Abjad Pèghu

Abjad Pèghu ابجد ڤٓيكُٜو (bhâsa Jhâbâ/Sondhâ: ابجد ڤيڮون, Abjad Pégon; Abjâd Pèghu) iyâ rèya abjad Arab sè èmodifikasi ka'angghuy nolès'aghi bhâsa Jhâbâ, Madhurâ, Sondhâ bân kèya bhâsa Melaju è nosa Jhâbâ otamana nalèka zâman kasultanan Banten. Bhânḍhung abhâbuna zâman, abjad Pèghu kèya èangghuy ḍâlem nolès bhâsa Inḍonèsia.. Oca'an pèghu akabit ḍâri oca'an abhâsa Jhâbâ pégo sè ama'na "nyalèḍât". Serrèna bhâsa Jhâbâ  ètolès ḍâlem huruf 'Arab ètangghâ' mènangka sittong hal sè ta' bâttra. sepalèna bisa lakar panolèsan abjad Pèghu ètolès halè ondung (nyèmpang).

Aksara pèghu ghi' abhâlâ bi' abjad Jawi. bhindhâ otama bi' Jawi iyâ arèya è ḍâlem pèghu bâḍâ ruf-huruf soloran ghâbây mapresentasiaghi (mabekkèlè) sagâjjâk konsonan ḍâlem bhâsâ jhâbâ sè ta' ollè èbâkkèlaghi bi' abjad Arab standar (tongâghân) bân abjad Jawi.  Abjad Sorabe sè toman èghuna'aghi ghâbây nolès bhâsâ Malagasi è Madagaskar, èpartajâ ètoronaghi ḍâri Abjad pèghu.

Sajhârâ
Pèghu rèya èghuna'aghi èpondhuân ummat Muslim, sè oḍi' ḍâri pabulângan aghâma è pesantrèn. pèghu dhibi' angghâl asarengngan bi' Islam è Jhâbâ. Sabâtarana, rèng-orèng jhâbâ ghi' aghuna'aghi aksara Kawi bân aksara Jhâbâ ghâbay nolès tolèsân bhâsâ jhâbâ klasik, bân aksara Sondhâ kona ghâbây nolèsaghi bhâsâ Sondhâ klasik. Nalèka lebbhuna Islam ka polo Jhâbâ, pangangghuyân abjad Arab cè' diintensifkan, sabhâb èbhutoaghi ghâbây ngartè'è tab-kètab hadis.

Kaangghuy tor-catoran kalabân orèng Jhâbâ sè notor'aghi bhâsa Jawa, para 'ulama marèna ngaraddhuaghi abjad Arab sè èangghuy mènangka bhâsa rè-saarè ka ḍâlem bhâsa Jhâbâ. Para ulama' panèka nolèsaghi pèghu sopajâ rèng-orèng Jhâbâ aghâmpangan ḍâlem mahamè aghâma, otamana mètode da'wâ mobhung nalèkana ghi' lazim kaangghuy mamèntè Islam. Nalèka èra Wâli Songo, conto kètab akadhiâ Suluk Sunan Bonang, sè èjhupa arobâ'aghi buwâ karjâ Sunan Bonang.

È ḍâèra Malaju dhibi', abjad sè ghi' atarètanan kalabân Pèghu iyâ rèya abjad Jawi, èangghuy nolès bhâsa Malaju. Ḍâlem palegghârânna, sanèrbhâ lambhâgâ pamerdhiân aghâma Islam è Jhâbâ otabâna Sumattra maghuna tab-kètab kalabân abjad Arab, akadhiâ ḍâlem bhâsa Arab dhibi' otabâna sa-bhâsa sè èangghuy è ḍâèra kennengan, otamana Sumattra, Jhâbâ, Madhurâ dhâghâ Thailand Lao'.

Nispana, abjad Arab sokkla panèka ta' nyènḍin nem-fonem bhâsa Jhâbâ akadhi e otabâ o, ca, dha, tha, nga, pa, ga, dan nya. ḍâ' bhungkassa, è èrèng mondhutè ruf-huruf sokkla Arab, abjad panèka kèya ngadopsi (ngala' ghâbây èangghuy) abjad Pèrsia sè anḍi' fonem-fonem kasebbhut salaèn dha bân tha. Ḍâ' bhungkassa, ruf-huruf anyar èmorbhâ, sè èjhupa ètoronaghi ḍâri abjad Pèrsia akadhiâ ca bân gaf. Ruf-huruf laènna èjhupa èmorbhâ adhâsar'aghi huruf sokkla Arab, akadhiâ pa ḍâri fa''' sè èsabâ' tello' nokta, otabâ ca ḍâri jim èsabâ' tello' nokta. Nalèka lambâ', Pèghu ètolès kalabân harakat kaangghuy mabhidhâ e bân o'', tapè satya abjad Pèghu ella ta' ngangghuyaghi harakat polè (saparo orèng ngolok jarèya Gundhil).
Cateṭṭan

Sombher