Marco Kartodikromo

jmpl
Marco Kartodikromo (1890 – 18 Maret 1932)Soe Hok Gie, "Mas Marco Kartodikromo", Zaman Peralihan, Yayasan Bentang Budaya, 1995, biasana èkennal mènangka Mas Marco, panèka sala sèttong sastrawan bân jurnalis Indonèsia.

Lahèr ḍâri kalowarghâ priyayi è Blora, Hindia Bâlândhâ, lalakona Kartodikromo sè partama panèka è kerèta api nasional. Ta' senneng polana rasisme sè ètampèaghi è ḍissa', è taon 1911 apinda ka Bandung bân nemmoè lalakon mènangka wartawan è Medan Prijaji. Taon salastarèna apinda ka Surakarta bân alako è ḍuwâ' terbitan, Saro Tomo bân Doenia Bergerak; èpon molaè nolès karya-karya kritis ghâbây pamarènta kolonial Bâlândhâ, sè aghâbây èpon ètangkep. Saellana abit mènangka korèspondèn è Bâlândhâ, Kartodikromo nerrossaghi jurnalisme bân kritik ḍâ' pamarènta; èpon jhughân nolès pan-bârâmpan karya fiksi. Terlibat sareng Partai Komunis Indonèsia, samarèna pemberontakan komunis taon 1926 sè èpimpin Kartodikromo, salèrana è buwâng ka kamp penjara Boven-Digoel è Papua. èpon wafat è kèmah malaria è taon 1932.

Kartodikromo, sè lebbi senneng nolès è bhâsa Melayu, aèkspèrimèn kalabân frasa anyar è bâkto penerbit BUMN Balai Pustaka nyoba' mabakuaghi bhâsa kasebbhut. Mètorot kritikus sastra Bakri Siregar, salèrana aropa’aghi sastrawan Indonèsia sè nomèr sèttong sè terrang-terrangan ngritik pamarènta’an penjajahan Bâlândhâ tor wujud tradisional fèodalisme sè èpraktèk'aghi è naghârâ ka’dinto. polana kritik sè jhujhur panèka, pamarènta Bâlândhâ ècapo' mènangka "orèng ghilâ"Maier 1996, kaca 190. sè bisa maḍâteng karosaghân è antarana penduduk asli. Kartodikromo dhibi' panèka produser "sastra liar" sè bânnya'. È antara karya-karyana Mas Marco Kartodikromo èngghi panèka Syair Rempah-rempah sè èterbitaghi è Semarang taon 1918, bân Syair Sama Rasa Sama Rata sè èterbitaghi è koran Pantjaran Warta taon 1917. Jhughân aterbitaghi Babad Tanah Djawi è jurnal Hidoep ḍâri taon 1924 kantos taon 1925Erowati, Rosida; Bahtiar, Ahmad (2011). Sejarah Sastra Indonesia. Ciputat: Lembaga Penelitian UIN Syarif Hidayatullah Jakarta. kaca 35.

 Rèspon 
polana kritik vokalna ḍâ' orèng Bâlândhâ, pamarènta Hindia Tèmor alarang buku-bukuna Kartodikromo pan-bârâmpan kalè.Siregar 1964, kaca 26. Mènangka jâwâbhân ḍâ' kritikna è bâkto bâḍâ è 'Doenia Bergerak', rèng-orèng rowa ngabâsaghi mènangka orèng "ghilâ" sè bisa maḍâteng karosaghân è antarana penduduk asli. Kartodikromo dhibi' senneng aghâbây provokasi pamarènta kolonial, ngajhâk para mosona kaangghuy abhâreng bân ngritik orèng Bâlândhâ polana Bâlândhâ sala pangalolaan.Maier 1996, kaca 188.

Siregar ngajhâri Kartodikromo mènangka sastrawan Indonèsia sè partama sè èkritik secara terbuka pamarènta kolonial Bâlândhâ bân bhângon fèodalisme tradisional sè èpraktèkaghi è naghârâ kasebbhut.Siregar 1964, kaca 10. Salèrana jhughân nyatet jhâ' pangarang panèka orèng Indonèsia sè partama sè sadar ngabâsaghi parjuwangan kellas è dâlem karyana.Siregar 1964, kaca 12. Siregar ngangghep sastra Indonèsia lahèr ḍâri pemahaman nasionalis; èpon ngangghep Marco sala sèttong sastrawan Indonèsia sè saongghuna.Siregar 1964, kaca 11.

 Sombher-Sombher 

 Rujughân 

 Maier, Hendrik M. J. (June 1996). "Phew! Europeesche beschaving! Marco Kartodikromo's Student Hidjo" (PDF). Southeast Asian Studies. 34 (1). Kyoto: 184–210. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 13-04-2012. Èaksès tangghâl 13 April 2012
 Siregar, Bakri (1964). Sedjarah Sastera Indonesia (ḍâlem bhâsa indonesia). Vol. 1. Jakarta: Akademi Sastera dan Bahasa "Multatuli". OCLC 63841626. ;