Pakès (ghângan)

Pakès (bhâsa Indonèsia: Pakis otabâ Supa paku) panèka ḍâun pakès ngoḍâ sè konco'on aghulung bân omomma èpanèn bân èghuna'aghi mènangka ghângan. Manabi ètorot, ghângan pakès bhâkal abukka' dhibi' ghulunganna dhâddhi ḍâun anyar. Ghângan pakès sè èpanèn è awwâl mosèm sabellumma ḍâunna abukka' bân nyapa' tèngghi sè palèng tèngghi, bhâkal èkettok cokop semma' kalabân tana.

 Sombher bân Pamanènan 
Ghângan pakès tasaḍiyâ mosèman, bisa èdhâ'âr bân èpanèn saccara komersial è mosèm semmi. Nalèkana mettèk ghângan pakès, èsarannaghi ka'angghuy coma ngala' sapartello bâgiyân poco'on bhân tamennan ka'angghuy panèn sè ros-terrosan. Sabbhân tamennan ngasèllaghi pan-bârâmpan poco' sè aobâ dhâddhi ḍâun anyar.

 Ka'angghuy Èmessa'è 
Ghângan pakès ampon dhâddhi bâgiyân ḍâri cara ngakan sè tradisional è sabâgiyân bânnya' naghârâ Prancis Ḍâjâ sajjhâk awwâl abad partengnga'an, è sa-Asia, jhughân è kalangan panḍuḍu' asli Amèrika sabad-abad. Pakès jhughân aropa'aghi bâgiyân ḍâri dhâ'ârân è Tèmor jhâu Rusia sè ka'ḍimma pakès segghut èpettèk è bun-rombun è mosèm gugur, èpa'awèt kalabân bujâ sa'abiddhâ mosèm cellep, bân èdhâ'âr è mosèm semmi.

 Messa'an Asia 
È Inḍonèsia, ghângan pakès èmessa'è kalabân kowa patè sè èpalappaè kalabân cabbhi, laos, serrè, ḍâun konyi', bân pon-rempon laènna. Messa'an panèka èsebbhut gulè pakès otabâ gulai paku, bân asalla ḍâri etnis Minangkabau è Inḍonèsia.

È Pilipina, ḍâun ngoḍâ Diplazium esculentum otabâ pakô panèka dhâ'âran nyaman sè segghut èghâbây dhâddhi salad kalabân tomat, èrèsan tellor accèn bân caos vinaigrette saderhana.

È Jeppang, ghângan pakès panèka dhâ'ârân sè arghâ. È Jeppang jhughân manabi mangghâng ghângan pakès kalonta jhâ' bisa manetral racon sè bâḍâ ḍâlem ghânganna.

 Sombher