Biota Ediakara

Biota Ediakara (sè sabbhân èsebbhut Vendian) panèka klasifikasi taksonomi ghâbây sakabbhina bhângon kaoḍi'ân sè neng-neng è Bhumè è Periode Ediakara (ra-kèra  635–538,8 juta taon sè tapongkor). Organisme panèka anḍi' bhângon bhâdhân sè misterius, akadhi tabung bân ḍâun sè aghântong, bân umumma oḍi' è dhâsar tasè'. Jhâjjhek fosil biota panèka ampon ètemmoè è bhân-sabbhân kennengngan è dhunnya bân panèka manifestasi sè palèng awwâl ḍâri organisme multiseluler sè kompleks. Istilah "biota Ediakara" dhibi' ampon èkritik polana èyangghep ta' konsisten, abâk malaèn pan-bârâmpan fosil kalabân sawennang-wennang, bân malarat èḍefinisiaghi kalabân teppa'. 

Biota Ediakara èsiyalè ampon ngalami radiasi evolusioner è ḍâlem kadhâddhiyân sè èkennal mènangka Ledakan Avalon ra-kèra 575 juta taon sè tapongkor. Kadhâddhiyân panèka èlampa'aghi sa'amponna Bhumè kalowar ḍâri masa Kriogenium, sè èkennal mènangka glasiasi rajâ Bumi Bola Salju. Saterrossa biota panèka èlang è bâkto lonjhâghân keanekaragaman hayati sè cè' santa'an sè èsebbhut ledakan Kambrium, è bâkto sabâgiyân bânnya' bhângon bhâdhânna kèbân modern muncul lu-ghâlluna è catetan fosil è periode ghânèka. È bâkto panèka, biota makroskopik Kambrium para' kasakabbhina aghântè'è organisme sè èdominasi catettan fosil Ediakara, sanajân hubunganna ghi' èperdebataghi.

 Fosilisasi 
jmpl|Fosil Charniodiscus para' ta' bisa èbhidhâ'aghi ḍâri tekstur "kolè' ghâjhâ" è cetakan panèka.
Panjâgâ'ân fosil Ediakara panèka dhâddhi hal sè lèbur sabbhâb organisme abhâdhân alos akadhi panèka umumma ta' aningghâl jhjâjhek fosil. Bhidhâ sareng biota se bhâdhân lèca' sè lebbi ngoḍâ akadhi sè ètemmo è Burgess Shale otabâ Solnhofen Limestone, biota Ediakara ta' èbâtessè ḍâ' lingkungan sè tatanto; fosil ètemmoè è sabâbhân dhunnya. Dhâddhi, proses sè tanggung jawab ghâbây panjâgâ'ânna panèka sistemik bân global. Bâḍâ sèttong hal tentang periode Ediakara sè mongkèn mahlok teppo panèka èjâgâ; mongkèn polana rowa lekkas tatotopan abu vulkanik otabâ  beddhi, sè ajheppèt bhâdhânna è attas cellot otabâ lempong mikroba kennengenna mikroba oḍi'. Panjâgâ'ân panèka mungkèn èpaènga' ḍâri kadar silika sè tèngghi è tasè' sabellumma muncul organisme sè ngasèllaghi rangka silika akadhi spons bân diatom. Lapèsan abu jhughân aberri' rèncèyan orotan sè lebbi sepa' bân bisa ètantowaghi omorra jutaan taon ngangghuy penangghâlân radiometrik. Namong, lebbi segghut fosil Ediakara ètemmoè è bâbâna lapèsan beddhi sè ngendhep ècapo' badai, otabâ è ḍâlem turbidit sè tabhânto' sareng arus tasè' bâbâ sè anḍi' energi tèngghi. Organisme abhâdhân lèca', samangkèn para' ta' toman èfosilaghi è ḍâlem kadhâddhiyân akadhi panèka, namong kabâḍâ'ânna tana lempong mikroba sè lèbâr mungkèn abhânto panjâgâ'ân kalabân mateppa'aghi jhâjjhegghâ è ḍâlem sedimen sè èbâbâna.

 Sombher