Bèntèng VOC Kalimo'o'

Bèntèng VOC (Vereenigde Oostindische Compagnie) Kalimo'o' iyâ arèya sala sèttong bangunan cagar bhudhâjâ sè èlindungi kalabân BP3 Trowulan Jhâbâ Tèmor. Benteng rèya aropa'aghi benteng sè ghun pèra' bâḍâ è Polo Madhurâ otamana è Madhurâ Tèmor. Posisi benteng rèya bâDâ jhâu ḍâri Palabbhuwân Kalianget bân jhâu kèya ḍâri pusat kottha, ra-kèra 4 km ḍâri palabbhuwân Kalianget bân 7 km ḍâri Karaton Songennep, otabâ ḍâri Bandar Udara Trunojoyo

 Sejarah Pembangunan 
Sebagai ḍaèrah transit kalabân bhândhâr sè palèng rajâ è Polo Madhurâ, tasè' Kalianget segghut rammè pal-kapal dhâghâng rajâ sè alabbhuwâ ka tasè' tèmorra Inḍonèsia, madhâddhi pihak kongsi dhâghâng Bâlândhâ "VOC" bâkto rowa abângon sistem pengamanan ka'anggjuy Songennep ollè ngatasè serrangan-serrangan ḍâri lowar.

È ḍalem cateddhân sejarana, VOC perna abangun ḍu bèntèng è Songennep, bèntèng sè pertama èbangun è dhisa Kalianget bârâ' kacamadhân Kaliangat, Kabhupatèn Songennep, tapè èbâkto èbangun bèntèngnga rowa, korang samporna bân lokasina kèya bâDâ è tempat sè korang stratègis, saèngghâ ḍâlem kanyata'anna bèntèng rèya ghun pèra' èghuna'aghi mènangka guḍâng perdagangan bâkto rowa. Sabâb Dâei jârèya bekkas bèntèngnga moso masyarakat sekitar èkennal kalabân sebbhudhân "Lojhi Kanthang" otabâ "Jhikanthang".

Pas è taon 1785, VOC abangun polè bèntèng è kampong bârâ' lorong Dhisa Kalimo'o' Kacamadhân Kalianget, ra-kèra 500 mèter ḍi ḍâjâna Songay Marèngan. È bakto taon 1811 Inggris ḍâteng ka Inḍonèsia ka'angghuy arebbhu' ḍâri kobâsana Bâlândhâ, saèngghâna, Gubernur General J. W. Jansen kala perrang pas nyorot ka Semmarang ka'angghuy alabân Inggris è ḍissa'. Pangèran Notonegoro ceppet abhânto kalabân ngèbâ 1000 orèng prajurit bârisân karaton, saḍâpa'na è Semmarang burung ta' dhâddhi aperrang polana Bâlândhâ anyata'aghi takluk ḍâ' Inggris è pimpinanna Thomas Stanfoed Bingley Raffles. Moso Thomas Stanford Bingley Raffles, Pangèran Natanegara èsoro abâli ka Songennep kalabân èrèngan kaptèn bân 100 orèng serdadu Inggris.

Bâkto Pangèran Natanegara bâḍâ è Semmarang, tentara Inggris maso' ka Songennep lèbât tasè' Kalianget, bân èsambut perang moso Patih karaton. Ki Mangundireja. Bâddhiyânna Ki Mangundireja matè ètèmba' tentara Inggris è Loji/bèntèng kasebbhut bân 3 orèng prajurit.

Marèna, moso orèng Songennep èkaghâbây parèbhâsan: "jimbrit bâceng kamarong kellana marongghi - Inggris ḍâteng Kè Mangon matè è lojhi".

 Arsitektur Bangunan 
Bèntèng Kalimo'o èbangun è attassa tana sè lowassa 15.000 m2, lanjhângnga 150 mèter, lèbârrâ 100 mèter kalabân tèngghi tembokna korang lebbi 3 mèter sè kondisina satèya rosak bân ta' èrabât. Bèntèng Songennep anḍi' area masaghi kalabân 4 bastilon sè anḍi' lèbâr 5 mèter è sabbhân paddhuna. Salaèn jârèya, è bèntèng rèya jhughân èpadhâddhi asrama kalangghuy 25-30 tentara sè èpimpin kalabân Letnan. Bèntèng Kalimo'o' Songennep èbangun ḍâri bhâta kalabân 2 labâng maso', bâng-sèbâng bâḍâ è ḍi ḍâja bân ḍi lao'.

Salaèn rowa, ra-kèra 300 mèter ḍi bârâ' ḍâri bèntèng Kalimo'o' rèya, jhughân bâḍâ' kennengnganna makam orèng Bâlândhâ / Kherkoop. Èmanna, kondisina ta' èrabât satèya.

 Referensi 

 Zulkarnaen, Iskandar. 2003. Sejarah Sumenep. Sumenep: Dinas Pariwisata dan kebudayaan kabupaten Sumenep.
 Adurrahchman, Drs.1971.Sejarah Madura Selajang Pandang. Sumenep