Raḍang pèlvis

Panyakèt raḍang pèlvis/ panyakèt radang panggul otabâ èsebbhut jhughân sareng Pelvic Inflammatory Disease (PID) iyâ arèya panyakèt sè bânnya' kadhâddhiyân ka orèng binè'. Panyakèt radang pelvis aropa'aghi panyakèt sè èsâbâbaghi infeksi sè nyerang pan-brempan organ reproduksi orèng binè'. Organ-organ kasebbhut è antarana arèya serviks (lè'èr rahim), uterus (rahim), tuba fallopi (saluran indung telur), bân ovarium (indung telur). Biyasana sè aghâbay bâḍâna panyakèt rèya panèka komplikasi ḍâri infeksi menular seksual (IMS) akadhi infeksi klamidia bân gonore. Infeksi klamidia bân gonore aropa'aghi panyakèt infeksi sè èsabâbaghi bakteri sè nolar lèbât aktivitas seksual. Bakteri ḍâri infeksi kasebbhut bisa sabâbaghi infeksi ka lè'èr rahim. Baktèri ḍâri infeksi rèya bhâkal ceppet è hèd ḍâteng bân nyebbar ḍâri farji' sampè' organ reproduksi laènna. Kabâḍâân rèya kodhu ceppet èsambi ka dokter. Panyakèt rèya bisa beres bân bisa molad kèya.

 Sabâb 
Panyakèt radang panggul (pelvic inflammatory disease) arèya panyakèt sè ḍateng amarghâ infeksi sè nyerrang serviks, uterus, tuba falopi, bân ovarium. Panyakèt rèya biyasana nyerrang orèng binè' sè la aktif secara seksual bân omor 15 taon sampè' 24 taon. Amarghâ panyakèt rèya bisa infertilitas (kemandulan), nyèlo panggul kronis, bân nganḍung ektopik (nganḍung è lowar kandungan otabâ rahim). Salaèn nolar kalabân seksual, pan-brempan macem IMS jhughân nolar kalabân cara non-sèksual akadhi lèbât ḍâri èbhu ka ana' è bâkto nganḍung bân rèmbi'. Data World Health Organization (WHO), è dhunnya panyakèt infeksi menular seksual (IMS) sajân bânnya'. Bennè coma polana nolar tapè bâḍâ polè sabâb laen panyakèt raḍang panggul è antarana panèka pakakas kontrasepsi rahim, segghut ajima', anḍi' riwayat raḍang panggul, aborsi otabâ kegheggheren (gugur kandungan).

 Tanḍhâ 
Panyakèt raḍang panggul arèya infeksi otabâ raḍâng sè èsabâbaghi sareng organ reproduksi orèng binè' sè ḍâlem istilah kesehatan èsebbhut oophoritis. Panyakèt radang panggul kadhâng sala èkennal kanker ovarium, usus buntu, endometriosis, bân infeksi saluran kemmè. Maka orèng binè' sè omor 15 taon sampe' 25 taon kodhu tè-ngatèh manabi panyakèt molaè bâḍâ. Radang panggul rèya sala sèttong macemma panyakèt sè malarat ètemmo, kajhâbâ manabi panyakèt rèya la akembang bân maso' tahap ahèr. Pan-brempan tanḍhâ radang panggul sè bisa èkennalè panèka:

 Rassa sakè' è bâgiyân panggul bân ta' bisa ètahan.
 Sakè' è belekang bâbâ sè ta' bisa ètahan.
 Arassa sakè' bâkto ajima'.
 Segghut  lesso sè berre' tapè ta' ngalakonè lako berre'.
 Bhâdhân panas.
 Hèd sè ta' lancar bhen bulenna.
 Lebbi sering terro akemmè
 Ta-ngota.
 Arassa sake' è bâktoh akemmè
 Kalowar ḍârâ sakonè' ḍâri farji', kèng bennè hèd.
 Kapotèyan sè bârna konèng otabâ ijo.
Sombher