Kagu

Kagu panèka mano' langka sè ta' bisa ngabber sè ètemmoè sacara alami namong è alas pagunongan Kaledonia Bhâru. Sacara ilmiah èkennal mènangka Rhynochetos jubatus, panèka sala sèttong spesies sè ghi' bâdâ dâri kalowargana. Kehadiran sè cè' terbatasna aghâbây kagu sala sèttong mano' sè palèng unik bân rentan è dhunnya. È bâbâna, kagu ghâmpang èkennal kalabân buluna sè alos abu-abu biru, sokona sè lanjhâng bân mèra tera', bân jambul sè èghâli è cethagga sè èangghep è bâkto èancam otabâ èinteraksi. Fitur sè palèng èkennal panèka bâdâna struktur akadhi kornea è irungna, fitur sè cè' langka'na, mon ta' para' ta' èdhingghâl, è spesies mano' laènna.

polana terestrial bân ta' bisa ngabber, kagu cè' ngandellagi lingkungan alas sè ghi' èbâdâ'aghi. Obâ'ân habitat bân èpaḍâpa'na predator sè èkennalaghi manossa ampon aghâbây mano' panèka terancam punah, bân ampon dhâddhi simbol penting ghâbây upaya konservasi è New Caledonia.
jmpl|Kagu

 Ciri-Ciri 
Kagu aghâdhui lanjang badan ra-kèra 55 cm bân berrâ'na antara 700 kantos 1.100 gram. Buluna kabânnya'an abu-abu kebiruan pucet, èkombinasiaghi kalabân jambul sè mencolok bân tegak è cethagga sè bisa èpabhâjheng mon èancam otabâ kaangghuy akompolaghi. Namong lebar kalembangnga sè èghâdhui ukuran 77,5 cm, kagu panèka para' ta' bisa ngabber. Kalembangnga panèka lebbi serrèng èghunaaghi kaangghuy pameran ancaman, ajaga keseimbangan, otabâ meluncur sè cè' panḍâ'na kaangghuy lolos dâri babaja.

Kagus èpadhâddhi è alas sè padet bân è polo otama Grande Terre, Kaledonia Bhâru. Mano' panèka aghâdhui bânnya' bâkto è tana, nyarèh kakanan lèbât sampah dâun, bato, bân akar ka'-bhungka'an. Bhân-sabbhân mano' alas laènna, kagus panèka diurnal (aktif è bâkto sèyang) bân èkennal polana lincah, sanggup alari bân alonca' kaangghuy lopot dâri predator. Bâkto istirahat, kagus serrèng alenggi è attas ranca' sè rèndhâ, kaju sè labu, otabâ bato sè ghâli. Kagus panèka karnivora darat, sè èkakan otabâ èkakan cacing tana, keong, serangga, larva, laba-laba, kadal kènè', bân organisme aèng sè cè' dâlemma. Salaèn tengka gulina sè unik, kagus jhughân èkennal polana vokalisasi sè ghâncang bân khas. Lakè' bân binè' serrèng duet è bâkto fajar, monyena akadhi silang antara gagak ayam bân nyalak ajam, nandha'aghi wilayah bân makowat ikatan pasangan, khusussa è mosem kawin.

Namong, populasi kagu sanget èancam sareng predator sè èkennalaghi akadhi tikus, ajam, bân koceng sè èkennalaghi sareng manossa. Namong bâdâ strategi reproduksi sè kaduwâ' orèng towa èbâgi tanggung jawab kaangghuy inkubasi bân ngobâ ana'na dâri sèttong tèllor, tingkat kelangsungan odhi'na ana'na pagghun rèndhâ. È dâlem budaya Kanak, orèng asli Kaledonia Anyar, kagu èhormati mènangka roh penjaga alas, bân samangkèn èsebbhut mènangka mano' nasional Kaledonia Anyar, bân jhughân simbol penting dâri upaya pelestarian satwa liar endemik.

 Sombher