Bhâsa Haji

Bhâsa Ajjhi panèka cem-macemma bhâsa Malaju sè èghuna'aghi sareng orèng Aji sè ngennengngè 12 dhisa è Kabupatèn Komering Ulu Ogan Lao', bân jhughân pan-bârâmpan pandhudhu'ân è Kabupatèn Lampung Lao' sè èhasèlaghi ḍâri ngallèna pandhudhu' è parèngnga'an partama abaḍ ka-20. Wilaya bhâsa Ajjhi èbâtesè sareng cem-macemma bhâsa Lampung-Komering akadhi Daya bân Ranau, bân jhughân cem-macemma Bhâsa Malaju Bhârisân Lao' akadhi Semende.Anderbeck, Karl (2007). "Haji: One language from twelve? A brief description of an interesting Malay dialect in South Sumatra". Dalam Chong, Shin; Harun, Karim; Alas, Yabit (ed.). Reflections in Southeast Asian Seas: Essays in honor of Professor James T. Collins. Vol. Book II. Pontianak: STAIN Pontianak Press. hlm. 51–92.

 Pangalompoghân 
Maskè bhâsa Ajjhi aghâdhui persèntase sè signifikan ḍâri oca' ènjhâman Lampung-Komering, sabâgiyân bânnya' kosa kata dhâsarna lebbi ècocokaghi sareng bhâlâ Malaju. È antarana bhâsa-bhâsa Malaju dhibi', bhâsa Ajjhi kantos samangkèn èangghep mènangka bhâsa sè èisolasi bân ta' èkabâli semma' sareng bhâsa-bhâsa Malaju è wilaya sakètarna.

Bhâsa Ajjhi aghâdhui pan-bârâmpan fitur kuno sè èpèyara ḍâri Proto-Malaju, namong èlang è bhâsa Malaju laènna, akadhi èpèyara sowara *h (< Proto-Malayo-Polinesia *q) è awal oca' ( hasap < PM *hasəp 'asok'), sanajjân bisaos hal ka'dinto èpangaro sareng varietas Lampungic è sakètar sè jhughân aghâdhui sowara panèka. Ajjhi jhugân aghânḍhu' sistem vokal Proto-Malaju sè aropa'aghi ḍuwâ' vokal tèngghi /i/ bân /u/ (kalabân alofon sè sakoni' lebbi rèndâ è soko kata ahèr sè ètotop), vokal rèndâ /a/, pèpèt, sareng diftong /aj/ bân /aw/. Bhâsa panèka jhughân tamaso' sala sèttong ḍâri sakoni'na bhâsa Malaju è Sumatera Lao' sè èpèyara lafal Proto-Malayu *a è posisi ahèrra akadhi [a] ; pan-bârâmpan cem-macemma bhâsa Malaju Bhârisân ḍâjâ è wilaya sè paḍâ jhughân èpèyara sistem vokal PM, namong èpèyara fonem /a/ è ahèrra aobâ ḍâ' [ɘ], [ɨ] bân salaènna. È sèsè laèn, bhâsa ajjhi jhughân anḍi' pan-bârâmpan inovasi fonologis sè onik, akadhi obâ'ân vokal sè ètotop dhâḍdhi /a/ sabellunna /h/ sè ta' bâḍâ è posisi ahèr, akadhi bhâbhâjâ < PM *buhaya 'buaya', lahat < PM *ngabas 'ngabas', bân tahang < PM *tihaŋ ‘polè.

 Sosiolinguistik 
Bhâsa Ajjhi biasana èghuna'aghi ḍâlem aktivitas sabbhân arè è lingkungan roma, hosossa è ḍâlem bhâlâ inti, è ḍâlem parcakabhân antara kanca, bân bâkto ngalakonè aktivitas è sabâ bân kebbhun. Orèng sè aghuna'aghi bhâsa ajjhu cèndhâng abâli bhâsa Inḍonèsia è ḍâlem hal formal akadhi orosan pamarènta'an bân aghâma, bân jhughân bhâsa Daya (Komering) bân bhâsa Palembang ﬁ bâkto abâlânjhâ è ḍaèra pasar mingguwân

Orèng sè abhâsa ajjhu cèndhâng aghâdhui oca' ènjhèman Lampung sè lebbi bânnya' è bâkto acaca sareng orèng sè abhâsa sè laèn ḍâri bhâsa sè paḍâ. Pangangghuy oca' ènjhèman Lampung sè tèngghi panèka bisa jhughân èpangaro sareng tabu-tabu sè ella lèbât sè ta' aghuna'aghi oca'-oca' Malaju tatanto. Ahlè bhâsa Karl Anderbeck, ahlè dialektologi Malaju bân Lampung, nyatet jhâ' pan-bârâmpan orèng ajjhi, contona, aghântè oca' Malaju aslè "ojan" ojhân 'ojhân' kalabân serapan terai Lampung polana tabu leluhur. Obâ'ân leksikon polana tabu akadhi panèka omom è bhâsa Austronesia omomma, sanajjân akaton prosès panèka ta' produktif polè è bhâsa Ajjhi.

 Sombher