Roma Walè

Roma Walè, otabâ balè, panèka bengkona orèng Minahasa è Sulawesi Dâjâ, sè èpadhâddhi è attas pangghung."MEDIA MATRASAIN 12". webcache.googleusercontent.com.  Èaksès tangghâl 2019-03-01. Sacara etimologis, Walè artèna roma otabâ kennengngan. ghâbây orèng Minahasana, istilah walè langsung èmaksod dâ' geddhung otabâ kennengngan.https://ejournal.unsrat.ac.id/index.php/daseng/article/view/15365/pdf Pambangunan Roma Walè biasana aghuna'aghi tradisi mapalus, sala sèttong bhângon kerrèng salèng èbâdâ'aghi dâri rassa èbhârengngè bân èkobâsa'aghi.Wenas. J.,(2007). Sejarah dan Kebudayaan Minahasa (Cetakan Pertama). Sulawesi Utara: Institut Seni Budaya

 Bentu' 
Umumma, roma-roma Minahasa èpalanjhâng bân èpadhâddhi è attas pangghung. Bâdâ lèma' kantos sanga' kalowarghâ, sè bhân-sabbhânna andi' dâpor dhibi'.

 Dhâsar 
Dhâsar aghâdhui andhâ duwâ' soko è adâ'.developer, mediaindonesia com (2016-02-14). "Keunikan Rumah Adat Minahasa". mediaindonesia.com.  Èaksès tangghâl 2019-03-01. Andhâ èkobhur sadâlemma. È attas panèka bâdâ to-bâto sè èsambhung raket sè èghâbây dâri kaju otabâ bâto. Balo'-balo' kaju panèka salèng nyambhung, aghâbây struktur sè èterrossaghi bân ta' èpecca. Balo'-balo' kaju, ra-kèra 50 cm è diamèter, èbâdâ'aghi è bâbâna rangka sè salèng abâli. È attas, para' kabbhi angghuta struktural salèng nyambhung kaangghuy mastèaghi bengkona manjheng kowat.

 Pangkat 
Kalowarghâ sè palèng towa andi' kamar sè palèng ghâjheng, bân andhâ èghâbây dâri sèttong potong kaju kalabân èghâli soko. andhâ panèka ta' èpasang permanèn è sèttong bâgiyân dâri roma. Sabhâligghâ, èpasang ghâbây samentara bâkto è tengnga geddhung, artèna mon ta' èghuna'aghi polè, bisa èangka' bân èkèbâ ka dâlem. Hal ka'dinto èlakoni kaangghuy nyegghâ serrangan dâri kèbân alas otabâ moso sè jahat è malem arè.

È bâbâna bengko, bâdâ kennengngan è bâbâna bengko sè èghunaaghi kaangghuy aghâdhui taneman sè bisa rosak kaangghuy èghuna'aghi è pan-bârâmpan bulân sè bhâkal dâteng.

 Rarampon 
Raramampoan panèka istilah ghâbây dâpor. Ta' nyambhung ka bengkona sè otama. Èpasang è bingkèng roma otama. Arèya èlakoni kaangghuy nyegghâ apoy, polana kabbhi bâgiyân è roma èghâbây dâri kaju sè ghâmpang èobbhâr.

 Kamar 
Saellana lèbât labâng maso', bâdâ lorong panjhâghân sè èbâgi dâddhi duwâ' bâgiyân sè padâ. bâgiyân kangan bân kacer èghuna'aghi kaangghuy kamar tèdung. Kamar adâ', sè bâdâ è semma'na labâng maso', biasana èpadhâddhi angghuta kalowarghâ otabâ orèng towa sè la towa. Saellana panjhennengan maso', bâdâ lebbi bânnya' kamar sè kodhu ètamen sareng angghuta kalowarghâ sè ghi' ngodâ, contona na'-kana'.

 Sombher-sombher