Bhâsa Dhao

Bhâsa Dhao panèka bhâsa sè èghuna'aghi sareng soko Dhao. Orèng sè abhâsa kabânnya'an ètemmoè è Polo Dhao, namong bâḍâ jhughân sè oḍi' è Polo Rote bân Polo Tèmor . 'Dhao' panèka oca' sè èghuna'aghi sareng soko Dhao ka'angghuy èmaksoḍ masyarakatna, è bâkto 'Ndao' èghuna'aghi sareng soko-soko tatangghâna, akadhi soko Rote, ka'angghuy èmaksoḍ rèng-orèng kasebbhut. Bhâsa-bhâsa Dhao èbâgi sacara genetik ḍâ' sub kalompo' Sumba-Hawu, ḍâlem bhâsa Malaju-Polinesia Tengnga (CMP) ḍâri bhâlâ bhâsa Austronesia, bân kalabân cara ghâpanèka akadhi bhâsa Sumbana bân Savania . Donohue & Grimes bân Blust kaḍuwâ'na asimpulaghi jhâ' bhâsa Dhao bân Hawu ta' kontroversial èkabâliaghi genetikna bân bhâsa Sumbanese. Bâḍâ bhuktè sè substansial ghâbây sub kalompo' Sumba-Hawu sè èksklusif, bân bhuktè sè èbâtesè ghâbây sub kalompo' sè lebbi ghâghâng sè tamaso' bhâsa-bhâsa Flores Bârâ' bân tengnga. Blust jhughân nyadhiyaaghi bhuktè leksikostatistik jhâ' Sumba-Hawu anḍi' kognat sè lebbi bânnya' (35%) ḍâri Bima-Sumba (28%).Balukh, Jermy I. "Digitalisasi Teks Lisan Bahasa Dhao : sebuah Metode Dokumentasi dan Revitalisasi Modern." Linguistika: Buletin Ilmiah Program Magister Linguistik Universitas Udayana, vol. 18, Sep. 2011. Pangalompoghân internal è ondhâghân sè lebbi tèngghi, èngghi panèka antara Malaju Polinesia Tengnga (CMP), Malajo Polinesia Tengnga Tèmor (CEMP), bân Malajo-Polinesia Bârâ' (WMP), panèka anḍi' masala. Pangalompoghân genetik è ḍâlem sub kalompo' CMP èangghep anḍi' masala polana inovasi bhâsa sè ta' samporna, sanajjân bâḍâ bhuktè kontak bhâsa è wilaya kasebbhut sajjhe' pan-bârâmpan dhâsa'an. Donohue bân Grimes (2008) abâhas jhâ' pan-bârâmpan bhâsa è Sulawesi lebbi bânnya' èbâgi fitur sareng bhâsa è wilaya CMP ḍâri bhâsa è wilaya WMP. Kompleksitas panèka aghâbây status CMP bân CEMP ta' jellas. Kalabân aghâdhui sub kalompo' ḍâri bâbâ ka attas, Donohue bân Grimes ajhuwâlaghi ḍuwâ' klasifikasi sè èpèsa'aghi ghâbây WMP bân tello' ghâbây CMP, sè èpanèngghâlè Malayo-Polynesia Tèmor (EMP) mènangka sub kalompo' sè èpèsa'aghi (Donohue bân Grimes, 2008). CEMP ta' èangghep node induk ghâbây CMP bân EMP è pohon Malayo-Polinesia standar (Donohue bân Grimes, 2008). Blust (2009) saterrossa nyaḍiyâ'aghi pan-bârâmpan alternatif sambi nolongè bhuktè ghâbây “teori standar” divergensi Malayo-Polinesia. Samântara Donohue bân Grimes nemmo sakonè' sokongan ghâbây CEMP, Blust ngako anḍi' bhuktè sè substansial. Sengkèta akademis atas klasifikasi genetik bhâsa-bhâsa Inḍonèsia Tèmor abârri' bhuktè jhâ' wilaya panèka ngandung kalowarghâ bhâsa sè “kompleks” bân “rajâ bân acem-macem struktural”.

 Sajhârâ 
Nyama polo sè palèng èkennal bân bhâsana panèka “Ndao”. Namong, ampon èkonfirmasi jhâ' nyamana sè èbhâkta panèka sala èsebbhut bân aghuna'aghi èjhâ'ân bhâsa tatangghâ sè dominan, Rote. Gugus konsonan otabâ /nd/ pra-idung ta' perna ètemmoè è posisi soko oca' ponapa bisaos è ḍâlem bhâsa. Orèng sè acaca salanjhângnga ngoca'aghi oca' ta' kalabân nasalisasi, bân kalabân retrofleksi bân ngoca'aghi monyèna [d] sakone'. ḍâri kainto, namong èbâkkèlè monyèna sacara fonèmis akadhi /ɖ͡ʐ/ bân sacara ortografis akadhi dh . Nyama panèka èkoca'aghi Dhao. Nyama Ndao ampon èghâdhui pan-bârâmpan varian: Dauw (Lynden, 1851), Dao (Jonker, 1903), Ndau (Ormeling, 1952), bân Dhau (Grimes, 2009). Namong, nyamana Ndao ampon èdaftaraghi sareng administrasi resmi ka'angghuy èsebbhut polo bân masyarakatna, bân Dhao ka'angghuy èsebbhut bhâsa.Grimes, Prof. Dr. Charles E. (2010). Hawu and Dhao in Eastern Indonesia: Revisiting Their Relationship. hlm. 253.

 Sombher