Raden Patah

Raden Patah panèka tokoh sentral è sejarah Indonesia mènangka pendiri bân sultan pertama Kesultanan Demak, karajaan Islam sè èangghep bânnya' orèng mènangka kesultanan Islam pertama è Polo Jhâbâ. Pamarèntahanna aropaaghi bab anyar è dâlem jhâjhârbâ'ân Jhâbâ, transisi dâri dominasi karaja'an Hindu-Buddha Majapahit dâ' tatanan politik bân kabudâjâ'an Islam. Raden Patah marènta Demak kantos seda ra-kèra taon 1518 Masehi, è bâkto Islam molaè abâdâh è wilayah paseser lao' Jhâbâ. Menangka pangobasa awal, Raden Patah aghâdhui peran penting bânnè namong è dâlem mabâdâhaghi struktur pamarènta'an Islam namong jhughân è dâlem makowat kakowadhân politik, ekonomi, bân militer Demak. Lokasi strategis Demak è jalur perdagangan maritim aghâbây Demak panèka pusat perdagangan internasional bân penyebaran Islam. È bâbâ pimpinanna, Demak akembangaghi dhâddhi kakobâsa'an anyar, sanggup asaing pangarona Majapahit sè ghi' bâdâ bân aghâdhui peran rajeh dâlem dinamika politik Jhâbâ è abad ke-15 bân awal abad ke-16. 

Kadudukan Raden Patah langkong epakoko kalaban sokonganna dha’ para ulama Islam, khususepon Walisongo (Walisongo), se ampon alampa’agi peran se penting dhalem panyebaran Islam e Jhaba. Hubungan sè semma' antara kakowadhân politik bân otoritas agama panèka aghâbây Kesultanan Demak bânnè namong entitas politik namong jhughân pusat kerohanian bân budaya Islam. Mèlana, Raden Patah èkaenga'è bânnè namong mènangka rato, namong mènangka tokoh pelopor sè mabâdâhaghi landhu'an kaangghuy Islamisasi Jhâbâ bân abukka' jalan kaangghuy lahirna kesultanan-kesultanan Islam sè salastarèna è Nusantara.

 Asal-usul 
È dâlem pan-bârâmpan somber tradisional bân babad Jhâbâ, Raden Patah èjhârbâ'aghi andi' asma lengkap bân gelar Senapati Jimbun Ngabdurrahman Panembahan Palembang Sayidin Panatagama, bân èkennal jhughân kalabân gelar kehormatan Sultan Syah Alam Akbar al-Fatah. Serangkaian gelar panèka ècerminaghi posisina mènangka pemimpin politik bân tokoh agama, èangghep andi' otoritas è attas urusan pamarèntah bân organisasi kaodhi'an agama è domainna.

Tradisi babad ènyata'aghi jhâ' Raden Patah katoronan dâri para rato Majapahit, serrèng èkabâliaghi sareng Rato Brawijaya, lèbât selir Cèna. Narasi ka’dhinto serreng kalowar e dhalem babad Jhaba menangka usaha kaangguy nerrangngagi sah-sahna pamarenta’anna, enggi paneka kalaban nyambung pendiri Demak sareng garis keturunan para rato raja Majapahit. Lebat silsilah ka’dhinto, Raden Patah eposisikan menangka penerus se sah dha’ kakobasa’an Jhaba, sanajjan sala settong se abakta orientasi agama anyar, enggi paneka Islam. Samentara jârèya, pangajharan jhâjhârbâ'ân modern cèndhâng ngabâs latar bhâkal campuran Jawa-Cina Raden Patah mènangka bâgiyân sè penting dâri identitas sosial bân politikna, khusussa dâlem konteks multietnis bân kosmopolitan pantai lao' Jawa è abad ke-15. Jati diri ka'dinto saongghuna makowat peran epon menangka tokoh peralihan, sanggup nyambung tradisi Majapahit, jaringan dagang muslim Cina, tor komunitas Islam awal e Jhaba. Saengga, Raden Patah epahami banne namong menangka pandiri Kesultanan Demak namong jugan menangka lambang kalahiranna tatanan anyar se agabung pusaka kona kalaban dinamika Islam Nusantara.

 Kaodi'en 
Raden Patah maddek pusat kakobasa'anna è wilayah Glagahwangi-Demak, wilayah paseser sè strategis sè èkennal mènangka palabbhuan dagang è akhir abad ke-15. Dhâri pangkalan ka'ḍinto, salerana maddek Demak mènangka karaja'an Islam sè mardhika, polana kakobâsa'an Majapahit ampon lempo è parèngnga abad ke-15. Proses panèka bhunten namong obâ'ân kakobâsa'an, namong bâgiyân dâri obâ'ân politik bân agama è Jhâbâ. Pangangkatanna dhâddhi rato otabâ sultan Demak èsokong sareng sokongan sè kobâsa dâri para Wali Sanga (Nahdlatul Ulama), khususèpon Sunan Ampel. Dukungan dâri para ulama (ulama Islam) panèka maddek Demak molaè èmolaè mènangka entitas politik sè èbâdâ'aghi dâri legitimasi agama. Saèngghâ, pamarenta'an Raden Patah ècerminaghè perpaduan otoritas politik bân ulama', model sè è budhi arè bhâkal dhâddhi tandhana kesultanan Islam è Jhâbâ.

Jaman pamarenta’an Raden Patah etandhai kalaban pambangunan Masjid Agung Demak se ta’ coma daddi kennengngan ibada tape jugan daddi pusat pamarenta’an tor da’wah (penjangkauan Islam). Masjid panèka negghâsaghi pentingna agama mènangka dasar legitimasi sosial bân politik Kesultanan Demak. E babana pimpinannepon, Demak tombu menangka pusat perdagangan e paseser lao' Jhaba tor pangkalan panyebaran agama Islam. Pangarona nyalambher ka dhaera paseser akadhi Pati, Jepara, Rembang, ban Semarang, daddi Demak daddi kakobasaan ekonomi ban agama se raja e Jhaba.

Sumber-sumber Babad serrèng ngabâsaghâghi Demak mènangka orèng sè ngèbâ'aghi Majapahit. Nangeng, panèlitian jhâjhârbâ'ân samangkèn nojjhuaghi jhâ' robbhu'na Majapahit ka'dinto proses bertahap sè èsebbhut dâri krisis internal bân obâ'ân politik-ekonomi. È dâlem konteks ka'dinto, Raden Patah abâdâhaghi tokoh peralihan, nyambung tradisi politik Majapahit kalabân munculna kakobâsa'an Islam paseser.

È dâlem jhâjhârbâ'ân Indonesia, Raden Patah èyangghep mènangka panyambung penting antara sistem politik Jhâbâ kona bân mokka'na kesultanan Islam salastarèna, akadhi Pajang bân Mataram. Makamna è Demak pagghun dhâddhi kennengngan ziarah, ngawakilè awal-awal Islam mènangka kakowadhân politik è Jhâbâ.

 Sombher