Bahasa Ot Danum

Bhâsa Ot Danum iyâ arèya bhâsa sè tamaso' dâlem golongan Austronesia sè èghunaaghi sareng orèng Ot Danum Dayak è Kalimantan Tengnga bân Bârâ', Indonesia. Bhâsa panèka ampon tombu bân èkembhângaghi èbârengngè kaodhi'ân orèng Ot Danum Dayak sè èpadhâddhi è cekungan songay bân pedalaman, sè dhâddhiyâghi bhâsa panèka èkabâ' èkabâli'i sareng sistem sosial, adat istiadat, bân pamangghi dhunnya orèng sè aghuna'aghi.

È dâlem kaodhi'ân sabbhân arè, bhâsa Ot Danum èghunaaghi mènangka sarana komunikasi otabâ bhâsa è dâlem keluarga bân komunitas tradisional, bân aghâdhui peran penting mènangka penanda identitas budaya. Bhâdhâna aropaaghi bâgiyân dâri kasogiyân bhâsa Kalimantan bân aghânḍhu'aghi keragaman bhâsa ḍâèra sè bâdâ è Indonesia, sè kodhu èpèyara bân èpèyara.

 Bâbâthek 
Bhâsa Ot Danum ghâpanèka bânnya' bhâsana, è antarana Ot Balawan, Ot Banu'u, Ot Murung, Ot Olang, Ot Tuhup, Sarawai, Dohoi, Ulu Ai', Sebaung, Kadorih, bân Kuhin. Dialek-dialek panèka umumna saleng èpahami, sanajân tingkatan èpahami acem-macem tagantong dâri jarak geografis bân intensitas interaksi antar penutur. Keragaman panèka ècerminaghi dâri dinamika sosial bân pola pemukiman masyarakat Ot Danum Dayak, sè èsebar è sabâbhân pedalaman Kalimantan.

Sacara leksikal, bhâsa Ot Danum nojjhuaghi semma'na dâ' bhâsa Dayak laènna, akadhi Siang (kalabân ra-kèra 70% kesamaan), Kohin (sekitar 65%), bân Ngaju (sekitar 50–60%). Kesamaan panèka mamastheaghi posisi bhâsa Ot Danum è dâlem jaringan bhâsa Dayak è Kalimantan Tengnga bân Bârâ', sambi noddhuaghi jhâjhârbâ'ân bân asal-usul bhâsa sè saleng nyambung. Bânnya'na penutur Ot Danum èparkiraaghi ra-kèra 96.000 orèng, sè dhâddhiyâghi bhâsa daerah konci dâlem membentuk jati diri budaya Dayak è Kalimantan. Bhâsa panèka bhunten namong mènangka sarana komunikasi namong jhughân èkabâliaghi sareng praktek-praktek tradisional, akadhi kaparcaja'an leluhur, mitologi lokal, bân ritual tradisional sè ètoronaghi dâri generasi ka generasi.

Dhalem konteks pelestarian, acem-macem usaha ampon elampa’agi kaangguy ajaga katerrossa’an basa Ot Danum e tengnga modernisasi. Sala sèttong usaha panèka terjemahan teks-teks agama, akadhi Alketab, dâ' Ot Danum (contona, dialek Uud Danum), sè aghâdhui peran penting dâlem dokumentasi, standarisasi sè terbatas, bân transmisi bhâsa ka generasi ngodâ.

 Conto oca' 
È dâlem pangangghuy sabbhân arè, bhâsa Ot Danum aghâdhui pan-bârâmpan oca' kosa kata dasar sè ècerminaghi dâri kaodhi'ân bân lingkungan orèng sè aghuna'aghi. Pan-saponapan oca’ se umum eguna’agi enggi paneka “ulun” artena “sengko’,” “danum” artena aeng, “rupou” artena bengko, ban “ngorih” artena nom-enoman. Kosa kata panèka serrèng ètemmoè è dâlem parcakapan sabbhân arè bân abhânto landhu' sè penting ghâbây komunikasi è antara anggota komunitas Ot Danum Dayak.

Kalabân kamajuan tèknologi bân ètambâi kasadaran dâ' pelestarian bhâsa lokal, bânnya' sumber online, akadhi kamus digital bân aplikasi pangajharan, samangkèn èsediaaghi kaangghuy nolong proses pangajharan bhâsa Ot Danum. Kabâdâ'ân media digital panèka aghâbây lebbi ghâmpang ghâbây generasi ngodâ, para peneliti, bân masyarakat umum kaangghuy ajhâr bân ajaga bhâsa panèka, mastèaghi kelangsungan odhi'na è tengnga obâ'ân sosial bân modernisasi.

 Sombher