फिफा विश्वकप

फिफा विश्वकप फुटबल प्रतियोगिता प्रारम्भक कथा अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासङ्घ फिफासँ जुड़ल अछि तहिने फिफाक कथा विभिन्न देशमे स्थापना भेल राष्ट्रिय फुटबल सङ्घसभक विकाससँ जुड़ल अछि । सन् १८६६ मे विश्वक पहिल राष्ट्रिय फुटबल सङ्घक रूपमे इङ्गल्यान्ड फुटबल एसोसिएसन (एफए) गठन भऽ गेल छल । किछ वर्षबाद अन्य देशसभमे सेहो धमाधम राष्ट्रिय फुटबल सङ्घसभक स्थापना होमए लागल । अहिना फुटबल खेल आ ओकर राष्ट्रिय सङ्घसभक विस्तार भऽ गेलाक बाद एकटा अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल सङ्घक आवश्यकता सर्वत्र महसुस होमए लागल । अहि जरुरतक निकास खोजवाक क्रममे फ्रान्स, बेल्जियम, नेदरल्यान्ड्स, डेनमार्क, स्पेन, स्वीडेन आ स्विजरल्यान्ड समेत सात देशक प्रतिनिधि फ्रान्सक राजधानी पेरिसमे जम्मा भेल  । अहि सभाद्वारा २९ मई १९०४ मे फुटबलक सर्वोच्च संस्था अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासङ्घ -फेडरेसन इन्टरनेशनल डे फुटबल एसोसिएसन, फिफाक औपचारकि गठन केलक । इङ्गल्यान्ड दुई वर्षबाद फिफा सदस्य बनल  । एकरबाद आर बहुतेक देशसभ सेहो एकर सदस्य होमएक क्रम चलल, जे अखनो जारी अछि । अखन दुई सय सँ बेसी देश फिफा सदस्य अछि । नेपाल सन् १९७० मे फिफाक पूर्ण सदस्य बनल छल ।

विश्वकप फुटबल प्रतियोगिताक आरम्भक श्रेय आधुनिक ओलम्पिक खेलकुद प्रतियोगिताक सफल सुरूवातके जाइत अछि । सन् १९०० मे भेल दोसर ओलम्पिक खेलकुदमे फुटबल पहिल बेर समावेश कएल गेल छल । ओलम्पिक फुटबलक सफलतासँ उत्साहित भऽ फिफा पदाधिकारीसभ अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता ओलम्पिकक घेराभितर सीमित नै राखैक निष्कर्ष निकाललक । वार्ता आरम्भ भेलाक बाद अन्ततः २६ मई १९२८ मे बैसल फिफा एम्स्टर्डम कङ्ग्रेसद्वारा युगान्तकारी निर्णय कएल गेल, जाहिमे हरेक चारि-चारि वर्षक अन्तरालमे फिफा सदस्य देशसभ बीच विश्वकप प्रतियोगिता आयोजना आरम्भ केनाए आ पहिल विश्वकप सन् १९३० मे करेबाक निचोड़ निकालल गेल । ताहि स्वरूप ओकर एक वर्षक बाद, सन् १९२९ कऽ बार्सिलोना फिफा कङ्ग्रेस ई ऐतिहासिक जिम्मेवारी पूरा करवाक दायित्व उरूग्वेके प्रदान केलक । फलस्वरूप, राजधानी मोन्टेभिडियोमे एक लाख दर्शक क्षमताक नवनिर्मित रङ्गशाला स्टेडियम डेल सेन्टेनारियोमे १३ जुलाई १९३० मे फ्रान्स आ मेक्सिकोबीच पहिल विश्व कपक पहिल म्याच विधिवत् उद्घाटन खेलक रूपमे सम्पन्न भेल छल । 

पहिल विश्वकप आयोजना होमएत काल फिफा सदस्य देश सङ्ख्या कूल ४१ छल । विश्वकप फुटबलसभ सँ बेसी देखल जाइवाला खेलकुद छी ।Tom Dunmore, Historical Dictionary of Soccer, page 235, quote "The World Cup is now the most-watched sporting event in the world on television, above even the Olympic Games."Stephen Dobson and John Goddard, The Economics of Football, page 407, quote "The World Cup is the most widely viewed sporting event in the world: the estimated cumulative television audience for the 2006 World Cup in Germany was 26.2 billion, an average of 409 million viewers per match."Glenn M. Wong, The Comprehensive Guide to Careers in Sports, page 144, quote "The World Cup is the most-watched sporting event in the world. In 2006, more than 30 billion viewers in 214 countries watched the World Cup on television, and more than 3.3 million spectators attended the 64 matches of the tournament."

इतिहास

नतिजा
वर्षआयोजकविजेतास्कोरउप-विजेतातेसर स्थानस्कोरचारिम स्थानटिम सङ्ख्या१९३०  विवरण४–२१३१९३४  विवरण२-१ ३-२१६१९३८  विवरण४-२४-२१६/१५१९५०  विवरण१६/१३१९५४  विवरण३-२३-११६१९५८  विवरण५-२६-३१६१९६२  विवरण३-११-०१६१९६६  विवरण४-२ २-११६१९७०  विवरण४-११-०१६१९७४  विवरण२-११-०१६१९७८  विवरण३-१ २-११६१९८२  विवरण३-१३-२२४१९८६  विवरण३-२४-२ २४१९९०  विवरण१-०२-१२४१९९४  विवरण०-० (३-२पे)४-०२४१९९८  विवरण३-०२-१३२२००२  विवरण आ २-०३-२३२२००६  विवरण१-१ (५-३पे)३-१३२२०१०  विवरण१-० ३-२३२२०१४  विवरण१-० ३-०३२२०१८  विवरणभविष्य प्रतियोगिताभविष्य प्रतियोगिता32
अ.स.: अतिरिक्त समय बाद
पे: पेनाल्टी शुटआउट बाद

सन्दर्भ सामग्रीसभ

टिप्पणी

बाह्य जडीसभ

एहो सभ देखी

श्रेणी:फिफा विश्वकप