Ghuru

Ghuru (Sanskerta: गुरू èngghi panèka artèna ghuru, artè harfiah èpon èngghi panèka (berrâ') panèka orèng sè ngajhâri èlmo. È ḍâlem Bahasa Indonesia, ghuru biyasana è sebbhuttaghi ḍâ' orèng-orèng sè ngangungè kalakowan ngajhâr, ngopènè, ajhârbâaghi pangaonèngan, aparèng nilai tor pètoḍu ḍârèt-morèttèpon.https://puslapdik.kemendikdasmen.go.id/hari-guru-nasional-mengenal-makna-dan-filosofi-guru/ (diakses 25 Desember 2025)

Dhâddhi ghuru ongghu moljhâ ta' coma ngajhâr nangeng jughân bâgiân ḍâri kamajhuwânna https://puslapdik.kemendikdasmen.go.id/hari-guru-nasional-mengenal-makna-dan-filosofi-guru/bhângsa. Kalakowan dhâddhi ghuru moljhâ asabhâb sadhâjâ oḍi' tor bâkto èpon èghunaaghi arabât rèt-morèttèpon sopajâ dhâddhi orèng saè è bhingkèng arè aghuna tor ngaollè ponapa sè dhâddhi hajâd.

 Artè Omom 
Ghuru secara omom èngghi ka'ḍinto kalonta kalabân sebbudhân pendidik otabâ pasèra bisaos sè ngaollè pakon  sè ngajhâr biyasana èmolaè ḍâri Pendidikan Usia Dini (PAUD) saterrossa Sekolah Dasar (SD), tor Sekolah Menengah. Ghuru ghâpanèka biyasana ngagungè kualifikasi formal. Artè sè lebbhi lowas èngghi panèka pasèra sè ngajhâr èlmo tantona bhâkâl èangghep guru.Taniredja, Tukiran; Sumedi, H. Pudjo; Abduh, Muhammad (30 Januari 2017). Guru yang Profesional. Bandung: Alfabeta. ISBN 978-602-289-223-6.

 Artè Khosos 
È ḍâlem aghâma Hindu, ghuru panèka sèttong simbol soccè sè aèssè ilmu (vidya) tor aparèng èlmo. Ghuru panèka ngopènè bhâtènna tor tèngka ghuli sè èlakonè rèt-morèttèpon. È ḍâlem aghâma Buddha, ghuru ngopènè rèt-morèttèpon nojjhu ḍâ' jhâlan sè bhenḍer. Morèt ngoladhi ghuru èpon mènangka parwujudhân Buddha tor Bodhisattva.

È ḍâlem aghâma Sikh, ghuru ngagungè ḍuwâ' ma'na, ta' jhâu biḍâ akadhiyâ aghâma Hindu tor Buddha. Nangèng kabâḍâânna lebbhi otama asabhâb aghâma Sikh panèka parcaja ḍâ' sapolo ajhârân ghuru Sikh. Coma bâḍâ sapolo ghuru è ḍâlem aghâma Sikh. Sè kabidhân, Ghuru Nanak Devi, sè ngabidhi bâḍâna aghâma nèka.

È India, Tiongkok, Mesir tor Israel sè ngaollè pangajhârân ḍâri ghuru biyasana imam tor nabbi. Asabhâb ghâpanèka ghuru ongghu-ongghu ngaollè rasa hormat tor kasohor è masyarakat sarta ghuru èangghep sè arabât kaangghuy ngaollè kasalameddhân tor èhormat lebbhi tèngghi ḍâri paḍâ orèng towa.

 Ngopènè Morèt è Bâkto Dhâddhi Ghuru 
Pangarep Kemendikdasmenhttps://puslapdik.kemendikdasmen.go.id/hari-guru-nasional-mengenal-makna-dan-filosofi-guru/ panèka ta' nyèngla ḍâri filosofi  sè èjellasaghi Bapak Pendidikan Nasional Indonèsia,  Ki Hajar Dewantara, èngghi panèka “Ing ngarsa sung tulodo, Ing madyo mangun karso, Tut wuri handayani”. Ing ngarso Sung Tulodo sè artèèpon  " è nalèkana bâḍâ è adhâ' aberri' conto sè bhâghus ḍâ' morèttèpon, tèngka, totor bhâsa sarta pamangghi sè saè.

Ing Madyo Mangun Karso è ma'naè dhâddhi kanca sè ta' bhusen aparèng semangat ḍâ' morèttèpon kaangghuy ajhâr tor majhembâr.Sabâtara, Tut Wuri Handayani artèèpon,  ghuru aparèng bhâbhulângan sè sâe kantos  moret ghumatè tor tarongghu ajhâr

 Sombher