Bhâsa Mongondow

Bhâsa Mongondow panèka bhâsa Filipina sè èghuna'aghi sareng soko Mongondow è Sulawesi ḍâjâ, sè asalla aropa'aghi bhâsa sè èghuna'aghi sareng orèng-orèng è Karajaan Mongondow Bolaang sè samarèna dhâḍdhi Kabupatèn Mongondow Bolaang samangkèn. Soko Mongondow ècèrcèr è sabbhân Kabupatèn Bolaang Mongondow, Kotamobagu, Kabupatèn Bolaang Mongondow Tèmor, pan-bârâmpan wilaya è Kabupaten Mongondow Bolaang ḍâjâ bân Kabupatèn Mongondow Bolaang Lao', hosossa è Kacamatan Pinolosian bân è sakètarra, bân jhughân bâḍâ è Kotta Manado bân kotta kotta laènna è Inḍonèsia .

 Tata Bhâsa 
Mongondow èpamaso' mènangka bhâsa aglutinatif, artèna aghâdhui sistem afiks kosa kata sè afungsi ka'angghuy ènyata'aghi tense, aspek, bân modal, bân jhughân ka'angghuy nominalisasi otabâ verbalisasi, bân kaangghuy nantoaghi peran gramatikal nominal sè ètandhâi mènangka absolutif. Bisa èkabâ'aghi jhâ' tata bhâsana "sanget Filipina." Namong, kalabân bânnya' orèng Mongondow sè samangkèn ngadopsi Manado Malay, tata Bhâsa Mongondow ampon èpangaro bhâghus sareng tata bhasa Malaju .akadhi bhâsa Filipina laènna, Mongondow cendhâng anḍi' sintaks Head-Predicate (PSO otabâ POS) kalabân tello' macem panandhâ kasos ghâbây nominal: absolutif, ergatif-genitif, bân oblique. Kasos bisa ètantoaghi kalabân partikel preposisi otabâ kalabân ngobâ awwâlân. Namong, pangarona bhâsa Malaju aghâbây pola SPO bisa èbentu'. Salaèn jârèya, nominal absolut serrèng èlang ḍâri okara manabi bisa èkangartè ḍâri konteks.

 Macemma oca' 
Macemma oca’ ḍâlem bhâsa Mongondow bâḍâ 3 (tello’) ghâlimpo’, tor bânnya’na 10 macem oca’ (ta’ tamaso’ interjeksi).

 Kalompo' Nominal 
Artèna, kompolan macem-macem oca’ sè anḍi’ tandhâ ca’-oca’.

 Oca' persona panèka oca' sè èghuna'aghi kaangghuy ngajhâri manossa.
 Oca’ bhârâng iyâ arèya oca’ sè eghuna’agi ka'angghuy nodhuwâghi bhârâng laèn salaènna manossa.
 Bhasa Ghântè.

 Kalompo' Prèdikatif 
Panèka aropa’aghi sèttong kalompo’ macem oca’ se eghuna’aghi kaangguy nyarèta’aghi predikat nominal.

 Oca’ bhângsalan ènggi panèka oca’ se èghuna’aghi ka'angghuy nyareta’agi sèttong lalakon.
 Oca’ sèpat ènggi panèka oca’ sè èghuna’aghi kaangguy anyata’aghi sèpat.
 Kopula panèka oca' bhâsa namong ta' kèngèng èserrèng sareng afiks.

 Kalompo' Oca' Tambâ'ân 
Artèna, kompolan oca’ sè ta’ agandhu’ sèmantik namong namong anḍi’ fongsè gramatikal .

 Oca’ sambhungan iyâ arèya oca’ sè eghuna’aghi ka'angguy nyambhung klausa otaiba okara.
 Preposisi panèka oca' sè èghuna'aghi ka'angghuy noddhuwâghi obhungan spasial antara nominal bân lokasina.
 Panandhâ kasos panèka macem preposisi namong aghâdhui fongsè hosos ka'angguy nandhâ'aghi kasos oca' dhibi' bân oca' bhârâng.
 Partikel panèka oca' sè ta' anḍi' artè dhibi' namong noddhuwâghi sèkap orèng sè acaca ḍâ' sèttong hal sè èyatoraghi.

 Sombher