Bhândheng

Jhuko' bhândheng (Chanos chanos) panèka jhuko' pangan sè kalonta è Asia Tenggara bân  Oseania. Jhuko' bhândheng aropa'aghi sèttong-sèttongnga spèsiès sè ghi' bâḍâ ḍâlem kalowarga Chanidae (bhâreng ennem genus tambâ'ân sè èlaporraghi toman bâḍâ tapè ampon pona). Ḍâlem bhâsa Inḍonèsia panèka ikan bandeng, ḍâlem bhâsa Bugis bân Makassar èkennal mènangka ikan bolu, ḍâlem bhâsa Filipina mènangka bangus, ḍâlem bhâsa Malaysia mènangka ikan susu, bân ḍâlem bhâsa Inggris mènangka milkfish).

Jhuko' bhândheng oḍi' è Samudra Hindia bân Samudra Pasifik bân sèjèk nengneng è ḍhi'-seddhi'in pasèsèr bân polo-polo kalabân bâto karang. Jhuko' sè ghi' ngoḍâ bân ghi' bhuru teddhâs oḍi' è tasè' sa'abiddhâ 2 kantos 3 minggu, terros ngallè ka rawa aèng accèn. Bhândheng anyar, abâli ka tasè' manabi ampon ḍibâsa bân bisa abuḍu'.

Jhuko' bhândheng sè ngoḍâ èsebbhut nener (bhâsa Inḍonèsia) (IPA: nənər) èpakompol ḍâri songay bân èyobu è bhlânan (tambhâ' jhuko'). È kennengngan tambhâ', jhuko' bhândheng èbherri' ngakan napa'a bhèi bân rajâ kalabân lekkas. Sa'amponna cokop rajâ (biasana ra-kèra 25 kantos 30 cm) bhândheng èjhuwâl ḍâlem kabâḍâ'ân seggher otabâ sè èpabekku. Bhândheng èyola kalabân cara èghuring, èpangghâng, ètowap, èpèndhâng, otabâ coma èkokosè.

 Pamanpa'atan 
Bhândheng èkanyamanè mènangka kakanan karana rassana sè seddhâ', rassa dhâghingnga ta' accèn akadhi jhuko' tasè' bân ta' lekkas ancor manabi èmessa'è. Ḍâri arghâ, bhândheng tamaso' jhuko' kellas manengnga ka attas. Ḍâlem paraya'an Tahun Baru Imlèk, messa'an bhândheng dhâddhi bâgiyân traḍisi wâjib ḍâ' warga Tionghoa asli Jakarta bân dhi'-seddhi'in. Bâḍâ ḍuwâ sè korang èkalèburi ḍâri jhuko' bhândheng panèka: dhâghingnga aḍuri bân kadhâng abâu cellot/tana.

 Ḍurina bhândheng 
Ḍurina bhândheng sanyatana panèka tolang. Ḍurina panèka aganggu ḍâ' kanyamananna nalèkana adhâ'âr dhâghingnga. Tapè gângguwân panèka bisa èyatasè kalabân aghuna'aghi presto ḍâlem bâkto tatanto, saèngghâ ḍurina dhâddhi powa bân bsa èpaancor nalèkana èkaèl.

 Bâu cellot 
Bâuna cellot neng è bhândheng bânnya' ètemmoè è bhândheng sè bâḍâ è tambhâ'. Bhândheng sè èpèyara è karamba ta' patè bâu cellot.

 Sombher