Kasultanan Jailolo

Kasultanan Jailolo panèka sala sèttong kasultanan sè toman kobâsa è Kapolowan Maluku. Sè maddhek kasultanan panèka awwâllâ ḍâri Pasekotowan Moti sè èyosollaghi sareng Sultan Sida Arif Malamo. Kasultanan Jailolo panèka tong-sèttongnga kasultanan è Maluku Ḍâjâ sè pamarènta'anna bâḍâ è Polo Halmahèra. Salaè ghânèka, wilajâ Kasultanan Jailolo panèka sala sèttong sombher pangasèl cengkè è kapolowan Maluku. Kasultanan Jailolo ampon bâḍâ sajjhâk abad ka-13 M. È abad ka-17, kasultanan panèka ngalamè ka'ancoran. Wilajâ-Wilajâ sè bâḍâ è Kasultanan Jailolo ahèrra tabâgi dhâddhi bâgiyân Kasultanan Tidore bân Kasultanan Ternate.

 Wilajâ Kakobâsa'an 
Kasultanan Jailolo ajhâlânaghi pamarènta'an sè èdhâsarraghi ḍâ' Pasakotowan Moti. Pasakotowan panèka ètetteppaghi sareng sultan-sultan è Kapolowan Maluku taon 1322. Wilajâ-wilajâ è Halmahèra, Maluku, Raja Ampat, kantos Kapolowan Sula èbâgi antara Kasultanan Ternate, Kasultanan Tidore, Kasultanan Bacan, bân Kasultanan Jailolo. Kasultanan Ternate dhâddhi pangobâsa palèng tèngghi, Kasultanan Tidore kobâsa è wilajâ dhârâdhân bân paghunongan, Kasultanan Bacan kobâsa è wilajâ tanjhung, seddheng Kasultanan Jailolo kobâsa è wilajâ telluk.

 Sombher