Arwa al-Sulayhi

Arwa al-Sulayhi panèka sala sèttong pangobâsa binè' sè palèng èkennal è dâlem jhâjhârbâ'ân Islam abad pertengahan. Bâ'na efektif marenta Yaman dâri ra-kèra taon 1067 M kantos seda è taon 1138 M, sè dhâddhiyâghi bâ'na bhâbinè' sè partama è dhunnya Islam sè ngangghuy otoritas politik sè samporna mènangka ratu sè berdaulat (malika), bânnè coma bupati otabâ co-penguasa ghâbây penguasa lalakè'.

Pamarenta'anna abit lebbi dâri pettong polo taon bân ètandhai kalabân stabilitas politik, kama'moran ekonomi, bân hubungan sè semma' bân Khilafah Fatimiyah è Kairo. È dâlem tradisi Ismaili, Arwa jhughân èkennal mènangka tokoh agama sè penting, bahkan èsebbhut mènangka hujja (otoritas agama sè palèng tèngghi è ranahna), posisi sè cè' langka'na mon bhunten unik ghâbây bhâbinè' è dâlem sejarah Islam.

Arwa bint Ahmad al-Sulayhi lahir sekitar taon 1048 M è wilayah pagunongan Haraz, Yaman, dâri dinasti Sulayhid, dinasti lokal sè èsekutukan è semma'na Khilafah Fatimiyah bân berperan penting dâlem penyebaran Islam Syiah Ismaili è Jazirah Arab lao'. Ramana, Ahmad ibn Ja‘far al-Sulayhi, panèka pejabat poko' è jaringan kakowadhân Sulayhid, sè aberri' aksès awal ka pendidikan politik bân agama sè lanjut. Bhân-sabbhân bhâbinè'an sè èkennal, Arwa narèma pendidikan istana sè ècangkop administrasi pamarèntah, sastra Arab, bân doktrin Ismaili. Pendidikan panèka menyiapkan èpon kaangghuy peran politik masa depan, khusussa saamponna akabin sareng sepupuna, al-Mukarram Ahmad, penguasa Sulayhid, è taon 1065 M.

Menangka bagiyân dâri parkawinan, Arwa narèma pendapatan dâri kottah palabbuwan Aden, wilayah strategis sè abâdâhaghi pusat perdagangan ghâbây Samudra Hindia, mènangka mahar. Hadiah panèka bhunten namong simbolis namong jhughân aghâdhui penekanan posisi ekonomi sè kuat bân peranna mènangka mitra kakobâsa'an è dâlem pamarenta'an Sulayhid.
jmpl|Arwa al-Sulayhi

 Kaodi'en 
Saellana sedana pendiri dinasti Sulayhid, Ali al-Sulayhi, è taon 1067 M, kakobâsa'an èpassra'aghi ka pottrana al-Mukarram Ahmad è tengnga situasi politik Yaman sè ta' stabil. Wilayah panèka èserrang pemberontakan regional, khusussa dâri dinasti Najahid sè bâdâ è Tihamah, saingan otabâ pamarenta'an Sulayhid. È dâlem konteks panèka, Arwa al-Sulayhi kalowar bânnè namong mènangka ratu, namong mènangka mitra strategis è dâlem pamarènta'an.

Peran Arwa dhâddhi lebbi penting saamponna al-Mukarram lumpuh è sekitar taon 1074 M, sacara drastis mabâtesi kamampowanna kaangghuy marenta. molaè jârèya, Arwa ngajhâk kontrol de facto dâri pamarèntah, ngator administrasi, strategi militer, bân diplomasi. È bâbâ pimpinanna, pasukan Sulayhid kalabân tegas makala Najahid. Tradisi kronik nyathet jhâ' para pamimpin Najahid èpajang è ibukota mènangka simbol legitimasi bân kakowadhân politik, praktek umum è budaya politik abad pertengahan.

Patèna al-Mukarram Ahmad è taon 1084 M mènangka tandha bab anyar è dâlem kapamimpinan Arwa. Bâ'na resmi abâdâhaghi bupati ghâbây pottrana, Abd al-Mustansir, posisi sè aberri' legitimasi politik resmi. Namong, è bâkto pottrana seda è taon 1094 M, Arwa ta' massra'aghi kakobâsa'an ka tokoh lalakè' laènna, namong marènta mandiri, ngangkat karabatna, Saba' al-Sulayhi, mènangka pangobâsa nominal è bâbâ kakobasa'anna.

È dhâlem praktekna, Arwa ajaga kontrol samporna è Yaman è attas pettong dhâsa'an, pamarenta'an sè cè' lanjhângnga maske èbandhingaghi sareng rèng-orèng lake' sè èkennal. Bâ'na berhasil èimbangi kepemimpinan politik, stabilitas militer, bân otoritas moral, mastèaghi stabilitas relatif è tengnga fragmentasi politik Jazirah Arab.

Bhâdhâna Arwa al-Sulayhi bhunten namong è dâlem kakowadhân politikna namong jhughân è dâlem otoritas agamana sè unik. È taon 1084 M, Imam Fatimiah al-Mustansir Billah resmi aberri' gelar hujjah, pangkat tèngghi è hierarki Ismaili saamponna Imam dhibi'. Gelar panèka madhâddhi Arwa mènangka wakil dâri karsana ilahi è bumè, bân kantos arèya, èpon pagghun sèttong-sèttongna bhâbinè' sè aghâdhui status panèka è dâlem sejarah Ismaili.

Menangka hujjah, Arwa abâgiyâghi peran aktif dâlem mabâdâhaghi bân makompolaghi jaringan Ismaili è sabâbhân wilayah. Dukungan bân bimbinganna aghâbây kontribusi dâ' pertumbuhan komunitas Ismaili è Yaman bân Gujarat (India Bârâ'), sè bhâkal dhâddhi pusat-pusat Ismaili sè penting. Otoritas agama panèka makowat legitimasina mènangka pangobasa binè' bân nyambung kakowadhân politik kalabân kepemimpinan rohani.

 Sombher