Friedrich Fröbel

Friederich Wilhelm August Fröbel (otabâ Froebel; 21 April 1782 – 21 Juni 1852) panèka sala sèttong tokoh pandhidhighân sè karya bân pamèkkèranna ghi' èghunaaghi mènangka referensi kaangghuy dunnya pandhidhighân modern kantos samangkèn. Froebel panèka tokoh pandhidhighân raksasa sè pamèkkèranna bânnya' aberri' pangaro sareng sajumlah pemèkkèr Jèrman sè kasohor bân anḍi' pangaro è akhèr abad ka-18 bân awwal abad ka-19, è antarana Johann Friederich Herbart (1776-1831).

 Riwayat oḍi'na 
April 1782 — Friedrich Wilhelm August Froebel lahèr è Oberweissbach, Jèrman, ana' bungso dâri ennem satarètana. Ramana, pendeta Johann Jakob Froebel, aladhinâ ennem dhisa è daèrah kasebbhut. Èbhuna sèdhâ è bâkto aomor sangang bulân.

1792 — Pamanna, Johann Cristoph Hoffmann, sè abhâkte è Stadt-Ilm, ngala' Froebel sè ghi' ngoḍâ sè aomor sapolo taon bân èpèyara lèma taon. Kalabân pamanna, Froebel ngoḍâ ngalamè cinta bân pangarghâân mènangka ghi' kana'.

1797 — È mosèm panas taon 1797, Froebel apinda ka Hirschberg è semma'na perbatessân Bavaria bân ajhâr kehutanan, penilaian, survei tana bân geometri.

1800 — Froebel ajhâr è Universitas Jena

Tanggal 10 Fèbruwari 1802 — Ramana Froebel, Pendeta Johann Jakob Froebel, sèdhâ, è bâkto jârèya Froebel sè ghi' ngoḍâ alako mènangka tokang alas.

1804 — Froebel ajhâr arsitektur è Universitas Frankfurt.

1805 — Froebel molaè ngajhâri è sakola'an Anton Gruner è Frankfurt.

1807 — Salèrana nolès sorat ka alè'na sè ajellassaghi ambisina kaangghuy maḍḍek sakola'an: "Bânnè kaanghuy è omommaghi kalabân ranying ka sabbhân dunnya, tapè kaangghuy mennang è ḍâlem lingkaran kènè', pola ghun èantarana  orèng towa sè ana'na èparcajâaghi ḍâ' abâ'na kaangghuy èpèyara, mènangka lembaga kalowarga sè senneng."

1808—1810 — Froebel èntar ka sakola'an Pestalozzi è Yverdun bân nyerep hal-hal sè èobsèrvasi è ḍissa', è antarana: lingkungan sakola'an sè lebbi permisif, penekanan alam, bân objek pangajhârân.

1813–1814 — Froebel agabung sareng tentara Prusia è Ludzow bân tatemmoh sareng ḍuwâ' orèng ngodâ sè bhâkal ḍhâddhi kancana bân kanca pandhidhighânna: Langenthal bân Middendorf.

1817 — maddek sakola'an è Keilhau.

1826 — Salèrana makalowar buku pertamana, "The Education of Man," sè èterjemaaghi ḍâ' bhâsa Inggris è taon 1885. Salèrana jhughân aghâbây 500 kotak kubus kaju, sè saterrossa èghunaaghi è ḍâlem TK.

1831 — Froebel èonjhâng ka Swiss kaangghuy mokka' sakola'an, bân salèrana neptep è ḍisaa' 5 taon.

1837 — Saellana è Berlin sakejja', Froebel apinda ka Blankenburg bân mokka' prasakola'an. Salèrana aghâbây konsep kotak hadiah, permainan, lagu, carèta, bân kerajinan mènangka alat ajhâr ghâbây na'-kana' prasekolah.

 Sombher