Alalabang

Alalabang èngghi panèka senni partunjhu'an tradisi lisan sè asalna dâri Kabupatèn Songennep, Madhurâ, Jhâbâ Tèmor, sè apadhuwaghi unsur macapat, wayang, bân topèng. È dhalem kasenniyan panèka, pangarang carèta otabâ dhalang acarèta sambi atari kalabân iringngan musik, bân segghut aghuna'aghi pantun minangka mèdia panyampaian carèta, sanajjân samangkèn kasenniyan panèka ngaddhâbbhi tantangan dâri jhaman modèrn. Secara ètimologis, Alalabang dhalem Bhâsa Madhurâ asalna dâri oca' "labang" sè artèna pinto, sè amaksod dâteng dâri labâng ka labâng, otabâ aropa'aghi jennis kasenniyan sè nyajiyaghi sastra lisan dâri sèttong bengkoy ka bengkoy laènna.

Bhângon kasenniyan panèka man-gaman, bâdâ sè anyanyi tanpa iringngan musik, bâdâ sè alantunaghi syi'ir-syi'ir aghâma kalabân tabbhuwân tello' buwâ terbhang, bân bâdâ jhughân aropa rombongan na'-kana' kènnè' è ka'dimma duwâ' ana' è adha' ngaghungè pakoyan pangantèn samentara sè laènna atinḍâ' minangka panyanyi cèli'. Sabbhân wilayah aghâdhuwân bhângon alalabang sè bèdâ-bèdâ, namong rombongan alalabang bhâkal bânnya' narèk paratèyan panongton nalèka rombongan gâpanèka ngibâ kasenniyan Topèng Dhalang.

È moso panèn, kasenniyan panèka bhâkal rammè ollè onjhângan ka'angghuy nonjhu'aghi kabisa'anna, amarghâ è bâkto gâpanèka masyarakat padisâ'ân asokkor gumbhirâ atas nèkmat sè èparèngaghi Pangèran. Biyasana, jâu sabellunna kasenniyan alalabang panèka èdâtengngaghi, masyarakat aghâbây acara tasyakuran kalabân ngonjhâng pan-bârâmpan toko masyarakat bân aghâma ka'angghuy noro' adu'â sarta asokkor atas hasèl panèn sè melimpah, sè dhalem hal panèka masyarakat nyebbhut acara gâpanèka "along-polong", kantos pan-bârâmpan arè saterrossa èdâtengngaghi jennis kasenniyan alalabang.

Konsèp panggungnga aghuna'aghi lajâr topèng dhalang bân èyirèngè musik saronèn, siter, saron, gender, saparangkat gamelan, salenthem, gendhâng, bân siak (kècrèk). Jennis ghendhing sè èghuna'aghi antarana kennong tello’, sarama’an, giroan (ghendhing kasar), bân kèjhungngan, samentara toko topèng sè ètampillaghi aropa Anoman bân pasukanna, Indrajit bân pasukanna, sarta Trijata. Nayaga bân para pamaèn tamaso' dhalang bân panegghâs ta' langsèng bâdâ è panggung, namong nalèka musik gamelan bân saronèn molaè ètabbhu, rombongan musik èyirèngè kalabân baca'an tembhâng, para pamaèn ajhâlân nonjhu ka arèna pamentasan.

 Sombher