ອຳນາດທາງການເມືອງ

ອຳນາດທາງການເມືອງ () ແມ່ນຄວາມສາມາດໃນການນຳພາ, ຄວບຄຸມ, ຫຼື ມີອິດທິພົນຕໍ່ການຕັດສິນໃຈຂອງກຸ່ມຄົນ ແລະ ສັງຄົມ ເພື່ອໃຫ້ບັນລຸເປົ້າໝາຍທີ່ວາງໄວ້. ໃນທາງລັດຖະສາດ, ອຳນາດມັກຈະຕິດພັນກັບຄວາມຊອບທຳ (Legitimacy) ແລະ ການໃຊ້ອຳນາດລັດ.

 ປະເພດຂອງອຳນາດ 
ອຳນາດທາງການເມືອງສາມາດແບ່ງອອກໄດ້ຫຼາຍຮູບແບບ:
 ອຳນາດບັງຄັບ (Coercive Power): ການໃຊ້ອຳນາດຜ່ານກົດໝາຍ, ຕຳຫຼວດ ຫຼື ທະຫານ.
 ອຳນາດຕາມກົດໝາຍ (Legal-Rational Authority): ອຳນາດທີ່ມາຈາກການເລືອກຕັ້ງ ຫຼື ການແຕ່ງຕັ້ງຕາມລັດຖະທຳມະນູນ.
 ອຳນາດບາລະມີ (Charismatic Authority): ອຳນາດທີ່ເກີດຈາກຄວາມເຊື່ອຖືສັດທາໃນຕົວຜູ້ນຳ.

 ໂຄງສ້າງອຳນາດໃນ ສປປ ລາວ 
ໃນ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ, ອຳນາດທາງການເມືອງຖືກຈັດຕັ້ງຕາມຫຼັກການ "ພັກນຳພາ, ລັດຄຸ້ມຄອງ, ປະຊາຊົນເປັນເຈົ້າ" ໂດຍມີລາຍລະອຽດດັ່ງນີ້:

 1. ອຳນາດຂອງພັກ (Political Leadership) 
ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ເປັນແກນນຳໃນລະບົບການເມືອງ ມີໜ້າທີ່ກຳນົດທິດທາງ, ແນວທາງ ແລະ ນະໂຍບາຍໃຫຍ່ຂອງຊາດ. ກົມການເມືອງສູນກາງພັກ ຖືເປັນອົງການທີ່ມີອຳນາດຕັດສິນໃຈສູງສຸດໃນທາງພຶດຕິນ.

 2. ອຳນາດລັດ (State Power) 
ອຳນາດລັດເປັນອຳນາດທີ່ເປັນເອກະພາບ ແຕ່ມີການແບ່ງວຽກກັນເຮັດລະຫວ່າງ 3 ອົງການ:
 ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ: ສະພາແຫ່ງຊາດ (ອອກກົດໝາຍ ແລະ ຕົກລົງບັນຫາສຳຄັນ).
 ອຳນາດບໍລິຫານ: ລັດຖະບານ (ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ).
 ອຳນາດຕຸລາການ: ສານປະຊາຊົນ ແລະ ໄອຍະການປະຊາຊົນ (ພິຈາລະນາຕັດສິນຄະດີ).

 3. ອຳນາດຂອງປະຊາຊົນ 
ລັດຖະທຳມະນູນລາວລະບຸວ່າ "ອຳນາດທັງໝົດເປັນຂອງປະຊາຊົນ". ປະຊາຊົນໃຊ້ອຳນາດຜ່ານການເລືອກຕັ້ງຜູ້ແທນ ແລະ ການເຂົ້າຮ່ວມໃນອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນ (ເຊັ່ນ: ສູນກາງແນວລາວສ້າງຊາດ, ສະຫະພັນແມ່ຍິງ).

 ອ້າງອີງ 

ໝວດ:ລັດຖະສາດ
ໝວດ:ການເມືອງລາວ
ໝວດ:ອຳນາດ