Anèmia ḍefisiènsi bessè

Anèmia ḍefisiènsi bessè iyâ arèya anèmia sè dhâddhi bilâ bhâdhân kakorangan zat bessè. Dhâsara, anèmia aropa'aghi panoronan jumla sèl ḍârâ mèra otabâ hèmoglobin ḍâlem aloran ḍârâ. Zat bessè rèya ḍâgghi' bhâkal è ghunaaghi kaangghuy ma bentu' hèmoglobin sè bhâkal ngèbâ oksigèn ka sakabbhina bhâdhân lèbât aloran ḍârâ è pembulu ḍârâ. Bilâ bhâdhân kakorangan zat bessè hèmoglobin sè bhâkal ngèbâ oksigèn ka sakabbhina bhâdhân jumlana toron sampè' asebbâbaghi kalakoan bhâdhân ta' èfèktif. Anèmia ḍefisiènsi bessè rèya bisa nyebbâbaghi  ghângghuwân fungsi kognitif, torona imunitas bhâdhân, kalambatan ka bhâdhân kembhâng, bâḍâna panoronan ka kalakowan sè è lakoni sabbhân arè, bân paobâ'ânna tèngka lako ka orèng sè è capo' panyakèt rèya."Anemia Defisiensi Besi". Alodokter. 2023-04-28. Aksès 2024-03-03.

 Panyebbâb 
Ḍiagnosis anèmia ḍefisiènsi bessè è dhâsaraghi ka pamarèksa ḍârâ sè bâḍâ pamarèksa bitong ḍârâ otabâ sè è sebbhut kalabân complete blood count (CBC), kadhâr hèmoglobin, zat bessè ḍâlem  ḍârâ, bân kadhâr fèritin. Panbârâmpan panyâbâb anèmia ḍefisiènsi bessè iyâ arèya:

 Asopan kakan sè ta' nyokopè
 Bâḍâna ḍârâ è saloran pencernaan
 Bâḍâna ghângghuwân panyerapan zat bessè
 Mènstruasi
 Nganḍung
 Ḍonor ḍârâ
 Infèksi cacèng otabâ parasit"7 Dampak Anemia pada Remaja". Ayosehat. 2022-09-11. Aksès 2024-03-03.

 Tandhâ bân Gejala 
Tandhâ bân gejala ka anèmia ḍefisiènsi bessè ta' cè' khusussâ. Tandhâ bân gejala ka anèmia rèya a cem-macem a ghântong tèngkat kasara'an bân kalekkasân nambhâna anèmia, omor, bân kondisi kasèhadhânna. Bâḍâ kèya sè è capo' anèmia ḍefisiènsi bessè rèya ta' anḍi' gejala."Anemia Defisiensi Besi". Alodokter. 2023-04-28. Aksès 2024-03-03.

Pan-bârâmpan tandhâ bân gejala sè umum dhâḍdhi iyâ arèya:
 Lesso
 Bârna kolè' lebbi pocet ḍâri biasana
 Obu' bân kolè' sajân kerrèng bân kasar
 Koko lekkas locot
 Bâḍâna palpitasi ka jhântong
 Bâḍâna kalaènan pika (lèbur ngaèl otabâ ngakan bhârâng sè ta' biasa)
 jhilâ bân colo' sè sakè'
 Tanang bân soko dhâddhi cellep
 Lako è capo' infèksi
 Anḍi' nafso ngakan sè jhubâ'."5 Gejala Psoriasis Kuku dan Langkah Pengobatannya". Alodokter. 2022-07-18. Aksès 2024-03-03.

 Pangobadhân 
Bilâ marè aprèksa bân kabhuktè ngalamin anèmia ḍefisiènsi bessè, maka pangobadhân bisa dhuli è jhâlâni. Pangobadhân anèmia è jhâlâni sesuai panyâbâb anèmia bân tèngkat sarana panyakèt. Pan-bârâmpan pangobadhân sè ollè è jhâlâni iyâ arèya:

 Obhât tablèt oral zat bessè
 Berri' zat bessè sacara intramuskular otabâ intravèna
 Transfusi ḍârâ
 Paghuna'an obhât-obhâtân agèn parangsang erythropoiesis (ESA)."Anemia". Alodokter. 2024-02-23. Aksès 2024-03-03.

 Sombher