Palajârân Hongi

Palajârân Hongi otabân Èkspèḍisi Hongi (bhâsa Bâlândhâ: Hongitochten) panèka sèttong palajârân sarta pangawasan sè èlakonè sareng pamarènta jhâman VOC Bâlândhâ sè anḍi' tojjhuwân ajâgâ monopoli pon-rempon tamaso' Hak Èkstirpasi, èngghi panèka hak mosna'aghi kajuwân pa'ala otabân cengkè, ka'angghuy malanggheng monopoli pon-rempon è Kapolowan Maluku bân è dhi'-seddhi'in. Hal panèka penting èlakonè karana, manabi ta' èkalonè maka bhâkal kalebbiyân produksi pon-rempon, saèngghâ arghâna toron bân bhâkal ngorangè kaontongan pardhâghângan pon-rempon Bâlândhâ.

 Asal Panyama'an 
jmpl|Armada Hongi kora-kra Ternatè ḍâlem parjhâlânan nojjhu ḍâ' Ambon taon 1817
Nyama Hongi panèka èkala' ḍâri nyama kapal kora-kora sè èyangghuy ka'angghuy apatroli, kapal panèka tarinspirasi ḍâri Kasoltanan Ternatè sè bisa ngojuk Portugis kalabân bhântowan kapal kora-kora kasebbhut. Kapal kalabân bhângon sè sèpa', sè èrancang ka'angghuy bisa ngaḍhurus. Èḍukung sareng bânnya' orèng sè negghu' kaju. Kapal kora-kora panèka bisa alajâr è selat-selat kènè' bân pangaèngan nèngkè' ciri khas wilajâ Kapolowan è Maluku bân pasèsèr Papua.

 Bhângon bân Tojjhuwân 
Palajârân Hongi èlaksa'aghi kalabân aghuna'aghi armada kapal kora-kora sè kadhâng èkawal kalabân kapal perrang VOC ka'angghuy alajâri polo-polo è kapolowan Maluku bân è dhi'-seddhi'in tasè' Banda kalabân alakonè pamosna'an men-tamennan bân kebbhun cengkè bân pa'ala sè ilegal. Kapal-kapal panèka jhughân anḍi' tojjhuwân ka'angghuy nabâng orèng sè nyalondhuppaghi pon-rempon bân nangkep kapal manca laènna sè alakonè pardhâghângan ta' kalabân èdhin Bâlândhâ.

 Sombher