Ḍârusân

Ḍârusân (bhâsa Arab): تَدَارُس) iyâ arèya traḍisi sè è kalako bi' ummat Islam è Inḍonèsia kalabân maos Al-Qur'an sacara è lang-olang sè bèyasana è toro bi' ḍuwâ' orèng otabâ lebbi, sè bèyasana è maos è bulân pasa Romadon.

Ikhtisar
Ḍârusân aropaaghi istilah sè anḍi' asal oca' ḍâri bhâsa Arab "darasa' (bhâsa Arab): دَرَسَ), malolo è artèaghi kalabân ajhâr. Cara nyebbhut oca' kasebbhut ḍâlem pan-brâmpan bentu' paḍâ bisa è temmoè è sabânnya'na ennem kalè è Al-Qur'an, è antarana sorat Ali 'Imron/3:79: al-An'am/6: 105 bân 156: al-A'rof/7:169; Marâam/19:56; al-Anbiyâ'/21:85; Sabâ’/34:44 nân al-Qolam/37:68. Ḍâlem èlmo nahwu, oca' ḍârusân tamaso' ḍâlem wâzân tafa'ul (bhâsa Arab: تَفَاعُل) sè sacara morfologis anojjhuwaghi artè partisipasi otabâ timbal bhâlik. Wâzân tafa'ul ngartèaghi bahwa kagiatdhân è kalako bi' ḍuwâ' orèng otabâ lebbi bân bânnè kadhibi'.Baznas. "Tadarus Adalah: Makna, Manfaat, dan Praktiknya dalam Islam". baznas.go.id. Èaksès tangghâl 2025-03-26.

Ḍâlem bentu'na dhâddhi "Ḍârusân', "Tadararus" dâlem bhâsa arab, oca' arèya ngalamè prosès morfologis sè alibhâtaghi tambâân "ta" (تَ) è awwâllâ oca', sè ḍâlem wâzân tafa'ul, ngarteyaghi bâḍâna interaksi antara orèng-orèng sè salèng ajhâr otabâ maos. Tambâân "alif" è tengnga iyâ arèya kaanggghuy makowat bân nonjhuwâghi bâḍâna kabhârengan ngakalakonè kaghiatdhân, negghâssaghi bahwa kaghiatdhân maos al-qur'an è kalako abhâreng, è kèḍingngaghi, bân salèng ngorèksi. Pola wâzân tafa'ul sacara konsistèn atodhu ka artè partisipasi, akantha conto laèn "ta'awun" sè artèna "salèng pètolong", aberri' bhuktè bahwa bentu'na oca' "tadarus" (ḍâlem bhâsa Arab, noro' atoran morfologis sè jellas bân anḍi' artè sè konsistèn.Arifin, Zainul; Hidayati, Tri Yanti Nurul,. "الواو(، )الياء( و فعال على وزن )فعّل( ي". Center of Middle Eastern Studies (CMES) 2015-12-16. (ḍâlem bhâsa Ènggris). 8 (2): 176–185. doi:10.20961/cmes.8.2.16040. ISSN 2502-1044. Èaksès 202-03-26.

Ḍâlem kontèks traḍisi è Inḍonèsia, otamana è bulân Romadon, oca' 'taḍârus/ ḍârusân ngalamè sempèttdhâ artè dhâddhi "maos Al-Qur'an kalabân è lang-olang", sè segghut è bhâsa, oca' sè ollè artè hosos ḍâlem kontèks sè tanto.Harakatuna, "Asal-Usul Budaya Tadarus". Harakatuna.com (ḍâlem bhâsa Ènggris). 2017-06-05. Èaksès tangghâl 2025-03-26. 

Oca' "tadarus"/ "ḍârusân, ella dhâddhi oca' sè baku è ḍâlem Kamus Besar Bahasa Indonesia. Ḍâlem KBBI, ḍârusân èartèyyaghi kaangghuy bâcaan Al-Qur'an saabitdhâ bulân pasa Romadon."Makna Tadarus dan Amalannya di Bulan Ramadan". Tempo. 2022-04-06. Èaksès tangghâl 202-03-26.

 Bâkto palaksanaan 
Hakèkatdhâ ḍârusân Al-Qur'an paḍâ è kalako akantha hèndaknya maos Al-Quran dhibi' otabâ ngajhi. Praktèk ḍârusân sè umum è Inḍonèsia iyâ arèya orèng bânnya' akompol è masjid otabâ è musolla kangghuy maos Al-Quran ghântèyan bân abhâreng. Ḍârusân bisa è kalako è bilâ bhâi, maskè sabâgiyân rajâ, è Inḍonèsia nerrapaghi kagiatdhân ḍarusân marèna abhâjâng tarawi.

Amalan ḍârusâ Al-Qur'an sè è kalako bi' para salafus shalih  acem-macem ḍâri ngatammaghi A-Qur'an ḍâlem sabbhân arèna, tello arè, lèma' arè, otabâ lebbi. Amalan sè palèng segghut è praktèkkaghi iyâ arèya ngatammaghi Al-Qura'an ḍâlem bâkto pètthong arè.

Ḍâlem riwayat Ali bin Abi Thalib, bâḍâ mètode pamaosân al-Qur'an sè è kennal kalabân rumus fami bi-syauqin, pamaosân è molay è arè juma'at bân è pamarè è bulân kemmès otabâ malem juma'at. È arè juma'at, pamaosân è bâca ḍâri sorat Al-patèha sampè' ahèr sorat An-nisa' (empa' sorat).  Arè Satto, è lanjhuttaghi ḍâri sorat Al-Maidah sampè' ahèr sorat At-Taubâ (lèma' sorat). Arè Ahad, è molay ḍâri sorat Yunus sampè' ahèr sorat An-Nahl (pètto' sorat). Arè sennèn Pamaosân bâḍâ sorat Ak-Isro' sampè' ahèr sorat Al-Furqon (sanga' sorat). Arè salasa ḍâri sorat Asy-Syu'aro sampè' ahèr sorat Yâsin (sabellâs sorat). Arè rebbhu, è molay ḍâri sorat As-Saffat sampè' ahèr sorat Al-Hujurot (tello bâlles sorat). Pas ḍi-buḍi na è arè kemmès, pamaosân ḍâri sorat Qof sampè' sorat An-Nas. Mètode arèya bisa ètemmo è ḍâlem praktèk ḍârusân sè è kalako è masjid rajâ bân pondhuk saabitdhâ bulân Romadon.

 Sombher