Tari Gambyong

jmpl
Gambyong (bhâsa jhâbâ ꦒꦩ꧀ꦧꦾꦺꦴꦁ) èngghi panèka sala sèttong bentu' tariyân Jhâbâ klasik sè asalla ḍâri wilaya Surakarta bân biyasana èlakoni ka'angghuy penampilân otabâ nyambbut tamoy. Gambyong panèka bânni karo sèttong tariyân namong kaḍhâḍḍhiyân ḍâri pan-bârâmpan gerraghân, sè palèng èkennal èngghi panèka Tariyân Gambyong Pareanom (kalabân pan-bârâmpan variasi) bân Tariyân Gambyong Pangkur (kalabân pan-bârâmpan variasi). Maske bâḍâ bânnya' variasi, tariyân panèka anḍi' gerraghân ḍâsar sè padâ, èngghi panèka geraghân tari tayub/tlèdhèk.  Ḍhâsarna, gambyong ècèpta'aghi ka'angghuy sèttong pânari, namong samangkèn lebbi serrèng èlakoni sareng pan-bârâmpan pânari kalabân ètamba'aghi unsor blocking pangghung  sa'ènggâna èbâghi ḍâ' ghâris bân gerraghân sè rajâ. 

 Sâjhârâ 
Serat Centhini, kètab sè ètolès è jhâman pâmarènta'an Pakubuwana IV (1788-1820) bân Pakubuwana V (1820-1823), nyebbhut gambyong mènangka tariyân tlèdhèk. Salaèn jârèya, sèttong koreografer è jhâman pâmarènta'an Pakubuwana IX (1861-1893) sè anyama KRMT Wreksadiningrat alako ghâbây tariyân ra'yat panèka ka'angghuy aghâbây tariyân panèka cocok ghâbây tambâ è antarana orèng pongghâbâ otabâ priyayi. Widyastutieningrum, 2004. Tariyân ra'yat sè èyalossaghi ka'ḍinto ḍhâḍḍhi populèr bân menorot Nyi Bei Mardusari, sèttong seniman sè jhughân aropa'aghi gunḍik Sri Mangkunegara VII (1916-1944), gambyong biasana èlakoni è bâkto jârèya è aḍâ'na tamoy è lingkungan Karaton Mangkunegaran. Widyastutieningrum, 2004

Obâ'ân sè signifikan èka'olle è taon 1950 è bâkto Nyi Bei Mintoraras, instruktur tari ḍâri Istana Mangkunegaran è jhâman pâmarenta'an Mangkunegara VIII, aghâbây versi "standar" ḍâri gambyong, sè èkennal mènangka Gambyong Pareanom. Koreografi panèka pertama kalè èlakonè è acara kabinan Gusti Nurul, alè'na MN VIII, è taon 1951. Tariyân panèka cè' èkasennengè kantos versi laènna èkembhângaghi ka'angghuy èjhelling orèng bânnya'.

 Gerraghân Tari 
Umumna, Tari Gambyong kaḍhâḍḍhiyân ḍâri tello' bâgiyân, èngghi panèka: awwâl, èssèna, bân ahèrra otabâ è ḍâlem istila tari Jhâbâ, ala Surakarta, èsebbhut maju beksan, beksan, bân mondor beksan. 

 Sombher