ເຫດກໍ່ການຮ້າຍ 11 ກັນຍາ

ເຫດກໍ່ການຮ້າຍ 11 ກັນຍາ (, ຫຼື 9/11) ແມ່ນການໂຈມຕີກໍ່ການຮ້າຍໃນ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ໃນ ວັນທີ 11 ກັນຍາ ປີ 2001. ການໂຈມຕີນີ້ແມ່ນໂດຍກຸ່ມອົງການກໍ່ການຮ້າຍ ອັນກໍອິດະ (Al-Qaeda) ນໍາພາໂດຍ ໂອຊາມາ ບິນ ລາເດນ (Osama bin Laden). ມີຄົນເສຍຊີວິດຫຼາຍກວ່າ 3,000 ຄົນ ແລະ ເປັນໜຶ່ງໃນເຫດການຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດສະຫະລັດ.https://web.archive.org/web/20191213142831/http://www.nydailynews.com/ny_local/2011/06/18/2011-06-18_manhattan_mans_death_brings_wtc_toll_to_2753.htmlhttps://web.archive.org/web/20120112083718/http://www.wpri.com/dpps/news/us_news/Top-military-officer-honors-9-11-Pentagon-victims-_3578211

 ການໂຈມຕີ 

 ລາຍລະອຽດ 
ໃນຕອນເຊົ້າຂອງວັນທີ 11 ກັນຍາ ປີ 2001, ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ 19 ຄົນໄດ້ຈີ້ເຮືອບິນພານິດ 4 ລຳ ໃນລະຫວ່າງທາງສູ່ເມືອງຊານຟຣານຊິສໂກ ແລະ ເມືອງລອສແອງເຈລິສ, ຫຼັງຈາກຂຶ້ນບິນຈາກເມືອງບອສຕັນ, ນິວອາກ, ແລະ ວໍຊິງຕັນ ດີ.ຊີ. ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍເລືອກລັກຈີ້ເອົາເຮືອບິນທີ່ມີເຊື້ອເພີງຫຼາຍເພາະຕ້ອງບິນໄລຍະທາງໄກ.http://govinfo.library.unt.edu/911/report/911Report_Ch7.htm 

ເວລາ 08:46 ນ. ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ 5 ຄົນ ນຳເຮືອບິນ American Airlines ທີ່ 11 ພັດເຂົ້າຊົນຕຶກເໜືອຂອງເວີລ໌ແທຣດເຊນເຕີ (1 WTC). ເວລາ 09:03 ນ. ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍອີກ 5 ຄົນ ນຳເຮືອບິນ United Airlines ທີ່ 175 ພັດເຂົ້າຊົນຕຶກໃຕ້ (2 WTC).http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB196/doc01.pdfhttps://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB196/doc03.pdf

ອາຄານສາມຫລັງໃນກຸ່ມຕຶກເວີລ໌ແທຣດເຊນເຕີ ຖືກທໍາລາຍລົງຍ້ອນຄວາມເສຍຫາຍທາງໂຄງສ້າງ. ຕຶກໃຕ້ (2 WTC) ຖືກທໍາລາຍລົງເມື່ອເວລາ 09:59 ນາທີ ຫຼັງຈາກໄຟໄຫມ້ລຸກເຜົາເປັນເວລາ 56 ນາທີ ເຊິ່ງເກີດຈາກເຮືອບິນຍູນາຍເຕັດແອວແລນ ທີ່ 175 ພັດເຂົ້າຊົນ. ຕຶກເໜືອ (1 WTC) ຖືກທໍາລາຍລົງເມື່ອເວລາ 10:28 ນາທີ ຫຼັງຈາກໄຟໄຫມ້ລຸກເຜົາເປັນເວລາ 102 ນາທີ.

ເມື່ອຕຶກເໜືອຖືກທໍາລາຍ, ເສດຖ່າຍປະກອບຫັກພັງໄດ້ຕົກລົງມາກະທົບ ຕຶກ 7 ເວີລ໌ແທຣດເຊນເຕີ (7 WTC) ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃກ້ຄຽງ, ເຮັດໃຫ້ຕຶກເສຍຫາຍ ແລະ ເກີດໄຟໄຫມ້. ໄຟເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ລຸກເຜົາຕິດຕໍ່ກັນເປັນເວລາຫຼາຍຊົ່ວໂມງ, ສ້າງຄວາມອັນຕະລາຍໃຫ້ແກ່ຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງໂຄງສ້າງຕຶກ, ຈົນໃນທີ່ສຸດ 7WTC ໄດ້ຖືກທໍາລາຍລົງເມື່ອເວລາ 17:21 ນາທີ.

ເມື່ອເວລາ 09:37 ນາທີ, ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ 5 ຄົນ ໄດ້ນຳເຮືອບິນ American Airlines ທີ່ 77 ພັດເຂົ້າຊົນຕຶກເພນຕາກອນ. ສ່ວນເຮືອບິນທີ່ 4 ທີ່ຢູ່ໃຕ້ການຄວບຄຸມຂອງຜູ້ກໍາລັງອາກາດ 4 ຄົນ (United Airlines ທີ່ 93) ໄດ້ຕົກໃກ້ເມືອງ Shanksville, ລັດເພນຊິວເວນີຍ໌ ເມື່ອເວລາ 10:03 ນາທີ ຫຼັງຜູ້ໂດຍສານຕໍ່ສູ້ກັບພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ. ເປົ້າໝາຍຈິງຂອງເຮືອບິນທີ່ 93 ຄາດຄະເນວ່າອາດຈະເປັນຕຶກລັດຖະສະພາ ຫຼື ທຳນຽບຂາວ. ຈາກການບັນທຶກສຽງໃນຫ້ອງການບິນ, ເຫັນວ່າລູກເຮືອແລະຜູ້ໂດຍສານໄດ້ພະຍາຍາມຍຶດຄືນການຄວບຄຸມເຮືອບິນຈາກພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ ຫຼັງຮູ້ຈາກການສົ່ງຂໍ້ຄວາມວ່າມີເຮືອບິນຖືກລັກຄອງພັດເຂົ້າຕຶກໃນຕອນເຊົ້ານັ້ນ. ເມື່ອພວກກໍ່ການຮ້າຍຮູ້ວ່າອາດຈະສູ້ກັບຜູ້ໂດຍສານບໍ່ໄດ້, ຜູ້ນຳກຸ່ມຈຶ່ງສັ່ງໃຫ້ເຮືອບິນຕົກຢ່າງຈະແຈ້ງ. ບໍ່ດົນຫຼັງຈາກນັ້ນ, ເຮືອບິນທີ່ 93 ກໍ່ໄດ້ຕົກລົງໃນທົ່ງນາໃກ້ເມືອງ Shanksville, ເຮັດໃຫ້ບໍ່ສາມາດເຂົ້າຊົນເປົ້າໝາຍທີ່ຕັ້ງໄວ້ໄດ້.

ເມື່ອມີການຢືນຢັນວ່າເຮືອບິນທີ່ 11 ຖືກປຸ້ນຈີ້, ເຮືອບິນ F-15 ສອງລຳໄດ້ລົງຈາກຖານປ້ອງກັນຊາດ Otis ໃນລັດ Massachusetts ແລະ ບິນມາທາງອາກາດກ່ອນເວລາ 08:53 ນ. ຫນ່ວຍ NORAD ໄດ້ປະກາດເມື່ອ 09:00 ນ. ວ່າເຮືອບິນທີ່ 11 ຖືກຈີ້, ແຕ່ເນື່ອງຈາກການສື່ສານທີ່ບໍ່ດີກັບ FAA, ພວກເຂົາບໍ່ຮູ້ກ່ຽວກັບເຮືອບິນອື່ນໆກ່ອນທີ່ຈະພັດເຂົ້າຕຶກ.

 ສະຫຼຸບລວມ 
ໃນວັນນັ້ນ, ພວກກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍໄດ້ລັກລອບຄອງຍົນໂດຍສານ 4 ລຳ ແລະ ໃຊ້ມັນເປັນອາວຸດໂຈມຕີ:

 ຕຶກຄູ່ສູງເວີລ໌ແທຣດເຊນເຕີ (WTC)  ຍົນ 2 ລຳພັດເຂົ້າຕຶກຄູ່ທີ່ຢູ່ນະຄອນນິວຢອກ. ຕຶກທັງສອງຖືກເທົ່າລົງພາຍໃນບໍ່ຮອດ 2 ຊົ່ວໂມງ.
 ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດສະຫະລັດ (Pentagon)  ຍົນອີກລຳໜຶ່ງພັດເຂົ້າໂຕະງານຂອງກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດຢູ່ໃກ້ນະຄອນວໍຊິງຕັນ ດີ.ຊີ.
 ຍົນລຳທີ 4  ຖືກຜູ້ໂດຍສານຕໍ່ຕ້ານ ແລະ ຕົກຢູ່ທົ່ງນາໃນລັດເພນຊິວເວນີຍ໌ ໂດຍບໍ່ໄດ້ເຖິງເປົ້າໝາຍ.

 ອ້າງອິງ