Joseph Haydn

Franz Joseph Haydn (/ˈhaɪdən/ HY-dən; Jèrman: [ˈfʁants ˈjoːzɛf ˈhaɪdn̩]; 31 Maret 1732 – 31 Mèi 1809) panèka komposer Austria è jaman Klasik. Salèrana aghâdhui peran penting dâlem parkembangan musik kamar akadhi kuartet senar gesek bân trio piano. Kontribusina dâ' bentukna musik ampon madhâddhiyâghi gelar "Bapa'na Simfoni" bân "Bapa'na Kuartet Senar".

Haydn asalla dâri kalowarga sè andhap asor, pottrana buruh è sèttong dhisa. Haydn èpon molaè karir mènangka paduan suara è Katedral St. Stephen è Wina, saterrossa ngadhebbi masa-masa sè malarat mènangka musisi lepas. Ahèrra ètemmoè suksès è dâlem karir, èghunaaghi sabâgiyân bânnya' omor alako mènangka sutradara musik ghâbây keluarga Esterházy sè soghi è karatonna è Eszterháza, è padhisaan Hongaria. Maskèya èpon andi' orkestra dhibi' è dhissa', isolasi dâri komposer bân tren musik laènna saèngghâna salèrana èpon, akadhi sè ècatoraghi, "terpaksa dhâddhi asli." È bâkto panèka, musikna èedaraghi è publikasi, akhèrra dhâddhi komposer sè palèng kalonta è Eropa. Kalabân sèdhâna pelanggan otama, Nikolaus Esterházy, è taon 1790, Haydn bebas ajhâlân bân mamajuwaghi katenaranna—satèya mènangka penampil umum—è London bân Wina. Taon-taon ahèrra è dâlem kaodhi'ânna (1803-1809) èabi' è dâlem kabâdâ'an sè lemmah, ta' bisa aghâbây komposisi polana sakè'. Salèrana sèdhâ è Wina è taon 1809 è omorra 77 taon.

Haydn panèka kanca bân mentor Mozart, ghuru Beethoven, bân alè'na komposer Michael Haydn.

 Kaodi'ân bân karir 

 Kaodi'ân awwal 
Josèph Haydn lahèr è Rohrau, Austria, sèttong dhisa sè bâkto jârèya èbâtesèh sareng Hongaria. Ramana, Mathias Haydn, panèka tukang aghâbây ban sè jhughân atugas mènangka "Marktrichter," otabâ pengawas pasar. Embu'na Haydn, Maria, née Koller, alako mènangka tokang masak è istana Pangeran Harrach, orèng bangsawan sè marenta Rohrau. Orèng towana ta' bisa maca not balok, tapè ramana panèka musisi rakyat sè antusias, sè è bâkto karir mènangka musisi keliling, ampon ngajhâri dhibi'na amaèn kecapi. Mètorot kenangan Haydn salastarèna, kalowargana cè' musikalna, bân rèng-orèng rowa serrèng anyanyi abhâreng bân tatangghâna.

Orèng towana Haydn ngakonè bakat musik pottrana bân arassa mon pottrana pagghun è Rohrau, pottrana ta' bhâkal andi' kasempadhân kaangghuy pelatihan musik sè sèrius. Polana ghâpanèka, è bâkto Haydn ghi' aomor ennem taon, orèng towana narèma saran dâri bhâla tangghâ, Johann Matthias Frankh, ghuru sakola'an bân paduan suara è Hainburg, jhâ' Haydn dhâddhi magang abhârang Frankh kaangghuy èlatih dhâddhi musisi. Haydn maka èntar ka Hainburg abhâreng Frankh. Ghân jarèya Haydn ta’ tao apolong bân rèng towana polè.

Odhi' è bengkona Frankh ta' ghâmpang ghâbây Haydn sè saterrossa ènga' jhâ' rèng-orèng rowa serrèng lapar bân arassa toḍus polana kalambhina sè kotor. Namong, èpon ghâgghâr èmanfaataghi dâri pelatihan musikna, ghâgghâr ajhâr amaèn harpsichord bân biola. Haydn èpon jhughân anyanye treble è paduan sowara gereja.

 Sombher