ໂຄວິດ-19

ໂຣກຕິດເຊື້ອພະຍາດໂຄໂຣນາ ໒໐໑໙ () ເປັນ ພະຍາດຕິດຕໍ່ ທີ່ເກີດຈາກ (SARS-CoV-2). ກໍລະນີ ທຳອິດທີ່ຮູ້ໄດ້ຖືກລະບຸຕົວຢູ່ ເມືອງອູຮານ, ປະເທດຈີນ, ໃນເດືອນທັນວາ 2019.  ພະຍາດດັ່ງກ່າວໄດ້ແຜ່ລາມໄປທົ່ວໂລກ, ນຳ ໄປສູ່ການ ແຜ່ລະບາດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ . 

ອາການຂອງ COVID-19 ແມ່ນແຕກຕ່າງກັນໄປ, ແຕ່ມັກຈະມີໄຂ້, ໄອ, ເຈັບຫົວ, ເມື່ອຍ, ຫາຍໃຈຍາກ, ແລະ ສູນເສຍກິ່ນ ແລະ ລົດຊາດ .   ອາການອາດຈະເລີ່ມຈາກ ໜຶ່ງ ຫາສິບສີ່ມື້ ຫຼັງຈາກໄດ້ ສຳຜັດ ກັບໄວຣັສ. ຢ່າງ ໜ້ອຍ ໜຶ່ງ ສ່ວນສາມຂອງຄົນທີ່ຕິດເຊື້ອ ບໍ່ມີອາການທີ່ຊັດເຈນ.  ຄົນທີ່ພັດທະນາອາການທີ່ສັງເກດເຫັນໄດ້ດີພຽງພໍທີ່ຈະຖືກຈັດປະເພດເປັນຄົນປ່ວຍ, ສ່ວນໃຫຍ່ (81%) ພັດທະນາອາການບໍ່ຮຸນແຮງເຖິງປານກາງ (ຈົນເປັນ ປອດອັກເສບ ບໍ່ຮຸນແຮງ), ໃນຂະນະທີ່ 14% ພັດທະນາອາການຮ້າຍແຮງ (dyspnea, hypoxia, ມີ 50% lung involvement ໃນການບົ່ງມະຕິທາງພາບ), ແລະ 5% ປະສົບກັບອາການທີ່ວິກິດ (ຫາຍໃຈຊຸດໂຊມ, ຊ໋ອກ, ຫຼື ມີ ຄວາມຜິດປົກກະຕິຫຼາຍດ້ານ). ຜູ້ສູງອາຍຸ ມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ການພັດທະນາອາການຮຸນແຮງ. ບາງຄົນສືບຕໍ່ປະສົບກັບຜົນກະທົບທີ່ຫຼາກຫຼາຍ (COVID ໄລຍະຍາວ) ເປັນເວລາຫຼາຍເດືອນຫຼັງຈາກການຟື້ນຟູ, ແລະມີການສັງເກດເຫັນຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ອະໄວຍະວະ.  ການສຶກສາຫຼາຍປີ ກຳລັງ ດຳເນີນຢູ່ເພື່ອສືບຫາຜົນກະທົບໄລຍະຍາວຂອງພະຍາດດັ່ງກ່າວ.

 ອ້າງອິງ