Botani

Botani otabâ èlmo bu-tombuwân  èngghi panèka èlmo sè ajhâr tentang bu-tombuwân, jamur(fungi), bân alga, kalabân mikologi bân fikologi sè bâdâ è ḍâlem ranca' èlmo botani.
 Kalabân sapanèka, ḍâlem botani èajhâri sadhâjâ disiplin èlmo Biologi, akadhi gènètika, pertombuwân, rèproduksi, mètabolisme, perkembângan, interaksi kalabân komponèn biotik bân komponèn abiotik, sareng èvolusi sè asambhung kalabân tombuwân. Mengenal Botani, Ilmu Tumbuhan Yang Komperhensif. (2020–12–13). Sains Dan Teknologi. Arsip. Aksès (2025–04–09). Istila botani asalla ḍâri  bhâsa Yunani kèna, βοτάνη (botane), sè artèna rebbhâ otabâ tana pangowanan.Samangkèn botsni ajhâr sakètar 400.000 spèsiès organisme oḍi' sè ka'dimmaa 260 èbu è antarana panèka tombuwân sè aghâdhuwi pembuluh bân 248 èbu è antarana panèka angiospèrma.  Orèng sè ajhâr biḍâng botani èsebbhut mènangka botanis otabâ ahli botani.

 Lingkup bân peran botani

Akadhi bentu'-bentu' kaoḍi'an laèn ḍâlem biologi, tombuwân oḍi' bisa è ajhâri ḍâri paddhu pamandhengngan sè bhidhâ, ḍâri tingkatan molekul, gènètika, bâb biokimia lèbât organèl, sèl, jaringan, organ, individu, populasi bu-tombuwân, bân padhurrun tombuwân. È sadhâjâ tèngkat panèka ahli botani pola alako è biḍâng sè asambhung kalabân pangalompo'an taksonomi, struktur anatomi bân morfologi), otabâ fungsi fisiologi ḍâri kaoḍi'an bu-tombuwân.

Bannè pèra' tombuwân, botani jhughân ajhâr jamur (mikrologi), baktèri (baktèriologi), alga (fikologi).
Botani juga tidak hanya mempelajari kelompok Braselton, J. P. (2013). What is Plant Biology?. Ohio University. Arsip. Aksès (2025–04–08).

Panelitian tombuwân sanget pentèng sabâb tombuwân panèka bâgiyân ḍhâsar ḍâri kaoḍi'an è Bhumè, sè ngasèllaghi oksigèn, ḍhâ'ârân, serrat, bahan bakar, bân , bhât-obhâtan sè mamongkèn manossa bân bentu' kaoḍi'an laènna bâḍâ. Lèbât fotosintèsis, tombuwân nyerrwp karbondioksida,  sèttong gas rumah kaca sè ḍâlem jumbla bânnya' bisa apangaro ḍâ' iklim global. Salaèn ka'ḍissa, tombuwân bisa nyegghâ èrosi tana bân pangaro ḍâlem siklus aèng.Gust, Devens. (1996). Why Study Photosynthesis?. Arizona State University. Arsip. Aksès (2025–04–09). Sèttong pamahaman sè bhâghus tentang tombuwân sanget pentèng bâgi masa ḍâteng masyarakat manossa sabâb mongkènnaghi manossa ka'angghuy:

 Aghâbây ḍhâ'ârân ka'angghuy èparèngè ḍâ' populasi sè akembâng
 Pahamè prosès-prosès kaoḍi'an sè ḍhâsar
 Aghâbây bhât-obhâtan bân bahan ka'angghuy ngobhâtè panyakèt-panyakèt
 Mahamè aobâna kennengngan kalabân lebbi jellas

 Sombher