T.B. Simatupang

Tahi Bonar Simatupang lahèr è tangghâl 28 Januwâri 1920 ban sèdhâ tangghâl 1 Januwâri 1990 panèka tokoh militèr bân gerèja è Inḍonesia.

T.B. Simatupang ètoddhu' sareng Presiḍen Sukarno mènangka Kepala Staf Angkatan Bersenjata Indonesia (KASAP) samarèna Panglima Jenḍeral Suḍirman sèdhâ è taon 1950. Tahi Bonar Simatupang atugas mènangka KASAP kantos taon 1953. È bâkto jârèya jabatan KASAP bâḍâ è attas Kepala Staf Angkatan Ḍarat, Kepala Staf Angkatan Laut, bân Kepala Staf Udara bân è bâbâna tanggung jawab[3] dâri Mentri Pertahanan.

T.B. Simatupang sèdhâ è taon 1990 è Jakarta bân èkoburragi è pasarèan pahlawan Kalibata. Tangghâl 6 Nopèmber 2013, Presiḍen Susilo Bambang Yudhoyono aparèng penghargaan T.B. Simatupang ghellâr Pahlawan Nasional. Samangkèn nyamana èabaḍiaghi mènangka sala sèttong jhâlân rajâ è ḍaèrah Cilanḍak è jakarta Lao', kantos ka Cipayung, Jakarta Tèmor.

Tangghâl 19 Ḍesember 2016, mènangka pangakowan dâ' perjuanganna, pamarènta Inḍonesia ngabaḍiaghi salèrana è pèssè 500 ropiya anyar.

 kaoḍi'ân âwal 
Bonar, èjhhuluk T.B. Simatupang, lahèr è Siḍikalang, samangkèn ibukota Kabupaten Ḍairi, Propinsi Sumatera ḍâjâh, pottra nomer ḍuwâ’ ḍâri ballu’ tarètan. Ramana aropa’agi settong ambtenaar sè anyama Simon Simatupang, se anḍi' ghellâr Sutan Mangaraja Soaḍuan, ban ebhuna Mina Boru Sibuea. Eppa'na alako mènangka pongghâbâ pos ban telegraf (PTT: Pos, Telefoon en Telegraaf) bân segghut apinḍa ḍâri Siḍikalang ka Siborongborong, saterrossa ka Pematang Siantar.

Bonar asakola è HIS è Siborongborong bân lulus taon 1934. Nerrossaghi sakola’anna è MULO Ḍr. Nomensen è Tarutung taon 1937, saterrossa ka AMS è Salemba, Batavia, lulus taon 1940. È bâkto asakola è Batavia, Bonar èanggep morèḍ sè penter, tamaso’ pènter bhâsa Bâlândhâ.

È bâkto ajhâr sejarah, Bonar perna aḍebat sareng ghuru sejarana, kantos èpakalowar, karana ghuruna èangghep abâ'-jhubâ'aghi kamampwoan orèng Inḍonesia. Ghuruna, Meneer Haantjes, anyataaghi jhâ' orèng-orèng è Hinḍia Bâlândhâ ta' bisa masèttong kaangghuy ngaolle kamardika'an polana bânnya'na parbhidhâ'ân è antarana suku-suku bân orèng-orèng è Hinḍia Bâlândhâ ta' bisa maddhek tentara modern kaangghuy makala orèng Bâlândhâ polana bhâdhânna sè panḍâ' ta' bhâkal bisa dhâddhi prajurit sè beccè'. Bonar anyataaghi jhâ' Meneer Haantjes ampon nyebbâraghi mitos sè sala bân bhâkal èbuktèaghi sareng jhâjhârbâ'ân satèrrossa. Ḍirektur sakola'an, Meneer ḍe Haan, orèng Calvinis sè taat, abherri' saran kaangghuy ta' nyake'è orèng laèn. Èmolaè, Bonar arassa nasèhat panèka aropaaghi nasèhat dâri orèng sè an~i' jiwa penjajah. Namong, è buḍi arè, Bonar arassa manabi èghâdhui nasehat ḍirèkturrâ sè lebbi serius, ngara bonar ta' kèra ngalami kasossa'an sè èadhebbi è kaodhi'ânna sè bhâkal dâtâng.

 Sombher