Romèo bân Juliet

thumb
jmpl|ka|Lukisan karyana Frank Bernard Dicksee sè aghâmbhâraghi Romeo bân Juliet.

Romeo bân Juliet panèka tragedi sareng William Shakespeare sè ètolès è awwal karir. Èngghi panèka carèta pasangan ngodâ sè ampon salèng tarèsna, namong èlang-alèng polana perselisihan kalowargana. Romèo bân Juliet panèka sala sèttong karya Shakespeare sè palèng kasohor, bân sala sèttong karya sè palèng bânnya' è pèntas'aghi, salaènna Hamlet bân Macbeth.  

Romeo bân Juliet asalla dâri romansa tragis è jhâman kona. Carèta panèka èkaghâbây dâri carèta Italia, sè èobâ dhâddhi sajak dâlem The Tragical History of Romeus and Juliet karyana Arthur Brooke è taon 1562, bân ècarèta'aghi polè è dâlem prosa è Palace of Pleasure karyana William Painter  è taon 1582. Shakespeare nginjhâm ide dâri kaduwâ'na, tapè lebbi ngembangaghi tokoh-tokoh pendukung, khusussa Mercutio bân Paris, kaangghuy malowas jhâlân carèta. Ètolès è antara taon 1591 sampè' 1595, Romeo bân Juliet ḍe'aḍe'nah ètampèaghi è taon 1597.

Shakespeare ngangghuy struktur dramatis. Efek akadhi pergeseran antara komedi bân tragedi dhâddhi ketegangan sè sajân ongghâ, perkembangan tokoh-tokoh kènè', bân pangangghuyân sub-plot kaangghuy nambâih carèta ampon èpojih mènangka tandhâ-tandhâ awwal bakat dramatis Shakespeare. Drama-drama panèka aghâdhui macem-macem bujud bân tokoh puisi, sè kadhâng aobâ jhâlânna perkembangan karakterra. Contona, Romèo sè sajân ahli è dâlem aghâbây soneta è bâkto carèta èpèntasaghi.

Romeo bân Juliet ampon èlakonè bânnya' kalè mènangka drama, fèlem, musikal, bân opera. È bâkto Restorasi Inggris, drama panèka èpaodi'' polè bân èrèvisi polè sareng William Davenant. David Garrick jhughân ngobâ pan-bârâmpan bâgiyân, bân adaptasi opera Georg Benda ngilangaghi bânnya' aksi bân nambâ akhèr sè senneng. Pertunjukan è abad ka-19, akadhi sè èghâbây Charlotte Cushman, aghunaaghi naskah sè asli Romeo bân Juliet bân èfokusaghi dâ' realisme sè lebbi bhâghus. È abad ka-20, Romeo bân Juliet ampon èadaptasi dâ' bânnya' versi, è antarana fèlem Romeo bân Juliet taon 1936. È Indonesia, terjema'an bhâsa Indonesia, sè ajudhul Romeo bân Juliet, èlakoni sareng Trisno Sumardjo.

 Karakter 
Romeo bân Juliet aghâmbhâraghi hubungan antarana duwâ' kalowarga  penting è Verona.

Keluarga Capulet
 Capulet panèka kepala kalowarga Capulet.
 Nyonya Capulet, istri dâri Tuan Capulet, bân èbuh Julia.
 Juliet panèka putri dâri Tuan, bân Nyonya Capulet, bân aropaaghi tokoh protagonis.
 Tybalt panèka sepupu Juliet, panakanna Lady Capulet.
 The Nurse panèka pembantu pribadi Juliet.
 Peter, Samson bân Gregorio panèka bujang kalowarga Capulet.
 Rosalinda, panakanna Tuan Capulet, karakter sè ècintai Romeo sabelluna atemmuh Juliet.
Pangobâsa Verona
 Pangeran Escalus panèka Pangeran Verona.
 Bangsawan Muda Paris panèka settong orèng bân semenda Escalus sè terro ngabinah Juliet.
 Mercutio panèka semenda laèn Escalus, sahabattâ Romeo.

Keluarga Montague
 Montague panèka kepala keluarga Montague.
 Nyonya Montague panèka istri dari Tuan Montague, bân ibu Romeo.
 Romeo panèka putra dari Tuan, dan Nyonya Montague, dan aropaaghi tokoh protagonis.
 Benvolio panèka panakan Montague, dan sahabat Romeo.
 Abraham dan Balthasar adalah bujang keluarga Montague.

Lainnya
 Rahib Lorenzo panèka settong orèng pendeta mashab Fransiskan.
 Seorang pengantar kata membacakan prolog dalam drama ini.
 Rahib Johannes èkèrèm kaangghuy nyerraaghi sorat Rahib Lorenzo kepada Romeo.
 sèttong orèng tokang obhât mènangka enggan ajhuâl racun dâ' Romeo.

 Sombher