Bhâsa Turki

Bhâsa Turki ( Türkçe otabâ Türk dili ) panèka bhâsa resmi è Turki , Siprus , bân Siprus Lao'. Bhâsa panèka bhâsa Turki sè palèng bânnya' èghunaaghi, kalabân ra-kèra 90 juta orèng sè aghuna'aghi. Kelompok-kelompok sè cè' èndâ'na bân signifikan dâri orèng sè acaca bhâsa Turki jhughân bâdâ è Jerman, Austria, Bulgaria, Makedonia Lao', Yunani, bâgiyân laènna è Eropa, Kaukasus Lao', bân bâgiyân Asia Tengnga, Irak, bân Suriah. Bhâsa Turki panèka bhâsa nomer 18 sè palèng bânnya' èghunaaghi è dhunnya. Bhâsa panèka bhâsa Turki sè palèng bârâ', kalabân jumlana sè ngoca' sè palèng bânnya' è antarana bhâsa Turki. È wilayah bârâ', pangarona bhâsa Turki Ottoman—macem-macem bhâsa Turki sè èghuna'aghi mènangka bhâsa administrasi bân sastra è Kekaisaran Ottoman—èpanèbar kalabân èpabhâjheng Kekaisaran Ottoman. È taon 1928, mènangka sala sèttong reformasi Atatürk è taon-taon awal Republik Turki, abjad Turki Ottoman berbasis Persia-Arab èghântè'è abjad Turki berbasis Latin.

Pan-bârâmpan karakteristik bhâsa Turki panèka harmoni vokal bân aglutinasi sè èjhâuwi. Urutan oca' ḍâsar è bhâsa Turki panèka subjek-objek-verba. Bhâsa Turki ta' andi' kelas kata benda otabâ jenis kelamin tata bahasa. Bhâsa panèka aghuna'aghi honorifics bân andi' perbedaan T-V sè kuat, sè mabida'aghi dhârâjhât sopan santun, jarak sosial, omorra, sopan santun, otabâ akrab sareng orèng sè acaca. Oca' gântèh jamak orèng kaduwâ' bân bhângon oca' lakoh èghunaaghi kaangghuy èsebbhut orèng sèttong mènangka tanḍâ hormat.

 Asal mowasal 
Bhâsa Turki asalla dâri Asia Tengnga, è ḍissa' bâdâ kalompo' sè èsebbhut kalompo' Oguz sè hijrah ka semenanjung Anatolia è Asia Kecil. Cabang bhâsa Oguz panèka on-laon aoba. Kelompok Oguz nyebbâraghi dâri Anatolia ka Selat Bosporus. Kelompok sè ngebâ bhâsa panèka èngghi panèka Seljuks è abad ke-10. molaè èghâdhui aghâma Islam sareng orèng Turki, bhâsa Turki è wilayah Anatolia molaè nyerrep bânnya' kosa kata dâri bhâsa Arab bân Persia. Turki saterrossa napa' ka puncakna è abad ke-15 è bâkto Kekaisaran Ottoman. È jhâman Ottoman panèka, bhâsa Turki ètolès kalabân aksara Arab. Namong, molaè taon 1928, Mustafa Kemal Atatürk, sè èkennal mènangka ramana Turki sekulèr, nyoba' aghâbây Turki bârâ' bân aghântè kabbhi ejaan Turki kalabân abjad Latin.

 Klasifikasi bhâsa 
Bhâsa Turki panèka anggota dâri cabang bhâsa Turki, sè tamaso' bhâsa Turki Gagauz bân Bhâsa Turki Khorasani. Bhâsa panèka tamaso' dâ' subkelompok Turki Lao', sè aropaaghi bâgiyân dâri keluarga bhâsa Altaik.

 Arèa bâgiyân 
Bhâsa Turki èghunaaghi è Turki bân 35 naghârâ laènna. Bhâsa panèka èghunaaghi è Bulgaria (1 juta orèng), Yunani (100.000 orèng), Republik Turki Siprus Lao' (18% dâri populasi), Makedonia (86.591 orèng), Rumania (wilayah Dobruja), bân Uzbekistan. Èkennal jhughân mènangka Ottoman.

 Status resmi 
Bhâsa Turki panèka bhâsa resmi è Turki, Siprus, bân Republik Turki Siprus Lao'. Jhughân èajhâri è sakola'an è dâlem komunitas Turki è Bulgaria, Yunani, Makedonia, bân Rumania.

 Dialèk bân huruf 
Bhâsa Turki èbâgi dâ' pan-bârâmpan dialèk, akadhi dialèk Danubian sè èghunaaghi è Balkan, Gaziantep, Sanliurfa, Edirne, Razgrad, Dinler, Rumelia, Karamanli, bân Eskisehir.

Bhâsa Turki bâdâ 29 aksara, tamaso' 8 vokal sè èsebbhut ünlüler bân 21 konsonan sè èsebbhut ünsüzler. Huruf Turki jhughân èbâgi dâddhi duwâ' macem: kalın, otabâ huruf tebbel, bân ince, otabâ huruf tipis. Huruf tebbel, otabâ kalın, aropa'aghi empa' huruf, bân huruf tipis, otabâ ince, jhughân aropa'aghi empa' huruf."UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger" (PDF) (dalam bahasa Inggris). UNESCO. 2010

 Sombher