Universitas Pertahanan

Univèrsitas Pertahanan otabâ sè biasanâ èsebbhut UNHAN (bhâsa Inggris: Indonesia Defense University otabâ IDU) arèya sala sèttong Parghuruwan Tèngghi Naghârâ sè nyalengghârâaghi pândhidhigan vokasi, sarjhana, bân pascasarjhana è dâlem bârâ'na partahanan bân bhila naghârâ. Tojjuwanna iyâ arèya ghâbây lalakon mângon bân nallèaghi parkara sè adhisar dâ' ka Tri Dharma parghuruwan tèngghi, sopajâ dâpa' dâ' ka standar pândhidhigan nasional bân univèrsitas standar kellas dhunnya (world class defense university) kalabân tetep ajâghâ nilai-nilai kabhângsâ'ân.

Univèrsitas Pertahanan èpaddhek manorot dâ' atoran paratoran peronḍang-onḍangngân, iyâ arèya Atoran Prèsidèn Nommor 5 Taon 2011 bân ètettepaghi lèbhât Sorat Mendiknas Nommor 29/MPN/OT/2009 tângghâl 6 Marèt 2009 parkara Paddheghân Univèrsitas Pertahanan. Univèrsitas Pertahanan èresmèaghi bi' Prèsidèn Susilo Bambang Yudhoyono è tângghâl 11 Marèt 2009 è Astana Naghârâ. Lalakon program studi è lingkungan Unhan nuro' dâ' ka Kapotosan Mendiknas RI Nommor: 196/E/O/2011 tângghâl 7 Sèptèmber 2011 parkara Lalakon Program-Program Studi è Univèrsitas Pertahanan è Jakarta.

Unhan arèya lèmbâghâ pândhidhigan tèngghi sè lajhen (unik) polana makhososaghi dhibbi' dâ' ka studi partahanan bân sains è tingkadhân pândhidhigan Diploma III, Sarjhana, Magistèr, bân Dhoktoral. Unhan arèya lèmbâghâ pândhidhigan tèngghi sè èbukkâ' ghâbây omom.  Unhan adhina kasempadhân dâ' ka para parwira TNI, Polri, ASN, bân masyarakat sipil ka'angghuy ajhâr bân madâlem Èlmu Partahanan sarta macem èlmu laènna dâri pangaollan (sudut pandang) militèr, politik, èkonomi, sosial, tèknologi, bân budhâja. 

 Asal-osolla 
Sejarah Unhan RI èmolaè dâri sala sèttong program korsos è Sakola'an Staf bân Komando Angkatan Darat (Seskoad). È taon 2006, Panglèma TNI Jènderal TNI Djoko Santoso, bâkto ghi' dhâddhi Kopala Staf Angkatan Darat (KSAD) nyuro Letnan Jènderal TNI Syarifudin Tippe, S.IP., M.Si. ghâbây molaè Korsos Stratègi Perrang Samèsta è Seskoad. Korsos rèya sè dhâddhi dhasar dâri pèkkèran ka'angghuy maddhek sèttong parghuruwan tèngghi sè ajhâr parkara studi partahanan. È tângghâl 9 April 2008, Mantrè Partahanan Prof. Dr. Juwono Sudarsono mabhâḍâ Sorat Kapotosan Nommor: SKEP/234/M/IV/2008 parkara Tim Kârdjhâ Paddheghân Lèmbâghâ Pândhidhigan Pasca Sarjhana Partahanan sè sàttiya èsebbhut Univèrsitas Pertahanan Republik Indonesia. Adapun para Palopōr bân sè Maddhek (The Pioneers & Founders) Univèrsitas Pertahanan RI, iyâ arèya:

 Susilo Bambang Yudhoyono (SBY), Prèsidèn ka ennemma Republik Indonèsia (m. 2004–2014).
 Juwono Sudarsono, sala sèttong mantan Mantrè Partahanan Indonèsia.
 Purnomo Yusgiantoro, sala sèttong mantan Mantrè Partahanan Indonèsia.
 Budi Susilo Soepandji, sala sèttong mantan Ghubèrnur Lèmbâghâ Kâtahanan Nasional.
 Mohammad Nuh, mantan Mantrè Pândhidhigan Indonèsia.
 Fasli Jalal, mantan Dirjèn Dikti.
 Djoko Santoso, mantan Panglèma TNI.
 Syarifuddin Tippe, sala sèttong mantan Rèktor Unhan.
 Marciano Norman, mantan Kopala Badan Intèlijèn Naghârâ (BIN).
 Subekti, sala sèttong mantan Rèktor Unhan.
 Ben Yura Rimba, mantan kopala Powsat Kasèhatan Tentara Nasional Indonèsia.
 Abdul Rivai Ras, parwira tèngghi TNI-AL.
 Makmur Supriyatno, dâri Kèmantèrian Partahanan.
 Frega Wenas, dâri TNI-AD.
 Agus Harimurti Yudhoyono, parwira tengnga TNI-AD, pottra mantan prèsidèn SBY."

 Sombher