Omo Niha

Omo Niha (otabâ Omo hada Niha) panèka bângon bengko pangghung tradisional orèng Nias, khusussa ghâbây orèng bânnya'. Bengko adat Nias jhughân bâdâ macem laènna, èngghi panèka Omo Sebua, sè aropa'aghi kadhâddhiyânna kapala nagârâ (tuhenöri), kapala dhisa (salawa), otabâ para bângsawân. 

Bengko panggung panèka èpadhâddhi è attas kaju nibung (Oncosperma tigillarium) sè tèngghi bân rajâ, sè èbâdâ'aghi ḍâri rumbia (Metroxylon sagu). Gâmbhâr lantayya lonjong (è Nias lao', tèmor, bân bârâ'), bân parsègi lanjhâng (è Nias tengnga bân lao'). Bângunan bengko panggung panèka ta' andi' pondasi sè èpasang è tana, bân sambungan è antarana rangka ta' ngangghuy pako, sè aghâbây tahan gempa.  Kamar-kamar è bengko tradisional panèka èbâgi ḍâddhi duwâ', bâgiyân aḍâ' ghâbây narèma tamoy sè ngènep, bân bâgiyân bingkèng ghâbây kalowarga sè andhi' bengko.

È tanèyan aḍa’na roma, biyasana bâdâ patung bâto, korsè bâto ka'angguy pèsta tradisional, bân è lapangan ḍisa bâdâ bâto-bâto rajâ sè seggut èguna’agi ḍâlem upacara alonca’ bato. Satèya, peninggalan bâto ḍâri jâman Megalitik akadhi panèka, sè kondisi ghi' beccè', bisa ètemmoè è dhisa-dhisa Bawomataluwo bân Hilisimaetano.

Bâdâ sèttong jenis bengko tradisional sè sabellunna èghuna'aghi khusus mènangka bengko ghâbây berhala orèng Nias, sè èsebbhut Osali. polana samangkèn kabânnya'an orèng Nias ampon narèma agama Kristen, nyamana "Osali" jhughân èghuna'aghi ka'angghuy maksod ghârèja.

 Tèngghu Jhughân 

 Omo Sebua
 Suku Nias

 Rèferènsi