Kerrès

Keris panèka sanjata akadi beddhil Jhâbâ kalabân acem-macem fungsi kabudâjâ'an, sè èkennal è sabâbhân kepulauan Indonesia bârâ' bân tengnga. Bhângonna sè khas ghâmpang èbhândhingaghi dâri sanjata laènna polana asimetris, dasar sè èlebar, bilah sè serrèng èlengkung, bân bânnya' fiturna, è antarana pamor (damascene), lapisan butir sè èkaton è bilah.

Monggu orèng Jhâbâ, keris panèka sanjata sè palèng bhâghus, salastarèna peddhang, tombak, bân pana. Nyatana, keris bânnè namong sanjata otama è dâlem perrang, namong jhughân sanjata sè èkasennengi èbâkta ka man-dhimman. E jaman lamba', keris èghunaaghi mènangka sanjata è duel otabâ perrang, bân jhughân mènangka aksesoris ghâbây kurban. È dhâlem aghâma samangkèn bân perkembangan keris dâri bâkto ka bâkto, orèng Jawa ampon ngobâ dâddhi sèttong bhârang sè aghâdhui pangajharan odi' filosofis ghâbây pongghâbâna: simbol identitas dhibi', pessen moral, simbol refleksi dhibi', katenangan, kasabaran, pangarep/mimpi, bân pangaterro, bân jhughân parengeddan otabâ pandhuan kaangghuy salanjangnga, tennang, tennang teptep, ban kaangguy ajaga sokma se socce tor andhap asor. Kabbhi panèka ènyataaghi dâlem simbol-simbol sè èpangghi'i è bhân-sabbhân bhângon keris bân pamor sè khas (gaya tradisional). Keris jhughân aropaaghi aksesoris mode (ageman), aghâdhui sajumlah simbol budaya, bân aropaaghi barang koleksi sè èarghâi polana estetikana.

Keris panèka ampon èdaftaraghi bân èkennal sareng UNESCO mènangka Mahakarya Warisan Budaya Tak Berwujud Kemanusiaan sè asalla dâri Indonesia sajjhek taon 2005.

 Sombher