Sagu

Sagu iyâ arèya teppong otabâ hasèl olahan sè èkaolle dâri inti sagu ( Metroxylon sagu Rottb. ). Tepung sagu andi' karakteristik fisik sè padâ sareng tepung tapioka. È dâlem resep, teppong sagu, sè rèlatif malarat èkaollè, serrèng èghântè'è teppong tapioka, sè aghâbây nyamana serrèng èghunaaghi salèng aghântè, sanajân duwâ' teppong panèka bhân-sabbhân.

Sagu panèka kakanan pokok ghâbây orèng Indonesia sabellunna nasè' èkennal akadhi samangkèn. Sagu èkakan dâlem bhângon papèda, samacemma bubur, otabâ ḍâlem persiapan laènna. Sagu dhibi' èjhuwâl mènangka tepung sè èlowar otabâ èkomprès bân èkemas è dâlem dâun pisang. Sagu jhughân samangkèn èproses dâdḍi mie. Menangka sumber karbohidrat, sagu panèka unik polana èhasilaghi è dâèra rawa (habitat alami palem sagu). Kabâdâ'an panèka aberri' kaontongan ekologis, sanajân korang èkonomi (sè aghâbây distribusi malarat).

 Panen Sagu 
Sagu èpanen kalabân langkah-langkah è bâbâ panèka:

 Palem sagu ètebbus bân èpotong, sè èsalaaghi namong batangna.
 Batangna èbâgi è bâbâna, èpaḍâpa'aghi inti dâlem.
 Intina ècèccè' bân èpaèlang.
 Inti panèka saterrossa èghâli bân èsaring.
 Pulp sè èsaring ècuci bân pati èekstraksi.
 Teppa'na èproses dhâddhi tèppong otabâ èkemas dâ' dâun pèssè (èkoca' "basong" è bhâsa Kendari).

Palem sagu bisa tombu kantos 20 meter (8 soko) tenggina, bahkan 30 meter (10 soko). Sèttong palem bisa ngasèllaghi 150 kantos 300 kg pati. Survei è Kabupaten Konawe nojjhuaghi jhâ' ngolah duwâ' palem sagu parlo empa' orèng alako ennem arè.  Sagu bisa aperan lingkungan polana nyerep emisi karbon dioksida dâri rawa-rawa bân lahan gambut ka udara (Bintoro, 2008).https://web.archive.org/web/20180912072355/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/8490524.stm

 Kandungan gizi teppong Sagu 
Tepung sagu aghâdhui kandungan nutrisi sè unik sè bhân-sabbhân bhân-sabbhân jenis tepung laènna. è attas panèka komposisi nutrisi dâri 100 gram tepung sagu:https://www.liputan6.com/feeds/read/5869320/tepung-sagu-itu-apa-mengenal-lebih-dalam-bahan-pangan-tradisional?page=4

 Kalori: 355 kcal
 Karbohidrat: 94 gram
 Protein: 0,2 gram
 Lemak: 0,5 gram
 Serat: 0,5 gram
 Kalsium: 10 mg
 Besi: 1,2 mg
 Fosfor: 167 mg

 Sombhèr