Zâkat arta

Zâkat arta ( bhâsa Arab:  transliteration: zakah māl ) panèka zâkat sè èpakalowar ḍâ' arta sè èghâdhui sareng orèng kalabân sarat-sarat bân katantowan sè ampon ètantowaghi sareng sarè'at.

 Sarat kabâḍâ'ân arta 
Arta sè bhâkal èpakalowar mènangka zâkat kodhu ètoro'è sarat-sarat è bâbâ panèka:

- Ka'aghungan sadhâjâna, èngghi panèka asèt ka’ḍinto aropa'aghi arta sè sadhâjâna ka'aghunganna orèng sè bâdhi makalowar zâkat.

- Ngembangaghi, èngghi panèka arta sè bâḍâ potensi ka'angghuy atambâ manabi èkalako.

- Ḍâpa’ ka nisab, èngghi panèka arta sè ampon ḍâpa’ ḍâ’ okoran/jumla khusus mènorot katantowan, arta sè ta’ ḍâpa’ ḍâ’ nisab ta’ wâjib èzâkataghi bân èarjuraghi ka'angguy aparèng infaq otabâ sadhekka.

- Lebbi ḍâri kabhutowan ḍhâsar, orèng sè aparèng zâkat kodhu ècokopè kabhutowan minimum/pokok ka'angghuy kaodhi'ân dhimèn.

- Bhibâs ḍâri Otang, manabi orèng aghâḍhuwi otang sè manabi èobaâ dhâddhi arta sè bisa èzakat dhâddhi  ta' cokop nisab, bân bhâkal èbâjar è bâkto sè paḍâ, maka arta kasebbhut bhibhâs ḍâri kawâjibân zâkat.

- Saellana sataon (Haul), ka'aghungan arta kasebbhut ampon napa' sataon, khusussa ghâbây ternak, arta sèmpennan bân arta usaha. Hasèl tanè, wâ'-buwâ'ân bân rikaz (bhârâng sè èpangghi'i) ta' anḍi' sarat haul.

 Cem-macemma 
Cem-macemma zâkat Mal èbhiḍhâ'aghi attas objèk zâkatta, è antarana:

- Ternak. Tamaso' sadhâjâ macem bân okoran ternak (contona: sapè, kerbhuy, embi', bân dhumbhâ)

- Hasèl tanè. Hasèl tanè sè èmaksod panèka tombuwân otabâ tamennan sè anḍi' nilai ekonomi, akadhi gânḍum, bi-obiyan, ghângan, buwâ, tombuwân hias, rebbhâ, un-dâunan, bân salaènna.

- Emmas bân pèra'. Tamaso' arta sè èghâbây ḍâri emmas bân pèra' è ḍâlem bhângon ponapa bisaos.

- arta dhâghângan. Arta dhâghângan èngghi panèka sadhâjâna sè èkhususaghi ka'angghuy èdhâghângaghi ḍâlem cem-macem macemma, saè ḍâlem bhângon bhârâng akadhi pakakas, angghuyân, ḍhâ'ârân, perhiasan, bân salaènna. Dhâghângan sè èmaksod tamaso' dhâghângan sè èlakonè kalabân kadhibi'ân otabâ sareng kalompo'/korporasi.

- Hasèl tambâng(makdin). Tamaso’ hasèl ḍâri pangghâbây pertambângan râng-bhârâng sè ètemmo è tana/tasè’ bân ghâḍhuwân nilai ekonomi akadhi minnya’, logâm, bâto bârâ, mutiara bân èn-laènna.

- Bhârang ollèna nemmo (rikaz). Èngghi panèka, arta sè ètemmoè bân sè anḍi' ta' èkennal (harta karun).

- Zâkat kalakowan, èngghi panèka zâkat sè èpakalowar ḍâri panghasèlan lako (hasèl lako) manabi ampon napa' ka nisab. Kalalowan sè èmaksod èngghi panèka PNS otabâ karyawan swasta, konsultan, ḍokter, notaris, akuntan, seniman bân wiraswasta.

 Sè kèngèng narèma zâkat 
Adhâsar ḍâ’ dhâbuna Allah èḍâlem QS At-Taubah ayat 60, orèng-orèng sè kèngèng narèma zâkat/mustahik èngghi ka’ḍinto:

- Orèng fakèr: orèng sè oḍi'na cè' sossana, ta' aghâḍhuwi arta bân kakowatan ka'angghuy nolongè odi'na.

- Orèng miskèn: orèng sè ta' aghâḍhuwi' kakobâsa'an ka'angghuy oḍi' bân bâḍâ è ḍâlem kabâḍâ'an kakorangan.

- Amil: orèng sè èpakon makompol bân maghi zâkat.

- Muallaf: orèng kafèr sè aghâḍhuwi’ pangarep maso’ Islam bân orèng sè ghi’ buru maso’ Islam sè imanna ghi’ lemmèr.

- Buḍâ': mamardhika'aghi buḍâ' tamaso' jhughân mabhibhâs orèng muslim sè ètangkep sareng orèng kafèr.

- Orèng sè aghâḍhuwi otang: orèng sè aghâḍhuwi otang karana sabâb laèn salaèn dhusa bân ta' sangghup majâr. Manabi orèng sè aotang ka'angguy ajâgâ persatuan umat muslim, otang èpon ebâjâr kalabân zâkat, sanaos kèngèng majâr.

- Sabilillah: èngghi ka’ḍinto ka'angguy kaparlowan abèla Islam sareng umat Islam. È antarana para mufasirin, bâḍâ sè apangrasa jhâ’ fisabilillah jhughân tamaso’ kapentèngan umum akadhi maddhek sakola’an, RS, maḍrasah, masjid, pondhuk Islam, ekonomi rakyat, bân salaènna.

- Ibnu sabil: orèng sè bâḍâ è parjhâlânan sè bânnè ma'siyat bân ngalami kasossa’an è parjhâlânanna. Otabâ jhughân orèng sè asakola è kennengngan sè jhâu sè kakorangan sangu.

 Pranala lowar 

  LAZ YASA Malang
  [http://www.bmh.or.id/
  Rumah Yatim Indonesia
  Rumah Sosial Kutub
 (Indonesia) Marhamah Maimanah Care Diarsipkan 2014-12-18 è Wayback Machine.
  Rumah Zakat
  DPU Daarut Tauhiid
  Dompet Dhuafa  Èsèmpen 2013-12-05 è Wayback Machine.
  Pos Keadilan Peduli Ummat  Èsèmpen 2007-10-11 è Wayback Machine.
  Badan Amil Zakat Infaq & Sadaqah DKI Jakarta  Èsèmpen 2008-12-16 è Wayback Machine.
  Yayasan Portal Infaq
  LAZ Nahwa Nur  Èsèmpen 2017-10-05 è Wayback Machine.