Ratoh Iguana

Ratoh Iguana (Galela: Ma Kolano o Kariànga; Bhâsa Bâlândhâ: Koning Leguaan ) panèka carèta rakyat Inḍonèsia è bhâsa Galela, sè èkompolaghi sareng H. van Dijken bân M. J. van Baarda, bân asalla dâri Polo Halmahèra. Carèta panèka nyarèta'aghi parkara pakabinan parabân manossa bân sè alamar sè aropa kèbân sè saterrossa aobâ ḍâddhi manossa. Saellana jârèya, tan-tarètan binè'na sè cemburu nyoba' matè'è bân aghântèyah mènangka binèna pelamar kèbân jarèya.

Menorot ahli filologi Bâlândhâ Jan de Vries, carèta panèka tamaso' ḍâ' siklus Kèbân mènangka Pangantèn lalakè', ḍâlem bujud sè tombu è kepulauan Inḍonèsia. Varian jhughân bâḍâ è Asia Tèmor Lao'.

 Terjemahan 
Carèta panèka jhughân èterjema'aghi ḍâ' bhâsa Hongaria kalabân judul Gyíkkirály ("Ratoh Kaḍḍâl").

 Rèngkessan 
Settong pasangan anḍi' iguana mènangka ana'na. È sèttong arèh, iguana lèbât tasè' sè bâdâ empa' orèng binè' sè manḍih bân labu ka sala sèttong ḍâri rèng-orèng rowa. Orèng rowa nyoba' ngerayu parabân jârèya kalabân maghâgghâr kembhâng ḍâri ka'-bhungka'an tjampaka, tapè tan-tarètanna ngojhuk. Iguana abâli ka romana bân nyo'on ka embu'na kaangghuy ngajhâk parabân ghâpanèka ghâbây abâ'na. Babinè’ jârèya entar, nyoba’ ngajhâk ana’na kaangghuy alamar, tapè lamaranna jârèya ètolak kalabân ngocol abuh ka ana’na jârèya. Kala, bâbinè' ghâpanèka abâli ka bengkona ta' kalabân jâwâbhân sè positif, ḍâddhi pottrana motossaghi kaangghuy nyoba' dhibi'. Abâ'na èntar ka bengkona binèna sè bhâkal dâtâng nyamar mènangka iguana bân maso' ka kamarra binèna. Abâ'na malocot panyamaran reptil bân ḍâddhi orèng ngodâ. Malem jârèya, binèna sè bhâkal dâteng pura-pura tèḍung, ngala' kolè'na iguana, bân pas èobbhâr. Kalagghu'ânna, iguana sè satèya ḍâddhi manossa maènga' ḍâ' callon binèna sopajâ ta' ngalakonè hal jarèya, polana kasossa'an bân masalah bhâkal noro'è kapotosanna.

Ḍâ'remma'ah bèih, abâ’na kalowar ḍâri kamarra callon binèna menangka oreng lakè’ sè akalambhi bhâghus, sè aghâbây tan-tarètan binè’na sè katello paḍâ senneng ban cemburu, saèngghâna paḍâ motossagi kaangghuy ngojhuk bhâkal binèna bân akabin bân orèng lakè' jârèya. Saterrossa, abâ’na mangkat alajâr ngala’a mahar kaangghuy bhâkal binèna, tapè èberri’i kacang bân tellor ajâm jago sabellunna mangkat, sè èsempen bi' bhâkal binèna è ḍâlem sarongnga.

 Sombher