आचेह

आचेह; (आचेली: आचे ([ʔaˈtɕɛh]); Jawi: اچيه‎; Dutch: Atjeh or Aceh) इन्डोनेसियाक एक प्रदेश छी। ई सुमात्रा टापुक उत्तरी भागमे  रहल अछि । आचेहक राजधानी सहर बन्द आचेह  छी। 
ई प्रदेश भारतक अन्डामान तथा निकोबार टापु नजदिक रहल अछि। ई दुई टापु आ आचेहक बिचमे  अन्डामान समुद्र रहल अछि। आचेह मुस्लिम बाहुल्यता भेल  प्रदेश छी। ई प्रदेशमे  मुस्लिम समुदायक जनसङ्ख्या प्रतिसत इन्डोनेसियाभरमे  सबसँ बहुत रहल अछि । हिमरक  मुस्लिमसभ ओसभक कठोर परम्परा तथा कानुनक रूपमे  चिनिएल  सरिया पालना करै केने अछि ।Map of areas with Sharia influence in law.

ई क्षेत्रमे  १० फरक-फरक समुदायक आदिवासी जनजातिसभ बसोबास करैत अछि। ई मध्ये सबसँग बहुत करीब ८०-९० प्रतिसत जनसङ्ख्या आचेली लोगसभ अछि। आचेहके  इन्डोनेसियामे  मुस्लिम समुदायक फैलावट सुरु भेल  स्थानक रूपमे  लेइत अछि।How An Escape Artist Became Aceh's Governor , Time Magazine, 15 February 2007 तहिना दक्षिणपूर्वी एसियामे  मुस्लिमसभक फैलावटक लेल  मुख्य भुमिका निर्बाह केने छल । आचेहमे  ओ समयमे रहल  फन्सुर तथा लमुरी राज्यमे  सन् १२५० सँ मुस्लिमसभ पुगल छल । सत्रौँ सताब्दीक सुरुवातदिश मुस्लिम राज्य आचेह (आचे सल्तनत) मलाक्का स्ट्रेट क्षेत्रक सबसँ धनि, शक्तिशाली तथा विकसित देशक रूपमे  चिनैत छल । आचेह एेतिहासिक रूपमे  स्वतन्त्र आ बाह्य शक्तिसँग डटेर सामना करैल सफल भेल छल । आचेहसभ डच साम्राज्यवादी मात्र नै भऽ इन्डोनेसियाली सरकारसँग सेहो राजनितिक स्वतन्त्रता कायम राखैल  सफल छल।

आचेहमे  प्रचुर मात्रामे  खनिज तेल तथा प्राकृतिक ग्यासक खानिसभ रहल अछि । कुछ ई क्षेत्रमे  विश्वक सबसँ बहुत प्राकृतिक ग्यासक भण्डारण रहल  तथ्य अगा सारने अछि । इन्डोनेसियाका अन्य भूभागसभक तुलनामे  ई क्षेत्रक लोगसभ धार्मिक रूपमे  कट्टर भेल पावैत अछि। सन् २००४ मे  हिन्द महासागरमे आएल भूकम्प आ विनाशकारी सुनामीक इपिसेन्टरसँ सबसँ नजिकक स्थान आचेह छल। उक्त प्राकृतिक विपत्तिका कारण ई प्रदेशक पश्चिमी किनारामे बहुत विनाश भेल छल । भूकम्पपछा आएल  सुनामीक कारण बेपत्ता या मृत्यु भेल  इन्डोनेसियालीसभक सङ्ख्या करीब एक लाख सत्तरी हजार पुगल छल । एहि प्राकृतिक प्रकोपक कारणसँ स्वतन्त्र आचेहक माग करैत इन्डोनेसियाली सरकारसभ हतियार  युद्ध करै रहल  समूह सरकारसँग वार्तामे  आउवल  वातावरण तयार भेल छल । फलस्वरूप सन् २००५ मे करीब २९ वर्षसँ युद्ध करै रहल  गेराकान आचे मेर्देक (गाम) समूह इन्डोनेसियाली सरकारसँग शान्ति सम्झौता केलक।
सन्दर्भ सामग्रीसभ

बाह्य जडीसभ
एहो सभ देखी

श्रेणी:इन्डोनेसिया