Burung cendrawasih dua belas kawat

Manuk-surga kabel dhubellas, èkennal jhughân mènangka mano' surga kabel mate, panèka spesies mano' surga sè endemik è polo Papua. Spesies panèka èkennal polana kaasreyan visual bân kalakoan kawin sè unik, sè dhâddhiyâghi simbol keanekaragaman hayati sè soghi è Papua bân atraksi penting dâlem pangajharan biologi bân ekologi mano' tropis.

Mano' surga lake' ghâpanèka mencolok kalabân buluna sè item sè èghâli, hiasan konèng sè tera' è penggirra tabu'na, bân dhubellas filamen sè panjhâghân akadhi kawat sè èpanèka dâri badanna. Ornamen-ornamen sè khas panèka bhunten coma hiasan; rèng-orèng rowa aghâdhui peran penting dâlem tarian kawin sè kompleks sè èrancang kaangghuy matarèk binè'. Bhângon bân kalakoan sè unik panèka aghâbây mano' surga sè bâdâ kabel dhuwâ' bellas sala sèttong conto sè palèng spektakuler dâri evolusi seleksi seksual è dunnya mano'.
jmpl|Cenderawasih mati kawat

 Ciri-Ciri 
Mano' surga sè bâdâ dhubellas kabel panèka mano' sè èbâdâ'aghi è bâbâna, kalabân lanjang badanna ra-kèra 33 cm. Spesies panèka nojjhuaghi dimorfisme seksual sè ètandhai, artena lalakè' bân binè' cè' bhândherra è dâlem penampilan. Lakè' andi' bulu item sè èghâli kalabân tandha konèng tera' è sisi ventral, bân fitur sè palèng khas panèka duwâ' bellas filamen panjhâghân, item, akadhi kawat sè èpanjang dâri badanna. Filamen-filamen panèka kaku namong lentur bân afungsi khusus è ritual pacaran.

Samentara jârèya, binè'na katon lebbi sopan, kalabân bulu sè celleng, ta' andi' ornamen kawat otabâ warna sè mencolok. Perbedaan panèka èkabâliaghi dâ' peranna bhân-sabbhân è dâlem reproduksi: lalakè' bertanggung jawab kaangghuy matarèk pasangan, è bâkto binè' lebbi fokus dâ' perlindungan bân kamuflase.

Spesies arèya namong ètemmoè è polo Papua, sè dhâddhiyâghi endemik kalabân distribusi sè cè' èbâtesi. Habitat otama tamaso' alas rèndhâ tropis bân rawa-rawa, è Papua Indonesia (contohna, Kabupaten Tambrauw) bân Papua Nugini. Burung-Surga Duwâ' Bellas Kabel lebbi aktif è vegetasi sè padet bân è bâbâna alas. Mano' panèka diurnal, aktif è bâkto sèyang, khusussa bâkto nyarè kakanan bân terlibat dâlem interaksi sosial. Mano' arèya andi' sistem kawin poligami, è dimma sèttong mano' lake' bisa matarèk pan-bârâmpan mano' binè'. Kaangghuy matarèk pasangan, lakè' ngalakonè tarian pacaran ritual sè èkennal mènangka pameran wire-wipe.

È ritual panèka, lalakè' ngadeg è kennengngan sè tabukka', èpabhâjheng dâdha bân kalembangnga, bân saterrossa aghâli kabel-kabel sè khas kalabân nyapowe filamen è mowana binè'. Gerakan sè cè' èkontrol bân èulang-ulang panèka nojjhuaghi kondisi fisik bân kualitas genetik lalakè'. Bhâbinè'an bhâkal mele pasangan èbâdâ'aghi dâri presisi, kaasreyan, bân konsistensi tarian panèka.

Mano' surga sè bâdâ dhubellas kabel aghâdhui pola makan sè rèlatif bhân-sabbhân spesies mano' surga laènna. Kakanan otamana aropaaghi buwâna alas, namong jhughân tamaso' artropoda (serangga bân laba-laba), katak kènè', bân nektar kembang. Keragaman pangan panèka abhânto mano' kaangghuy bisa ètamen è lingkungan alas sè dinamis bân nojjhuaghi peranna mènangka penyebar bibit bân pangator populasi serangga è ekosistem alas Papua.

 Pelestarian bân ancaman 
Manuk surga sè bâdâ dhubellas kabel (Seleucidis melanoleucus) samangkèn èklasifikasiaghi mènangka spesies sè palèng ta' èparduliaghi sareng International Union for Conservation of Nature (IUCN). Namong, status panèka bhunten artena populasina aman samporna. Bânnya' penelitian noddhuaghi jhâ' jumlahna on-laon toron, otabâ polana tekanan è habitat alami.  Ancaman sè palèng bhâghus ghâbây mano' surga sè bâdâ dhuwâ' bellas kabel panèka èlangna alas rèndhâ Papua, kennengngan pakan bân kennengnganna sè èpabhâjheng. Deforestasi, pembersihan tana, bân pengembangan infrastruktur lebbi èkorangè habitatna. E jaman lamba', mano' arèya jhughân serrèng èburu polana buluna sè cè' raddinna, sanajân buruan panèka samangkèn èlarang polana mano' surga panèka spesies sè èlindungi è Indonesia.

Upaya konservasi èfokusaghi dâ' perlindungan alas bân ngèrèng pemburuan liar. È pan-bârâmpan wilayah Papua, masyarakat pribumi ampon molaè noro' ajâgâ habitat mano'-surga, ngangghuy cara-cara sè èbâdâ'aghi dâri hekmat lokal bân pengembangan ekowisata. Cara panèka bhunten namong abhânto ajâgâh mano'-mano' surga namong jhughân aberri' manfaat ekonomi sè berkelanjutan ghâbây masyarakat lokal.

Sacara ekologis, mano' surga sè bâdâ dhubellas kabel aghâdhui peran penting dâlem ajaga keseimbangan alas, khusussa lèbât penyebaran bibit dâri buwâna sè èkakan. Salaèn jârèya, mano' panèka aghâdhui arte simbolis sè kuat ghâbây orèng Papua, sè serrèng èangghep mènangka simbol kaasreyan, kemegahan alam, bân identitas budaya. Dhari ka'dinto, abâliaghi mano'-mano' sè bâdâ kabel dhubellas jhughân artena abâliaghi alas-alas Papua bân nilai-nilai budaya sè bâdâ è dâlemma.

 Sombher