Hamzah al-Fansuri

Hamzah al-Fansuri panèka olama' Sufi bân sastrawan sè oḍi' è abad ka-16. A. Teeuw ajhulughi Hamzah mènangka Pamola Puisi Inḍonèsia. Sabâtara Abdul Hadi W.M. nyebbhut Hamzah mènangka Rama Sastra Malaju. Hamzah Fansuri abit neng-neng è Acèh. Hamzah èkennal mènangka panganot alèran wahdatul wujud Ḍâlem sastra Malaju, Hamzah èkennal mènangka panyèpta genre syi'ir.

 Carèta Oḍi' 
Bânnya' prasangka tentang asal-mowasal Hamzah Fansuri. Bâḍâ sabâgiyân orèng sè ngoca' jhâ' Hamzah asalla ḍâri Barus (samangkèn è propinsi Sumatera Ḍâjâ), bâḍâ jhughân sè parcajâ jhâ' Hamzah lahèr è Ayutthaya, ibukota kona Kraton Siam. Nyama 'Fansuri' dhibi' asalla ḍâri arabisasi oca' Pancur, sèttong kotta kènè' è pasèsèr bârâ' Tapanuli Tengnga, semma' bân kotta sè nganḍung sajhârâ, Barus. È jhâman Kraton Acèh Darussalam, kampong Fansur kalonta mènangka posat pamolangan Islam è Acèh Lao'.

Saka'ḍimma asal-mowasalla ghi' ta' èkataowè, makamma Hamzah Fansuri ghi' ta' jellas kantos samangkèn. Pendapat lu-ghâllu sè ngoca'aghi makamma bâḍâ è Dhisa Oboh, Kacamatan Runding, Kotta Subulussalam, Acèh Lao', bân pendapat sè laèn ngoca'aghi jhâ' makamma bâḍâ è Dhisa Ujung Pancu, Kacamatan Peukan Bada, Kabupatèn Acèh Rajâ.

È ḍâlem Seminar Hamzah Fansuri sè èlaksana'aghi sareng Departemen Pendidikan, Kebudayaan dan Pariwisata RI è taon 2007, Claude Guillot sareng Ludvik Kalus ngongkapaghi panemmowan sè matagherjhât takaè' sèttong bâto makam è Pamakaman Bab Ma'la è Mekka kalabân nyama Syekh Hamzah bin Abdullah al-Fansuri sè sèdhâ è tangghâl 9 Rejjheb 933 Hijriyâ (11 April 1527 M). Karana kapastèyan lokasi makam Hamzah Fansuri ghi' bhuto pangajhârân lebbi jhâu, maka kantos samangkèng ghi' ta' pastè.

 karya-Karya 

 Puisi 
Syair Hamzah Fansuri bâḍâ 13-21 bâit. Sabbhân bâit bâḍâ empa' bhâris, sè berima a-a-a-a. Umumma, jumla oca’ sabbhân bhâris bâḍâ empa’, maskè bâḍâ kajhâbhâ'ân. Syair Hamzah Fansuri bânnya' tapangaro ḍâri puisi bhâsa Arab bân Persia (akadhi Rubaiyat karyana Umar Khayyam), namong bâḍâ parbhidhâ'ânna. Rima rubaiyat panèka a-a-b-a, dhinèng Hamzah Fansuri ngangghuy a-a-a-a.

 Sombher