Hamengkubuwana I

Sri Sultan Hamengkubuwana I (bhâsa jhâbâ  ꦲꦩꦼꦁꦏꦸꦨꦸꦮꦤ꧇꧑꧇, lahèr 5 âgustus 1717 bân sèdhâ Maret 1792) panèka penḍiri aghellâr Hamengkubuwana bân sekaligus  rato ka sèttong Kesultanan Yogyakarta sè marènta molaè taon 1755-1792.

 Asal-usul 
Asmana se saongghuna engghi paneka Raḍen Mas Sujana, tapè è bâkto lancengah ngaghem ghellâr Pangeran Mangkubumi (Yogyakarta). Salèrana pottrana Amangkurat IV, Susuhunan Mataram se nomer ballu’, elahèrragi bân selir sè anyama Mas Ayu Tejawati tangghâl 6 Agustus 1717.

È taon 1740, pemberontakan Cèna molaè è Batavia, tor nyebbhâr sampek ḍâ' ka saḍhâjâh Jhâbâ. Awal èpon, Pakubuwana II (kaka'na Mangkubumi) aḍukung pemberontakan. Namong, è bâkto nyakse'è kamennanganna Ḍutch Inḍia East Company (VOC), Pakubuwana II aoba pèkkèran.

È taon 1742, Karaton Kartasura èserrang sareng pemberontak. Pakubuwana II tarpaksah maddhhek karaton anyar è Sorâkarta, è bâkto pemberontakan kasebbhut akhèrra bisa èrebbhu' kakobâsaennah VOC bân Cakraningrat IV Madhurâ.

Rè-karènah pemberontakan sè èpimpin sareng Pangeran Sambernyawa (pottrana Pakubuwana II bân Mangkubumi), sukses ngajhâk tana-tana Sukawati. Pakubuwana II ngomomaghi addhuwân kalabân haḍiya 3.000 cacah (kavling tana) dâ' ka pasèra bisaos sè bisah arebbhu' polè Sukawati. Mangkubumi bisa ngojuk addhuwan ka'ḍinto è taon 1746, namong ècengghâl sareng Patih Pringgalaya, sè tan-nyètanè PB II kaangghuy mataḍa' perjhânjhiân addhuwan panèka.

Ḍâtânga Baron van Imhoff, Gubernur Jenḍeral Perusaha'an Hinḍia Tèmor Bâlândhâ (VOC), sè aghâbây situasi lebbi panas. Salèrana nyoro Pakubuwana II kaangghuy nyewa'aghi ḍaerah paseser ka VOC kalabân arghâ 20.000 rial kaangghuy majâr otang karaton ka Bâlândhâ. hal Ka’ḍinto èlaban sareng Mangkubumi. ḍèri parkara panèka ngasèlaghi carok sè è dâlemma Baron van Imhoff ca'-ngoca'èh Mangkubumi è aḍa'na orèng bânnya'.

Mangkubumi sè ḍâlem kabâḍâ'an sakè' atèh adhina Surakarta neng è bulân Mei 1746 bân agabung kalabân Mas Saiḍ mènangka pangaco. mangkubumi makabin ana'en sè anyama Rara Inten otab`a Gusti Ratu Bendoro bân Mas saiḍ kalaban tandhâ jhâ' salèrana ampon agabung kalaban mas Saiḍ. 

 Carèta Kaoḍi'ân 

 Permaisuri 
(garwa paḍmi)

 Ghustè Kanjeng Rato Kencana (Raḍen Ajeng Seppo)

Potrè Kanjeng Pangeran Harya Ḍipanegara / Panembahan Herucokro Madhiun. emba ḍâri ramana panèka Pakubuwana I

 Ghustè Kanjeng Rato Keḍipatèn

Potrè Ki Ageng Drepayuda. salèrana èkennal jhughân kalabân asma Ghustè Kanjeng Rato Tegalrejo otabâ Ghustè Kanjeng Rato Hageng samarèna sèdhâ rakana

 Sombher