Saqifah Bani Sa'idah

Saqifah () klan Bani Sa'idah iyâ arèya kadhâddhiyân sè è jhâman awwâl Islam, ta' abit saellana nabbhi Islam Muhammad sèdhâ è taon 11 H (632 M). È kadhâdhiyân, pan-bârâmpan sohabhât Nabbhi ajhânjhi setia ḍâ’ Abu Bakar mènangka khalifah pertama bân penerus Muhammad. Pertemuan Saqifah panèka sala sèttong kadhâddhiyân sè palèng kontroversial è awwâl sajhârâ Islam, polana perjhânjhiyân è pertemuan panèka ta' èberri' onèng ḍâ' bânnya' sohabhât Muhammad, kalowarga sè semma' bân sè palèng kotara, Ali bin Abi Talib, sapopo bân manto. Konflik samarèna sèdhâna Muhammad ka’dinto èangghep ḍâ'-aḍâ'na so-mosona è antara umat Islam kantos mangkèn. Orèng sè narèma khilafah Abu Bakar è buḍi arè ècap Sunni, sè adukung Ali ghâbây khilafah è buḍi arè èbentuk Syiah. Kadhâddhiyân Saqifah èmolaè bâkto pamarènta'an Abu Bakar sè panḍâ', Abu Bakar ngèrèm ekspedisi ka Suriah bân perrang suku-suku sè murtad saamponna Muhammad sèdhâ. Pamarènta'anna lastarè è bâkto seda e taon 634 M.

 Catheddhân sajhârâ 
Oca' Arab Saqīfah bisa èterjemahaghi mènangka kennengngan sè ètotop sè èghunaaghi kaangghuy bhek-rembhek. Namong, istilah panèka lebbi èmaksod ghâbây kompolan khosos sè èkalampan ta' abit saellana Muhammad sèdhâ kaangghuy aperrang ghâbây penerusna.Lecomte, G. (2022). "Al-Saḳīfa". Dalam Bearman, P. (ed.). Encyclopaedia of Islam (Edisi Second). Brill Reference Online.

 Laporan 
Catheddhân-catheddhân Saqifah sè palèng laèn ètolès è paruh pertama abad otabâ salastarèna. Mangkèn masyarakat muslim èbâgi dhâddhi Sunni bân Syiah. Saèngghâ, catheddhân Sunni Ibnu Sa'd, al-Baladzuri, bân al-Tabari ècerminaghi keyakinan Sunni, è bâkto para simpatisan Syiah lebbi senneng ka pandangan Ibnu Ishaq, al-Ya'qubi, bân al-Mas'udi.Jafri, S.H.M (1979). Origins and Early Development of Shia Islam. London: Longman. Ahli sajhârâ Husayn Mohammad Jafri adhâbu jhâ' kabbhi catheddhân kodhu èsurvei kalabân tè-ngatè kaangghuy ètemmoè panjelasan sè palèng bhâgus tentang kadhâddhiyan kasebbhut.

Contona, Ibnu Sa'd anḍi' catheddhân sè cè' polemikna tentang Saqifah è ḍâlem Kitab at-Tabāqat al-Kabīr, sè nyata'aghi jhâ' Ali ta' hadir è kasebbhut. Sejarawan Syiah Husayn M. Jafri ngangghep Ibnu Sa'd panèka pelopor tèknik tolesan "alim" Sunni, sè namong abâliaghi sèpat sè palèng bhâghus ḍâri para shohabât bân ètekken laporan-laporan kontroversial tentang rèng-orèng kasebbhut. Namong, bânnya' karjâ Syiah al-Thabarsi bân al-Majlesi sè asèpat polemik bân ta' anḍi' nèlay sajhârâ.

 Mongghu Ibnu Ishaq 
Catheddhân Ibnu Ishaq sè palèng awwâl è ḍâlem Sirah Rasulullah, sè èbâḍâ'aghi polè sareng ahli sajhârâ Sunni Ibnu Hishyam, panèka catheddhân sajhârâ kapèng sèttong Saqifah sè ècapa' kantos samangkèn. Namong, Ibnu Hishām ta' aghâbây obâ'ân dâ' catatan Ibnu Ishaq tentang Saqifah akadhi sè biasana èlakoni è karya-karya laènna bâkto èdit Sīrah Rasulullah, sanajân catatan kasebbhut ètolès sareng pangarang Syiah sè jhughân èsepakati sareng mayoritas pangarang Sunni. Namong, Ibnu Hishyam ta' aghâbây obâ'ân ḍâ' catheddhân Ibnu Ishaq tentang Saqifah akadhi sè biyasana èlakonè è karjâna laènna bâkto èdit Sīrah Rasulullah, sanajjân catheddhân kasebbhut ètolès sareng pangarang Syiah sè jhughân èsepakati sareng mayoritas pangarang Sunni. Catheddhân Ibnu Ishaq panèka dhâsar ghâbây pangajhârân kontemporer tentang Jafri bân Madelung.Madelung, Wilferd (1997). The Succession to Muhammad: A Study of the Early Caliphate. Cambridge University Press. ISBN 0-521-64696-0.

È ḍâlem bukuna Ansāb al-Asyrāf, ahli sajhârâ Sunni al-Baladzuri sabâgiyân noro' tèknik tolèsan "alim" Ibnu Sa'd tapè jhughân aghâdhui bahan kontroversial tentang peristiwa Saqifah. Kontèn kontroversial è ḍâlem karjâ Syiah al-Ya'qubi ètolak sareng mayoritas sejarawan Sunni sè nyebbhut vèrsi palsu. Jafri, ngangghep karjâ al-Ya'qubi mènangka kompolan catheddhân sè berharga sè salamet ḍâri usaha-usaha tendensial mayoritas sejarawan Sunni sè ètekan otabâ èlangè pandangan sè bhân-sabbhân. Cathetan rembhek Saqifah sè ètolès sareng sejarawan Sunni al-Tabari èangghep lebbi seimbang, ta' apiha', bân lebbi rinci.

 Sombher