Mudik

Mudik dâlem KBBI èsebbhut kalabân oca' molè ka kampong,kbbikemdikbud.  Èaksès tangghâl 2025-03-04. asalla panèka kalakoan migran/buruh migran kaangghuy abâli ka kampong asalla. Istilah mudik è Indonesia ètandhâi kalabân tradisi taonan sè èlampa'aghi sabellunna liburan aghâma sè rajeh, contona sabellunna tellasân idul fitri, Idul Adha, Natal & Taon Anyar bân liburan nasional. È bâkto ghanèka, bâdâ kasempatan kaangguy akompol kalabân bhâlâ se acar-pencar ka manca naghâra, bhâla sè bâḍâ è roma, tantona polè ngonjung bân aparèng hormat dâ' rèng seppo. Transportasi sè èghunaaghi tamaso': kapal terbang, krèta, prao, bis, bân kendârâân pribadi akadhu motor bân sapèda, maskè trek bân bajaj bisa èghunaaghi kaangghuy mole.

 Oca' dhâsar 
Oca' mudik asalla dâri oca' Jhâbâ Kono muḍik, dâri oca ' uḍik sè artena onggâ; maju (ajhâlân) ka attas; nojju ka dhârât. È jhâman kona, sabellunna kadhâddhiyân perkotaan rajâ è Jakarta, ghi' bânnya' daerah sè anyama akhèr udik otabâ ilir (dâjâ otabâ hilir) bân sabâgiyân bânnya' akhèr panèka èghântè'è kalabân oca' Melayu lao' otabâ dâjâ. Contona, ènga' Meruya Udik, Meruya Ilir, Sukabumi Udik, Sukabumi Ilir, tor salaenna.

È bâkto Jakarta ghi' èsebbhut Batavia, pasokan hasèl pertanian dâ' wilaya Batavia èkala' dâri wilaya-wilaya è lowar tèmbok kotta sè bâḍâ è lao'. Mèlana bâḍâ nyama-nyama daèra neng è Jakarta sè kabâḍâ’ân bi' tombuwân, ènga' Kebbhun Jherruk, Kebbhun Kopi, Kebbhun Lanas, Kemanggis, Dhurin Kalibata, bân salaènna. Orèng tani bân rèng dhâghâng hasèl pertanian ngangka' bhârângnga lèbât songay. Dâri jiya pas tombu istilah milir-mudik, se artèna padâ bân molè-molè. Mudik otaba molè ka ra-ara bilâ molè dâri kotta ka sabâ, bân saterrossa li-baliyân.

Bâdâ kèya tèori sè ngoca' jhâ' asalla oca’ “Mudik” rèya dâri akronim dâri dhuwâ’ oca’ è dâlem bhâsa Jhâbâ “Mulih dhisik ” se artèna “Molè kaadâ’”. Maskè kabâdâenna ghi' ta' mastè, teori rèya cokop bânnya' tasebbâr, khosossa è antarana orèng Jhâbâ.

 Tantangan Transportasi Mudik 
Tangghungan sè palèng berrâ' sè èadheppi è bâkto molè panèka nyadiyâaghi sistem transportasi polana padâ bânnya' orèng sè ngangguy transportasi omom otabâ kendhârâ'ân lèbât jhâlân sè bâdâ, sè serrèng ngasèlaghi panompang/pelancong sè ngadhep kamacetan bân keterlambatan parjhâlânan. Motor, spèda, krèta, kapal bân bis antar kotta rèya transportasi sè palèng bânnya' èghunaaghi kaangghuy mole è bâkto tellasân.

 Mudik è Indonèsia 
È bâkto ghi' mudik tellasân taon 2024, bânnya' layanan mudik gratis sè bhâkal èlaksanaaghi, sareng lembaga swasta otabâ pamarènta. Sala sèttong layanan mudik gratis panèka krèta Motis sè andi' 3 ara, èngghi panèka Motis Lao' (Cilegon - Semarang), Motis Tengnga (Jakarta - Purworejo) bân Motis Lao' (Jakarta - Bandung - Madiun). Layanan Motis èator bi' Krèta Indonèsia kalabân tugas dâri Kementerian Perhubungan Indonesia .

 Sombher