Jhântong

Jhântong () iyâ rèya sabuwâ rongkang, rongkang organ aotot sè anḍi' ghuna mènangka pamompa ḍârâ lèbât pembuluh ḍârâ bi' kontraksi airama sè maler. Ḍârâ ater-anter oksigen bân nutrisi ḍâ' bhâdhân, kaḍhik abhânto mataḍâ' rè-karèna mètabolisme. Oca' kardiak artèna aperrèan kalabân jhântong, ḍâri oca' Yunani cardia kaangghuy ngolok jhântong. Jhântong iyâ rèya sala sèttonga ḍâri organna manossa sè anḍi' kalaghung ḍâlem sistem paèḍhârân ḍârâ, akennengngan è rongkangnga ḍâḍâ bâk ka salajâ kacèr.

Mongghu ḍâ' manossa, mamalia, bân mano', jhântong èpantha teddhi empa' ruas: atrium attas kangan bân kacèr; bân ventrikel bâbâ kangan bân kacèr. Ḍâ' bâttrana atrium bân ventrikel kangan èolok jhântong kangan, bân rè-karèna èolok jhântong kacèr. Jhuko' pèra' anḍi' ḍuwâ' ruas, sabuwâ atrium bân sabuwâ ventrikel, ḍhinèng rèptil anḍi' tello' ruas. Ḍâ' jhântong sè èsak, ḍârâ aghili sèttong ara lèbât pembuluh ḍârâ. Kabâḍâân sabuwâ kanṭong pabhunḍhu' sè ngèngkobhi jhântong, perikardium, sè kèya akemmo' sakonè' ancaran. Dinding jhântong katorson attas tello' lamèn: epikardium, miokardium, bân endokardium.

Jhântong mompa ḍârâ lèbât ḍuwâ' sistem sirkulasi. Ḍârâ sè akabit ḍâri sistem paèḍhârân ḍârâ rajâ akemmo' sakonè' oksifèn bân alebbhui atrium kangan lèbât vèna kava superior bân inferior mancer ka verntrikel kangan. Ḍâri ḍiyâ ḍârâ èpompa mancer ka bhârâ, kennengngan ḍârâ ngaollè oksigèn bân aḍhina karbon dioksida. Ḍârâ sè la akemmo' oksigèn abâli mancer ka atrium kacèr, lèbât ventrikel kacèr bân èpompa mancer ka sanèrbhâ raghâ lèbât [[aorta]—è ka'emma oksigen èangghuy bân lèbât metabolisme oksigen aobâ teddhi karbon dioksida. Èèmbu polè, ḍârâ kèya ngèbâ nutrisi ḍâri atè mancer ka salèsèr organ bâdhân, ḍhinèng è bâjâ rowa ḍârâ ngèbâ zat rè-karè mancer ka atè bân ginjal. Sè normal, gejjâk ḍârâ sè la èpompa ka bhârâ paḍâ bi' gejjâk ḍârâ sè la èpompa ka sanèrbhâ bhâdhân. Pembuluh vèna mompa ḍârâ mancer ka jhântong bân ngèbâ ḍârâ sè soghi karbon dioksida - kajhâbhâ vena pulmonaris bân vena ḍâ' sistem paḍhâ'ârân. Arteri ngèbâ ḍârâ kalowar jhântong, ngèbâ oksigen salaèn ḍâ' artèri pulmonaris. Ella' sè jhâu ḍâri jhântong aghâbây pembuluh vena anḍi' tekanan sè lebbi kènè' ḍâri pembuluh artèri. Bâjâna tèḍung, jhântong dâk-gâḍḍâghen pata 72 kalè sèbâng menit. Latihan fisik ampona bhâkal ngangka' gejjâkka, bhlângkan gejjâkka alaon saabit sanapa bâkto, sè bhâghus kaangghuy jantung.

Panyakè' kardiovaskular iyâ rèya dhâlârra kapatèan sè bâttra bâjâna taon 2008, ngèbâ 30% manossa ḍâ' kapatèna. Ètoro' bi' panyakè' pembuluh koroner bân stroke. Dhâlâr sè otama iyâ rèya: aroko', obèsitas, latihan sè korang, kolesterol tèngghi, tekanan darah tinggi, diabètes, bân èn-laènna. Diagnosis bân kardiovaskular segghut èlalakon ngangghuy stetoskop, ECG otabâna lèbât èpangèḍing ka sowara ultrasonik. Spesialis sè noddhu ḍâ' panyakè' jhântong èolok kardiologis, tekka'na bhuto spesialis laèn kaangghuy nanèngè nèka.