ອານາຈັກສຸໂຂໄທ

ອານາຈັກສຸໂຂໄທ (ໄທ: อาณาจักรสุโขทัย)​ ຫຼື ລັດສຸໂຂໄທ (ໄທ: รัฐสุโขทัย)​ ແມ່ນອານາຈັກ ຫຼືລັດໃນອະດີດທີ່ເຄີຍຕັ້ງຢູ່ປະເທດໄທປັດຈຸບັນ. ຕັ້ງຢູ່ເທິງທີ່ທົ່ງພຽງແມ່ນ້ຳຍົມ ແມ່ນຊຸມຊົນບູຮານມາຕັ້ງແຕ່ຍຸກເຫຼັກຕອນປາຍ ຈົນຮອດສະຖາປະນາຂຶ້ນຮາວພຸດທະສະຕະວັດທີ 18
ໃນຖານະສະຖານີການຄ້າຂອງລັດລະໂວ້ ຫຼັງຈາກນັ້ນຮາວປີ 1800 ພໍ່ຂຸນບາງກາງຫາວແລະພໍ່ຂຸນຜາເມືອງໄດ້ຮ່ວມກັນເຮັດການຍຶດອຳນາດຈາກຂອມສະບາດໂຂນລຳພົງ ເຊິ່ງເຮັດການເປັນຜົນສຳເລັດແລະໄດ້ສະຖາປະນາເອກະລາດໃຫ້ສຸໂຂໄທເປັນລັດອິສະຫຼະແລະມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຕາມລຳດັບແລະຕື່ມເຖິງສຸດຂີດໃນສະໄໝພໍ່ຂຸນຮາມຄຳແຫງມະຫາລາດ ກ່ອນຈະຄ່ອຍໆ ຕົກຕ່ຳແລະປະສົບປັນຫາພາຍນອກແລະພາຍໃນ ຈົນຕໍ່ມາຖືກຮວມແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງອານາຈັກອະຍຸທະຍາໄປໃນທີ່ສຸດ

ບ່ອນຕັ້ງແລະອານາເຂດ
ອານາຈັກສຸໂຂໄທ ຕັ້ງຢູ່ເທິງເສ້ນທາງການຄ້າຜ່ານແຫຼມລະຫວ່າງອ່າວເມາະຕະມະ ແລະທີ່ຮາບລຸ່ມແມ່ນ້ຳໂຂງຕອນກາງ ມີອານາເຂດດັ່ງນີ້
 ທິດເໜືອ ມີເມືອງແພ (ປະຈຸບັນຄືແພ່) ແມ່ນເມືອງປາຍແດນດ້ານເໜືອສຸດ
 ທິດໃຕ້ ມີເມືອງພະບາງ (ປະຈຸບັນຄືນະຄອນສະຫວັນ)  ແມ່ນເມືອງປາຍແດນດ້ານໃຕ້
 ທິດຕາເວັນຕົກ ມີເມືອງສອດ (ປະຈຸບັນຄືແມ່ສອດ) ແມ່ນເມືອງຊາຍແດນທີ່ຈະຕິດເຂົ້າໄປຍັງອານາຈັກມອນ
 ທິດຕາເວັນອອກ ມີເມືອງສະຄ້າໄກ້ແມ່ນ້ຳໂຂງໃນພາກອີສານຕອນເໜືອ 

 ການແຊກແຊງຈາກອະຍຸດທະຍາ 
ຫຼັງຈາກພໍ່ຂຸນຮາມຄຳແຫງແລ້ວ ເມືອງຕ່າງ ໆ ເລິ່ມອ່ອນແອລົງເມືອງ ສົ່ງຜົນໃຫ້ໃນລັດຊະການພະຍາເລີໄທ ແລະລັດຊະການພະຍາໄສລືໄທ ຕ້ອງສົ່ງກອງທັບໄປປາບຫຼາຍເທື່ອແຕ່ມັກບໍ່ເປັນຜົນສຳເລັດ ແລະການປາກົດຂຶ້ນຂອງອານາຈັກອະຍຸດທະຍາທາງຕອນໃຕ້ເຊິ່ງກະທົບກະເທືອນສະຖຽນລະພາບຂອງສຸໂຂໄທຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍຖືກແຊກແຊງຈາກອະຍຸດທະຍາໄປໃນທີ່ສຸດ ໂດຍມີ ພະມະຫາທຳມະລາຊາທີ່ 4 (ບໍລົມປານ) ແມ່ນຜູ້ປົກຄອງໃນຖານະລັດອິສະລະພະອົງສຸດທ້າຍ ໂດຍຂະນະນັ້ນ ດ້ວຍການແຊກແຊງຈາກອະຍຸດທະຍາ ລັດສຸໂຂໄທເຈິ່ງຖືກແບ່ງອອກເປັນ 4 ສ່ວນ ຄື
 ເມືອງສວງສອງແຄວ (ພິສະນຸໂລກ) ອັນເປັນເມືອງເອກ ມີພະມະຫາທຳມະລາຊາທີ່ 4 (ບໍລົມປານ) ແມ່ນຜູ້ປົກຄອງ
 ເມືອງສຸໂຂໄທ ເມືອງຮອງ ມີພະຍາຮາມ ແມ່ນຜູ້ປົກຄອງເມືອງ
 ເມືອງສະລຽງ (ສີສັດຊະນາໄລ) ມີພະຍາສະລຽງ ແມ່ນຜູ້ປົກຄອງເມືອງ
 ເມືອງຊາກັງຮາວ (ກຳແພງເພັດ) ມີພະຍາແສນສອຍດາວ ແມ່ນຜູ້ປົກຄອງເມືອງ

 ອ້າງອິງ 

ໝວດ:ອານາຈັກສຸໂຂໄທ
ໝວດ:ປະຫວັດສາດໄທ