I Gusti Ngurah Made Agung

I Gusti Ngurah Made Agung otabâ lastarèna sèdhâ andi' pangkat Ida Tjokorda Mantuk Ring Rana (5 April 1876 - 20 September 1906) iyâ arèya Raja Badung otabâ Raja Denpasar ka-VI bân sèttong pajuwang sè ta' ende' ka pamarenta Hindia Belanda è Bali sè èpadhâddhi pahlawan Nasional Indonesia sareng Presiden Joko Widodo neng tangghâl 5 Novemebr 2015. Panjânnengèpon potra ḍâri I Gusti Gede Ngurah Pemecutan, Raja Badung ka-IV.

 Panobâdhân 
Neng taon 1902,  I Gusti Ngurah Made Agung èpajhâun dhâddhi Raja ka-VI aghentè Raja sabelumma, iyâ arèya I Gusti Alit Ngurah Pemecutan.

Sanyatana, sè andi' hak aghântè almarhum I Gusti Alit Ngurah Pemecutan iyâ arèya I Gusti Alit Ngurah (Tjokorda Alit Ngurah) sè aropaaghi potra mahkota Dâri Raja Denpasar V, tapè polana omorra teppa' jârèya ghi' omor 6 taon bân ghita' cokop omor kaangghuy dhâddhi Raja, dhaddhi samentara Raja èkaandi' sareng  I Gusti Ngurah Made Agung iyâ arèya trètan bân laèn dere Raja Denpasar V.

 Pangajhi 
Atas jhasana kasebbhut, I Gusti Ngurah Made Agung èpadhâddhi Pahlawan Nasional Indonesia è tanggal 5 November 2015 adhâsar ḍâ'  Kapotosan Presiden (Keppres) Nomer 116/TK/Taon 2015 sè ètandhâ asta sareng Presiden Joko Widodo.

Pemkot denpasar madhâddhi nyama I Gusti Ngurah Made Agung lèbet lapangan sè dhimèn anyama "Lapangan Puputan Badung" mangkèn anyama "Lapangan I Gusti Ngurah Made Agung", è kennengan kasebbhut bâḍâ kadhâddhiyan perrang Puputan BAdung taon 1906.

Abâ' I Gusti Ngurah Made Agung jhughân èpadhaddhi monumen patong sè bâḍâ è parempatan jhâlân Veteran-Jhâlân Patimura.

 Karjâ Sastra 
Salaèn dhâddhi Raja Badung, I Gusti Ngurah Made Agung èkennal jhughân sastrawan rajâ neng masana. Dhinèng karjâ-karjâ sastrana panjânnengèpon è antarana Geguritan Dharma Sasana, Geguritan Niti Raja Sasana, Geguritan Nengah Jimbaran, Kidung Loda, Kakawin Atlas, bân Geguritan Hredaya Sastra.

I Gusti Ngurah Made Agung jhughân èkennal dhâdhhi orèng sè bâḍâ è ḍâlem lagu sè sanget legendaris bân kaonang è kalangan rèng-orèng Bali, iyâ arèya Ratu Anom.

Sombher