Seoul

Seoul (, artè: "Èbhu Kottha"; ), sacara prenata èkennal mènangka Kottha Khusus Seoul, èngghi panèka èbhu kottha Korèa Lao' sè omorra lebbi ḍâri 600 taon bân kantos 1945  èbhu kotth ḍâri sadhâjâna Korèa. Sajjhek pamaddhekkan Rèpublik Korèa èkennal mènangka Korèa Lao' è taon 1948, Seoul dhâddhi èbhu kottha naghârâ, kajhâbhâ sajumbla bâkto masa perrang Korèa.

Seoul bâḍâ è bârâ'na tasè' naghâra, è bâgiyân lao' DMZ Korèa, è Songai Han. Kottha panèka dhâddhi pusat politik, bhudhâjhâ, sosial, bân èkonomi è Korèa Lao' bân Asia Tèmor. Seoul jhughân pusat bisnis, keuangan, perusaha'an multinasional, bân organisasi global. Kantos samangkèn, kottha panèka èangghep mènangka pusat perekonomian  Asia Tèmor, simbol ḍâri ka'ajaibhân èkonomi Korèa.

Bâḍâ 10 juta orèng terḍâftar sè oḍi' è kennengngan sè lowassa 605,21 km², Seoul dhâddhi sala sèttong kottha palèng sella' è dhunnya. Sella'na ampon adhâddhiyâghi sala sèttong kottha digital-kabel è dhunnya. Kottha panèka jhughân aghâdhuwi tompa'an terḍâdtar lebbi ḍâri 1 juta tonoa'an sè nyebbâbaghi macet sampè' lèbât tengnga malem. Bâgiyân Seoul rajâ bân kennengngan komputer, tamaso' palabbhuwân kottha Inchèon bân kennengngan roma Sèongnam, panèka sala sèttong kennengngan palèng sella' è dhunnya. Seoul èangghep mènangka kottha global bân ènilai mènangka Alpha–kotta sareng Globalisasi bân Jaringan Penelitian Kottha Dhunnya (GaWC), GaWC - The World According to GaWC 2020 .(2020-08-24). web.archive.org.Arsip. Aksès (2025–04–05).Seoul panèka èkonomi mèteopolita. palèng rajâ kapèng empa' è dhunnya taon 2014 samarèna Tokyo, Kottha New York, bân Los Angeles.

È taon 2015, Seoul ènilai mènangka kottha palèng nyaman èkennangngè kapèng ḍuwâ' sacara global sareng Arcadis, kalabân PDB per kapita (PPP) Seoul sakètar $40.000. Kalabân pusat tèknologi utama sè pusatta è Gangnam bân Digitsl Media City, daèra èbhu kottha Seoul panèka markas bâgi 15 perusaha'an Fortune Global 500. Seoul ampon dhâddhi towan roma Asian Games 1986, Olimpiade Mosèm Panas 1988, bân KTT G20 Seoul 2010. Seoul ènobataghi mènangka World Design Capital 2010. Kottha panèka jhughân kennengngan bhâbhârrâ K-pop bân gelombang Korèa.

 Ètimologi 
È jhâman lambâ', kottha panèka ampon èkennal mènangka asma Wiryeseong (Hangul: 위례성; Hanja: 慰禮城, parappa'na èra Baekje), Hanyang (한양; 漢陽, parappa'na èra Goryeo), Hanseong (한성; 漢城, parappa'na èra Joseon), bân Keijō (京城) otabâ Gyeongseong (경성; 京城) è jhâman kolonial Jeppang.Seoul (2009). Encyclopædia Britannica. Arsip. Aksès (2025–04–05).

Salagghi'na Korèa èbâbâna pamarèta'an Jeppang, Hanseong (漢城) èghântè asmana dhâddhi Keijō (京城) sareng  otoritas Kakaisaran ka'angghuy nyegghâ kaposangan kalabân hanja "漢" (transliterasi ḍâri lètter Korèa kèna Han (한) sè artèna "hebat"), sè jhughân aruju' ka'angghuy orèng Han otabâ dinasti Han ḍâlem bhâsa Tionghoa bân ḍâlem bhâsa Jeppang panèka istila ka'angghuy "Tiongkok".

Samarèna perrang dhunnya III bân pembhubhâsân Korèa, kottha panèka kantos samangkèn aghuna'aghi asma Seoul, sè asalla ḍâri lètter Korèa sè artèna "èbhu kottha", sè èyakènè asalla ḍâri lètter kèna Seorabeol (Hangul: 서라벌; Hanja: 徐羅伐), yang awalnya merujuk pada Gyeongju, èbhu kottha Silla.Seoul History  History of Seoul - Yahoo! Travel Guide UK . (2007-01-07). web.archive.org. Aksès (2025–04–05).

 Sajara 

Pamaddhekkan kottha panèka èmolaè teppa' èra Baekjae, Wirye-seong, è taon 17 SM. Kennengngan awwâl pamaddhekkan kottha ra-kèra bâḍâ è sakètar daèra perbâtessan Seoul samangkèn. 
kiri|jmpl|Gyeongjo-obu-do, petta kèna Seoul.
È abad ka-11 Goryeo, aghântèaghi Silla masèttong, maddhek maligi mosèm panas è Seoul, sè èsebbhut mènangka "Èbhu kottha Lao'". Ḍâri pèrioḍè panèka Seoul dhâddhi pamokèman sè lebbi rajâ. Seoul (South Korea) :: Cultural life -- Britannica Online Encyclopedia. (2014-02-22). web.archive.org. Aksès (2025–04–05). Bâkto Joseon aghântèaghi Goryeo, èbhu kottha èallè ka Seoul (èkennal jhughân mènangka Hanyang otabâ Hanseong). Maligi Gyeongbok sè èpaddhek è abad ka-14 èghuna'aghi mènangka dhâlemma karaja'an kantos taon 1592. Maligi rajâ laènna, Changdeok, èpaddhek è taon 1405, èghuna'aghi mènangka maligi karaja'an otama ḍâri taon 1611 kantos 1872.  Samarèna Joseon aobâ dhâddhi kakaisaran Korèa è taon 1897, Hwanseong jhughân ènyamaè Seoul.

 Sombher