Tari Soanggi

Tari Soanggi otabâ Tari Suanggi panèka tarian adhât sè asalla dâri ḍèèra pèsèsèr Talo’ Cendrawasih, Kabupatèn Waropen, Provinsi Papua. Asal-osollâ tarian panèka ghi’ ta' jellas, namong tarian kasebbhut mènangka sala sèttong èksprèsi masarakat Papua Bârâ’ sè ghi’ kental klabân noansa magis. Tarian panèka awwâlla ḍâri carèta sèttong lakè' sè èdhingghâl matè sareng binèna polana èserrang sareng mahlok sè anyama anggi-anggi, soanggi, otabâ kapes (dhih-dhâdhin); è Jhâbhâ biyasana èsebbhut memedi. Roh kasebbhut biyasana nyosop dâ’ bhâdhânna bini’, sè lajhu secara magis bisa nyalakaè orèng laèn. Bini’ sè ènyosobhì sareng roh panèka èsebbhut bini’ soanggi.

Kentalla rassa magis kasebbhut lajhu dhâddhi tari Soanggi sè èkaonèngè kantos samangkèn. Tari panèka èyaghungaghi sareng bânnya’ penari lakè’ bân sa’orèng sè mèmpin. Bhusana sè èghuna’aghi sareng penari èngghi panèka pakèyan adhât Papua Bârâ’, namong panotop bhâdhân bagiyân bâbâna aghuna’aghi rombè-rombè. Èrèngan tarian panèka aghuna’aghi pakakas monyè tifa bân tarompèt kerrang, sarta nyanyiyân sè èlakoaghi sareng para penari.

 Rartè bân Onsor 
Tari Soanggi panèka tarian sè ghâdhuwan rassa mistis bân magis. Carèta sè èghambhârraghi è dâlem tarian kasebbhut èngghi panèka sèttong lakè sè ètèngghâl matè sareng binèna polana èserrang sareng anggi-anggi otabâ soanggi. Mânurut kapercajhâ’ân masarakat Papua Bârâ’, soanggi panèka kapes (roh bhengis) sè ghi’ ta' ètebbhus bân ghi’ ta'  narèma kennengngan sè nyaman è alam kobhurra. Sabâligghâ, masarakat è Yapen Bârâ’ nyebbhut klabân nyama "Nyata", samentara masarakat è Yapen Dhâjâ (teppa’na è Poom) nyebbhut klabân nyama "Hinata". Makkè nyamana bânnè ḍâ-paḍâ, namong sacara dhasar dâ’ sadhâjâna ḍâ-paḍâ.

 Sombher