Kasultanan Utsmaniyah

Kasultanan Utsmaniyah, asma prenata Naghârâ Aghunv Utsmaniyah (Turki Otoman: دولت عليه عثمانیه Devlet-i ʿAliyye-yi ʿOsmâniyye)Ottoman banknote with Arabic script. Aksès (2025–04–11) segghut èsebbhut ḍâlem bhâsa Turki moḍèren mènangka   (Kakaisaran Utsmaniyah) otabâ  (Naghârâ Utsmaniyah); kadhâng èsebbhut Kakaisaran Ottoman, Kasultanan Ottoman, Kasultanan Turki, Kakaisaran Utsmaniyah otabâ Turki Utsmani èngghi panèka kakaisaran laèn benuwa sè èpaddhek sareng suku-suku Turki èbâbâna pèmpènan Osman Bey è bârâ'na tasè' Anatolia è taon 1299. Ottoman Empire. Britannica Online Encyclopedia. Aksès (2025–04–11).

Kakaisaran panèka muncul ḍâri sèttong beylik, otabâ karaja'an, sè èpaddhek è bârâ'na tasè' Anatolia è taon 1299 sareng pamèmpèn suku Turkoman Osman I. Panerrossa naklokkaghi sabâgiyân bânnya' Anatolia bân malowas wilajâna ka Balkan è nga-tengngana abad ka-14, ngobâ karaja'an kènè'na dhâddhi karaja'an laèn bènuwa. Sa'amponna 1354, Utsmaniyah alèbât è Èropa bân molaè naklokkaghi Balkan, ngobâ naghârâ Utsmaniyah sè pèra' aropa kaḍipatèn kènè' dhâddhi naghârâ lèntas benuwa. Utsmani ngakhèrè riwayât Kakaisaran Romawi Tèmor asareng ghâgghârrâ Konstantinopel sareng Mehmed II taon 1453. Somel, Selcuk Aksin. (2010). The A to Z of the Ottoman Empire. Lanham: Rowman & Littlefield. hal.179 Quataert, Donald. (2005). The Ottoman Empire, 1700–1922. Cambridge. hal 4.Bloom, J.M. Blair, Sheila. (2009). The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture: Delhi to Mosque. Oxford University Press. hal 82. Salanjhâng abad ka-16 bân 17, teppa'na è punca' kakowasa'anna è bâbâna pamarènta'an Suleiman Al-Qanuni, kasultanan Utsmaniyah panèka sèttong naghâra palèng kowat è dhunnya, impèrium multinasional bân multibhâsa sè ngator sabâgiyân bânnya' Èropa tèmor lao', Asia Bârâ', Afrika ḍâjâ, bân tandu' Afrika. Ottoman Empire . (Mèi 2008). Oxford Islamic Studies Online. Aksès (2025–04–11).

È awwâlla abad ka-17, kasultanan panèka bâḍâ 32 provinsi bân sajumbla naghârâ vasal, sabâgiyân è antarana èpaksa pondhut ka ḍâlem wilajâ kasultanan, bân karèna èparèngè bânnya' tèngkat otonomi ḍâlem bâkto pan-bârâmpan abad. Kasultanan panèka jhughân toman ngowasaè wilajâ è sebrang tasè' lèbât dèklarasi kaèstowan ḍâ' Sultan bân Khalifah Utsmaniyah, akadhi dèklarasi ḍâri Suktan Acèh taon 1565, otabâ èkala' sabâtara polo-polo akadhi Lanzarote è Samudra Atlantik taon 1585.  

Kalabân Konstantinopel mènangka èbhu kotthana bân kakowasa'anna attas wilajâ sè lowassa sakètar tasè' mèditerania, Kasultanan Utsmaniyah dhâddhi pusat interaksi antara dhunnya tèmor sareng dhunnya bârâ' sè abiddhâ lebbi ḍâri 6 abad. Kasultanan panèka ghâgghâr samarèna perrang dhunnya II. teppa'na tangghâl 1 Nopèmber 1922. Kadhâddhiyân panèka nyebbâbaghi munculla rèzim politik anyar è Turki, bân pamaddhekkan Balkan sareng Tèmor Tengnga sè anyar. 

Sa'amponna panaklukkan Mesir sareng Utsmaniyah è taon 1517, Khalifah Al-Mutawakkil III aparèng posisi khalifah ḍâ' Sultan Selim I. Panèka adhâddhiyâghi pangowasa Utsmaniyah ta' pèra' aghâdhuwi perran mènangka sultan (pamimpèn naghârâ Utsmaniyah), tapè jhughân mènangka pamimpèn dhunnya Islam saccara simbolis. Sa'amponna Kasultanan Utsmaniyah èpabhujâr, Wangsa Utsmaniyah ghi' bisa ajâgâ statussa mènangka khalifah èḍâlem pan-bârâmpan bâkto, kantos kakhalifahan jhughân èpabhujâr è tangghâl 3 Maret 1924.

 Asma 
Ḍâlem bhâsa Turki Utsmaniyah, kasultanan panèka èsebbhut Devlet-i ʿAliyye-yi ʿOsmâniyye (دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه), sè saccara harfiyah artèna Naghârâ Aghung Utsmaniyah, otabâ èsebbhut Osmanlı Devleti (عثمانلى دولتى) sè artèna Naghârâ Utsmaniyah. Sajjhek abad ka-19, asma Osmanlı Devleti dhâddhi kasohor è kalangan pandhudu' bân pejabat pamarènta'an Utsmaniyah. Sabellum 1800-an, asma Osmanlı Devleti èghuna'aghi saccara ta' prenata, nangèng bânnya' catettan noddhuwaghi jhâ' asma panèka èghuna'aghi saccara informal sareng pandhudu' Utsmaniyah. Dalem bhâsa Turki moḍèren, kasultanan panèka èkennal kalabân sebbhutan Osmanlı Devleti otabâ Osmanlı İmparatorluğu otabâ Kakaisaran Utsmaniyah. È Inḍonèsia, naghârâ panèka jhugân segghut èsebbhut Ottoman sè èpondhut ḍâri èjhâ'âh Bârâ'. È sajumbla serradhân Bârâ', asma "Ottoman" bân "Turkey" èangghuy tè-ghântè. Dikotomi panèka saccara prenata bhujâr è taon 1920—1923 bâkto rèzim Turki sè èbhu kotthanabè Ankara mèlè Turki mènangka tong-sèttongnga asmana sè prenata. Asma kasebbhut ampon èghuna'aghi pandhudhu' Èropa sajjhek jhâmân seljuk. Sajhârâwan ajhâhuwi ka'angghuy aghuna'aghi istila "Turki" otabâ "bhângsa Turki" ka'angghuy aroju' Kasultanan Utsmaniyah sabâb sèpat naghârâ panèka sè multi-ètnis sè aèssè ḍâri bânnya' suku bhângsa.

 Sombher 

 Pranala Lowar