Canḍhi Gununggangsir

Canḍhi ghunong Gangsir panèka struktur Canḍhi sè èparcajâ èkaghâbai è jhâman Mpu Sindok bân Airlangga. Jhughân èkaparcajâ aropa'aghi peninggalan dâri jhâman Majapahit, èyabâs dâri padâna sareng Canḍhi Pari. Èparcajâ jhughân mènangka paningghâlan Rato Hayam Wuruk, sè abângun Canḍhi Wisesapura ka'angghuy ngajhâri binè na Gayatri Rajapatni. Canḍhi ghunong Gangsir bâḍâ neng è kampong Kebon Canḍhi, Dhisa ghunong Gangsir, Kecamatan Beji, Kabupatèn Pasuruan, Jhâbâ Tèmor.

Nyama canḍhi panèka mitos lokal, polana nyamana "ghunong" (ghunong) asalla dâri kennengngan Canḍhi è masa lambâ', èkelènglèngè ghunong. Oca’ “gangsir” (Jhâbâ: nggangsir) artèna ngalè lobang è babana tana.

Mètorot sombher lokal, nyamana panèka èmolaè bâkto bâdâ orèng sè nyoba' "ngalè" ghunong ka'angghuy ngeco' bhârang-bhârang sè arghâ dâri Canḍhi. Saèngghâ Canḍhi panèka èkennal kalabân nyama Canḍhi ghunong Gangsir. 

Canḍhi Ghunong Gangsir panèka Canḍhi  sè unik. polana panèka sèttong-sèttongna Canḍhi sè anḍi' gaya arsitektur Jhâbâ Tèmor bân gaya hiasan Jhâbâ Tengnga, panèka jhughân tong-sèttongnga Canḍhi sè aghuna'aghi tèknik cetakan ka'angghuy macekka' unsur-unsur hiasanna. 

 Struktur Canḍhi 
bangunan Canḍhi, sè èbangon dâri bhâta, bâdâ empa' lantai, kalabân ḍuwâ' lantai dhâsar sè aropa'aghi bhâdhân bân ata'en Canḍhi sè sabhenderrâ. Rancanganna lantai dhâsar abâdâh aropa'aghi paddhu empa' kalabân tonjolan è paddhu tèmor, è aḍâ'en tangga. Rancannganna bhâdhân bân ata'na jhughân persegi lanjhâng, namong è empa' paddhu ghâddhung panèka aghâdhui tonjolan sè ramping. 

Canḍhi panèka èhias kalabân ceruk, lipatan, bân antefiks. Panel-panel sè cè' raddhinna nojjhu ḍâ' hiasân dâlem bhângon tokoh relief, bhâdhân kalabân motif kembang, pilaster, ka'-bhungka'an, bân kèbân, kabbhi èkaghâbây ngangghuy tèknik cètakghân. Sakabbhina dhâsar Canḍhi ètotop plesteran stuko, akadhi sè èpangghi'i è Canḍhi Kalasan è Prambanan.Sedyawati, Edi, 1938-. Candi Indonesia. Latief, Feri,, Indonesia. Direktorat Pelestarian Cagar Budaya dan Permuseuman, (Edisi Cetakan pertama). [Jakarta]. ISBN 9786021766934. OCLC 886882212.

 Penelitian 
Mènorot Marijke J. Klokke, parkara struktur candhi panèka, canḍhi Gunung Gangsir bhisaos ampon èpabeccè' è masa akhir Jhâbâ Tèmor ngangghuy bahan-bahan ḍâri candhi sè langkong towa. 

 Kondisi Canḍhi Samangken 
Canḍhi panèka samangkèn ampon robbhu, kalabân para' kabbhi pengghirrâ lantai rosak, akadhi bâgiyân-bâgiyân horizontal è dimma lantai asabhung. Ponca canḍhi ampon èlang. polana karosakan panèka, struktur Canḍhi Ghunong Gangsir akaton piramiḍa kalabân ata'na ètoghel.

 Sombher