Bhâsa Lamma

Bhâsa Lamma panèka sala sèttong dâri tello bellâ Bhâsa  sè asalla dâri Kabhupatèn Alor, Nusa Tenggara Tèmor, Indonesia. Bhâsa ka'dinto èkoca'aghi sareng masyarakat è Pantai Tèmor, iyâ arèya Dhisa Desa Kalondama, Dhisa Tude bân Dhisa Mauta. È ka'dissa' bâdâ pan-bârâmpan kalompo' masyarakat, molaè dâri Boloang, Latuna bân Mogon Ba'a è dhisa Kalundama; Lau Uki, Pontaru bân Aèng Panas è dhisa Tude tor Kapas, Kampong Anyar bân Koliabang è dhisa Mauta. Bitongan panotorra bâdâ ra-kèra 10.000 orèng."The Alor-Pantar languages:".Nitbani, Samuel H.; Jeladu Kosmas dkk. (2001). Struktur Bahasa Lamma. Jakarta: Pusat Bahasa Departemen Pendidikan Nasional. hlm. 6–26. ISBN 978-9796851911.

Mètorot panelitian dâ' prefiks posesif, Capell (1994) awwâlla ngangghep jhâ' Bhâsa -Bhâsa Timor Alor-Pantar bâdâ hubungânna kalabân Bhâsa-Bhâsa Papua Bârâ' sè bâdâ è Maluku Dâjâ bân konco'na Nugini.Capell, A. 1944. Peoples and languages of Timor. Oceania 14(3).191-219. Tapè sangka'an ka'dinto ta' ètarèma sareng Wurm et al. (1975) sè dhâddhiyaghi kalompo' Bhâsa  ka'dinto mènangka angghuta dâri kalowarghâ rumpun Bhâsa Trans-Nugini.Wurm, S.A., C.L. Voorhoeve & K.A. McElhanon. 1975. The Trans–New Guinea Phylum in general. New Guinea Area Languages and Language Study, vol. I, Papuan Languages and the New Guinea Linguistic Scene, ed. by S.A. Wurm, 299-322. (Pacific Linguistics C-38). Canberra: Australian National University.

 Dialèk 
Bhâsa Lamma andi' 3 dialèk otama. Partama panèka dialèk Tubbe sè èkoca'aghi è Puntaru bân Aèng Panas. Dialèk kaduwâ' panèka Mauta èkoca'aghi è Kakamauta, Alimakke, Lauki, Kapas, Kolihabbang bân Alikallang. Bân dialèk Lamma sè èkoca'aghi è Kalondama ban Latuna. Panèka contona bhidhâna bhân-sabbhân dialèk:Holton, Gary (2014). "Western Pantar". Dalam Schapper, Antoinette (ed.). The Papuan Languages of Timor, Alor and Pantar: Volume 1: Sketch Grammars. Walter de Gruyter. hlm. 23–96.
TubbeMautaLammaArtèbisbissalepi‘noker’hawerihaweribana‘bânnya’kallakallakisang‘kènè'’karanikaranisinnal‘Canarium sp.’saihobahobi‘gemetar’

 Fonologi 

 Vokal 
Bhâsa Lamma andi' 5 horof vokal, panèka /a/, /i/, /u/, /e/ dan /o/. Ka'dinto contona:Nitbani, Semuel H.; Jeladu Kosmas; Sisila Wona; Hilda Naley. 2001. Struktur Bahasa Lamma. Jakarta: Pusat Bahasa, Departemen Pendidikan Nasional. 149pp.
+VokalConto okaraArtè/a/kolema
rapaubi jalar
kandhâng/i/iang
haiyatonoh
ojhân/u/sulla
ummuberrâ'
kulum/e/ena
pedacelleng
parang/o/ora
arrogarajâ
mèra

 Konsonan 
Bhâsa Lamma andi' 31 konsonan sè bâdâ 15 konsonan pènde', 2 konsonan semi vokal, 10 konsonan lanjhâng bân 4 gugus konsonan rangkap.
Macem-macem KonsonanContoKonsonan pènde'/p/, /b/, /k/, /m/, /n/, /d/, /l/, /r/, /s/, /h/, /g/, /n/, /?/ dan /j/Semivokal/w/ dan /y/Konsonan lanjhâng/l:/, /m:/, /n/, /k:/, /g:/, /d:/, /p:/, /t:/, /s:/, dan /b:/Gugus konsonan/gr/, /kl/, /br/ dan /tr/
Konsonan dâlem Bhâsa  Lamma andi' atoran panempadhân bâng-sèbâng. Contona, konsonan /p/, /b/, /t/, /d/, /k/, /g/, /?/, /j/, /w/, /y/, /m/ bân /n/ ta' bisa èghuna'aghi è akhèr okara, tapè bisa èghuna'aghi è awwâl bân tengnga okara. Konsonan lanjhâng ghun bâdâ è tengnga okara, konsonan rangkap ghun bâdâ è awwâl okara. Dâri sadhâjâna konsonan, ghun konsonan /s/, /l/ bân /r/ sè bisa bâdâ è sadhâjâna kennengngan.

 Sombher-sombher