Teorema Pythagoras

Ḍâlem matematika, Teorema Pythagorean, jhughân èkennal mènangka Teorema Pythagoras, iyâ arèya hubungan ḍhâsar ḍâlem geometri Euclidean è antarana tello sisi segitiga siku-siku. Rèya anyata'aghi jhâ' lowas masaghi empa' sè sisina mèrèng paḍâ bân jumla area masaghi empa' è ḍu sisi laènna. Teorema rèya bisa ètolès mènangka persamaan sè shubungngaghi lanjhân sisi a, b bân c, segghut èsebbhut "persamaan Pythagoras":



È ḍimma c abâkkèlè lanjhângnga sisi mèrèng sareng a bân b lanjhâng ḍâri 2 sisi segitiga laènna. Teorema rowa, sè sejarana dhâddhi pokok perdebatan, ènyamaè ka'angghuy orèng sè ngangghit jârèya sè ḍâri Yunani Kona, nyamana Pythagoras. Teorema rèya ella bânnya' bhuktè-bhuktèna, mon ta' lopot jârèya sè palèng bânnya' ḍâri teorema matematika sè laèn. Rowa kabbhi amacem, tamaso' bhuktè geometri bân bhuktè aljabatr kalabân pan-bârâmpan sè asalla ḍâri èbuwân taon sè tapongkor. Teorema bisa ègeneralisasi kalabân pan-bârâmpan cara, tamaso' ruang dimensi tèngghi, ka ruang sè bânnè Euclidean, ka objèk sè bânnè segitiga siku-siku, bân lakar ka'angghuy objèk sè bânnè segitiga sakalè, tapè pedatan n-dimensi. Teorema Pythagoras ella bisa ngajhâk minat è lowar matematika mènangka simbol kamohalan matematika, mistik, otabâ kakowadhân untelektual; rederensi populer ḍâlem sastra, drama, musikal, lagu, perabgko bân kartun cè' bânnya'na.

 Bukti penataan ulang 
jmpl
Ḍu kotak rajâ sè ètojjhuwâghi ḍâ' ghâmbhâr bâng-sèbâng aèssè 4 degitiga identik, bân bhidhâna ghun pèra' sntara 2 kotak rajâ iyâ arèya jhâ' segitiga èyator kalabân bhidhâ. Mèla ḍari jârèya, ruang potè Dâlem bâng-sèbangnga 2 kotak rajâ kodhu anḍi' lowas sè paḍâ. Mapaḍâ lowas ruang potè ngasèllaghi teorema Pythagoras, Q.E.D.

Heath aberri' bhuktè rèya ḍâlem komentarra tentang Proposisi I.47 Dâlem Elemen Euclid, bân nyebbhuddhâghi propossl Bretschneider bân Hankel jhâ' Pythagoras palèng la ngataowè bhuktè rèya. Heath dhibi' lebbi kasokan propossl sè bhidhâ ka'angghuy bhuktè Pythagoras, tapè ngakowè ḍâri momolan diskusina "jhâ' literatur rèya Yunani rèya, sè sèngko' bân ba'na kakabbhi nga'anḍi' 5 abad pertama saellana Pythagoras ta' aèssè peryata'an sè nyebbuddhâghi hal rèya otabâ penemuan geometrik rajâ laènna ka jârèya." Beasiswa palèng anyar ella aberri' kabhingongan sè sajân rajâ ḍâ' sakabbhina jenis peran ka'angghuy Pythagoras mènangka sè nyipta matematika, maskè perdebatanna tentang rèya ghi' ros-terrosan.

 Bentuk-bentuk teorema lainnya