Paus Fransiskus

Paus Fransiskus (bhâsa Latin: Papa Franciscus, bhâsa Italia: Papa Francesco; 17 Dèsèmber 1936 – 21 April 2025), sè anyama lahèr Jorge Mario Bergoglio, panèka Paus Gerèja Katolik ka-266 bân Kapala Naghârâ Kottha sejjhâk 13 Maret 2013 kantos sèdhâna è taon 2025. Salèrana panèka paus Jesuit partama, paus partama sè aropa orèng Amèrika Latin, bân paus partama sè lahèr bân rajâ è lowar Èropa sejjhâk Paus Gregorius III ḍâri Suriah è abad ka-8.

Lahèr è Buenos Aires, Argèntina ḍâri kalowarghâ katoronan Italia, Bergoglio anḍi' inspirasi ghâbây dhâddhi bâgiyân ḍâri Jesuit è taon 1958 saellana abâ'na bârâs ḍâri sakè' sè sanget. Salèrana ètahbisaghi mènangka imam Katolik è taon 1969, bân ḍâri taon 1973 kantos 1979 salèrana dhâddhi superior provinsial Jesuit è Argèntina. Salèrana dhâddhi Uskup Aghung Buenos Aires è taon 1998 bân èyangka' dhâddhi kardinal è taon 2001 sareng Paus Yohanes Paulus II. Nyosol nyoroddhâ Paus Benediktus XVI è tangghâl 28 Fèbruari 2013, konklaf kapausan mèlè Bergoglio mènangka panerrossa tangghâl 13 Maret. Salèrana mèlè Fransiskus mènangka nyama kapausanna mènangka pangarghâ'ân ka Santo Fransiskus ḍâri Assisi. Salèrana èkennal anḍi' panyemma'an kapausan sè korang formal ètèmbhâng Paus sè lebbi ngaḍâ', contona, salèrana mèlè ghâbây nengneng è wisma tamu Domus Sanctae Marthae (Roma St. Martha) ètèmbhâng è apartemèn kapausan Maligi Apostolik sè èghuna'aghi sareng Paus-Paus sabelluna. Salaènna jârèya, hasèlla prinsip Jesuit bân Ignasian sè ètegghu' salèrana, salèrana pas lebbi lèbur juba ka'aghâma'an kalabân ornamèn sè lebbi, tamaso' ta' ènḍâ' ngangghuy mozeta kapausan tradisional bâkto salèrana èpèlè, mèlè pèra' ètèmbhâng emmas mènangka bahan sello' piskatorina, bân ngangghuy salib pèktoral sè paḍâ sareng bâkto salèrana ngangghuy bâkto dhâddhi kardinal.Wooden, Cindy (26 March 2013). "Pope Francis to live in Vatican guesthouse, not papal apartments". Today's Catholic. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 21 April 2025. Èaksès tangghâl 21-01-2026

Bâkto jhâman kapausanna, Paus Fransiskus èkennal rendâ atè, panekkananna ka kanèserran Tuhan, kahadiranna è kancah internasional mènangka paus, komitmenna ka dialog antaraghâma, tor tèngka èmpatina ka orèng mèskèn, migran, bân orèng-orèng ngongsè. Paus Fransiskus abâlâ jhâ' Gerèja Katolik kodhu anḍi' tèngka sè lebbi inklusif ka angghuta komunitas LGBTQ, bân nyata'aghi maskè bherkat-dhâ pakabinan paḍâ kelamin kasebbhut ta' èbâghi, para angghuta LGBTQ bisa ollè bherkat mon bherkat èberri'i ta' kalabân kontèks liturgi.Pullella, Philip (26 January 2024). "Pope says LGBT blessings are for individuals, not approval of unions". Reuters. Èaksès tangghâl 21-01-2026 Salèrana madhâddhiyaghi bâbinè' mènangka angghuta ghenna' dikasteri è Kuria Roma.Dallas, Kelsey (3 October 2023). "The pope's latest comments on same-sex marriage, explained". Deseret News. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 7 October 2023. Èaksès tangghâl 21-01-2026Faiola, Andy; Boorstein, Michelle; Brady, Kate (2 October 2023). "Amid liberal revolt, pope signals openness to blessings for gay couples". Washington Post. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 4 October 2023. Èaksès tangghâl 21-01-2026 Paus Fransiskus mabâḍâ Sinode tentang Sinodalitas, sè èghâmbhâraghi mènangka titik palèng tèngghi ḍâri periode kapausanna bân kadhâddhiyân palèng penting ḍâlem Gerèja Katolik sejjhâk Konsili Vatikan II.Horowitz, Jason; Povoledo, Elisabetta (2 October 2023). "What Is a Synod in the Catholic Church? And Why Does This One Matter?". The New York Times. ISSN 0362-4331. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 13 November 2023. Èaksès tangghâl 21-01-2026Horowitz, Jason (2 October 2023). "Vatican Assembly Puts the Church's Most Sensitive Issues on the Table". The New York Times. ISSN 0362-4331. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 7 October 2023. Èaksès tangghâl 21-01-2026

 Sombher-sombher