ເນລສັນ ແມນເດລາ

ເນລສັນ ໂຣລິລາລາ ແມນເດລາ (Nelson Mandela Rolihlahla) ( /m ໆ n d ɛ l ə / ;  Xhosa: [xolíɬaɬa mandɛ̂ːla] ; 18 ກໍລະກົດ 1918 - 5 ທັນວາ 2013) ເປັນນັກປະຕິວັດອາຟຣິກາໃຕ້ ຕໍ່ຕ້ານການແບ່ງແຍກສີຜິວ, ຜູ້ນໍາທາງດ້ານການເມືອງແລະ ຄົນໃຈບຸນ ທີ່ໄດ້ຮັບໜ້າທີ່ເປັນ ປະທານປະເທດຂອງອາຟຣິກາໃຕ້ ຈາກ 1994 ຫາປີ 1999. ລາວເປັນປະມຸກລັດຜິວດຳຄົນທຳ ອິດຂອງປະເທດແລະເປັນຜູ້ໄດ້ຖືກເລືອກ ຜູ້ ທຳ ອິດໃນການເລືອກຕັ້ງປະຊາທິປະໄຕ ຢ່າງເຕັມຮູບແບບ. ລັດຖະບານຂອງເພີ່ນ ໄດ້ສຸມໃສ່ການຮື້ຖອນມໍລະດົກຂອງການ ແບ່ງແຍກສີຜິວ ໂດຍການແກ້ໄຂບັນຫາການຈຳແນກເຊື້ອຊາດທີ່ເປັນລະບົບ ແລະສ້າງ ຄວາມປອງດອງກັນ ດ້ານເຊື້ອຊາດ. ຜູ້ຮັກຊາດ ແລະ ນັກສັງຄົມນິຍົມ ອາຟຣິກາ, ທ່ານໄດ້ ດຳລົງ ຕຳ ແໜ່ງ ເປັນປະທານພັກ ສະພາແຫ່ງຊາດອາຟຣິກາ (ANC) ແຕ່ປີ 1991 - 1997.

ຜູ້ ເວົ້າພາສາ Xhosa, Mandela ເກີດໃນຄອບຄົວລາດຊະວົງ Thembu ໃນ Mvezo, Union of South Africa . ລາວໄດ້ສຶກສາກົດໝາຍ ຢູ່ ມະຫາວິທະຍາໄລ Fort Hare ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລ Witwatersrand ກ່ອນທີ່ຈະເຮັດວຽກເປັນທະນາຍຄວາມໃນ Johannesburg . ຢູ່ທີ່ນັ້ນລາວໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເມືອງ ຕໍ່ຕ້ານອານານິຄົມ ແລະເປັນຊາດນິຍົມອາຟຣິກາ, ເຂົ້າຮ່ວມ ANC ໃນປີ 1943 ແລະຮ່ວມກໍ່ຕັ້ງ  ສະຫະພັນຊາວໜຸ່ມ  ໃນປີ 1944. ຫລັງຈາກ ລັດຖະບານພຽງແຕ່ ພັກຄົນຂາວຂອງພັກແຫ່ງຊາດໄດ້ ສ້າງຕັ້ງລະບອບແຍກສີຜິວ, ລະບົບການ ແບ່ງແຍກເຊື້ອຊາດ ທີ່ມີສິດທິພິເສດໃຫ້ ຜິວຂາວ, ລາວ ແລະ ANC ໄດ້ໃຫ້ ຄຳໝັ້ນ ສັນຍາວ່າຈະໂຄ່ນລົ້ມ. ທ່ານ Mandela ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນປະທານ ສາຂາ Transvaal ຂອງ ANC, ເຊິ່ງເປັນຜູ້ທີ່ມີຊື່ສຽງໃນການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງເພີ່ນໃນ ການເຄືອນໄຫວປຸກລະດົມຕໍ່ຕ້ານ ໃນປີ 1952 ແລະ  ສະພາ ຂອງປະຊາຊົນໃນປີ 1955 . ລາວໄດ້ຖືກຈັບກຸມຊ້ ຳ ແລ້ວຊ້ ຳ ອີກ ສຳ ລັບ ການເຄື່ອນໄຫວທີ່ປຸກລະດົມ ແລະ ຖືກ ດຳ ເນີນຄະດີ ຂາຍຊາດໃນປີ 1956 ແຕ່ບໍ່ໄດ້ສົ່ງຟ້ອງສານ . ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກ ລັດທິມາກ, ລາວໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງລັບໆໃນ ພັກຄອມມູນິດອາຟຣິກາໃຕ້ (SACP) ທີ່ຖືກຫ້າມ. ເຖິງແມ່ນວ່າຄໍາຫມັ້ນສັນຍາໃນເບື້ອງຕົ້ນທີ່ຈະປະທ້ວງທີ່ບໍ່ໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງ, ຮ່ວມກັບ SACP ລາວໄດ້ຮ່ວມກັນສ້າງຕັ້ງກອງກຳ

ລັງຕິດອາວຸດ Umkhonto we Sizwe ໃນປີ 1961 ແລະນໍາພາການເຄື່ອນໄຫວກໍ່ວິນາດກໍາ ຕ້ານລັດຖະບານ. ລາວໄດ້ຖືກຈັບແລະຖືກຂັງຄຸກໃນປີ 1962, ແລະຕໍ່ມາໄດ້ຖືກຕັດສິນ ຈຳຄຸກຕະຫຼອດຊີວິດໃນການສົມຮູ້ຮ່ວມຄິດເພື່ອໂຄ່ນລົ້ມລັດຫລັງຈາກການພິຈາລະນາຄະດີ Rivonia .