Tari Basalonde

Tari Basalonde èngghi panèka sala sèttong bhângon tarian tradisional dâri daèrah Kolaka, Sulawesi Tenggara. Tarian panèka ècèpta'aghi sarèng sorang rato dâri daèrah gâpanèka sè asmana Rato Mekongga sakètar abad kapèng-16. Gherra' tarian gâpanèka tainspirasi dâri upacara adat sakètar sè alambângaghi pamuja'an dâ' Sè Maha Kobâsa. Kabhârâ, sabendherrâ tarian panèka namong minangka tarian hibo-ran ka'angghuy mahibor sang rato bân kalowargana è dhalem karaton, namong saterrossa èpadhâddhi minangka tari è upacara pamuja'an dâ' dèwa bân para luluhur sè èyangghâp saktè.

Tari Basalonde panèka èmaènaghi sarèng babine' sè jumlanah antara ennem kantos sapolo orèng bân èyirèngè sarèng instrumèn Dimba (gendhâng) bân tawa-tawa (gong). Gherra' sokoh è tarian panèka padhâ sarèng gherra' è tarian Lulo.

 Gherra' Tarian 
Para paraghâ (penari) ngalèntangaghi tanangnga ka kèba bân ka kanan, è ojhung jâri tunjhu' kaduwâ' tanangnga èlèlittaghi è ojhung salèndhâng sè èyangghuy (alèngker è pèngghâng bân èèkket) ka budi. Para paraghâ katèngal akadhi mano'-mano' sè seddhâng ngabhâr sè ngibâs-ngibâssaghi kalèmpè'na. Gherra' sokoh kèba bân kanan aghântèyan nginje' tana sambi aghâbây lèngkerran agherra' ka kanan bân ka kèba sacara asareng kalabân langka sè raddhin pèndâ', samentara tanang salèng aghegghem (salèng marappet kaduwâ' dampal tanang akadhi seddhâng amuja otabâ adu'â).

 Kostum 
Kostum tarian panèka èngghi panèka pakoyan adat daèrah Kolaka, èngghi panèka kalambi lengngen lanjhâng ta' alè'èr kalabân bukka'an è adha' bân ahiyas manik-manik è sapanjhâng pèngghirrâ, sarong lanjhâng kantos mata sokoh, salèndhâng, gellung (sanggul) sè èhiyasi rangkèyan kembhâng pènang goyâng, antèng-antèng lanjhâng aora, ghellâng tanang, kalong lanjhâng aora, bân parhiyasan laènna.

 Instrumèn Tarian 
Tari hibo-ran Basalonde aghuna'aghi iringngan musik tradisional khas Sulawesi Tenggara èngghi panèka dimba (gendhâng) bân tawa-tawa (gong). Tarian Basalonde aghâdhuwân durasi korang lebbi 10 mennèt asasoway sarèng kakowadân paraghâ bân panabbu-na.

 Sombher