रोहतक

रोहतक () भारतक राज्य हरियाणाक रोहतक जिलाक मुख्यालय आ एक शहर छी । ई राष्ट्रिय राजधानी दिल्लीसँ  उत्तर पश्चिममे आ दिल्ली सिमानासँ मात्र ४०-४५ किमीमे अछि । रोहतक राज्य राजधानी चण्डीगढसँ  दक्षिणमे एनएच १०पर अछि । रोहतक राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र अन्तर्गत आबैत अछि, जे भौतिक भवन निर्माण विकासक लेल एनसिआर योजना बोर्डसँ राहत व्याज पाबैत अछि आ रोहतक जिलाके सोझ फाइदा पहुँचाबैत अछि ।http://timesofindia.indiatimes.com/india/Muzaffarnagar-in-UP-may-be-newest-addition-to-NCR/articleshow/47570805.cms

सन् २०११ मे भेल भारतक जनगणना अनुसार रोहतक हरियाणा राज्यक छअम सभसँ बेसी जनसङ्ख्या भेल शहर छी । रोहतकक जनसङ्ख्या ३,७४,२९२ अछि आ एकर साक्षरता दर ८४.०८ प्रतिशत अछि ।

इतिहास
कहल जाइत अछि कि पहिने रोहतासगढ़ (रोहतासक किला) कहल जाइवला रोहतकक स्थापना एक पम्वार राजपूत राजा रोहतासद्वारा कएल गेल छल । एतय सन् ११४० मे निर्मित दीनी मस्जिद छी । नजदिकी खोकरा कोटक खुदाईसँ बौद्ध मूर्तिसभक अवशेष मिलल अछि ।

दक्षिण पञ्जाबक ई अति प्राचीन नगर छी । एकर उल्लेख महाभारत सभापर्वमे प्रसङ्ग नकुलक पश्चिम दिशाक दिग्विजयक अछि जे निम्न प्रकार अछि:-

'ततो बहुधनं रम्यं गवाढ्यं धनधान्यवत्, 
कार्तिकेयस्य दयितं रोहितकमुपाद्रवत्, 
तत्र युद्धं महच्चासीच्छूरैर्मत्तरमूरकैः'

ई प्रदेशक एतय बहुत उपजाउ बताओल गेल अछि तथा ओहिमे मत्तमयूरक निवास बताओल गेल अछि, जकार इष्टदेव स्वामी कार्तिकेय छल । याह प्रसङ्गमे एकर पश्चात शेरीषक (वर्तमान सिरसा) क उल्लेख अछि । उद्योग पर्वमे सेहो रोहितकक कुरुदेशक सन्निकट बताओल गेल अछि- दुर्योधनक सहायतार्थ जे सेनासभ आएल छल, ओ रोहतकक नजदिक रुकल छल-

'तथा रोहिताकारण्यं मरुभूमिश्च केवला, 
अहिच्छत्रं कालकूटं गंगाकूलं चं भारत'

रोहतक लग ओहि समय वन प्रदेश रहल होइत, जकरा एतय रोहिताकारण्य कहल गेल अछि । 

 भूगोल 
रोहतक नगर स्थिति : २८°५४' उत्तर अक्षांश तथा ७६°३८' पूर्वी देशान्तरमे अवस्थित अछि । ई रोहतक जिलाक नगर छी, ई नगर सन् १८२४ मे एक ब्रिटिश जिलाक मुख्यालय बनल छल । दक्षिणवर्ती सैकत पहाड़िसभसँ नगरक मध्यमे स्थित श्वेत मस्जिद आ पूर्वमे स्थित भव्य दुर्ग अत्यन्त मनोरम लागैत अछि । दिल्लीसँ ४४ माइल उत्तर पश्चिम स्थित रोहतक, उत्तरी रेलवेक एक स्टेशन अछि ।

 उद्योग आ व्यापार 
रोहतक अनाज आ कपासक प्रमुख बाजार अछि । एतय उद्योगिक गतिविधिसभमे खाद्य उत्पाद, कपासक ओटाई, चीनी आ बिजलीक करघा पर बुनाईक काम उल्लेखनीय अछि ।

 शिक्षण संस्थान 
रोहतकमे महर्षि दयानन्द विश्वविद्यालय अछि, जाहिमे सम्बद्ध अनेक महाविद्यालयसभमे जिबी आयुर्वेदिक कलेज, आइसी कलेज, वैश कलेज अफ इन्जिनियरिङ्ग आ गोड ब्राह्मण डिग्री कलेज छी ।

सन्दर्भ सामग्रीसभ

बाह्य जडीसभ

 रोहतक आधिकारिक वेबसाइट 
 हरियाणा शहरी क्षेत्र 
 सरकार प्राविधिक संस्थान 

एहो सभ देखी

श्रेणी:हरियाणाक शहरसभ