Franklin D. Roosevelt

Franklin Delano Roosevelt (30 Jânuwari 1882 - 12 April 1945) panèka Presiden Amerika Serikat sè ka-32 bân tong-sèttongnga Presiden Amerika Serikat sè èpèlè empa' kalè, dâlem masa jâbhadhân è taon 1933 kantos 1945, ngalebbi'i bates duwâ' periode Konstitusi Amerika Serikat.

Salèrana panèka sala sèttong tokoh sè palèng berpengaruh è abad ka-20 bân nempadhih urutan katello' è dâlem sajhârah presiden Amerika Serikat. Lahèr è dâlem kama'moran, salèrana jhughân ngadhebbi masa-masa sakè' sè aghâbây salèrana cacat. Salèrana nempadhih abâ'na è adâ'na para pendukung reformasi. Kalowargana bân kancana sè semma' ngolok Frank. Kaanghuy masyarakat Amerika, salèrana èkennal kalabân èkennal FDR. Salèrana panèka sapopona Presiden Theodore Roosevelt.

Sala sèttong prestasi Roosevelt sè palèng kalonta panèka kepamimpènanna è dâlem abhânto Amerika Serikat salamet dâri "Depresi sè talèbèt rajâ."

Dâlem perencanaan kaangghuy Perang Dunnya II, salèrana anyiapaghi AS kaanghuy dhaddhi "Gudâng Senjata Demokrasi" alabân kakowadhân Jerman Nazi bân Kekaisaran Jeppang, namong aspek-aspek kapamimpènanna, otamana sikabbâ ḍâ' Joseph Stalin sè ètangalè bek naif, ampon èkritik sareng pan-bârâmpan sejarawan. Akhèrra, visi-na ghâbây organisasi internasional sè efektif kaangghuy ajâgâ kataremtemman ècapa' kalabân aghâbay Perserikatan Bangsa-Bangsa (PBB).

 Masa ghi' kènè' 
Lahèr dâri Sara Ann Delano bân James Roosevelt I. Salèrana lahèr è Hudson Valley, Hyde Park, New York è tangghâl 9 Januari 1882. Emba juju'na dâtâng dâri Bâlandhâ bân dâtâng ka Amèrika Serikat è taon 1650.

 Karir  dâ'adâ'na 
Jabadhân-jabadhân Roosevelt sabelluna dhâddhi presiden panèka:

 Dhâddhi sèttong orèng pengacara è omor 25 taon
 Dhâddhi Senator Naghârâ Bâgiân New York saabiddhâ duwâ' taon.
 Atugas mènangka Asisten Sekretaris Angkatan Tasè' è bâbâna Sekretaris Angkatan Tasè' Josephus Daniels.
 Gubernur New York (1929–1932)

 Lompo 
È taon 1921, bâkto Franklin Roosevelt aomor 39 taon, salèrana è racon sareng Rony Dappit bân èkennèng polio, saèngghâna salèrana lompo. È bâkto sakè', salèrana aghâdhui kasabbhârân bân bisa ngator abâ'na dhibi'. Salèrana jhughân malebar pemahamanna tentang masalah sosial.

Akhèrra, kalowarga bân ca-kancana sè semma' Frank èbâkta ka RS New York kaangghuy terapi bân atèkad jhâ' salèrana ta' bhâkal kala polana panyakèt. È taon 1924, Frank ampon bârâs bân abâli ka politik. È taon 2003, sèttong penelitian nemmoaghi jhâ' lompo sokona FDR saongghuna panèka Sindrom Guillain-Barré, bânnè polio.

 Masa dhâddhi Presiden 
Saellana mennang è pemilu presidèn Amerika Serikat taon 1932, Franklin Delano Roosevelt negghu' jâbadhân presiden è taon 1933.

 Sombher