Pakubuwana VI

Sri Susuhunan Pakubuwana VI panèka Susuhunan sè kapèng lema' è Sorakarta, sè ngowasaè bân toju' dhâddhi rato molaè taon 1823 kantos taon 1830. Jhughân èjuluki Sinuhun Bangun Tapa amarghâ lèbur alakonih tapa brata.

Sunan Pakubuwana VI èsebbhut pahlawan nasional sareng pamarèntah Inḍonesia adhâsar Keputusânnah Presiḍen Nomer 294 taon 1964, tangghâl 17 November 1964.

 Carèta Oḍi' 
Asmanah sè saongguna èngghi panèka Raḍen Mas Saparḍan pottrana Pakubuwana V, pottrana sè ka 11 ḍâri rajina, KRAy. Sasrakusuma, tor katoronan ḍâri Ki Juru Martani, perḍana mentri sè ka sèttong e ḍâlem sajarah Kesultanan Mataram, lèbat ghâris keturunan ebhuna. Raḍen Mas Saparḍan èlahèrraghi è tangghâl 26 April 1807. Pakubuwana VI ogghâ tahta è tanggal 15 September 1823, sapolo arè samarènah ramana sèdhâ, è omor 16 taon.Iswara N Raditya (2017). "Peran Ganda Raja Surakarta Berujung Petaka". Tirto.id. Diakses tanggal 27 Januari 2021.

 Hubungan sareng Ḍiponegoro 
Pakubuwana VI panèka penḍukung Pangeran ḍiponegoro, sè ampon aberonta' ḍâ' Kesultanan Yogyakarta bân pamarèntah Hinḍia Bâlândhah molaè taon 1825. Namong, karanah dhâddhih sala sèttong rato sè takancèng bân jhânjhih sareng Bâlândhâ, Pakubuwana VI nyoba' notop aliansi.

Ma'lè partemowan antara Pakubuwana VI bân Pangeran Ḍiponegoro ta' ètemmoh bi' Bâlandhâ maka eghâbay aghi strategi se ghun ekataowèh sareng Pakubuwana VI bân Pangeran Ḍiponegoro. pan-bârâmpan strategi panèka tamaso' "mimis kencana", strategi salèng aperrang ka'angghuy orèng Bâlândhâ nyangka jhâ' rèng-orèng panèka amoso. Strategi laènna èngghi panèka "siasat canḍraḍimuka", strategi sè nyamanah asombher ḍâri carèta bâjâng Gatotkaca. Strategi panèka èghunaaghi kaangghuy abâhas parjhâlânanna perrang è bâbâna Bâlândha.Sukrismiyati (2015). "Strategi Politik Pakubuwana VI Melawan Kolonial Belanda Tahun 1823 – 1830". Candi. 12 (2). Program Studi Pendidikan Sejarah, Universitas Sebelas Maret: 142-146. ISSN 2086-2717.

Pangeran Ḍiponegoro jhughân nyosop ka karaton Sorakarta kaangguy anegosiasi sareng Pakubuwana VI ngengenge sèkap Mangkunegaran bân Madhurâ. Bâkto orèng Bâlândhâ ḍâtâng, rèng-orèng rowa congocoh aperrang bân saleng nyerang, sè èpongkasaghi kalabân pangèran ḍiponegoro buruh ḍâri karaton.

È dâlem perrang alabân Pangeran ḍiponegoro, Pakubuwana VI aghâdhui ḍuwâ' strategi. Salaen aparèng bhântowan tor sokongan, Pakubuwana VI jhughân ngèrèm pasukan kaangguy congocoh abhânto Bâlândhâ. Ranggawarsita ngakonè jhâ’ è bâkto ghi’ ngoḍâna abâ’na la noro’ pasukan palsu panèka.

 ètangkep sareng orèng Bâlândhâ 
Bâlândhâ akhèrra bisa mèghâ' Pangèran Ḍiponegoro è tangghâl 28 Maret 1830. Sasaran saellana jârèya panèka Pakubuwana VI. Kacurigaan Bâlândhâ èdhâsarè sareng Pakubuwana VI sè ta' poron massra'aghi bâgiyân-bâgiyân Sorâkarta ḍâ' Bâlândhâ.

Bâlândhâ nyarè bhuktè kaangghuy nangkep Pakubuwana VI. jhuru tolès karaton sè anyama Mas Pajangswara (eppa’na Ranggawarsita) ètangkep kaangguy ètanya’agi. Menangka bâgiyân ḍâri angghuta kalowarga Yasaḍipura anti-Bâlândhâ, Pajangswara ta' kasokan ngongkapaghi hubungan rahasia Pakubuwana VI sareng Pangeran ḍiponegoro. Akhèrra sèdhâ saellana èsèksah kalabân kejam. Orèng Bâlândhâ mowang mayyiddhâ ka tase'. Tangghâl 8 Juni 1830, Pakubuwana VI ètangkep e Mancingan sareng Residen Yogyakarta Van Nes sareng Letnan Kolonel B. Sollewijn. Bhâlândhâ motossaghi kaangghuy ngongsèaghi Pakubuwana VI ka loar Jhâbâ, polana tako' Pakubuwana VI bhâkal mabâdâ pemberontakan. Pakubuwana VI èbuwang ka Ambon tangghâl 8 Juli 1830.

 Sombher