Cabbhi jhâbâ

Cabbhi jhâbâ (Piper retrofractum Vahl) iyâ arèya macem plappa sè pagghun semma' kalabân sa'ang bân kemukus, tamaso' ḍâlem suku rè-serrèyan otabâ Piperaceae."Mengenal Cabya, Nenek Moyang Cabai di , Nusantara". Kompas. È aksès tangghâl 2025-12-29. Nyama laènna iyâ arèya cabya, Cabbhi jhâmo, cabbhi jhâbâ otabâ cabbhi bèyasa, maskè panyebbhutânna paḍâ ghi' abâ' ranco kalabân cabbhi sè lebbi è kennal kantos satèya, Capsicum annuum. Nyama daèra na iyâ arèya cabbhi solak otabâ cabbhi alas (Madhurâ) bân cabia (Solawessi).

Produk dhâghângan cabbhi jhâbâ iyâ arèya untai sè è pakerrèng, aghuna kaangghuy palappa kaangghuy amassa' bân anḍi' khasiyat dhâddhi obhât. Ḍâlem dhâghângan, segghut è angghâp paḍâ kalabân untai kerrèng ḍâri sa'ang lanjhâng (Piper longum), saèngghâ sa'ang sè lanjhâng paḍâ segghut è semmattaghi kalabân cabbhi jhâbâ.

Tombuwân asal ḍâri Inḍonèsia arèya è kennal kalabân tanemman obhât è pakarangan bân tombu è alas sekunder dhârât sè mabâ (sampè' 600m è attassâ permukaan tasè').

Produkghâ ella è kennal bi' orèng Romawi sajjhek abit bân segghut è pa kaco kalabân sa'ang. È Inḍonèsia, buwâ kerrèngnga è ghuna'aghi dhâddhi palappa ma'lè peddhis. Sabellun dâtengnga cabbhi (Capsicum sop). Tombuwân arèya sè è sebbhut "Cabbhi". Cabbhi arowa bi' orèng Jhâbâ na dhibi' è berri' nyama "Lombok".

Cabbhi jhâmo bisa tombu è lahan sè tèngghina 0-600 mèter ḍâri parmokaan tasè' (dpl),  kalabân cora ojhân sè rata-rata 1.259-2.500 mm per taon. Tana lempung sè bâḍâ beddhina kalabân struktur tana gembur bân berdranaise bhâghus,  aropa'aghi lahan sè cocok kaangghuy ngobu tanemman cabbhi jhâmo. Tanemman rowa anḍi' kaongghulân bisa tombu odi' è tana sè kerrèng bân sè bâḍâ bâto na. Bâḍâ na tanggul bâto è pematang tegghâlân bisa è pa dhâddhi mèdia arambhâttdhâ cabbhi jhâmo saccara alamè.

Sombher