Bhâsa Swahili

Swahili ḍâlem bhâsa Arab èkoca' Kiswahili: كِيْسَوَاحِيْلِيْ, panèka bhâsa bânto sè èghunaaghi orèng Swahili mènangka bhâsa asli . Bhâsa Swahili panèka bhâsa resmi è Tanzania, Kènya, bân Uganda, bân jhughân è pan-bârâmpan organisasi antar pamarènta akaḍhi Uni Afrika bân Komunitas Afrika Tèmor . Samarèna bhâsa Arab, bhâsa Swahili panèka bhâsa sè palèng bânnya' èghunaaghi è Afrika . Bhâsa Swahili jhughân èghunaaghi bânnya' mènangka bhâsa franca è seḍḍhi'na Tasè' Agung Afrika dâri Somalia lao' kantos è dâjâ Mozambik. Bhâsa Swahili jhughân sala sèttong bhâsa nasional otabâ resmi è Republik Demokratik Kongo, Rwanda, Komoro, bân Sudan Lao'.

Shikomor (otabâ bhâsa Komoro), arèya bhâsa resmi Komoro bân jhughân èghunaaghi è Mayotte, èkabâsa'aghi semma' bân Swahili bân kadhâng èangghep mènangka dialek Swahili, sanajjân orèng laèn nganggep bhâsa panèka bhâsa sè bhidhâ. È taon 2022, èbâdâ'aghi dâri pertumbuhan bhâsa Swahili mènangka bhâsa internasional sè èkennal, Perserikatan Bhângsa-Bhângsa ènyataaghi nâng tangghâl 7 Juli kaangghuy maènga' tangghâl Julius Nyerere ngangguy bhâsa Swahili mènangka bhâsa sè èpadhâddhi bhâsa persatuan ghâbây opayana kamarḍhika'an Afrika. 

Bhâsa Swahili ampon èajhâri è universitas-universitas è Afrika Lao', Amèrika Serikat, Botswana, Ethiopia, bân Namibia. Polè èajhâri pan-bârâmpan mèḍia internasional, akadhi BBC, Voice of America, bân Xinhua, jhughân anḍi' program Swahili.

Para' kabbhi oca' èahèrè bi' horop vokal, sè aropaaghi ciri khas dâri bhâsa-bhâsa bânto. Namong, sè lèbur mènangka bhâsa bânto panèka bhâsa Swahili ta' andi' nada. Bhâsa Swahili anḍi' perran sè penting ḍâlem karempâghân antar bhuḍhâjâ è Afrika Tèmor bân dhâddhi bhâsa sè bânnya' pangaro è ḍâlem bhângsa règional otabâ internasional. Kalabân pangakoan bi' Parserikadhân Bhângsa-bhângsa bân pangangghuyanna è bârâmpa mèḍia internasional, bhâsa Swahili teros ajhu ḍhâḍḍhi bhâsa sè cocok è ḍâlem masalah global.

 Pangalompokan 
Bhâsa Swahili panèka bhâsa bânto ḍâri cabang Sabaki. È ḍâlem klasifikasi geografis Guthrie, bhâsa Swahili tamaso' dâ' zona G, è bâkto bhâsa Sabaki laènna maso' dâ' zona E70, omoma ènyamaè Nyika . Para ahli bhâsa sajhârâ nganggep bhâsa Arab aghâḍhui pangaro sè signifikan ḍâ' bhâsa Swahili, polana 40% ḍâri kosa kata bhâsa Swahili èghâli langsong ḍâri bhâsa Arab.

 Sajhârâ 
Oca' Swahili asalla ḍâri sowara fonètik sè paḍâ sareng oca' Arab:
سَاحِل→سَوَاحِل→سَوَاحِلِىّsāħilsawāħilsawāħilï" pasèsèr ""pesisir", (jamak sè robbhu)" dâri pasèsèr "

 Asal 
Inti ḍâri bhâsa Swahili èghâli ḍâri bhâsa bânto sè bâḍâ è pasèsèr tasè' subvarian. Bânnya' oca' bânto è bhâsa Swahili sè andi' oca' sè paḍâ bân bhâsa Pokomo, Taita, bân Mijikenda, bân jhughân, è bâbâna, bhâsa bânto Afrika Tèmor laènna. Bânnya' ḍâri pan-brâmpan pèkkèran, ampon ètarèma è ḍâlem jhâjhârbâ'ân jhâ' ra-kèra 16-20% ḍâri kosa kata Swahili etoronaghi ḍâri oca' serapan, sè kabânnya'an ḍâri bhâsa Arab, tapè jhughân bâḍâ ḍâri bhâsa laènna è antarana Persia, Hindustani, Portugis, bân Melayu.