DNA

Asam deoksiribonukleat otabâ lebbi èkaonèngi kalabân singkatan DNA, èngghi panèka sala sèttong macem asam nukleat sè aghâdhuwân kamampowan pawarisan sèpat. Kabâdâ'ân asam deoksiribonukleat ètemmo è dhalem nukleoprotein sè aghâbây inti sèl. James Dewey Watson bân Francis Crick èngghi panèka èlmuwan kapèng sèttong sè ngajuwaghi modèl struktur DNA è taon 1953 kalabân bhângon pèntellan ghândâ (double helix). Sabbhân DNA èsoson dâri duwâ' rantay polinukleotida.

DNA èngghi panèka samacem biomolekul sè nyimpen bân nyandi instruksi-instruksi genetika sabbhân organisme bân bânnya' macem virus. Instruksi-instruksi genetika panèka aghâdhuwân peran pentèng dhalem partombuwan, parkembangan, bân fungsi organisme sarta virus. DNA èngghi panèka asam nukleat; abhâreng kalabân protèin bân karbohidrat, asam nukleat èngghi panèka makromolekul èsènsial kaghâbây sadhâjâna mahluk odhi' sè èkaonèngi. Kabânnya'an molekul DNA èsoson dâri duwâ' unting biopolimer sè apèntel (amuter) sèttong sarèng laènna aghâbây heliks ghândâ. Duwâ' unting DNA panèka èkennal minangka polinukleotida amarghâ kaduwâna èsoson dâri satuan-satuan molekul sè èsebbhut nukleotida.

Sabbhân nukleotida èsoson dâri sala sèttong macem basa nitrogen (guanina (G), adenina (A), timina (T), otabâ sitosina (C)), ghulâ monosakarida sè èsebbhut deoksiribosa, bân gugus fosfat. Nukleotida-nukleotida panèka pas asambhung dhalem sèttong rantay ikatan kovalen antara ghulâ dâri sèttong nukleotida kalabân fosfat dâri nukleotida laènna. Hasèlla èngghi panèka rantay tongghung (punggung) ghulâ-fosfat sè asellang-sellèng. Adhâsaraghi kaidah pasangan basa (A kalabân T sarta C kalabân G), ikatan hidrogen ngèket basa-basa dâri kaduwâ unting polinukleotida kasebbhut aghâbây DNA unting ghândâ.

 Sombher 

Bhângsa:Sains