Kètab konèng

Kètab konèng, ḍâlem ajhârân aghâma Islam, aroju' ka kètab-kètab lambâ' sè aèssè pangajhârân aghâma Islam (diraasah al-islamiyyah) sè è ajhârraghi è pondhuk-pondhuk, molay ḍâri fiqh, aqidah, akhlaq, tata bhâsa Arab (èlmo nahwu bân èlmo nahhu bân shorrop), hadis, tapsèr, èlmo al-Qur'an, sampè' èlmo sosial bân tentang masyarakat (mu'amalah). Kètab rèya è kennal jhughâ sebagai kètab ghunḍul polana taḍâ' harkat (fatha, kasro, ḍomma, akun, bân laènna). Karna jèya, è koca' bahwa kamahèran ḍâlem tata bhâsa Arab (nahhu shorrop) è parlowaghi kaangghuy bisa maca konèng.

Ḍâlem pondhuk, kètab konèng dhâddhi sala sèttong sombher èlmo. Santrè ajhâr maca, mahamè bân ngafallaghi kètab konèng kaangghuy maḍâlem èlmo aghâma Islam. Santrè ajhâr bânnya' aspek aghâma bân èlmo pangataowan sè bâḍâ è ḍâlem kètab konèng, molaè ḍâri tapsèr al-Qur'an sampè' Peqqè.Dini Putri, "Kitab Kuning: Definisi, Asal-usul dan Isi yang Dipelajari Santri", detik.com, 21 Oktober 2023. È Aksès tangghâl 2025-04-15.

 Sajjhârâ 
Kabânnya'an naskah para olama' samarèna khulafaur Rosyidin è tolès kalabân bhâsa Arab sè ta' ngangghuy harkat, ta' akanta al-Qur'an umumma. Hal arèya tojjhuwân awwâl berri'ânna harokat ka al-Qur'an, yâknè sebagai bhântowan maca bâgi orèng non-Arab bân sebagai bârna otabâ macem. Bâgi orèng sè ngowasaè tata bhâsa bhâsa Arab, maca kalèmat tanpa ngangghuy harkat kabithong ghâmpang. Taḍâ' na harkat rèya sè è kennal kalabân sebbhutan kètab ghunḍul.

Istilah kètab konèng asalla ḍâri bârna na kertas sè è ghuna'aghi ḍâlem kètab-kètab kasebbhut. Alasân otama ngangghuy bârna konèng iyâ arèya angghâpbhâ bahwa bârna konèng lebbi nyaman bân ghâmpang è bâca ḍâlem kabâḍâ'ân sè ta' tèra' bâkto ra'-tèra' lambâ' ghi' anyama abâtes è jhâman na santrè ghi' ajhâr è bâkto malem kalabân ra'-tèra' sè coma sa bâḍâ na è ro' kampong. Maskè panerrangan satèya ella ghâmpang, kètab rèya sabâgiyân pagghun è kaghâbây ḍâri kertas konèng noro' tradisi, maskè bâḍâ kèya sè è cèthak ka kertas sè bârna na potè (HVS). Bârna konèng jhughâ bisa è sebbhâbbhâghi marghâna omorra kertas sè ella kona. È sebbhuttaghi lamon lambâ', lèlèn bân dhâmar ghi' ta' abârna potè bân pagghun konèng, maka kertas sè bârna na potè otabâ konèng arèya abâsenna pagghun koneng, saèngghâ penggunaan kertas konèng lebbi èkonomis. È jhâman modern, kètab kasebbhut bânnya' di alihberkaskan dhâddhi faèl (file) buku èlèktronik ḍâlem bentu' .chm otabâ .pdf. peranti lèca' komputer Maktabah Syamila (Shameela), sè Cokop è kennal è kalangan santrè pondhuk modern, bisa è ghuna'aghi kaangghuy ngaksès kètab-kètab rèya.

Antropolog Clifford Geertz ḍâri Amerika Serikat ḍâlem buku na sè aombhul Abangan, Santri, Priyayi ḍâlem masyarakat Jhâbâ otabâ The Religion of JavaGeertz, Clifford. Abangan, Santri, Priyayi Dalam Masyarakat Jawa (The Religion of Java), Pent. Aswab Mahasin, Pustaka Jaya, Cet. Ketiga, 1989. ISBN 977-419-068-3. Èaksès tangghâl 2025-04-15. amowa' sakonnè' carèta tentang kètab konèng. Buku karangânna tokang nalètè ḍâri Bâlândhâ Martin Van Bruinessen sè ombhullâ Kètab konèng, Pondhuk, bân Tarèkat,Bruinessen, Martin van. Kitab kuning, pesantren dan tarekat: tradisi-tradisi Islam di Indonesia, Mizan, Cet. 1, Bandung, 1995. ISBN 979-433-061-2. Èaksès tangghâl 2025-04-15. sè abahas sajjhârâ na kètab konèng bân pendidighân Islam tradisional è Inḍonèsia.

 Ḍaftar kètab konèng 

 Biḍâng Tapsèr 
Tapsèr Thabari
Tapsèr Ibnu Katsir
Tapsèr al-Jalalain
Tapsèr Al-kabir (Mafatihul Ghaib)
Tapsèr Al-Ahkam

 Biḍâng Ulumul Qur’an 
I`rabul Qur’an
Asbabu Nuzulil Qur’an
Fadalailul Qur’an
Majazul Qur’an
Lubabun Nuzul
At-Tibyan, karjâ na Imam An-Nawawi
Fath al-Rahmaan

 Biḍâng Peqqè (Fiqh) 
Fathul Qorib, karjâ na Imam Ibnu Qosim Al-ghozzy
Fathul Mu'in, karjâ na Imam Zainuddin bin Abdul Aziz Al-malibari
Safinatun Najah, karjâ na Syekh Salim bin Sumair Al-hadhromi
Sullamul Munajah, karjâ na Syekh Nawawi Al-bantani
Bughyatul Musytarsyidin
Minhajut Thalibin, karjâ na Imam An-nawawi

 Biḍâng Akhlak bân Tasawwuf 
Riyadhus Sholihin, karjâ na Imam An-Nawawi
Al-adzkar, karjâ na Imam An-Nawawi
Risalah Mu'awanah, karjâ na Imam Al-Haddad
Ihya' Ulumiddin, karjâ na Imam Al-Ghazali
Bidayatul-hidayah, karja na Imam Al-Ghazali

 Biḍâng Hadis 
Fathul Bâri, Syarah Sohih Bukhari karjâ na Imam Ibnu Hajar Al-Asqalani
Syarah Shohih Muslim, karjâ na Imam An-Nawawi
Tuhfatul Ahwadzi bisyarhi Jami'ut Tirmidzi
Al-muwattho', karjâ na Imam Malik bin Anas

 Biḍâng Ushul Fiqih 
Al-waroqot
Al-luma', karjâ na Syekh Asy-Syirozi.Abu Ishaq al-Syirazi, al-Tanbih, dan Kitab-kitab Fikih Syafi’iyah Lainnya SantriNews.com . Èaksès tangghâl 2025-04-15. 

 Biḍâng Nahwu bân Shorrof 
Al-ajurumiyyah, karjâ na Syekh Ash Shonhaji
Alfiyyah, karjâ na Imam Ibnu Malik
Al-amtsilatut Tashrifiyyah

 Peranti Lèca' Komputer 
Maktabah Syamilah
Lidwa Desktop
Pranala lowar
Pondhuk Virtual 
(Arab) Peranti Lèca' Kètab konèng Maktaba Shamela
(Inḍonèsia) Peranti lèca' Kètab konèng Hadis.
Sombher