Sokatra

Voatsinjata telo araka ny mahazatra ny sokatra:

 ny sokatra an-tanety (Testudinidae: misy karazana 70 eo ho eo);
 ny sokatra an-dranomamy (Geoemydidae sy Emydidae: misy karazana 260 eo ho eo), ary
 ny sokatra an-dranomasina (Chelonioidea: misy karazana 7).

Manatody ny sokatra ary isaky ny 10 ka hatramin'ny 12 volana ny fanatodizany. Mitombo haingana aloha ny sokatra mbola kely, avy eo mihamiadana izany fitombony izany. Arakaraka ny karazany dia misy ny sokatra tsy mihinana afa-tsy zavamaniry, sy ny mpihinan-kena na mihinan-trondro, ary ny mpihinana karazan-tsakafo maro. Misy ny karazan-tsokatra izay mampiditra ny lohany any anaty harany amin'ny alalan'ny fampiforetany ny vozony ho toy ny "S" (ambony ambany) sy ireo izay mampitsivalana ny vozony miankavanana na miankavia.

Tamin' ny volana Desambra 2019 dia fianakavian-sokatra miisa 14 no mitsinjara amina vondron-karazana miisa 86 sy karazana miisa 343. Ankoatra ny faritry ny tendrontany dia miparitaka amin'ny ampahany betsaka amin' ny Tany ireo biby mangatsia-dra ireo ary afaka miaina any amin' ny toeram-ponenana tena samy hafa. Atahorana ho lany tamingana ny 42% amin' ireo karazana ireo, noho ny fahapotehan' ny toeram-ponenany na noho ny fihazana tafahoatra. Amin' ireo tranga roa ireo dia tena mavesa-danja ny asan' ny olombelona, na dia eo aza ny fiarovana ireo biby ireo.

 Tantara 
Inoana ho tamin' ny fotoan' ny dinôzôro, 200 tapitrisa taona tany aloha tany, no nisian' ny sokatra voalohany. Ady hevitra be ny momba ny tena razambeny marina. 

 Fiarovana 
Ny ankabeazan' ny sokatra dia arovana, koa amin' ny ankapobeny dia tsy azo atao ny miompy, mividy na mivarotra sokatra, ary indrindraindrindra ny manondrana azy ireny. Any andafy dia azon' ny olona te hifandray akaiky amin' ny sokatra atao ny manatona ivon-toerana fiompiana sy fiarovana azy ireny ary mirotsaka ho mpanampy terem-panahy.

Misy fifanarahana CITES natao tany Washington mitanisa ny karazan-tsokatra tsy azo avarotra. Sazy mafy no setrin' ny fandikana izany fitsipi-pifehezana izany.

Ny fahalotoan' ny tontolo iainana, ary singanina manokana amin' izany ny ateraky ny harona plastika, eo koa ny fampiasana harato ary ny fiovan' ny toetany no antony voalohany mahalany tamingana ny sokatra.

 Sakafo 
Maro samihafa ny sakafon' ny sokatra, arakaraka ny karazany. Ny sasany mihinana zavamaniry, ny hafa mihinana nofom-biby, misy koa ny sady mihinana zavamaniry no mihinana nofom-biby.

Amin' ny ankapobeny dia mihinana zavamaniry ny sokatra an-tanety: ravinkazo na voankazo samihafa, mety hiampy sifotra koa indraindray. Tsy tokony homena hena, nofon-trondro, sakafon' alika na sakafon-tsaka, paty, vary, mofo na ronono izy ireny; hohaniny soa aman-tsara ireny kanefa tena mety hanimba ny fahasalamany (mampiova endrika ny harany, mampihena ny fahelam-piainany...).

Ny sokatra an-drano indray anefa dia sady mihinana zavamaniry no mihinana nofom-biby ihany koa. Matetika dia amin' ny fahatanorany izy no mihinan-kena ary avy eo manjary mizatra zavamaniry arakaraky ny fandrosoan' ny taonany.

 Tomban-taona iainana 
Marina fa ela velona ny sokatra, nefa vitsy ihany kosa ny maharitra taonjato iray. Ny salanisam-pahaveloman' ny sokatra dia eo amin' ny 50 taona eo ho eo. Anisan' ny fahela velona voarakitra ny  an' ilay sokatra atao hoe Harriet, sokatra mankadiry tany amin' ny Vondronosy Galapagos, izay naharityra 175 taona, na ny an' i Adwaita, sokatra mankadiry tao Seisly izay nolazaina fa maty tamin'ny faha-250 taonany.

 Lahy sa vavy? 
Mahatsikaiky ny hahatonga ny atodin-tsokatra sasany ho lahy na vavy: raha akotrika ao anaty fasika mangatsiatsiaka (20 °C) na mafana be (40 °C) hono ny atodiny dia miteraka sokatra vavy, nefa raha maripana antonontonony kosa dia manome sokatra lahy.

Afaka fantarina ihany koa ny sokatra lahy na vavy efa lehibe. Somary milentika ny kibon' ny lahy raha toa ka mivohitra kosa ny an' ny vavy. Sady manamora ny firaisana izany no manamora ny fanatodizana ihany koa. Ny hohon' ny sokatra lahy koa dia somary mibiloka sy lava, nefa mahitsy sy fohy kokoa ny an' ny vavy. Fanampin' izay dia lehibe kokoa ny rambon' ny sokatra lahy raha miohatra amin' ny an' ny sokatra vavy.

Ny sokatra vao foy dia tsy fantatra na lahy na vavy. Mila miandry eo amin' ny 3 na 4 taona eo vao afaka inoana ny mahalahy na mahavavy azy.

 Arribada 
Amin'ny fotoana maha-iva indrindra ny ranomasina sy ny onja dia miara-manatody ny sokatra eny amin' ny morontsiraka. Io no atao hoe arribada. 
 Fiheverana momba ny sokatra 
Amin' ny fisainana tatsinanana dia midika fahendrena, fahela velona, tsy fahafatesana, ary ny Tany ny sokatraLahatsoratra momba ny dikan'ny sokatra  nataon'ny mpikambana amin'ny Wikipédia anankiray tamin'ny taona 2004..

 Jereo koa 
 Sokatra maitso
 Sokatra hodi-dranomasina

 Sehatra momba ny sokatra eto Madagasikara 
  Vermisste Landschildkröten (Eva Knon) - Sehatra an' i Eva Knon, momba ny fiompiana sokatra eto Madagasikara (amin' ny teny alemanina)

 Sehatra miteny anglisy 
 University of Canberra, Australia  - Ny sokatra sy biby ao Aostralia.
 Melissa Kaplan - Fiompiana sokatra.
 Tess Cook  - tortues-boîtes (Terrapene, Cuora...)
 British Chelonia Group - Fikarakarana ny sokatra
 Carapax - The European Center for Chelonian Conservation
 Mysty Corton's Care Centre  - Mpiompy sokatra aty Afrika
 World Chelonian Trust - Fikambanana amerikana tarihin'i Darrell Senneke.
 Herbert Becker  - Fiompiana ny sokatra an-drano (Clemmys, Sternotherus, Heosemys, Mauremys, Emys et Cuora)
 DGHT  - 
 GCTTS - Gulf Coast Turtle and Tortoise Society
 Homopus Research Foundation  - Fikarohana sy fitandrovana ny Homopus
 DiamondBack Terrapins  - momba ny Malaclemys terrapin
 NTTS  - The National Turtle & Tortoise Society, fikambanan'ny mpankafy Geochelone (Centrochelys) sulcata, amerikana 
 The New York Turtle and Tortoise Society - Fikambanana nytts miaro ny sokatra
 Mike Pingleton's Geochelone carbonaria - Fiompiana Geochelone carbonaria iandraiketan'i Mike Pingleton (World Chelonian Trust)
 Hatchling Haven  - Takelaka sex cam manokan'i Darrell Senneke, talen'ny World Chelonian Trust
 Foundation Turtle  - Stichting Schildpad any Holandy
 European Studbook Foundation - Vondrona iombonan'ny mpiompy sokatra any Eoropa, miaro ny karazany mba tsy ho lany tamingana
 Sulcata Station  - Fanabeazana Geochelone (Centrochelys) sulcata
 American Tortoise Rescue - Fikambanana amerikana ahafahana miompy sokatra (ho an'ny mpikambana ihany, mariho tsara fa arahin'ny fikambanana maso akaiky ireo sokatra !)
 CTTC - California Turtle and Tortoise Club
 Tortoise Trust - Fikambanana anglisy ny Tortoise Trust
 The Tortoise Reserve  - Firaisamben'ny mozea, zoos, fikambanana miaro ny sokatra eran-tany.
 TSA - Turtle Survival Alliance, mpiara-miombon'antoka amin'ny UICN ho fiarovana ny sokatra sy ho fampiroboroboana ny teknikam-piompiana azy

 Sehatra amin' ny teny alemanina 
 "Cuora amboinensis Kamaroma", Rui Pessoa,2007, Lisbon, Portugal

 Faszination Schildkröten (Stefan Kundert)  - Fiompiana Geochelone carbonaria

 Andreas Hennig  - Fiompiana zavamananaina mivelona anaty rano
 Herbert Becker - Fiompiana sokatra mivelona anaty rano (Clemmys, Sternotherus, Heosemys, Mauremys, Emys et Cuora)
 DGHT - Deutsche Gesellschaft für Herpetologie und Terrarienkunde 
 Fritz Wüthrich  - Fiompiana Emys orbicularis (cistude)
 Geochelone (Marion Minch)  - Fiompiana Geochelone elegans, Geochelone pardalis, ary Geochelone carbonaria
 ISV - Fikambanana Internationale Schildkröten Vereinigung
 Fredi Lupedi - Fiompiana Testudo boettgeri
 Nabeulensis (Eva Knon) - Fiompiana Testudo (Furculachelys) nabeulensis
 Susanne et Gerd Vogt -  Fiompiana Testudo porno chat boettgeri
 Daniel Rädiker - Fiompiana sokatra (mety ahitana olana kely ny sary)
 Dominik Müller -  Fiompiana Testudo hermanni, hercegovinensis, graeca ary marginata
 Helmut Beck - Fiompiana sokatra
 SFO - Fikambanana livesex  otrisianina Schildkrötenfreunde Österreichs
 SIGS - Fikambanana erotik cams soisy Schildkröten-Interessengemeinschaft Schweiz
 Sternotherus (Herbert Becker) - Fiompiana Sternotherus (misy sary maro)
 Eva Knon - Fiompiana Mobile Webcam Testudo hermanni (sy boettgeri), Testudo (Agrionemys) horsfieldii, ary Pyxis arachnoides
 Villa Testudo - Fikambanan'i Gerhard Eger SexCams momba ny fiompiana Testudo
 Xaver Wapelhorst -  Fiompiana sokatra an-drano
 Landschildkröten 

 Sehatra amin' ny teny italiana 
 Tartaruga palustre Emys orbicularis  - Fiompiana cistudes
 Testudo marginata  - Fiompiana Testudo marginata any amin'ny sisin'i Mediteranea any Eoropa
 Testudo hermanni Site - Fiompiana Testudo hermanni
 Tarta Club Italia  - Fiompiana sokatra. Famaritana maro momba ny karazan-tsokatra
 Henodus Chelyops  Sehatra feno sary : Karazam-biby, fanadihadiana, tranga vitsy, kolokolo, sary manaitra, sns…
 TartaPortal - Tokontanibe momba ny sokatra tsy dia
 Il mondo delle tartarughe - Fiompiana Testudo
 Tartarughe.org - Fiompiana Testudo hermanni (Tortue d'Hermann)
 Sehatra amin' ny teny espaniôla 
 Tortugamania  - Fiompiana Trachemys scripta elegans. 

 Sehatra amin' ny teny neerlandey 
 Stichting Schildpad  - 
 Stichting Sexcams

 Schildpaddencentrum - Ivon-toerana Alphen aan den Rijn
 Hildamania  - Sehatr'i Hilda momba ny fiompiana Geochelone carbonaria
 Sehatra momba ny lalàna 
 Ny lalàna frantsay momba ny sokatra Sehatra ofisialy frantsay
 sur le site FFEPT
 Lalàna, hita tao amin'ny sehatr'i Jacques Prestreau  - Jacques Prestreau, mpamorona ny lahadinika momba ny sokatra  ao amin'ny Yahoo.

 Sehatra ahitana sary ahafahana mamantatra ny karazan' ny sokatra iray 
 Mike Pingleton
 Mike Pingleton (sary hafa) 
 Fritz Wüthrich 
 Henodus Chelyops 

 Sehatra momba ny fiarovana ny sokatra an-dranomasina 
 Chelon  - Fandaharan'asa italiana momba ny fikarohana sy fiarovana ny sokatra an-dranomasina ny CHELON Marine Turtle Conservation and Research Program
 EuroTurtle 21c  - Tetikasa eoropeana
 Medasset - Mediterranean association to save the sea turtles. Tetikasa lehibe eoropeana momba ny fiarovana ny sokatra an-dranomasina any Meditaranea
 Lisitr'ireo organisations eoropeana miaro sy mikajy ny sokatra an-dranomasina 
 Seaturtle.org Fikambanana amerikana manome angona amin'ny Internet ho an'ny organisma manao fikarohana momba ny sokatra an-dranomasina, na miaro azy
  Turtle Foundation 
  Turtle Foundation  
 Cayman Turtle Farm fiarovana sokatra an-dranomasina ao amin'ny nosy Cayman
 Turtle Trax Ivon-toerana fiarovana sokatra an-dranomasina ao Hawaii

 Ny krizy lehibe mahazo ny sokatra any Azia 
 ATCN - Asian Turtle Conservation Network
  World Chelonian Trust - takelaky ny World Chelonian Trust momba ny krizy mahazo ny sokatra any Azia, ahiana ho lany tamingana haingana
 NYTTS - New York Turtle gay cam and Tortoise Society
 NYTTS Spécial Vietnam  -  Cuc Phuong Conservation Project & New York Turtle and Tortoise Society

 Sehatra hafa 
 Kisary momba ny firafitry ny sokatra , ny atiny  na ny karany 
 Sary  .  .  mihetsika, sokatra nalaina tany amin'ny Ranomasina Mena, tao Charm el-Cheikh]
 [Sary sy karatra postaly
  TurtleShop Sary sy karatra postaly
  TurtleShop  Sary sy karatra postaly

 Loharano sy fanamarihana 
Sokajy:Biby