Nandong

Nandong panèka traḍisi lèsan sè palèng èkasennengi bân sala sèttong simbol Simeulue. Menorot etimologis, nandong artèna "nâng-sennâng." Wujud senni ka’ḍinto aropa’aghi syair/pantun sareng sèttong kalompo’ penandong, palèng sakonè’na ḍuwâ’, èpimpin sareng penandong sè èsebbhut “ pângoloh gandang”.

 Sâjharana Nandong 
Nandong panèka alat kanḍhâ sè èghunaaghi sareng orèng Simeulue, namong sakone' orèng sè bisa amaèn otabâ anyanyi. Samangkn, nandong ghi’ elampa’aghi nèng è acara kabinan tor asonnat. Traḍisi lèsan panèka ghi' ḍhâḍḍhi alat ka'angghuy nyampayyaghi pessen-pessen positif mènangka bâgiyân ḍâri wârisân buḍhâdjâ sabbhân arè orèng Simeulue. Nandong panèka puisi traḍisional orèng Simeulue, sè, ḍâri segi wujud bân sèfat, akaḍhi pantun, kalabân bhân-sabbhân ba'et èkaḍhâḍḍhiyâghi ḍâri empa' bhâris; bâdâ bâllu' kantos ḍubellas suku kata è sabbhân bâris; bân anḍi' pola sajak ab-ab. laèn sareng pantun sè pèkkèranna èsamporna'aghi  dâlem pan-bârâmpan bait otabâ serrèng sèttong ba'et, namong nandong koḍhu èsokong sareng polowan ba'et ghâbây abahas bhân-sabbhân topik. Nandong ce’ ketterra ḍâlem parkara sajhâk. Sajhâk-sajhâkna ta' ollè sombâng, mèlana bhâkal èyangghep gagal. Nandong aropa’aghi rangkayyân syair sè enyanyiyaghi sareng èrèngnga ghenḍhâng. Saterrossa, instrumen sè èghuna'aghi ampon ètambâ tamaso' biola. Menorot Satria, tamba'an biola ka'angghuy areng-sareng Nandong èlampa'aghi è taon 1970-an. Ḍhaḍḍhi, ponapa sè unik ḍâri nandong? Saḍhâjâ pâmator nyoba' aberri' pânjelasân sè acem-macem, bân inti ḍâri pemahaman panèka jhâ' nandong panèka traḍisi lèsan sè sanget nekkan ghâbây harmonisasi sowara ḍâlem nyampayyaghi hekmat lokal. Sala sèttong penandong ngoca' jhâ' penampilân nandong sè èpangaḍâ' panèka sowara sè merḍu sa'èngghâ bisa "mamonyè saèbu ba'et," polana atojjuwan, akaḍhi sè ètamba'aghi penandong sè laèn,  "kaa'ngghuy ma'alèm atè". Menorot sala sèttong pamaèn nandong, saèbu syair panèka asalla ḍâri "jiwa sè mellèng" masyarakat Simeulue sè sabbhân arè ngaḍhep ka iklim bân kondisi alam nusantara sè kerras bân ta' bisa èprediksi. Sabatara, Rasidin, pamator laen aḍhabu ja’ komposisi nandong ta’ bisa èpèsa ḍâri ḍhabuna Guste Allah tor Hadits Nabi, sânajjân psyair-syair ghânèka bannya’ se abahas parkara kaḍhunnya’an. Fungsina panèka ka'angghuy masyarakat ènga' masa sè ella lèbat.  Seni lèsan panèka ampon èssahaghi/èpaḍhâḍḍhi Wârisân Bhuḍhâjhâ ta' Benda Inḍonèsia (WBTB Inḍonèsia) è taon 2016 sareng Direktorat Wârisân Bhuḍhâjhâ bân Ḍiplomasi, Ḍirektorat Jenḍeral Kabhuḍhâjhâân, Kementerian Penḍiḍighân bân Kebhuḍhâjhâânn RI. 

 Sombher