Ganrang Bulo

Ganrang Bulo panèka seni pèrtunjukan tradisional masyarakat Makassar sè biyasana èyangghuy bi' lalakè' è dhalem pésta rakyat. Pèrtunjukan panèka èyèrèngè bi' tabbuwân ghendhang bân alat musik perreng, nyèpta'aghi kabâḍâân sè oḍi' bân komunikatif. Selaèn nampèl-aghi ghârraghân bân irama musik, Ganrang Bulo nyampayaghi pesan sosial lèbât nyanyian kona (kelong), lalocon (pakakkala’), bân drama satir sè bânnya' bi' makna pandhidhighân bân kritikan sosial.

 Artè Ètimologi 
Oca' Ganrang Bulo asalla ḍâri bhâsa Makassar, è dimma ganrang artèna "tabbuwân" otabâ "ghândhang", samentara bulo artèna "perrèng". Secara harfiah, Ganrang Bulo bisa èartèaghi mènangka "tabbuwân perreng". È dhalem kontèks pèrtunjughân, unsur ghandhâng bân perrèng dhâddhi èlemèn otama sè mabi irama dhibi' ka'angghuy mabi kelong, jhugèḍân, bân drama.

 Asal-osol bân Fungsi Sosial-Historis 
Ganrang Bulo èyakènè ampon kâmbhang dâri jhâman karajâân Gowa-Tallo bân terros a-transformasi salanjângnga masa kolonialisme. È masa penjajahan Belândhâ bân Jeppang, kasenniyân panèka dhâddhi mèdia perlawanan simbolik. Lèbât kelong bân gherreghân satir, masyarakat Makassar nyampèyaghi kritikan ḍâ’ penindasan bân katada’adhilân sosial bân tanpa parlo adu fisik secara langsong.

Pertunjukan panèka saterrossa dhḍdhi sarana komunikasi sosial, nyèttongaghi warga ḍâri bânnya' lapisan è dhalem kabâḍâân hiburân sè adididk. Kelong sè èbawaghi toman nyampèaghi pèsan moral parkara kâjhujhurân, solidaritas, kâberranian, bân kâpènterrân rakyat kènè'. Kalabân da'èya, Ganrang Bulo afungsi ta' karo dâddhi tontonan bhâi, tape jhughân dâddhi tontonan bhudhâjâ sè makowat idèntitas kolèktif masyarakat Makassar.

 Sombher