ສົນທິສັນຍາ ຝຣັ່ງ-ສະຍາມ ຄ.ສ. 1893

ສົນທິສັນຍາ ຝຣັ່ງ-ສະຍາມ ສະບັບວັນທີ 3 ຕຸລາ 1893 ແມ່ນຂໍ້ຕົກລົງທີ່ຍຸດຕິ ວິກິດການ ຮ.ສ. 112 (ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຍາມ) ແລະ ເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງການສ້າງຕັ້ງ ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ ຢ່າງເປັນທາງການ. ເຫດການນີ້ຖືເປັນຈຸດປ່ຽນຄັ້ງປະຫວັດສາດທີ່ກຳນົດເສັ້ນຊາຍແດນລະຫວ່າງ ລາວ ແລະ ໄທ ໂດຍໃຊ້ ແມ່ນ້ຳຂອງ ເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.

 ຄວາມເປັນມາ 
ໃນຊ່ວງທ້າຍສະຕະວັດທີ 19, ອໍານາດຂອງຕາເວັນຕົກໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍເຂົ້າມາໃນອິນດູຈີນ. ຝຣັ່ງມີຄວາມຕ້ອງການທີ່ຈະຂະຫຍາຍອິດທິພົນໃຫ້ຄວບຄຸມແມ່ນ້ຳຂອງທັງໝົດ ເພື່ອໃຊ້ເປັນເສັ້ນທາງການຄ້າສູ່ປະເທດຈີນ. ຄວາມຂັດແຍ່ງລະຫວ່າງ ສະຍາມ (ໄທ) ແລະ ຝຣັ່ງ ໄດ້ທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນຈົນນຳໄປສູ່ເຫດການທີ່ເຮືອຮົບຝຣັ່ງປິດປາກອ່າວໄທ (ວິກິດການປາກນ້ຳ).

 ເນື້ອໃນສຳຄັນ 
ພາຍຫຼັງການເຈລະຈາ, ສະຍາມຈຳຕ້ອງຍອມຮັບເງື່ອນໄຂຂອງຝຣັ່ງ ເພື່ອຮັກສາເອກະລາດສ່ວນໃຫຍ່ໄວ້ ໂດຍມີເນື້ອໃນຫຼັກຄື:
 ລັດຖະບານສະຍາມ ຕ້ອງສະລະສິດທິທັງໝົດເໜືອດິນແດນຝັ່ງຊ້າຍຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ (ປະເທດລາວໃນປັດຈຸບັນ) ແລະ ບັນດາເກາະດອນຕ່າງໆ ໃນແມ່ນ້ຳຂອງ ໃຫ້ແກ່ລັດຖະບານຝຣັ່ງ.
 ຫ້າມສະຍາມສົ່ງກອງທະຫານ ຫຼື ເຮືອຮົບ ເຂົ້າໄປໃນເຂດ 25 ກິໂລແມັດ ຈາກຝັ່ງຂວາຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ.
 ສະຍາມຕ້ອງຊົດໃຊ້ຄ່າເສຍຫາຍໃຫ້ແກ່ຝຣັ່ງ.

 ຜົນກະທົບຕໍ່ປະເທດລາວ 
ສົນທິສັນຍານີ້ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວຖືກແບ່ງອອກເປັນສອງສ່ວນຄື ຝັ່ງຊ້າຍແມ່ນ້ຳຂອງ (ຂຶ້ນກັບຝຣັ່ງ) ແລະ ຝັ່ງຂວາແມ່ນ້ຳຂອງ (ຍັງຢູ່ໃນເຂດອິດທິພົນຂອງສະຍາມ ບາງສ່ວນ). ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ນີ້ຖືເປັນການລວບລວມແຜ່ນດິນລາວໃຫ້ຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງດຽວກັນອີກຄັ້ງໃນນາມ "ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ" ເຊິ່ງເປັນພື້ນຖານໃຫ້ແກ່ປະເທດລາວໃນຍຸກປັດຈຸບັນ.

 ອ້າງອີງ 

ໝວດ:ປະຫວັດສາດລາວ
ໝວດ:ສົນທິສັນຍາ
ໝວດ:ຍຸກອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ