Salahuddin Ayyubi

Salahuddin Yusuf Ibn Ayyub ( ; (c. 1138 - 4 Maret 1193) panèka sala sèttong panglima perrang bân pahlawan muslim Kurdi ḍâri Tikrit (kennengngan dâjâna irak samangkèn). Èpon maddhek Dinasti Ayyubiyah è Mesir, Suriah, sabâgiyân Yaman, Irak, Mekka-Madina Hejaz bân Diyar Bakr Oman Palestina.

Salahuddin lebbi èkennal kalabân jhulukanna èngghi panèka 'Salah Aladin al-Ayyubi/Saladin/Salah ad-Din' (Bahasa Arab: صلاح الدين الأيوبي, Kurdistan: صلاح الدین ایوبی). Salahuddin èkennal è islam sabâb dhâddhi pamimpèn, carana aperrang, bân sèpatta sè adhil è bâkto aperrang alabân Ksatria Salib. Salahuddin al-Ayyubi jhughân olama'. Èpon merri' catettan bân penjellasân kètab sunan hadits Abu Dawud.

 Latar Belakang 
jmpl|lurus|ka|potret sultan Salahuddin Ayyubi
Salahuddin al-Ayyubi asalla ḍâri bhângsa Kurdi.Vladimir Minorsky. (1957). The Prehistory of Saladin, Studies in Caucasian History, Cambridge University Press, pp. 124-132. Ramana Najmuddin Ayyub bân pamanna Asaduddin Syikruh hijra (ngallè) adhingghâlaghi kampongga sè semma' kalabân Danau Van bân ngallè ḍâ' Tikrit (Irak). Salahuddin bhâbhâr è bèntèng Timeit, Irak taon 532 H/1138 M, è bâkto ramana nguasai Seljuk è Tikrit. Sajjhek jiyâ rama bân pamanna ngabdhi ḍâ' Imaduddin Zanki, gubernur Seljuk ka'angghuy kottha Mosul, Irak. È bâkto Imaduddin suksès arebbhu' wilajâ Balbek, Lebanon taon 534 H/1139 M, Najmuddin Ayyub (ramana Salahuddin) èangka' dhâddhi gubernur Balbek bân dhâddhi abdhi semma'na raja Suriah Nuruddin Mahmud. Salagghi'na è Baalbek nèka, Salahuddin ajhâlani jhâman ngoḍâna kalabân ajhâr carana aperrang bân politik. Salastarèna ka'dissa Salahuddin alanjutaghi sakolana è Damaskus ka'angghuy ajhâr teologi Sunni sè abitta sapolo taon, ḍâlem lingkungan maligi Nuruddin. È taon 1169, Salahuddin èangka' dhâddhi tong-sèttong Wazir (orèng sè aberri' nasèhat).

È ka'dissa Salahuddin ngaollè perran sè malarat ka'angghuy abela Mesir alabân panyerbuwân ḍâri karajaan Latèn Jerusalem èbâbâna pèmpènan Almarik I. Posisina sè malarat, sobung orèng sè nyangka Salahuddin bisa abit è Mesir sè èbâkto ghâpanèka bânnya' ngalami obâ'ân pamarènta è taon-taon kabingkèng karana ghâris katoronan lanjhâng potra khalifah olle bânnya' labânan ḍâri wazirra. Mènangka pamèmpèn ḍâri prajurit manca Syria, èpon jhughân ta' ngaghungè kontrol ḍâri Prajurit Shiah Mesir, sè èpèmpèn bân sèttong orèng sè ta' èkaonèngè otâbâ sèttong orèng khalifah sè lemmèr asmana Al-Adid. È bâkto khalifa sèdhâ bulân Sèptèmber 1171, Salahuddin ollè ma'lomat Imam kalabân asma Al-Mustadi, Kaom Sunni, bân sè palèng pentèng, Abbasid khalifa è Baghdad, teppa' upacara sabellunma bhâjang Jum'at, bân kakowatan kawennangan kalabân ghâmpang meccat ghâris katoronan sè lu-ghâllu. Samangkèn Saladin nguasai Mesir, tapè sacara resmi alako mènangka bâkkèl ḍâri Nuruddin, sè mènorot kabiyasa'an ngennal Khalifa ḍâri Abbasid. È ḍâlem ajhâlanè tugassa, èpon noro'è perbhâsa ramana, ka'angghuy ajhâuwi maslahat ponapa bisaos kalabân Nuruddin, bessarra sacara resmi, salstarèna èpon dhâddhi pamimpèn asli Mesir. Salahuddin ngantos sampè' kasèdhâ'ânna Nuruddin Sabelluma molaè kalakowan militèr sè ghu-ongghu berrâ': lu-ghâllu alabân wilajâ Muslim sè lebbi kènè', kamodiyân ngara'aghi ka'angghuy alabân prajurit salib.

jmpl|kiri|250px|Tèmor Tengnga (1190 M.). Wilajâ kakowasa'an Shalahuddin (bârna mèra); Wilajâ sè èrebbhu' pole ḍâri pasukan salib 1187-1189 (bârna mèra ngoḍâ). bârna ijo terrang nandhâ'âghi Wilajâ pasukan salib sè ghi' bâḍâ kantos sèdhâna Shalahuddin

Kalabân kasèdhâ'ânna Nuruddin (1174) Salahuddin narèma ghellâr sultan è Mesir. Akhèrra kakowasa'an sè è pémpèn khalifa al-Adid, Salahuddin pas dhâddhi pamèmpèn Mesir kalabân sebbhutan Dinasti Ayyubiyah. È ka'dissa èpon memproklamasikan kamardhika'an ḍâri kaom Seljuk, bân jhughân dhâddhi bhuktè jhâ' Salahuddin sè nemmo dinasti Ayyubi bân mabâli ajhâran Sunni ḍâ' Mesir. Èpon malèbâr wilajâna ka bârâ'na è maghreb, bân teppa' pamanna mèyos ḍâ' Nil ka'angghuy ma'ambu pemberontakan ḍâri bekkassa pendukung Fatimid, kamodiyân nerrosaghi ḍâ' tasè' mèra ka'angghuy ajhejhe Yaman. Èpon jhughân èsebbhut waliullah sè artèna kancana Allah bâgi kaom muslim Sunni.

 Kasèdhâ'ân 

È nga-tengngana bulân Sappar 589 H, Salahuddin Ayyubi mabâḍâ perjhâlânan polè ḍâri Baitul Maqdis è Suriah ḍâ' ka Mesir. Nangèng èpon songkan sè abitta 10 arè ḍâlem perjhâlânanna bân nyepper è Damaskus, Suriah. Salahuddin Ayyubi akhèrra sèdhâ è arè Kemmis tangghâl 28 Sappar 589 H otabâ 4 Maret 1193 M ḍâlem omor 57 taon. Èpon èpasarèaghi è kennengngan Masjid Umayyah Damaskus.

 Pranala lowar 

 Sombher