Tari Topèng

Tari Topèng panèka tariyân sè para penari ngangghuy topèng. Topèng ampon bâdâ è dhunnya molaè jâman prasejarah. Bâdâ sè bânnya' èghuna'aghi è ḍâlem tarian mènangka bâgiyân dâri upacara tradisional otabâ nyarèta'aghi polè carèta-carèta kona dâri bangatowana. Topèng èparcajâ bâdâ hubunganna sè semma' bân roh-erroh leluhur, sè èangghep mènangka interpretasi dâri para dèwa. È pan-bârâmpan suku, topeng ghi' èghuna'aghi ka'angghuy bânnya' kagiatan seni bân tradisional sabbhân arè.

Carèta-carèta klasik Ramayana bân carèta-carèta Panji, sè ampon èkembhângaghi è attas atosan taon, ampon dhâddhi inspirasi otama ka'angghuy aghâbây topèng è Jhâbâ. Topèng Jhâbâ èghâbây ka'angguy pamèntasan drama tari sè nyarèta'aghi carèta-carèta klasik panèka. Tarian topèng bisa èmaksod pan-bârâmpan macem seni:

 Macemma Tari Topèng 

 Topèng Dayak 
È Kalimantan, orèng Dayak ngangghuy topèng è Tarian Hudog sè serrèng èlakoni è upacara-upacara kaagâmaan sareng kalompo'an Bahau bân Modang Dayak. Tarian panèka èmaksod ka'angghuy ngaollè kakowadân ḍâlem ngatasè hama sè maancor tamennan bân ka'angghuy adu'a' ka'angghuy kasuburân bân panèn sè bânnya'. Topèng ghâpanèka abârna celleng, potè, bân mèra, èlambangaghi kakowadhân alam sè bhâkal mabâli aèng bân ajâgâh tamennan sè ètamen kantos mosèm sè bhâkal ḍâteng.

 Topèng Bâli 
Bâdâna topèng è masyarakat Bâli nga'andi' hubungan sè ta' leppas sareng upacara agâma Hindu, polana seni ampon èkabâsa'aghi dâlem agama bân masyarakat. Tarian Topèng Bâli panèka tradisi sè tebbel dâlem ritual magis, umumma èlakoni ḍâlem seni sakral. kakowadhân ajaib topèng, sè ngajhâri dèwa-dèwa, èparcajâ bisa aberri' kataremtemman bân kaamananna.

 Topèng Cirebon 
Tari Topèng Cirebon panèka seni topèng sè èkembhângaghi è Cirebon, Jhâbâ Bârâ'.

 Topèng Malang 
Topèng Malang aropa'aghi tari sè atopèng ḍâri Malang, Jhâbâ Tèmor. Carèta sè biasana ègambarrâghi adhâsar careta Panji, sè nyarèta'aghi carèta cintana Radèn Panji Asmoro Bangun (Inu Kertapati) bân Potrè Sekartaji (Chandra Kirana).

 Topèng Rèog 
Lebbi umum èsebbhut tari Rèog Ponorogo, tari panèka jhughân ngangghuy topèng sè asalla dâri Ponorogo.

 Topèng Ireng 
Topèng Ireng panèka bhângon seni pertunjukan tradisional sè ampon berasimilasi ḍâ' kabhudâjâ'ân lokal Jhâbâ Tengnga. Jughân èkennal mènangka seni Dayakan, Topèng Ireng panèka bhângon anyar ḍâri cèptaan tariyân rakyat sè aropa'aghi hasèl dâri mètamorfosis seni Kubro Siswo.

 Rèferensi