Al-Mu'tashim

Abū Isḥāq Muḥammad bin Hārūn ar-Rasyīd (bhâsa Arab: أبو إسحاق محمد بن هارون الرشيد; Oktober 796 – 5 Januwari 842), lebbi èkennal kalabân nyama al-Muʿtaṣim biʾllāh (المعتصم بالله, artèna  'salèrana sè nyarè parlindungan ka Allah'), panèka khalifah Abbasiyah ka bâllu', sè marènta dâri taon 833 kantos sèdhâna è taon 842. Al-Ma'mun sèdhâ è kampanye è bulân Agustus 833. Mèlana ḍâri ghânèka, al-Mu'tasim èyangka' mènangka sè aghentè'è. Al-Mu'tasim nerrossaghi bânnya' kabijaghânna tarètanna, kalabân sokongan kowat ḍâri kapala qādī, sè anyama Ahmad bin Abi Du'ad, salèrana terros majhâlân doktrin Islam rasionalis Mu'tazilisme bân nerrossaghi kabijaghân miḥnah.El-Hibri, Tayeb (2011-12-01). "Ṭabar's Biography of al-Mu῾taṣim. The literary Use of a Military Career" (dâlem bhâsa Jerman). 86 (2): 187–236. doi:10.1515/ISLAM.2011.020. ISSN 1613-0928.

Salèrana panèka pottra bungsona Khalifah Harun ar-Rasyid (m. 786–809), dhâddhi kasohor bâkto salèrana aghâbây pasukan pribadi sabâgiyân rajâ ḍâri tentara Turki (ghilmān, okara tongghâllâ: ghulām). Hal ka'dinto sanget aghuna ka tarètan sambhungnga, Khalifah al-Ma'mun, sè  madhâddhi al-Mu'tashim bân pangawal Turki alako ghâbây mapaḍâ kalompo' kapentingan kowat laènna è Naghârâ, tor aghuna'aghi orèng-orèng ka'disaa' ḍâlem kampanye alabân pangrosak tor Kakaisaran Bizantium. 

Maskè sacara pribadi ta' lèbur ka kagiyadhân sastra, al-Mu'tashim ghi' arabât budhâjâ ilmiyah sè èmolaè è pamarènta'anna al-Ma'mun. Kalabân cara laèn, pamarènta'anna nandhâi momen penting è sajârâ Islam, kalabân bâdâna  rèzim anyar sè musattaghi è militèr, bân khusussâ pangawal Turki-na."Al-Mu'tasim Biography | Pantheon". pantheon.world (dâlem bhâsa Inggris). Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 6 September 2025. Èaksès tangghâl 21-01-2026

Kabangkidhân Bhângsa Turki akhèrra dhâddhi mas'alah sè èkennal kalabân 'Anarki è Samarra' bân dhâddhi sebbhâb ghâgghârâ pamarènta'an  Abbasiyah è partengnga'an abad ka-10, tapè sistem aḍhâsar ghulām sè èresmiyaghi sareng  al-Mu'tashim bhâkal èkala' sacara luwas è sadhâjâna dhunnya Muslim.Aboul-Dahab, Karim. "An Insights in to the Political and Economic ties between Türkiye and the Arab States". SSRN. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 16 Mei 2025. Èaksès tangghâl 21-01-2026

Pamarènta'anna al-Mu'tashim ètandhâi sareng paperrangan sè ros-terrosan. Ḍuwâ' kampanye internal otama pamarènta'an panèka alabân pangrosaghân Khurramiyah sè ampon abit lama ḍâri Babak Khorramdin è Adharbayjan, sè ètekkan sareng al-Afsyin è taon 835–837, bân alabân Mazyar, pamarènta otonom Tabaristan, sè ampon atokar sareng gubernur Thahiriyah è Khorasan bân dhâddhi pangrosak. Tor para jenderalla mimpin perrang alabân pangrosaghân internal, al-Mu'tashim dhibi' mimpin tong-sèttongnga kampanye èksternal otama è periode kasebbhut, è taon 838 alabân Kakaisaran Bizantium. Pasukanna makala  Kaisar Theophilos bân ma'ancor kottha Amorium. Kampanye Amorium èsebbar luwas, bân dhâddhi ḍhâsar propaganda khalifah, sè makowat rèputasi al-Mu'tashim mènangka  khalifah sè ajuwang."al-Mu'tasim". brown.edu. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 16 Mei 2025. Èaksès tangghâl 21-01-2026

 Sombher-sombher