vahoaka dia vondron'olona maro miara-monina.  Ny vahoaka dia vondron’olonahttps://peuplesautochtones.wordpress.com/2021/08/23/les-premiers-habitants-de-madagascar-les-vahoaka-ntaolo/ marobe miara-monina ao amin’ny tany iray, firenena iray, faritra iray, na fiarahamonina iray. Mety ho fantatra amin'ny fiteny iray, kolontsaina iray, na tantara iombonana ny vahoaka. Izy ireo no fototra iorenan’ny firenena sy ny fanjakana, satria avy amin’ny vahoaka no ipoiran’ny fahefana ara-politika sy ara-tsosialy.

 Teny sy hevi-dalana 
Amin'ny ankapobeny, ny teny hoe vahoaka dia azo ampifandray amin’ny hoe:

 Olona (individu)
 Firenena (nation)
 Mponina (population)
 Foko na karazana (ethnie)
 Olom-pirenena (citoyens)

Ny vahoaka dia matetika ampiasaina amin'ny fomba politika sy ara-tsosialy hanondroana ireo olona miara-mipetraka eo ambanin’ny fitondrana iray na rafitra iray.

 Anjara sy lanjan’ny vahoaka 
Manan-danja lehibe ny vahoaka eo amin'ny:

 Fananganana sy fitondrana fanjakana: Ao amin'ny firenena demokratika dia avy amin’ny safidim-bahoaka no iaviana amin’ny fanendrena mpitondra.
 Fampandrosoana ara-toekarena sy ara-tsosialy: Ny asan’ny vahoaka no miteraka vokatra sy harin-karena.
 Fanehoan-kevitra sy kolontsaina: Mampita sy mitahiry ny lovantsofina sy ny fomban-drazana ny vahoaka amin’ny alalan’ny taranaka mifandimby.

 Vahoaka sy fanjakana 
Amin’ny lalàna sy ny rafitra ara-politika, ny vahoaka dia raisina ho loharanon’ny fahefana. Ao amin’ny Lalàm-panorenan’ireo firenena maro, dia hita mazava ny andalana toy ny hoe:“Avy amin’ny vahoaka ny fahefana rehetra.”

 Vahoaka sy fanehoan-kevitra 
Manan-jo haneho hevitra, hanao fihetsiketsehana, na handray anjara amin’ny raharaham-pirenena ny vahoaka. Amin’izany dia miseho ny demokrasia mivantana sy ny fandraisana andraikitra sivily.

 Ohatra amin'ny fanehoan-kevitra avy amin’ny vahoaka 

 Fitokonana
 Fihetsiketsehana an-dalambe
 Fifidianana
 Fanentanana ara-tsosialy amin'ny tambajotra

 Jereo koa 

 Firenena
 Fanjakana
 Demokrasia
 Olom-pirenena

 Jereo koa 

 Semita
 Iraniana
 Indô-iraniana
 Nilôtika
 Banto
 Aostrôneziana
 Hamita
 Indô-ariana