Ing ngarsa sung tuladha

ng ngarsa sung tuladha aropa’aghi sala settong ajhârân kepemimpinan dâri Ki Hajar Dewantara, sè nekkanaghi jhâ’ settong pemimpin kodhu aparèng conto sè saè dâ’ orèng sè èpèmpèn. Ongkapan panèka dhâddhi bâgiyân dâri trilogi kapamèmpènan: ing ngarsa sung tuladha, ing madya mangun karsa, bân tut wuri handayani. Kalabân prinsip panèka, para pamimpin bânnè namong aberri' parènta, tapè jhughân ngaton mènangka panutan moral, etika, alako kerras, bân tanggung jâwâb. È dâlem konteks pamolangan, ghuru èarep kaangghuy nojjhuâghi kalakoan sè bhâghus sè bisa èconto sareng morèd. Tello' frasa motto panèka ècerminaghi trilogi kepemimpinan è dunnya pamolangan: è ada' kaulâh mimpin kalabân conto, dâri èrèng kaulâh èbhârengi kalabân ide bân saran, bân dâri budih kaulâh nolongè bân aberri' dorongan. È masyarakat sè lebbi luas, prinsip panèka bisa jhughân èterrapaghi sareng para pamimpin pamarèntah, organisasi, bân keluarga kaangghuy aghâbây suasana sè harmonis, disiplin, bân kalabân integritas. Kalabân aberri' conto nyata, para pamimpin bisa lebbi ghâmpang mamotivasi orèng laèn bân bisa bangun saleng parcajâ.

 Konsep pamolangan Ki Hadjar Dewantara 
Falsafah “Ing ngarsa sung tuladha ” è dâlem pamolangan sè `èmaksod èngghi panèka ghuru aropa’aghi panutan otama dâ’ para morèd. Guru ngajhâri bânnè namong lèbât oca', namong jhughân lèbât sikap, etika, disiplin, bân interaksi sabbhân arè. Panutan panèka abhânto morèd ngartè nilai-nilai akadhi tanggung jawab, jujur, alako kerras, bân saleng hormat. Manabi ghuru nojjhu'aghi kalakoan sè bhâghus—contona, dâtâng ta' tellat, ngator emosi, bân ngormatè pèkkèran—morèd lebbi ghâmpang niroh bân nerrap'aghi. Tello’ èlemèn poko’ pamolangan dâri pendiri sakola’an Taman Siswa èngghi panèka ungkapan-ungkapan sè asalla dâri basa Jhaba:

 Ing ngarso sung tuladha : è adâ’na (sèttong ghuru) kodhu nyadiya’aghi conto otabâ model kalakowan sè sae
 Ing madya mangun karsa : è tengnga kodhu ngasèllaghi ide dan inisiatif
 Tut wuri handayani : è budina kodhu aparèng samangat bân petodu.

Frasa katello' ampon èghâdhui simbol Tut Wuri Handayani, sè èghunaaghi mènangka logo Kementerian Pendidikan Dasar bân Menengah. Tello’ prinsip ka’dinto adhâddhiyaghi prosès pamolangan langkong agandhu’ artè, karana tokoh morèd èbentuk lèbât conto nyata sè ètangalè langsong dâlem kaodi’an sakola’an.

 Sombher