Partai Komunis Inḍonèsia

Partai Komunis Inḍonèsia ( PKI ) panèka sala sèttong partai komunis è Hindia Bâlândhâ, salastarèna Inḍonèsia . Partai panèka partai komunis non-pamarènta sè palèng bhâghus è dhunnya sabellunna èbubaraghi kalabân kakerrasan è taon 1965 . Partai panèka aghâdhuwi ḍujuta angghuta è pemilu taon 1955, kalabân 16 persen sowara nasional bân para' 30 persen sowara è  Jhâbâ Tèmor .  È sabâgiyân bânnya' pèrioḍè samarèna kamardhika'an Inḍonèsia kantos pemberantasan è taon 1965, PKI panèka partai resmi sè beroajhâlânaraccarabuabukka'aghara ârâ ka. 

 Palopor 
kiri|jmpl|286x286px| Henk Sneevliet
Henk Sneevliet bân kaom sosialis Hindia Bâlândhâ laènna abentu' serikat tenaga kerja  è palabbhuwân è taon 1914, kalabân asma Indies Social Democratic Association (ḍâlem bhâsa Bâlândhâ: Indische Sociaal Democratische Vereeniging-, ISDV). ISDV aslina èbentu' sareng 85 angghuta ḍâri ḍuwâ' partai sosialis Bâlândhâ, panèka SDAP bân partai sosialis Bâlândhâ sè kamodiyân dhâddhi SDP komunis, sè bâḍâ ḍâlem kapamimpènan Hindia Bâlândhâ. Sadhâjâ angghuta Bâlândhâ ḍâri ISDV ngajhârè rèng-orèng Inḍonèsia nyarè cara ka'angghuy nentang kakowasa'an kolonial.

È bulân Oktober 1915, ISDV molaè aktif è dâlem materbi' sorat kabhâr bhâsa Bâlândhâ, " Het Vrije Woord " (The Free Word). Editorra panèka Adolf Baars . È bâkto èpadhâddhiyâghi, ISDV ta' nuntut kamardhika'an ka'angghuy Inḍonèsia. È bâkto jârèya, ISDV aghâdhuwi ra-kèra 100 angghuta, bân ḍâri sadhâjâna panèka, namong tello' orèng asli Inḍonèsia . Namong, partai panèka ghâncang dhâddhi radikal bân anti-kapitalis. Oba'an dhâddhi polè, è bâkto Sneevliet ngallèyaghi markas ḍâri Sorbhâjâ ka Semarang bân narèk bânnya' pandhudhu' asli ḍâri pan-bârâmpan unsur akadhi  agamawan, nasionalis bân aktivis gerakan laènna sè ghi' buru tombu è Hindia Bâlândhâ sajjhek taon 1900. È bâbâna pèmpènan Sneevliet, partai panèka ta' puwas sareng kapamèmpènan SDAP è Bâlândhâ, bân sè ajhâuwi dhibi' ḍâri ISDV bân nola' ka'angghuy alako areng-sareng kalabân pamarènta sabâb nola' berpura-pura dhâddhi Dewan Masyarakat (Volksraad) (Hindia Belanda). È taon 1917 kalompo' reformis ḍâri ISDV apèsa dhibi', bân abentu' partai dhibi' kalabân asmana Partai Demokrat Sosial Hindia. È taon 1917 ISDV materbi' dhibi' publikasi lu-ghâllu abhâsa Inḍonèsia, Soeara Merdeka

 Sombher