Mosavy (finoana malagasy)

Ny mosavy dia fisomparana olona amin' ny alalan' ny ody ratsy na vorika. Matetika dia avy amin' ny filalaovana ody no mahatonga ny olona iray ho lasa mpamosavy. Tranga fandre matetika ny maka ody fitia any amin' ny mpimasy kanjo afotitr' iny ody iny ilay olona ary lasa manjary mpamosavy avy eo. Misy koa ny mosavy inian' ny olona atao, fa tsy entin' ny ody; noho ny fialonana na ady na lolom-po na antony maro samihafa no mahatonga azy amin'izay.

 Ny mpamosavy 
 Ny fivoahana alina 
Ny fisehon'ny fiasan'ny ody amin' ny mpamosavy dia entiny mivoaka isan' alina ilay olona, miaraka amin' ny kary sy vorondolo, ary tsy mahare ny fiàlany ao am-pandriana na ny fiverenany ao akory ny iray trano aminy. Tantara maro no re momba ny ataon' ny mpamosavy mandritra io fivoahany alina io.

Miboridana ny mpamosavy rehefa mivoaka alina, ary mihoso-menaka hatrany an-tampon-doha ka hatrany am-paladia, ka mahasarotra ny fisamborana azy io raha sendra misy mieritreritra ny hibeda azy satria malama ny vatany. Lolohaviny ny akanjony ka raha sendra misy manenjika izy dia iny lambany iny no atsipiny any amin' ny lalana iray ary izy kosa mandeha amin' ny lalana iray hafa. Raha sendra mifanena amin' ny mpamosavy hono ianao, na mihaodihaody ao ala-trano izy amin' ny alina, ka resiny ny herin-tsainao dia izao no zava-mitranga: mihorona ny ati-doha, mavesatra be toa tsy zaka; mety haneno ny kary sy vorondolo. 

Zavatra fanaon'ny mpamosavyhttps://mg.globalvoices.org/2018/04/08/117306/ koa ny misoavaly izay olona sendra azy. Misy fihetsika maro ataony amin' izany ka rehefa avelany ilay olona dia tena lanaka tanteraka mihitsy. Marihina koa fa tena tia misoavaly omby koa ny mpamosavy ka indraindray idirany ny valan' omby dia asesiny soavalina ny omby ompina ao.

Eo koa ny olona izay mandeha amin'ny alina ka mitaraina ho nahodin'ny mpamosavy, ka ny fisehon' izay indray dia voan' ny tamberin-tany izy ka toa mihodinkodina fotsiny fa tsy mahita ny lalan-kivoahana raha tsy efa maraina ny andro. Ankoatra an' ireo dia manao asa fisomparana maro hafa ny mpamosavy: singanina amin' izany ny famonoana biby fiompy, indrindra ny omby, ao koa ny fanimbana ny zava-maniry. Misy tokoa ny omby maty ho azy ka rehefa rasaina dia ahitana vorodamba mivalombalona ao anaty kibony. Ao koa ny mpamosavy manondraka anana na zava-maniry amin' ny rano mangotraka.
 Ny fombafombany 
Mivondrona hono ny mpamosavy maromaro ary manana rakitra iombonana, izay vola angoniny isaky ny fihaonany ary afeniny any ho any ka tsy misy mahalala ny toerana anafenany izany. Raha mahatratra mpamosavy ny olona iray dia mety ho tambazany vola ilay nahatratra azy mba tsy hanoro azy amin'ny mpiara-monina, ka raha manaiky hamotsotra azy dia anomezany amin' io rakitra io, ary volabe mety hampanan-karena mihitsy izany.

 Ny fadiny 
Voalaza fa fady tsipazana voanjobory ny mpamosavy ka tsy mampandaitra ny odiny izany. Misy ny olona rehefa voatery handeha alina dia mivatsy voanjobory any am-paosiny hitorahana mpamosavy raha sanatria ka mifanena aminy. Ho an' ny sasany indray dia fafany amin' ny tànany ny faladiany ary iny tànany iny indray avy eo no afafany amin' ny lohany; tsy mahatohitra koa hono ny mpamosavy raha manao izany ianao. Misy hazo antsoina hoe mpanjakabenitany koa izay tsy tantin' ny mpamosavy. Hazo fanaon' ny Malagasy tehina izy io ka raha ikapohana mpamosavy dia maharesy azy.

 Famantarana 
Ho an' ny olona mitazona ody, rehefa manomboka haodin' izay ody izay hivoaka alina ny tompony, dia mety hisy bibilava (menarana na tompontany) ao an-trano ary tsy mety roahina na vonoina fa misy foana. Fambara iray izay fa efa miasa ny ody.

 Zavatra hafa fantatra 
Tsy voatery ho ny filalaovana ody irery ihany no mahatonga ny olona iray ho lasa mpamosavy. Misy koa ny mandova ratsy izany amin' ny ray aman-dreniny. Rehefa miala aina ny mpamosavy dia tantarainy daholo ny sompatra rehetra nataony nandritra ny fiainany, ary mety maharitra fotoana ela mihitsy ny fialàny aina vao maty izy. Amin' io fotoana io koa no amindrany ny ody ratsiny amin' ny olona anankiray izay manatrika eo ka manjary lasa mpamosavy koa iny olona iny. Tsy amin' ny alina ihany no manao ny asa ratsiny ny mpamosavy. Amin' ny antoandro koa dia mety hanome sakafo voapoizina amin' ny olona amosaviany izy. Matetika dia miteraka fahafatesana izany vorika izany. Tsara homarihina fa amin' ny antoandro ny mpamosavy dia tsy misy hanavahana azy amin' ny olona tsotra. Nomelohin' ny fiarahamonin' ny Ntaolo ny mpamosavy ka anisan' ny fitsarana ny olona iray toriana ho mpamosavy ny fampisotroana tangena.

 Ohabolana 

 "Mpamosavy malemy ka ny ao an-trano ihany no aripany."
 "Mpamosavy milevina amoron-dàlana ka mahatantesa ny valin-kitsaka."
 "Malemy tsy azo toy ny mpamosavy antitra.".
 "Ny mpamosavy mandeha alina aza misy mahita."
 "... izay to fo mpamosavy." 

 Jereo koa 

 Ombiasa
 Sampy
 Famosaviana