Rèog

Reog Pusat Bahasa Departemen Pendidikan Republik Indonesia  (Aksara Jawa : ꦫꦺꦪꦺꦴꦒ꧀, Réyog) panèka tarian tradisional dâri Ponorogo, Jhâbâ Tèmor è arèna sè tabukka' sè afungsi mènangka hiburan rakyat, ngandung unsur-unsur ajaib, penari otama panèka orèng sè andi' cethaggâ macan sè èhias kalabân pecka, kalabân topèng sè èbâdâ'aghi è attas 50-60 kg.kg. Bân pan-bârâmpan penari bertopeng bân tarian jhârân kèpang bân Reog asli dâri Inḍonèsia.

Tangghâl 3 Dèsember 2024, seni panampilan Reog Ponorogo èserrat dâlem dhâftar warisan bhudâjâ tak berwujud UNESCO sè parlo èjâgâ kalastariyanna.

Reog panèka sala sèttong seni bhudâjâ sè asalla dâri Jhâbâ Tèmor bârâ' lao', bân Ponorogo èangghep kottah asal sè saongghuna. Gerbang kottah Ponorogo èhias kalabân tokoh warok bân gemblak, duwâ' tokoh sè muncul è bâkto panampilan Reog. Reog panèka budhâjâ daerah è Indonesia sè ghi' kowat èpangaroè sareng unsur-unsur mistis bân èlmo rohani sè kowat.

Tarian terbuka tradisional panèka, sè abâdâ'aghi hiburan umum, ngandung unsur-unsur ajaib. Penari otama panèka sosok sè èghâdhui cethaggâ macan sè èhiasi buluna merrak, kalabân pan-bârâmpan penari sè atopeng bân duwâ' jhârân kèpang. Bâdâ duwâ' bângon Reog Ponorogo sè èkennal samangkèn: Reog Obyog bân Reog Festival.

Reog modern biasana èlakoni è pan-bârâmpan acara akadhi pakabinan, sonnatan, bân arè-arè raya nasional. Seni Reog Ponorogo bâdâ dâri sarangkaian 2 s/d 3 tarian pembukaan. Reog obyog serrèng èlakoni è tanèyan otabâ lorong-lorong ta' kalabân atoro' atoran-atoran tertentu. Biasana è èssè'è paraya'an, abhersè'è dhisa, ghâbây pertunjukan coma ghâbây hiburan. Samentara jârèya, Festival Reog ampon ngalakoni modifikasi bân èsajiaghi metorot atoran è Festival Reog taonan sè èlaksanaaghi sareng Pamarèntah Kota Ponorogo molaè taon 1997. Reog Ponorogo resmi dhâddhi Warisan Bhudâjâ Intangible (WBTb) UNESCO (Organisasi Pendidikan, Ilmiah bân Budaya Perserikatan Bangsa-Bangsa) è taon 2024.

Bâdâ lèma' versi carèta populer sè ampon èkembhângaghi è masyarakat parkara asal-usul Reog bân Warok, namong sala sèttong carèta sè palèng kalonta panèka carèta pemberontakan Ki Ageng Kutu, abdi karaton è jhâman Bhre Kertabhumi, Rato Majapahit sè kapèng dhimin sè marenta è abad ka-15. Ki Ageng Kutu adhukah polana pangaro sè kobâsa dâri rajina Rato Majâpahit sè asalla dâri Cènah, salaèn adhukah dâ' ratona polana pamarèntaan sè korup, jhughân ngoladhi jhâ' kakobâsa'an Karajaan Majapahit bhâkal lastarè. Saterrossa kalowar dâri rato bân maddek sakola'an è ka'ḍinto ngajhâri silat ḍâ' ngangodhâdhân, èlmo silat, bân elmo samporna kalabân pangarep para ngangodhâdhân ka'ḍinto dhâddhi bibit mabâḍâ'na karajaan Majâpahit. Sadar jhâ’ pasukanna cè’ kènè’na kaangghuy alabân pasukan karaja’an, pessen politikna Ki Ageng Kutu èsampayaghi lèbât pertunjukan seni Reog, sè aropa’aghi “sindiran” dâ’ Rato Kertabhumi bân karaja’anna. Penampilan Reog dhâddhi cara Ki Ageng Kutu kaangghuy mabângun perlawanan è masyarakat setempat ngangghuy popularitas Reog.

 Sombher