Tari Balean Dadas

Tari Balean Dadas èngghi panèka tarian adhât maghârsarè Ḍayak è Kalimantan Tengnga kangghuy mènta kasaèan ḍâ' ka Ranying Hatala langgè' (Pangèran) kangghuy rèng-orèng sè songkan.Serafica Gischa. "Tari Balean Dadas, Tarian Minta Kesembuhan dari Kalimantan Tengah". Kompas. 2021-03-07. Aksès 2025-12-30.  Tarian panèka biyasana è lakonè sareng dhukon binè' suku Ḍayak. Nyama Balean Dadas è pondhut ḍâri sebbhuddhân dhukon binè', sè è ḍâlem maghârsarè Ḍayak èsebbhhut Balean Dadas. 

 Perkembângan Tari Balean Dadas 
Tarian Balean Dadas tamaso' tarian sè èlakonè kaangghuy nyu'on kasaèan kaangghuy orèng sè sakè' ḍâ' ka Ranying Hatala langgè' otabâ Pangèran. Prosèsi tarian panèka biyasana èpimpin kalabân sorang dhukon binè' sè è ḍâlem bhâsa Ḍayak èsebbhut kalabân "balean dadas". Tari-tarian ḍâlem proses pengobadhân panèka ngagghuy èlemèn simbolik tor cara sè khusus. Dhâddhi, tari Balean Dadas sanget kental ongghu kalabân nuansa mistis.

Balean segghut èsebbhut jhughân mènangka Waduan, sala sèttong upacara ḍâlem seggi pengobadhân traḍisional ka suku Ḍayak Ma'nyan è Ḍusun Ḍâjâ, Kabhupatèn Barito Lao',  Propènsi Kalimantan Tengnga. Sajhârâna, Waduan Dadas èkaollè lèbât ilham sè èkaollè ḍâri sorang orèng binè' sè asmna Ineh Ngundri Gunung. È jhâman lambe', manabi bâḍâ bhâlâi otabâ gagal panèn, orèng Ḍayak Ma'nyan mènta bhântowan waduan kaangghuy aleppas bhâlâi kasebbhut  sala sèttongnga kalabân Waduan Dadas. Bâḍâna peegèsèran sosial nyâbbâbaghi ma'na waduan dadas sè awwâllâ mènangka sarana upacara aobâ dhâddhi kaparcajâ'ân kaangghuy aparèng kasalamâddhân ḍâ' ka maghârsarè Dayak Ma'nyan.

Kalabân jhâman sè ampon aobâ, tarian Balean Dadas dhâddhi lebbi segghut èlakonè è acara panyambutan otabâ peresmian.Panji Prayitno. "Tari Balean Dadas, Warisan Budaya Kental dengan Nilai Budaya dan Spiritual Kalimantan". Liputan 6. 2025-01-31. Aksès 2025-12-30. Sabâb, kasaèânna orèng bisa èlakonè sareng ḍokter. Tarian Balian Dadas biasa ètampilaghi è ḍâlem acara buḍâjâ tor ampon èanyarè kalabâng sanggar-sanggar taru è Kalimantan Tengnga. Nganyarè tari panèka èlakaonè sopajâ sobung nuansa mistis akadhi sè kadhâddhiyân è bâkto ritual pangobadhân.

 Carana Atari Balean Dadas 
Tari Balean Dadas biyasana èlakonè sareng 2 orèng lakè' tor 6 orèng binè'. Tarian èbukka' kalabân muncullâ 2 orèng binè' sè atari mènangka dhâddhi kancana dhukon, otabâ balean dadas. Biyasana orèng sè atari sè aperran mènangka kancana dhukon ngangghuy kalambhi bârna konèng tor salènḍang è tèng-tèngna kalabân hiasan ḍâun sawan tor jhughân jhânur. Saterrossa, 2 orèng lakè' sè atari maso', tugassa mènangka dhâddhi dhukon. Rèng orèng panèka pas atari abhâreng, èèrèngè kalabân musik tor lirik sè èmaos akadhi mantra. Ghuliyân è ḍâlem tarian Balean Dadas lebbi bânynya' ngangghuy ghuliyân tari apotâr tor alèngkâr. Bâḍâ jhughân pan-saponapan atraksi sè bahaya sè èlakonè sareng orèng sè atari.

 Angghuyân Tari Balean Dadas 
Angghuyân sè èghunaaghi sareng orèng sè atari panèka kaèn kalabân lèma' bârna khusus suku Ḍayak, èngghi panèka bârna mèra, konèng, bhiru, celleng, tor potè. Hiasan sè èghunaaghi panèka ghellâng konèngan sè kadhâddhiyân ḍâri logam. Ghellâng panèka bhâkal manimbulaghi sowara gemrincing. Ghellâng sè èghunaaghi sareng orèng sè atari tamaso' berrâ', bhidhâ kalabân ghellâng sè èghunaaghi orèng binè' sè atari. Orèng sè atari bhâkal èpasangaghi 3 ghellâng è tanang kanan tor 2 ghellâng è tanang sè kacèr. Hiasan laènna è ḍâlem tari Balean Dadas èngghi panèka hiasan ḍâun sawan tor jhânur, kaling taring, mangko' konèng sè aèssè bherrâs tor kapor sèrè. È bâkto atari, orèng sè atari bhâkal toju' asimpuh, ngala' mangko' konèng sè aèssè bherrâs tor kapor sèrè pas naburaghi bherrâs sabenynga' tello kalè. Ghuliyân panèka èghâmbhâraghi mènangka ritual pangobadhân kalabân orèng sè atari sè ngalakonè ghuliyân tarian è babâ ènga'an rèng-orèng panèka.

 Sombher