Andi Mappanyukki

jmpl
Andi Mappanyukki (lahèr 1885 - sèḍâ 18 April 1967)  panèka sala sèttong prajurit bân pongghâbâ sè èkennal è Sulawesi Lao'. Salèrana aropa’aghi pottrana Rato Gowa sè kapèng 34, èngghi panèka I’Makkulau Daeng Serang Karaengta Lembang Parang Sultan Husain Tu Ilang ri Bundu’na (Somba Ilang) sareng I Cella We’tenripadang Arung Alita, pottrè sè palèng towa ḍâri La Parenrengi Paduka Sri Sultan Ahmad, Arum Boneing ḍâri Bonening. Salèrana jhughân mimpin para rato è Sulawesi Lao’ ka'angguy akompol ban noro’ NKRI (Negara Kesatuan RI) è taon 1950-an.

E bâkto Andi marènta mènangka Rato Bone, bânnya' konflik sè amolaè sareng kakowaḍhân kolonial Bâlândhâ. Orèng Bâlândhâ mataber ka'angghuy abhâreng Andi Mappanyukki, namong Andi Mappanyukki ta' poron, saèngghâna èpakalowar ḍâri jabatan Rato Tolang sareng Bâlândhâ. Saterrossa salèrana epângasingan asareng rajina, I’Mane’ne Karaengta Ballasari, tor pottrana è Rantepao, Tana Toraja. 3,5 taon abiḍḍhâ.

Pas è tangghâl 21 Ḍèsèmber 1957, Andi Mappanyukki, sè bâkto nèka ghi' agellar Raja Bone, èyangka' ḍhâḍḍhi Kepala Ḍaèra Bone. Ghâpanèka usulân ḍâri Panglima Ḍaèra Militèr Sulawesi Lao'.

Andi Mappanyukki sèḍâ tangghâl 18 April 1967, è Jongaya. Mayyiḍḍhâ pas èkobhur è pasarèyan karajhâan Gowa otabâ Bone. Nangeng, ra’yat tor pamarènta’an RI saterrossa motossaghi ka'angguy ngobhurraghi ḍâ’ Kobhurân Pahlawan Makassar kalabân kahormaḍhân nâghârâ.

Polana integritasna mènangka pejuwang sè ta' perna pasra ḍâ' Bâlândhâ, Andi Mappanyukki èparèngè gellar Pahlawan Nasional aḍhâsar Keputusan Prèsiḍèn Nomer 089/TK/2004, tanggghâl 5 Nopèmber 2004.

 Carèta Oḍi' 
Molae aomor 20 taon, salèrana la ngangka’ sânjhâta ka'angguy aperrang nguser pânjhâjhâ Bâlândhâ . Perrang sè èlakoni è bâkto ghi' ngḍâ panèka bâkto abela pos partahanan karajhâ'an Gowa è ḍaèrah Ghunong Sari.

 Rato Bone 
È taon 1931, Kemmis, 12 April, otabâ Syawal 13, 1349 H., usulân ḍâri majelis aḍhât, salèrana èyangka' Rato Bone sè kapèng 32 kalabân gellar Sultan Ibrahim, ḍhâḍḍhi nyamana sè lengkap èngghi panèka Andi Mappanyukki Sultan Ibrahim. Gellar Sultan Ibrahim ḍhibi’ aropa’aghi gellar sè èparèngaghi ḍâ’ salèrana è bâkto ḍhâḍḍhi Rato Bone è jhâman ghâpanèka (mangkauE Ri Bone). È jhâmanna Kompeni Hinḍia Bâlândhâ è Celebes Lao' anyama Tuan LJJ Karon bân Rato Bâlândhâ è Nederland bâkto jârèya anyama ACA de Graff. https://portalbugis.wordpress.com/more/raja-bone/raja-bone-32/. Èaksès 2025-12-26.

 Sombher