Bahasa Ngaju

Bhâsa Ngaju sè èkennal jhughân mènangka Bhâsa Dayak Ngaju otabâ Bhâsa Biaju, panèka bhâsa pokok sè èghâdhui sareng orèng Dayak Ngaju è Kalimantan Tengnga. Bhâsa panèka èghunaaghi è lembah songay Kapuas, Kahayan, Katingan, bân Mentaya, sè è jhâman lamba'na dhâddhi pusat pemukiman bân aktivitas sosial ghâbây orèng Dayak Ngaju.

Sacara linguistik, bhâsa Ngaju tamaso' dâ' kalompo' Bhâsa Bârâ' Dhâjâ dâri kalowarga bhâsa Austronesia. Kalabân parkiraan bânnya'na orèng sè abhâsa lebbi dâri sajuta, Ngaju panèka sala sèttong bhâsa dâèra sè andi' vitalitas sè rèlatif kuat è Kalimantan. Salaèn èghunaaghi è dâlem kaodhi'ân sabbhân arè bân upacara tradisional, bhâsa panèka jhughân ampon èpadhâddhi sèttong dâlem pendidikan formal mènangka konten lokal è sakola'an lokal, sè aghâdhui peran penting dâlem ajaga bhâsa Dayak Ngaju bân identitas budaya.

 Sejarah bân Pangangghuy 
Molaè tengnga abad ke-19, khusussa molaè taon 1858, bhâsa Ngaju ampon aghâdhui peran sè signifikan dâlem kegiatan misionaris è Kalimantan. Misionaris Bâlândhâ aghunaaghi bhâsa panèka mènangka media kaangghuy nerjemaaghi Alketab, khusussa è Kalimantan Lao' bân Tengnga. Saterrossa, Ngaju akembang dhâddhi bhâsa liturgi Gereja Injil Kalimantan (GKE), bân pagghun èghunaaghi è dâlem ibada bân kalakoan agama kantos samangkèn. Pangangghuyna sè bânnya' è dâlem pangaturan agama, pendidikan, bân budaya ampon aghâbây pemahaman sè bânnya' dâ' warga Kalimantan Tengnga, bahkan è lowar komunitas penutur asli, polana pangarona sè kuat dâlem kaodhi'an sosial lokal.

Sacara linguistik, bhâsa Ngaju aghâdhui sistem sowara sè rèlatif jhârna' bân stabil. Bhâsa panèka aropaaghi 24 fonem, è antarana lema vokal /i, e, a, o, u/ tanpa bâdâna vokal mid schwa /ə/, bân 19 fonem konsonan. Salaèn jârèya, bhâsa Ngaju jhughân bâdâ diftong, akadhi /ai/ bân /au/, sè serrèng ètemmoè dâlem kosa kata dasar. Struktur suku kata bhâsa Ngaju nojjhuaghi bânnya' pola, è antarana V, VC, CV, CVC, bân CVV, sè aberri' fleksibilitas dâlem pembentukan oca' bân karakteristik fonotaktik sè unik èbandhingaghi bhâsa-bhâsa daerah laènna è Kalimantan.

 Conto Kosa Kata 
Kaangghuy aberri' gambaran sè langkong jhârna' tentang aghuna'aghi bhâsa Ngaju è dâlem kaodhi'ân sabbhân arè, è bâbâ panèka aropaaghi contona kosa kata dasar bân setara bhâsa Indonesiana. Parbhândhingan panèka ètojjuaghi kaangghuy abhânto para maos kaangghuy ngartè parsamaan bân bhâsa leksikal antara bhâsa Ngaju bân bhâsa Indonesia, sambi noddhuaghi ciri-ciri khas kosa kata Ngaju mènangka bhâsa daerah sè ghi' odhi' bân aktif èghunaaghi è Kalimantan Tengnga.
Bahasa IndonesiaBahasa NgajuKakiPadaKepalaKepalaLidahLidah

 Sombher