Somangka

Somangka otabâ ḍâlem bhâsa Inḍonèsia panèka semangka, keramboja, tembikai, otabâ mendikai (Citrullus lanatus, suku mun-tèmunan otabâ Cucurbitaceae) panèka tamennan sè arambât sè asalla ḍâri ḍaèra satengnga ghurun è Afrika bâgiyân lao'. Tamennan panèka ghi' akaè' kalabân macemma labu (Cucurbitaceae), mèlon (Cucumis melo), bân mun-tèmunan (Cucumis sativus). Somangka biasana èpanèn buwâna ka'angghuy èdhâ'âr tarappa'an seggher otabâ èghâbây jus. Bighina samangka sè èpakerrèng bân èsangngar jhughân biasa èdhâ'âr èssèna (kotiledon) mènangka kowaci.

 Katerrangan 
Saka'ḍimma angghuta suku mun-tèmunan laènna, habitus tamennan somangka panèka arambât, tapè ta' bisa abhângon ramo' adventif bân ta' bisa arambât ka attas. Somangka tombu kalabân cara arambât, kalaban rambâddhâ coma bisa nyapa' 3 kantos 5 mèter. bhungkana onnyèl, aseggi, ḍâunna lèbâr bân abulu. Lanjhângnga ḍâunna ra-kèra 3-25 cm kalabân lèbâr 1,5 kantos 5 cm. Bâgiyân pèngghir ḍâunna agelombang bân bâbâna bâḍâ lu-buluna sè rapet ka tolangnga.

 Somangka Konèng 
Somangka konèng panèka macemma somangka sè anḍi' dhâghing buwâ abârna konèng, bhidhâ kalabân somangka mèra sè lebbi omom èkataowè orèng. Bhidhâna bârnana somangka panèka èsebbhibbhâghi sareng kanḍungan pigmen sè bhidhâ, somangka mèra nganḍung likopen, seddheng samangka konèng panèka nganḍung beta-keroten, pigmen sè abherri' bârna konèng otabârèn è wâ'-buwâ'ân bân ghângan.

 Sombher