Kalowarga

Keluarga otabâ famili iyâ arèya orèng sè akaè' bân anḍi' hubungan ḍârâ, kalahèrân, hubungan khusus, nèka, otabâ laènna. Kalowarga aropaaghi hal sè palèng kènè' ḍâri masyarakat sè bâḍâ kopala kalowarga bân pan-brâmpan orèng sè akompol bân serta orèng-orèng sè malolo narèma kakorangan bân kalebbiyânna orèng sè bâḍâ è seddhi'na, jhuba' bhâghussâ angghuta kalowarga, teptep ta' bisa ngobâ kodrat sè bâḍâ, ghâris rajâna sè bhaghus bân jhubâ' è beccè' abhâreng."Rahasia keluarga bahagia", life, 9 pèbruwari 2021. Aksès tangghâl 2025-03-24.

Mètorot Salvicion bân Celis (1998) è ḍâlem ḍuwâ' otabâ lebbi sè kasambhung karna sèttong ḍârâ, kabinan, otabâ angka'an, è oḍi'na ḍâlem sèttong roma, berinteraksi bân laènna bân è ḍâlem peranna masing-masing bân aghâbây sarta makowat bhudâjâ.Baron, R. A dan Donn Byrne. "Psikologi Sosial". Jakarta: Erlangga, 2003. Aksès tangghâl 2025-03-24.

Adhâsar undang-undang 52 taon 2009 tentang Perkembangan Kependudukan dan Pembangunan Keluarga, Bab I pasal 1 ayat 6 pengertian.

Kalowarga iyâ arèya hal kènè' ḍâlem masyarakat sè terdiri ḍâri lakè, binè; otabâ lakè (Kopala kalowarga), binè bân ana' sè è sebbhut kalabân roma otabâ kalabân sebbhutdhân laèn iyâ arèya kalowarga kènè'; mènangka sè è sebbhut kalowarga rajâ iyâ arèya  salaènna lakè binè bân ana' èroma bâḍâ orèng towa otabâ è sebbhut eppa' bân embu' ḍâri lakè bân bâḍâ ana'na orèng towa sè laèn tamaso' orèng towa ḍâri eppa' (Emba lakè' bân Emba binè'). Mètorot Paul B. Horton masyarakat iyâ arèya sakompolânna manossa sè anḍi' rassa kemandirian bân abhâreng kaangghuy jangka bâkto sè lanjhâng bân jhughâ neptep è wilajâ sè tanto. Ḍâlem wilajâ kasebbhut anḍi' kabhudâjâ'ân bân adhât sè bhiḍhâ.

 Macemma kalowarga 
jmpl|250x250px|Potret sebuah kelowarga sè coma bâḍâ eppa', embu', ana', manto, dan kompoy.
Bâḍa pan-brâmpan macem kalowarga

 Kalowarga inti otabâ kalowarga sè coma bâdâ  lakè, binè bân ana'.
 Kalowarga Dyadic iyâ arèya kalowarga sè bâḍâ lakè, binè tapè ta' anḍi' ana'.
 Kalowarga rajâ sè bâdâna coma kalowarga inti bân kalowarga ḍâri ghâris katoronan ḍâri lakè tamaso' emba lakè ban emba binè.
 Kalowarga Kitnetwork, pan-brâmpan coma bâḍâ kalowarga sè ngangghuy palayanan sè paḍâ.
 Kalowarga orèng towa-ana' sè ghi' ta' amantan (Unmerried parent and child family) iyâ arèya kalowarga sè coma bâḍâ orèng towa bân ana' sè ghi' ta' amantan.

Sakabbhina ollè ngabâs ana' sè ngalamè prosès pertombuwân bân perkembanganna sè è pangaroè bi' lingkungan bân pergâulânna tamaso' tipe kalowargana. Ḍâlem tinjuan psikologi perkembanga, pandangan tentang hubungan orèng towa-ana' umumma takaè' ka tèori sè pertama kalè è nyataaghi bi' John Bowlby. John Bowlby anyata'aghi dampa' tèngka asuh kaangghuy faktor penting bân otama ḍâlem hubungan orèngtowa-ana' sè ella kabentu' ḍâri ghi' kènè'.Halodoc, Redaksi. "Serba-serbi Fungsi Keluarga yang Perlu Diketahui". halodoc. Èaksès tangghâl 2025-03-24.

 Kalowarga inti 
Kalowarga inti otabâ è sebbhut jhughâ kalabân kalowarga bâtèn iyâ arèya bâḍâ eppa', embu' bân ana'. Kalowarga inti aropaaghi bâgiyân ḍâri lembaga sosial sè bâḍâ è masyarakat. Bâgi masyarakat primitif sè mata sarèânna iyâ arèya abhuru bân atanè, kalowarga ella aropaaghi struktur sè cokop kaangghuy nanganè produksi bân kakanan. Kalowarga aropaaghi lembaga sosial sè dhâsar ḍâri sakabbhina lembaga laèn karna bhudâjâ sè sajân komplèks madhâddhi lembaga jèya penting.

 Perran 
jmpl|249x249px|Potrèt kalowarga è inḍonèsia
Perran kalowarga maaghâmbhâr saperangkat tèngka, sepat, kaghiatdhân sè ahubungan kalabân pribadi dâlem kennengngan bân situasi sè tanto. Perran pribadi ḍâlem kalowarga è dhâsarraghi bi' arepphân bân tèngka lako ḍari kalowarga, kalompok bân masyarakat.Serafica Gischa, "Peran dan fungsi keluarga", kompas, 29 Juli 2022. Èaksès tangghâl 2025-03-24.

Macemma perran sè bâḍâ è kalowarga;

 Eppa' dhâddhi lakè na embu' bân dhâddhi eppa' ḍâri na'-ana'na, aperran sè tokang nyarè napka sè halal, sè ngajhâri, sè ajâgâ bân aberri' rassa aman, kopala ḍâlem kalowarga, angghuta ḍâri kalompo' sosialla sarta anggghuta masyarakat è wilajâ na.
 Embu' dhâddhi binè bân embu' ḍâri na'-ana'na, embu' anḍi' perran kaangghuy ngoros roma, sè ngasuh bân sè ngajhâri na'-ana'na, sè ajâgâ bân sala sèttong kalomo' ḍâri perra sosialla sarta angghuta masyarakat ḍâri wilajâ na, jhughâ bisa aperran nyarè napka tambâân ḍâlem kalowargana lamon è èdhinè lakè.
 Na'-ana' anḍi' perran psikosial sasoway kalabân parkembangânna è fisik, mèntal, sosial bân spiritual.

 Sombher