Traḍisi Dugderan

Traḍisi Dugderan panèka traḍisi ommat Islam è kotta Semarang ka'angghuy ngambâ' bulân Romaḍân (bulân pasa) sè ampon bâḍâ sajjhâk taon 1881. Traḍisi panèka dhâddhi bâgiyân ḍâri bhudhâjâ masyarakat è ka'ḍissa, kalabân nyama "Dugderan" sè èpondhut ḍâri monyèna bheddhuk "dug-dug" bân sowarana meriam "der" mènangka pètandhâ bulân romaḍân bhâkal èmolaè. 

 Sajhârâ 
Dugderan dhâddhi bhudhâjâ masyarakat Semarang sajjhâk taon 1881 sè lu-ghâlluna èkennallaghi sareng Bupati Raḍèn Mas Tumenggung Aryo Purboningrat. È masa ghânèka, masyarakat ghi' ta' anḍi' berta sè langsong teppa' ka'angghuy kaonèngè bilâ awwâl romaḍân. Mènangka jhâlân kalowar, bupati abherri' pangomoman resmi sè ètandhâi kalabân mokol bheddhuk bânnya'an 17 kalè bân ngocol meriam bânnya'an 7 kalè è Masjid Agung, saèngghâ lahèr istila "Dugderan". Awwâl traḍisi panèka bâḍâ mènangka osahana pamarènta ka'angghuy manyèttong parbhidhâ'ân ḍâlem nantowaghi awwâl powasa romaḍon. Sajân aobâ jhâman, dugderan sajân akembhâng dhâddhi pesta ra'yat taonan sè è awwâli kalabân pasar ra'yat bân karnaval. Sala sèttong bhâgiyân sè penting ḍâri traḍisi panèka rak-araghân sè ngangghuy kenḍara'an sè èhèyas bân partonjhughân bhudhâjâ. Traḍisi panèka è ahèrè kalabân mokol bheddhuk mènangka tandhâ resmi maso'on bulân romaḍon sarta ḍu'a areng-bhâreng mènangka areppan bân sokkor

 Paraya'an 
Neng è paraya'an dugderan, panèka acem-macem bhârâng sè èjhuwâl (akadhi sar malem) bân è jhâman samangkèn segghut bâḍâ cem-macem sponsor ḍâri sajumla industri rajâ. Maskè saka'ḍinto, bâḍâ sèttong maskot (èn-maènan) sè lako èkaè'aghi ḍâ' traḍisi panèka, sè ènyamaè "warak ngendok". Warak ngendok aropa'aghi bhârang sè èpasaropa kalabân bhâdhânna embi', cetakka naghâ, bân asèssè', sè èghâbây ḍâri dhâlubâng sè acem-macem bârna. Dugderan panèka salaèn mènangka ghâbây bur-lèburân, jhughân mènangka ḍâ'wâ Islam.

 Sombher