I Wayan Gobiah

I Wayan Gobiah (rakèra lahèr 1898) panèka ghuru bân panolès ḍâri Bhâli. Gobiah èkennal karana Nemoe Karma, novel taon 1931 karyana sè èyakowè mènangka novel abhâsa Bhâli lu-ghâllu bân èyangghep mènangka pamukka' èra sastra Bhâli modern.

 Riwayât Kaoḍi'ân 
Ta' bânnya' èkataowè kaoḍi'ânna Gobiah maskè ampon bânnya' ahli sè nalètè. Gobiah èparkèra'aghi lahèr taon 1898 ḍâri kalowarga mèskèn è dhisa Panjer, Kabupatèn Baḍung, Bhâli (samangkèn bâgiyân ḍâri Ḍènpasar Lao'). Ramana Gobiah panèka pelayan Rato Tjokorda è maligi Ḍènpasar. Kalowargana èbherri' tana sareng pihak maligi ka'angghuy kennengngan oḍi' mènangka bâlessân jasana ramana Gobiah.Putra 2010, kaca. 19.

Nalèkana intervensi Bâlândhâ taon 1906, Gobiah ètugassaghi ngawwâl Pangèran Ida Tjokardo Alit Ngurah ka'angghuy ngongsè ka Lombok. Kalabân parènta ḍâri pangèran, Gobiah asakola kantos taon katello' è sakola'anna. Sa'amponna ngabi' bâ'to è Lombok, Gobiah èkèrèm ka Singaraja ka'angghuy nerrossaghi pamolanganna è taon 1910. È singaraja, Gobiah ajhâr dhâddhi ghuru kalabân ara'an ḍâri Mas Nitisastro, sè jhughân dhâddhi panolès, aghuna'aghi carèta panḍâ' abhâsa Bhâli ka'angghuy narèk paratèyan rèd-morèddhâ bân ngennallaghi dhunnya sastra ḍâ' rèd-morèddhâ.Putra 2010, kaca. 20. Taon 1912, Gobiah èkabhârraghi ampon alako mènangka ghuru è Ḍènpasar è omorra bâkto ghânèka 14 taon.

Nalèkana dhâddhi ghuru, Gobiah molaè lèbur kalabân teater, tamaso' tari bân nyanyian tradisional. È taon 1919, Gobiah dhâddhi kapala sakola dhâsar è Mengwi, Baḍung. È Mengwi, Gobiah akabin sareng Si Luh Rupek bân èbherkatè sèttong ana'. Ta' abit sa'amponna kalahèran ana'an, Si Luh Rupek sakè' pas sèdhâ. Ana'an sèjhâ jhughân pan-bârâmpan taon sa'amponna.Putra 2010, kaca. 21

Ka'angghuy ngissè'è bâkto, Gobiah molaè rajin maca. Lèbât sakola bân kontakka sareng Mas Nitisastro, Gobiah alangghânan periodik terbi'ân Balai Pustaka akadhi Pandji Poestaka bân Seri Poestaka. Gobiah jhughân maca pan-bârâmpan novel akadhi Sitti Nurbaya (1922) sè èpaterbi' sareng Balai Pustaka. Mènorot pakar sastra Bhâli, I Gusti Ngurah Bagus bân I Ketut Ginarsa, bâca'ân kasebbhut sanget apangaro ḍâ' karyana Gobiah.

 Sombher