Lamut

Lamut panèka tradisi acarèta sè nyampaiaghi pessen bân nilai-nilai agama, sosial, bân kabudâjâ'ân orèng Banjar. Lamut panèka bhângon seni narasi, mirip sareng wayang otabâ cianjuran. Bidhâna wayang otabâ cianjuran èmaènaghi kalabân set gamelan bân zither, è bâkto lamut èlakoni kalabân terbang, alat perkusi sè èghunaaghi è dâlem hadrah. Orèng sè ghi' buru ètemmoè lamut serrèng nganggep lamut èpangaro Timur Tengah. È jaman karajaan Banjar èbâbâna Sultan Suriansyah, lamut tombu èbârengngè seni narasi Banjar laènna, akadhi Dundam, Madihin, Bakesah, bân Bapantun.

Pertunjukan Lamut èlaksanaaghi è malem arè molaè pokol 10:00 malem kantos pokol 4:00 malem, otabâ sabellunna sobbu. Oreng se acareta e Lamut nyamana Palamutan. È bâkto pertunjukan, Palamutan, sè ngangka' terbang ghâjheng è pangkengnga, toju' asandhing è tawing halat (geddhung tengnga), èkelilingi panonton sè aropa'aghi ngodâ bân towa, lakè' bân binè'. Otamana kaangguy reng bine’, badha kennengngan se esadhiya’agi e seddi’na geddhung tengnga.

 Sajhara 
Lamut asalla dâri Cèna, bân bhâsana aslina bhâsa Cèna, salastarèna èterjemahaghi dâ' bhâsa Banjar. Lamut dhâpa' ka Banjar ra-kèra taon 1816, èghibâ dagang Cèna ka Banjar terros ka Amuntai. Ca’epon, oreng-oreng jaman lamba’ sanget ngarga’agi karana ngeba bannya’na careta tor careta pangalaman dhari pan-saponapan nagara, se ecareta’agi lebat tradisi lesan. Caretana e Amuntai, Raden Ngabe atemmo dagang Cina se andhi’ kapal dagang Bintang Tse Cay. dâri dagang panèka, èpon pertama kalè ngèdingaghi regangan puisi Cina. Nem bulân saterrossa, Raden Ngabe narèma salinan puisi Cina.

Molaè jârèya, Raden Ngabe ajhâr bân maos, ta' kalabân iringan "layang" (ngabber) sè èbârengi. Lamut molae akembang saamponna warga nyo’on elampa’agi sabban panen padi bagus. Bâkto Hadrah (tari tradisional) dhâpa' è daerah kasebbhut, Lamut narèma iringan "layang" (ngabber) sè èrengngè. Whujuk seni lisan panèka èsebbhut lamut karasmin polana èghâdhui hiburan è acara-acara kabinan, arè raya agama, bân acara-acara nasional. Lamut jhughân èghunaaghi dâlem proses batatamba (pabarasan). Oreng se andhi’ hajat se ekabuto biyasana keya ngajak palamutan. Oca’ “lamut” èkoca’ asalla dâri bhâsa Arab laamauta (ﻻﻤﻭﺕ), sè artena langgeng.

 Sombher