Tari Topèng Cirebon

Tariyân Topèng Cirebon (Cirebon: beksan topeng Cerbon) panèka tariyân dâri Karaton Cirebon."Ternyata Topeng Cirebon Sempat Dapat Simpati Penjajah Belanda". Liputan6. 14 Juni 2016. Èaksès tangghâl 5 Mei 2025. Èmolaè, tariyân Topèng asalla dâri jhâman Jhâbâ Kuno è Jhâbâ Tèmor, sè ngabâsaghi bânnya' carèta parkara Sang Hyang Tunggal è carèta Panji bâkto aobâ dhâddhi alam dunnya."TOPENG CIREBON". cirebonkota.go.id. Èaksès tangghâl 11 Nov 2025. Saterrossa nyebbar ka Jhâbâ Tengnga, Cirebon, bân jhughân Banjar bân Kutai. Tari Topèng Cirebon èkembhângaghi è daèrah Cirebon, tamaso' Subang, Indramayu, Jatibarang, Majalengka, Losari, bân Brebes. Ènyamaè tariyân Topèng polana orèng sè atari ngangghuy Topèng sambi ngamèn. È Tari Topèng Cirebon, orèng sè atari èsebbhut tokang wayang (dalang) polana amaèn tokoh Topèng.

Tariyân Topèng panèka dhibi' bânnya' variasi bân ampon aobâ ḍâlem hal gerrakan bân carèta sè èkabâlâ. Kadhâddhiyân tariyân Topèng èlakonè sareng orèng sèttong (solo), otabâ bisa jhughân èlampa'aghi sareng pan-bârâmpan orèng.

 Paghellârân Tariyân Topèng 
Thomas Stamford Raffles, è dâlem bukuna, The History of Java, ngajhâri senni Topèng Cirebon mènangka èlaborasi dâri carèta Panjhi dâri Jhâbâ Tèmor. Kalompo' seni Topèng èpadhâddhi dâri sèttong bonèka (sè nyarèta'aghi carèta) bân ennem orèng ngodâ sè ngalakonè, èbhârengi empa' ahli gamelan (è Cirebon: Wiyaga).Raffles, Thomas Stamford. 1817. The History of Java. London: Black, Parbury and Allen

 Kennengngan Paghellârân 
È jhâman kona, Tariyân Topèng Cirebon biyasana èlampa'aghi è kennengngan sè èbâdâ'aghi è tana, akadhi è tanèyan, è blandongan (tènda paghellârân), otabâ è bale (pangghung), kalabân obor kaangghuy matèra'. Namong, kalabân kamajuwân tèknologi, Tarian Topèng Cirebon samangkèn jhughân èlakonè è ḍâlem roma kalabân tèra'ân listrik.Sulastianto, Harry. dkk. 2006. Seni Budaya untuk Kelas X Sekolah Menengah Atas. Bandung: Grafindo Media Pratama

 Tojjhuwân dâri Paghellâran 
Tojjhuwân mabâḍâ paghellârân Tari Topèng Cirebon èbâgi dhâddhi tello' tojjhuwân otama, èngghi panèka: Masunah. Juju. 2003. Topeng Cirebon. Bandung: P4ST Universitas Pendidikan Indonesia

 paghellârân komunal èlaksana'aghi ghâbây kaparlowan umum masyarakat, saèngghâ para' kabbhi masyarakat è daèrah kasebbhut noro' paghellârân kasebbhut. Paghellârân-paghellârân panèka spektakuler, ètampilaghi wayang, paghellârân artistik, bân salaènna, bân èlaksana'aghi lebbi dâri sèttong malem. Conto paghellârân komunal èngghi panèka paraya'an dhisa, ngarot kasinoman (acara ngangodhâdhân), ziarah kobhurân.
 paghellârân individu èlaksana'aghi kaangghuy mabâḍâ'aghi paraya'an individu, contona, akabin, sonnadhân, otabâ haulan.
 paghellârân Bebarangan panèka paghellârân è sabbhân dhisa sè èmolaè sareng tokang bonèka sè atopèng dhibi'. Bebarangan biyasana èlakonè sareng tokang wayang sè atopèng è daèrah-daèrah dhisa sè ella èpanèn, dhisa-dhisa sè rammè, otabâ bâkto alân-jhâlân è kottha polana korang panèn otabâ kerrèng. otabâ bâkto ta' bânnya' orèng.

 Sombher-sombher