Ḍâun katès

Ḍâun katès panèka ḍâun sè asalla ḍâri tamennan katès (Carica papaya). Ḍâun katès ngoḍâ biasana èyola dhâddhi ghângan è pan-bârâmpan ḍaèra è Inḍonèsia. Salaèn bisa èyola ghâbây dhâ'ârân, ḍâunna katès jhughân bisa èghâbây tambhâ ka'angghuy pan-bârâmpan jennis panyakèt. Lembârân ḍâunna katès panèka nyaropaè tanangnga manossa. Manabi ḍâunna katès ètampè nga'-tengnga'anna, maka bhâkal ka'abâs jhâ' ḍâunna katès panèka simetris.

 Kanḍungan Gizi 
Ḍâun katès anḍi' kanḍungan gizi sè cokop acem-macem, è antarana 18250 SI, vitamin B1 0,15 miligram per 100 gram, vitamin C 140 miligram per 100 gram ḍâun katès, kalori 79 kal per 100 gram, protèin 8,0 gram per 100 gram, lemma' 2,0 gram per 100 gram, hidrat arang/karbohidrat 11,9 gram per 100 gram, kalsium 353 miligram per 100 gram, dan air 75,4 gram per 100 gram. Ḍâun katès jhughân nganḍung carposide sè bisa afungsi mènangka obhât cacèng. Ḍâunna katès nganḍung zat papain sè tèngghi saèngghâ rassana paè', tapè zat ghânèka sè asèpat stomakik èngghi panèka bisa nèngkattaghi nafso ngakan.

 Manpa'at 
Ḍâun katès bisa èmanpa'attaghi mènangka pakan ka'angghuy jhuko' ceplèk sè tarappa'ân ḍâlem tahap partombuwân. Ḍâun sè ghi' seggher kodhu è paèlop ghâllu sabellumma è ghâbây ompan, ka'angghuy ngorangè kanḍungan aèng è ḍâlemma.Ir. Abbas Siregar Djarijah (2001). Budidaya Ikan Bawal. Yogyakarta: Kanisius. ISBN 979-672-850-8. Bahan aktif papain ḍâlem ḍâunna katès bisa èghuna'aghi ka'angghuy aghâbây pestisida nabati, carana èngghi panèka, 1 kg ḍâun katès èkerra' pas èbegghâ ḍâlem 10 liter aèng sè ècampor kalabân ḍu sènḍo' minnya' eggâs bân detergen samalem.Subiyakto Sudarmo (2005). Pestisida Nabati. Yogyakarta: Kanisius. ISBN 979-21-1004-6. Sa'amponna kabbhi bahan èsabâ' ḍâlem samalem, pestisida nabati ampon dhâddhi bân bisa èsemprottaghi ḍâ' tamennan sè ètègghâ'i ola' tabâ laènna.

 Sombher