Barongko

Barongko panèka kakanan khas è Sulawèsi Sèlatan khosossa Suku Bugis Bone. Barongko iyâ arèya singkatan ḍâri "barangku mua udoku", sè artèna bhârângnga engko' dhibi' sè èbhungkos. Maksoddhâ, adhunan sè bahan otamana panèka gheddhâng, jhughân èbhungkos so ḍâun gheddhâng. Bahan adhunan kaangghuy aghâbây barongko iyâ arèya gheddhâng dhuleng sè èpaancor, tellor, patè, ghulâ pasèr, bân bujâ. Laèn ḍâri ghânèka bahan kaanghuy abhungkos adhunan barangko iyâ arèya dâun panḍânbân ḍâun gheddhâng. Barangko èghabây kalabân cara ètowap.

Neng bâkto kerajaan-kerajaan Bugis, barangko coma èsajiyâghi kaangghuy para raja. Panyajiyânna lajhu malèbâr ḍâ' orèng-orèng Sulawèsi Lao'. Barangko èsajiyâghi mènnagka ghu'-ghângghu' ḍâlem upacara kakabhinan adhât bân upacara adhât laènna.

 Bahan-bahanna 

 Adhunan 
Bahan otama kaanghuy aghâbây barangko iyâ arèya gheddâng dhuleng sè la marè èpaalos. gheddâng dhuleng lajhu ècampor sareng ghulâ, patè bân tellor. Neng daèra Bugis, gheddâng dhuleng iyâ arèya tamennan sè tombuna sanget subur salaèn ḍâri paḍi.

Ḍâlem sèttong adhunan barangko parloh 18 gheddhâng dhuleng sè la massa'. Lajhu ètambâi 500ml patè. Patè bisa èkaollè ḍâri sèttong buwâ nyèor. Adhunan barongko kaangghuy porsi rèya jhughân parlo empa' tellor ajâm, 190ml susu kental manès, satengnga sèndo' tèh bujâ, bân 125 ghulâ pasèr.

 Bhungkosânna 
Bahan laèn sè kodhu èsadiyaaghi iyâ arèya ḍâun panḍân lèma' lembâr sè èpotong okoran 5 cm. Adhunan Barongko èbhungkos aghunaaghi ḍâun gheddhâng. Marèna èbhungkos, adhunan lajhu ètowap.

 Sombher