Agatha Christie

Dame Agatha Mary Clarissa Christie, Lady Mallowan (nyama prabhânna: Miller; 15 Sèptèmber 1890 - 12 Jânuwari 1976), panèka panolès kabhângsa'an Inggris sè èkennal karana 66 novel detektif bân 14 kompolan carèta panḍâ' sè ètolès, khusussa sè acarèta tentang detektif fiktif Hercule Poirot bân Miss Marple. Agatha saccara lowas èyangghep mènangka sala sèttong panolès sengnger, khusussa ḍâlem genre misteri.

 Riwayât Kaoḍi'ân 

 Bâkto ghi' kènè' bân ngoḍâ (1890-1907) 
Agatha lahèr è tangghâl 15 Sèptèmber 1890 ḍâri kalowarga soghi è Torquay, Devon. Agatha panèka ana' bungso ḍâri tello' satarètanan sè lahèr ḍâri pasangan Frederick Alvah Miller bân Clarissa Margaret.

Agatha sanget lèbur maca sajjhâk ghi' kènè'. Sè palèng èkènga'è panèka Agatha maca buku na'-kana' sè ètolès sareng Mary Louisa Molesworth bân Edith Nesbit. Nalèkana abâk rajâ omorra, Agatha aobâ ka karjâ ḍâri Edward Lear bân Lewis Carroll. Mènangka na'-kana' ngoḍâ, Agatha lèbur maca karyana Anthony Hope, Walter Scott, Charles Dickens, bân Alexandre Dumas. È April 1901, nalèkana Aghata omor 10 taon, Agatha nolès puisi lu-ghâlluna sè ajuḍul The Cowslip.

 Karjâ 
Sala sèttong karjâ fiksi sè ètolès Agatha panèka  Misteri in Styles. Buku ghânèka aropa'aghi buku lu-ghâlluna sè ètolès Agatha bân rilis è taon 1920 bân ngennallaghi detektif Hercule Poirot èterrossaghi sareng Sophie Hannah kalabân karjâna sè ajuḍul The Monogram Murders, Closed Casket, bân The Mystery of Three Quarters. Sa'amponna aon-taon, Agatha tobuk kalabân Poirot, akadhi sè èrassa'aghi Conan Doyle ḍâ Sherlock Holmes. È ahèr taon 1930-an, Agatha nolès ḍâlm buku arè'enna jhâ' Agatha ngangghep Poirot "ta' tertahankan", bân è taon 1960-ân Agatha arassa Poirot panèka "orèng sè egosentris". Ta' akadhi Conan Doyle, Agatha ta' kasokan matè'è detektif sè ètolès nalèkana ghi' kalonta.

 Sombher