Isan' ny mponina

Ny isan'ny mponina dia ny fitambaran' ny isan' ny olona:
 miaina ao amin' ny fizaràn-tany iray (tanàna, faritany, firenena, kôntinenta, tontolo).
 mahazo alalana ôfisialy hiaina eo amin' ny fizaràn-tany iray.

Ny olana mahakasika ny isan' ny mponina dia dinihina ao amin' ny demôgrafia na siansa mahakasika ny mponina. Dinihana amin' ny sôsiôlôjia, amin' ny ekônômia ary amin' ny jeôgrafia ny fihetsiky ny olombelona. Matetika ampiasaina amin' ny marketing ny tahirin-kevitra demôgrafika.

Tamin' ny taona 2006, ny fitombon' ny isan' ny mponina erak' izao tontolo izao dia 1,14% monja.

 Isan' ny mponina eran' izao tontolo izao 
 Araka ny kôntinenta 
+Fizarazaran' ny isan' ny mponina eran' izao tontolo izao Kôntinenta  Isan' ny mponina  Isanjaton' nyisan' ny mponina Azia    60,5 %  Afrika    14,0 %  Eorôpa   11,3 %  Amerika Latina sy Karaiba   8,6 %  Amerika Avaratra   5,1 %  Ôseania   0,5 %

Ny 18,3 %n' ny isan' ny mponina eto an-tany no mipetraka eny amin' ny firenena mandroso, ary 81,7 % mipetraka eny amin' ny firenena andalam-pandrosoana.

 Fivoaran' ny isan' ny mponina araka ny fandrosoan' ny taona 
240px|ankavanana|Ny isam-ponina teto an-tany tamin'ny 1800 hatramin'ny faminavinana ho an'ny taona 2100.

Vinavinaina ihany ny habetsaky ny olona eto an-tany. Ho an' ny isan' ny mponina talohan' ny taonjato faha 19, vinavinaina ny hakitroky ny mponina amin' ny alalan'n y taham-pamokaran' ny tany volena.

Tanaty lahatsoratra iray tamin' ny taona 1995 (nohavaozina tamin' ny 2002), ny demôgrafista Carl Haud avy amin' ny Biraom-panisan' i Etazonia, dia naminavina fa 106 lavitrisa ny olona niaina teto an-tany.

Ny faminavinana ny isan' ny mponina araka ny fandrosoan' ny taona dia mifototra amin' ny fandravonana navoakan' ny Biraom-panisan' i Etazonia ho an' ny fe-potoanna manomboka amin' ny taona -10 000 hatramin' ny taona 1940. Ny fandalinan' i Gregory Cochran mahakasikan' ny ADN ara-mitôkôndria dia ahafahana maminavina ny isan' ny mponina amin' ny taona mbola talohan' ny taona -10 000.

Rehefa dinihina akaiky ny isan' ny mponina, dia hita fa ambany ny fiitomboany, nandritry ny taonarivo maro dia maro. Tamin' ny fotoana môderina ny isan' ny mponina no nanomboka niitatra: 650 tapitrisa tamin' ny 1750, lasa 1,2 lavitrisa izy zato taona taoriana, ary 2,5 lavitrisa tamin' ny taona 1950.

Tratra tamin' ny volana Ôktôbra tamin' ny 1999 ny iszn' ny mponina enina lavitrisa.

 Tantara 

Noho ny voina lehibe nitranga (jereo ny voin' i Toba) tamin' ny taona faha-70 000 tal. J. K., nihavitsy ny mponina teto an-tany. Taorian' io voina io hatramin' ny fampitomboana ny fambolena, vinavinaina eo amin' ny iray tapitrisa eo ho eo ny isan' ny mponina miaina eran' izao tontolo izao. Ireo olona ireo talohan' ny fampitomboana ny fambolena, dia mitady sakafo amin' ny alalan' ny fihazana sy ny fiotiana. Rehefa kely ny hakitroky ny mponina dia mbola mahafeno ny kibo ny fiotiana sy ny fihazana. Nitombo ny isan' ny mponina nandritay ny taonarivo faha-7 tal. J.K. hatramin' ny taonjato faha 4 : 55 tapitrisa tany ho any ny isan' ny mponina Tao amin' ny Empira Rômana. Taorian' ny fanonganana ny Empira Rômana tamin' ny taonjato fahadimy dia nijanona ny fitombon' ny isan' ny mponina. Noho ny aretina atao hoe pestan' i Jostiniana tamin' ny taona 540, nidina ny isan' ny mponina tao amin' ny Empira Rômana Atsinanana (Empira Bizantina). Io pestan' i Jostiniana io dia pesta nahavono olona indrindra tao Eorôpa alohan' ny pesta mainty valonjato taona taty aoriana.

 Isan' ny mponina amin' ny firenena be mponina indrindra 

 Firenena ambony hakitroka 


+ Ny faritany 10 be hakitroka indrindra Laharana  Firenena/Faritany  Isan'ny mponina  Velarantany (km2)  Hakitroka (i.-p. / km2)  Tsiahy 1   Monako  32 719  1.95  16 779The Monaco government uses a smaller surface area figure resulting in a population density of 18,078 per km². 2   Singapaoro  4 620 657  707,1  6 535  3   Vatikana  824  0.44  1 873Population density calculated using surface area and population figures from the CIA World Factbook . 4   Maldiva  385 375  298  1 293 5   Malta 404 032  316  1 279 6   Baharainy  723,967  665  1,089  7   Bangladesa  157 813 124  147 570  1 069Latest figure from the World Bank Development Indicators Database is 1,090 per km². 8   Tany palestiniana  4 223 760  6 020  702 9   Naoro  13 918  21  663 10   Taiwan  22 955 395  36 190  634
+Firenena milahatra ambony amin' ny isan' ny mponina manontolo (mahery ny 15 tapitrisa mponina) ary amin' ny hakitroky ny mponina: Laharana  Firenena  Isam-ponina  Velarantany (km2)  Hakitroka (i.-p./km2)  Tsiahy 1   India  1 190 720 000  3 287 240  362  Taham-piitarana ambony 2   Bangladesa  157 813 124  143 998  1 069  Taham-piitarana ambony be 3   Japana  127 170 110  377 873  337  Taham-piitarana miiba 4   Filipina  93 843 460  300 076  313  Taham-piitarana ambony be 5   Vietnam  85 789 573  331 689  259  Isam-ponina miitatra 6   Fanjakana Mitambatra  62 041 708  243 610  255  Isam-ponina ambany fiitarana 7   Korea Atsimo  49 354 980  99 538  493  Isam-ponina ambany fiitarana 8   Taiwan  22 955 395  35,980  639  Isam-ponina ambany fiitarana 9   Sri Lanka  20 238 000  65 610  309  Taham-piitarana ambony 10   Nederlanda  16 630 000  41 526  400  Isam-ponina ambany fiitarana

 Fiitatra 

400px|center|thumb|Ny isan' ny zaza ananan' ny vehivavy
240px|ankavanana|thumb|Ny isam-ponina (avy amin'ny data omen'ny FM.

Samihafa araka ny kôntinenta ny fiitatry ny isan' ny mponina. Ny isan' ny mponin' Azia izao dia nahazo 237 tapitrisa tanenalenan' ny taona 2000 hatramin' ny taona 2005.

Tamin' ny taonjato faha roapolo, niitatra be mihitsy ny isan' ny mponina noho ny fihatsaran' ny fitsaboana sy ny fandrosoan' ny siansa sy ny teknôlôjia amin' ny lafin' ny fitsaboana, miaraka amin' ny fihabetsahan' ny vokatry ny saha.

Tamin' ny 2000 ny Firenena Mikambana dia naminavina ny taham-piitaran' ny isan' ny mponina ho 1,14 % ary isan-taona ( mponina +75 tapitrisa). Ny isan' ny mponina tamin' ny taona roa arivo dia im-polon' ny isan' ny mponin' ny tany tamin' ny taona 1700. Araka ny nambaran' ny CIA World Factbooks miampy 211 090 eo ho eo ny isan' ny mponina isan' andro tamin' ny taona 2000 ary 220 980 tamin' ny taona 2009.

Amin' ny ankapobeny, nidina ny taham-pitomboan' ny mponina manerana ny tany, afa-tsy ny any amin' ny faritr' i Afrika atsimon' i Sahara, any Amerika Latina ary any Azia Andrefana.

 Demôgrafia 
 Jereo koa 
 Rohy ivelany 
  World Population Prospects, the 2008 Revision  (United Nations Population Division).
  World population statistics presented in a treemap interface
  World Population Map, Statistical Graph 
  Year-by-Year World Population Estimates: 10,000 BC to AD 2007. 

 Tsiahy 

sokajy:Jeografia
sokajy:Demografia

id:Penduduk#Penduduk dunia