Yèn

Yen  èngghi panèka obâng Jeppang. Simbol ¥; otabâ ḍâlem bhâsa Jeppang: . Yèn panèka obâng kapèng tello' sè palèng bânnya' èdhâghângngaghi è pasar valuta asèng, samarèna dolar Amèrika Serikat bân Euro. Foreign exchange turnover in April 2013: preliminary global. Bank for International Settlements. Èaksès tangghâl 1 April 2025 Yèn panèka jhughân bânnya' èghuna'aghi mènangka obâng cadangan kapèng tello' samarèna dolar AS bân Euro.

Sajjhek 1973, Jeppang ampon aromat kabijakan intervèrsi obâng, bân sabâb panèka yèn bâḍâ è bâbâna rèzim "pangambâng kotor". Pamatènta Jeppang fokus ḍâ' pasar èkspor sè kompetitif, bân nyoba' mastèaghi nilai porop yèn sè mabâ lèbât surplus dhâghâng. Plaza Accord taon 1985 ka'angghuy bâtara ngobâ kabâḍâ'ân panèka: nilai porop toron ḍâri rata-rata 239 per US$1 è taon 1985 dhâddhi 128 è taon 1988 bân nyebbâbaghi nilai porop palèng tèngghi 80 ḍâ' dolar AS è taon 1995, sacara èfèktif matèngghi nilai PDB Jeppang ḍâlem dolar AS para' paḍâ'â bân Amèrika Serikat. Sajjhek bâkto panèka, kadhiponapa bisaos, arghâna yèn ampon sanget toron. Bank Jeppang aromat kabijakan suku bunga nol kantos semma' ka nol bân pamarènta Jeppang sabellumma aghâdhuwi kabijakan anti-inflasi sè kettat.[ https://currency-history.info/japaneseyen/ History of Japanese Yen  Currency History].(24–08–2014) currency-history.info. Èaksès tangghâl 1 April 2025

 Sajara 
Pamarènta Jeppang neptepaghi pessè yèn sajjhek 27 Juni 1871 aḍhâsar Shinka jōreu (atoran pamarènta tentang mata pessè anyar). Mènangka lambhâng aghuna'aghi tandhâ ¥ bân mènorot ISO 4217 èlambângaghi mènangka JPY. Bilâ èserrat kalabân romaji dhâddhi Yen bân bânnè En, karana è akhèr jhâmana Keshogunab Tokugawa, aksara katanaka , aksara katakana エ (e) dibaca sebagai "je". Pada waktu itu, kota Edo ditulis sebagai "Yedo", Pulau Ezo sebagai "Yezo", dan Ebisu ditulis sebagai "Yebisu".

 Asal osol 
Bâḍâ sajumbla penjelassan tentang asal osol pangangghuyân aksara kanji en (円, lèngkerran) ka'angghuy nyerrat lambhâng obâng Jeppang. Sala sèttongnga panèka kabiyasa'an orèng Jeppang alambângaghi obâng mènangka lèngkerran sè èbentu' ḍâri gârighi' tonjhu' bân jempol. Ōkuma Shigenobu adhâbu sadhâjâna orèng Jeppang pastè onèng jhâ' akasara kanji ka'angghuy "lèngkerran" artèna pèssè. Penjellassan laèn adhâbuwaghi obâng logam bentu'na bunter, saèngghâ aksara kanji ka'angghuy lèngkerran èghuna'aghi ka'angghuy nyebbhut obâng. È bâkto ghâpanèka è Hongkong makalowar obâng logam sè èserratè Hong Kong ichi en (香港壱圓), bân ètèndhâ pamarènta Jeppang sè aghuna'aghi akasara kanji 圓 ka'angghuy alambângaghi obâng Jeppang, nangèng aghuna'aghi aksara kanji bentu' sè anyar.

 Kurs 
Mènangka perbhândhingan, èbâbâ panèka nilai porop obâng laèn ḍâ' obâng yèn è tangghâl 12 Sèptèmber 2014 mènorot XE.co.:

 1 USD = 107,023 JPY
 1 EUR = 138,541 JPY
 1 AUD = 97,0591 JPY
 1 CAD = 97,0327 JPY
 1 CHF = 114,642 JPY
 1 CNY/RMB = 17,4735 JPY
 1 GBP = 174,211 JPY
 1 HKD = 13,8311 JPY
 1 IDR = 0,00905402 JPY
 1 INR = 1,76519 JPY
 1 KHR = 0,0263735 JPY
 1 KRW = 0,103595 JPY
 1 MYR = 33,5313 JPY
 1 NZD = 87,5611 JPY
 1 PHP = 2,43792 JPY
 1 SGD = 84,9219 JPY
 1 THB = 3,32919 JPY
 1 TWD = 3,57002 JPY
 1 VND = 0,00503837 JPY
 1 ZAR = 9,76710 JPY

 Obâng Koin 
È bâbâ panèka obâng koin yèn sè samangkèn èghuna'aghi: Operations Coins Presently Minted: Japan Mint . (10-10-2009). Èaksès tangghâl 1 April 2025
GhâmbhârNilai obângTaon èdaranḌiamèter 
(mm)Katebbellan
(mm)Massa
(g)Komposisi150x150px¥11955201,51100% aluminium150x150px¥51959221,53,7560–70% tambhâghâ

30–40% seng150x150px¥101951 (langka)
195923,51,54,595% tambhâghâ

3-4% essèng

1-2% pattrè150x150px¥501967211,74Cupronickel

75% tambhâghâ

25% nèkel150x150px¥100196722,61,74,8Cupronickel

75% tambhâghâ

25% nèkel150x150px¥500202126,51,817,1(Nèkel-koningan) 72% tembaga

12,5% essèng

12,5% nèkel

 Obâng kertas 
Èbâbâ panèka obâng kertas yèn sè èghuna'aghi samangkèn:

GhâmbhârPecca'anBârna sè dominanGhâmbhârTangghâl pangalowaranBâgiyân aḍâ'Bâgiyân buḍiAḍâ'Buḍi150x150px150x150pxObâng kertas 1000 yèn|¥1.000BhiruHideyo NoguchiGhunong Fuji, Talaghâ Motosu, dan kembhâng sakura1 Nopèmber 2004150x150px150x150pxKitasato ShibasaburōOmbâ' Rajâ è Kanagawa (ḍâri seri 36 Pandhengan Ghunong Fuji karjâ Hokusai)3 Juli 2024150x150px150x150px¥2.000]]IjoShureimonHikayat Genji bân potrèt Murasaki Shikibu19 Juli 2000150x150px150x150pxObâng kertas 5000 yèn|¥5.000]]BungoIchiyō HiguchiKakitsubata-zu (Lokèsan kembhâng iris, karjâ Ogata Kōrin)1 Nopèmber 2004150x150px150x150pxTsuda UmekoKembhâng wistèria3 Juli 2024150x150px150x150pxObâng kertas 10.000 yèn|¥10.000]]CokelatFukuzawa YukichiPatong hōō (phoenix) ḍâri Kuil Byōdō-in1 Novèmber 2004150x150px150x150pxShibusawa EiichiStasiun Tokyo (sisi Marunouchi)3 Juli 2024

 Sombher