Lègong

Lègong panèka sala sèttong kalompo' tangdhâng Bhâli jhâman lambâ' sè anḍi' repertoar ghulu sè cè' komplèksna èikat ḍâ' struktur perkusi sè èserrèng sè èkabâ' èpangaro gambuh. Oca' Lègong asalla ḍâri oca' "soko" otabâ "olèg" sè artèna ghuli tangdhâng sè lentur otabâ lentur bân "gong" sè antèna gamelan."Lègong" kalabân cara ghâpanèka ngandung artè geraghân tangdhâng sè èikat (otamana aksèntuasi) sareng gamelan sè èserrèng. Gamelan sè eghuna’aghi kangguy nerrèngngè tangdhâng Lègong ènyamaè Gamelan Semar Paghulingan. Lègong èkembhângaghi è karaton-karaton Bhâli è parèngnga'an kaḍuwâ' abad ka-19. Èkabâ'aghi jhâ' pèkkèran panèka asalla ḍâri pangèran ḍâri Sukawati sè è bâkto sakè' sara, amèmpè nangalè ḍuwâ' parabân nandhâng kalabân raḍdhin èbârângi musik gamelan sè ènḍâ'. Bâkto pangèran ghâpanèka bârâs ḍâri sakè'na, mèmpèna èjhârbâ'aghi ḍâlem repertoar jogèt kalabân gamelan sè samporna.

È bâbâna asal-osol, tangdhângan lègong standar panèka ḍuwâ' parabân premenstruasi, atangdhâng è bâbâna bulan pornama è tanèyanna karaton. Ḍuwâ' patangdhâng panèka, sè èsebbhut lègong, salanjângnga èbhârengngè para orèng sè sânnâng . È pan-bârâmpan tangdhângan legong, bâḍâ patangdhâng tambâ'ân, èsebbhut condong, sè ta' èpasangè kipas.

Struktur tangdhâng omomna aropa'aghi papèson, pangawak, pengecet, sareng paka'ad .

Saterrossa, Lègong èlang popularitasna è awwâl abaḍ ka-20 polana èbâḍâna bhângon tangdhângan Kebyar ḍâri Bhâli lao'. Opaya rèvitalisasi èmolaè è ahèr taon 1960-an, kalabân èghâli dokumèn-dokumèn kona kaangghuy èbhângon polè.

 Pan-bârâmpan Tangdhângan Lègong 
Bâḍâ ra-kèra 18 tangdhângan lègong sè èkembhângaghi è Bhâli lao', akadhi Gianyar (Saba, Bedulu, Pejeng, Peliatan), Badung (Binoh bân Kuta), Denpasar (Kelandis), bân Tabanan (Tista).

 Lègong Lasem (Istana) 
Lègong panèka sè palèng èkasennengi bân serrèng èpaḍâpa'aghi è pamèran wisata. Tangdhângan panèka èkembhângaghi è Peliatan. Tangdhângan panèka biasana èlakoni sareng ḍuwâ' patangdhâng lègong bân kondong. Biasana atampil sabellunna, ètoro'è ḍuwâ' patangdhâng legong sè ngamèn lègong Lasem. Repertoar kalabân tello' patangdhâng èkennal kalabân nyama Lègong Kraton. Tangdhângan panèka èbâḍâ'aghi ḍâri cabang carèta Panji abaḍ ka-12 bân ka-13, è bâkto Karajaan Kadiri, sè nyarèta'aghi pangaterrona rato (adipati) Lasem (samangkèn bâgiyân ḍâri Kabupatèn Rembang) kaangghuy alamar Rangkesari, potrè Karajaan Daha (Kadiri), namong salèrana ngalakonè kalakowan sè ta' sopan kalabân cara èkèco'. Potrè binè’ nola’ lamaran adipati sabâb abâ'na ètalè’è bi’ Raḍèn Panji ḍâri Kahuripan. Saellana tao jhâ' alè'na la ècokobhi, rato Kadiri, sè aropa'aghi alè'na Potrè Rangkesari, ènyata'aghi perrang bân mangkat ka Lasem. Sabellunna perrang, adipati Lasem kodhu ngadhep ka serrangan mano' garuda sè mate'è. èpon m lolos namong è buḍi arè èpate'è è perrang è bâbâna rato Daha.

 Sombher