ປະເທດຝຣັ່ງ

ປະເທດຝຣັ່ງ (; ) ຫຼື ຊື່ທາງການແມ່ນ ສາທາລະນະລັດຝຣັ່ງ () ເປັນປະເທດຢູ່ໃນພາກພື້ນເອີຣົບຕາເວັນອອກ ທັງຍັງປະກອບໄປດ້ວຍເກາະ ແລະ ດິນແດນອື່ນໆ ໃນຕ່າງທະວີບ ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວຕັ້ງແຕ່ທະເລເມດີແຕຣາເນຈົນເຖິງຊ່ອງແຄບອັງກິດ ແລະ ທະເລເໜືອ ແລະ ຈາກແມ່ນ້ຳນາຍຈົນເຖິງມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ຊາວຝຣັ່ງມັນເອີ້ນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ວ່າ ຫົກລ່ຽມ  (L'Hexagone) ເນື່ອງ​ຈາກ​ຮູບ​ຮ່າງ​ທາງ​ດ້ານ​ຮ່າງ​ກາຍ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ ການປົກຄອງດ້ວຍລະບອບເຄິ່ງປະທານາທິບໍດີ ມີປະຊາກອນ 67 ລ້ານຄົນ (ປີ 2021) ແບ່ງການປົກຄອງອອກເປັນ 18 ແຄວ້ນ (ລວມແຄວ້ນພົ້ນທະເລ 5 ແຄວ້ນ) ເຊິ່ງກວມເອົາເນື້ອທີ່ 643,801 ຕາລາງກິໂລແມັດ ມີເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດແມ່ນປາຣີເຊິ່ງຖືເປັນໜຶ່ງໃນສູນກາງທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງທະວີບເອີຣົບ ແລະ ຍັງມີເມືອງສຳຄັນອື່ນໆ ເຊັ່ນ: ລີຢອນ, ມາຣ໌ເຊ, ຕູລູສ, ບັອກໂດ, ລີລ ແລະ ນິສ. ປະເທດຝຣັ່ງມີຊາຍແດນຕິດກັບປະເທດແບນຊິກ, ປະເທດລຸກຊຳບວກ, ປະເທດເຢຍລະມັນ, ປະເທດສະວິດ, ປະເທດອິຕາລີ, ປະເທດໂມນາໂກ, ປະເທດອັງໂດລາ ແລະ ປະເທດແອັດສະປາຍ ແລະ ຍັງເຊື່ອມຕໍ່ກັບສະຫະລາຊະອານາຈັກທາງອຸໂມງຊ່ອງແຄບອັງກິດ ແລະ ເນື່ອງຈາກການມີດິນແດນພົ້ນທະເລໄວ້ໃນຄອບຄອງ ເຮັດໃຫ້ປະເທດຝຣັ່ງມີເຂດເວລາແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍເຖິງ 12 ເຂດ ຫຼາຍກວ່າທຸກປະເທດໃນໂລກ ລວມທັງມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບປະເທດເບຣຊິນ, ປະເທດຊູຣິນາມ (ຕິດກັບກຸຍຢານຝຣັ່ງ) ແລະ ແຊັງມາແຕັງຂອງໂຮນລັງ (ຕິດກັບຊິນມາເຕີນ).

 ຊື່ 

ຄຳວ່າ ຝຣັ່ງ ()  ມາຈາກຄຳໃນພາສາລາແຕງວ່າ Francia ເຊິ່ງແປຕາມກົງວ່າ ດິນແດນຂອງຊາວຟຣັງ (Frankland)  ແລະ ມີຫຼາຍທິດສະດີສົມມຸດເຖິງທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ ຟຣັງ (Franks)  ເຊິ່ງໜຶ່ງໃນນັ້ນແມ່ນຄຳໃນພາສາປະໂລໂຕ-ເຢຍລະມັນວ່າ Frankon ເຊິ່ງແປວ່າ ຫຼາວ ຫອກ ຫຼື ທວນ ເຊິ່ງເປັນອາວຸດຂອງຊາວຟຣັງ ອັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ຟຣັງຊິດສະກາ (Francisca).

ອີກທິດສະດີໜຶ່ງຕາມຫຼັກນິເວດວິທະຍາແມ່ນໃນພາສາເຢຍລະມັນບູຮານ ໂດຍຄຳວ່າ ຟຣັງ ແປວ່າອິດສະຫຼະ ເຊິ່ງກົງກັນຂ້າມກັບຄວາມເປັນຂ້ອຍຂ້າ ໂດຍຄຳດັ່ງກ່າວຍັງຄົງປາກົດໃນພາສາຝຣັ່ງປັດຈຸບັນໃນຮູບ ຟຣັງ (Franc) ເຊິ່ງແມ່ນສະກຸນເງິນຂອງປະເທດຝຣັ່ງຈົນກະທັ່ງປ່ຽນເປັນສະກຸນເງິນເອີໂຣໃນປີ ຄ.ສ. 2002.

ໃນປັດຈຸບັນປະເທດເຢຍລະມັນຍັງເອີ້ນປະເທດຝຣັ່ງວ່າ Frankreich ເຊິ່ງແປວ່າ ອານາຈັກຂອງຊາວຟຣັງ ອີກນຳ.

 ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ 
ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ (Metropolitan France - "France métropolitaine, la Métropole, l'Hexagone") ແບ່ງການປົກຄອງເປັນ

 13 ແຄວ້ນ (régions)  
ໂດຍໃນແຕ່ລະແຄວ້ນແບ່ງອອກເປັນ ແຂວງ (départements)  ລວມທັງໝົດ 96 ແຂວງ.

ນອກຈາກໃນເອີຣົບແລ້ວ ປະເທດຝຣັ່ງຍັງມີເຂດການປົກຄອງພົ້ນທະເລ (d'outre-mer) ຢູ່ໃນທະວີບຕ່າງໆທັງ ອາເມຣິກາເໜືອ, ອາເມຣິກາໃຕ້, ອາຟຣິກາ, ອັງຕາກຕິກ ແລະ ໂອເຊອານີອີກດ້ວຍ.
 5 ແຂວງພົ້ຍທະເລ (Départements d'outre-mers: DOM)  ມີເຊັ່ນ: ກົວດາລູເປ (Guadeloupe), ກຸຍຢານຝຣັ່ງ (Guyane française), ມາຕິນິກ (Martinique), ເຣອູນີຢົງ (Réunion) ແລະ ມາຢົດ (Mayotte) ທັງຫ້າດິນແດນມີຖານະດຽວກັບແຄວ້ນໃນຝຣັ່ງພາກພື້ນທະວີບ ກ່າວຄື ເປັນທັງແຄວ້ນ ແລະ ແຂວງໃນເວລາດຽວກັນ.
 4 ເຂດຊຸມຊົນພົ້ນທະເລ (Collectivités d'outre-mer)  ມີເຊັ່ນ: ແຊັງປີແອ ແລະ ມິແກລົງ (Saint Pierre and Miquelon), ວາລິດ ແລະ ຟູຕູນາ (Wallis-et-Futuna), ແຊັງບາກເຕເລມີ (Saint Barthélemy) ແລະ ແຊັງມາແຕັງ (Saint Martin).
 1 ປະເທດພົ້ນທະເລ (Pays d'outre-mer: POM)  ດິນແດນແຫ່ງດຽວຂອງຝຣັ່ງທີ່ໄດ້ຮັບການເອີ້ນຊື່ນີ້ແມ່ນ ໂປລິເນຊີຝຣັ່ງ (Polynésie française) ເຊິ່ງເຄີຍເປັນດິນແດນພົ້ນທະເລ (TOM) ມາກ່ອນ ແຕ່ໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະໃນວັນທີ 28 ມີນາ ຄ.ສ 2003 ໂດຍແບ່ງອອກເປັນ 5 ເຂດບໍລິຫານຍ່ອຍ.
 1 ເຂດຊຸມຊົນຮູບແບບພິເສດ (Collectivité sui generis)  ແມ່ນ ນູແວງກາເລໂດນີ (Nouvelle-Calédonie) ເຄີຍມີຖານະເປັນດິນແດນພົ້ນທະເລມາຈົນຮອດປີ ຄ.ສ 1999 ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະ ແບ່ງອອກເປັນ 3 ແຂວງ (provinces) ໄດ້ແກ່ ແຂວງນອກຊູດ ແລະ ອີລົວໂຢເຕ.
 1 ດິນແດນພົ້ນທະເລ (Territoires d'outre-mer: TOM)  ແມ່ນ ດິນແດນພາກໃຕ້ຝຣັ່ງ ແລະ ອັງຕາກຕິກ (Terres australes et antarctiques françaises) ໂດຍແບ່ງອອກເປັນ 4 ຂົງເຂດ (districts) ໄດ້ແກ່: ໝູ່ເກາະແກເກີເລນ (Îles Kerguelen) ໝູ່ເກາະໂກຣເຊັດ (Îles Crozet) ເກາະອຳສະເຕີດຳ ແລະ ເກາະແຊັງໂປນ (Île Amsterdam and Île Saint-Paul) ແລະ ແຕຣາເດລີ (Terre Adélie).
 ດິນແດນ 5 ເກາະໃນມະຫາສະໝຸດອິນເດຍ ເຊິ່ງບໍ່ມີຜູ້ອາໄສຢູ່ຢ່າງຖາວອນ ໂດຍຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ໝູ່ເກາະຢາຍ ຫຼື ອິນເຊປາກ (Îles Éparses) ໄດ້ແກ່: ບາຊັດດາອິນເດຍ (Bassas da India), ເອີໂຣປາ (Île Europa), ຊູອັງເດີໂນວາ (Juan de Nova), ກະໂລລີໂອໂຊ (Glorioso) ແລະ ຕຣົມເລນ (Tromelin) ທັງໝົດຖືກປົກຄອງໂດຍແຂວງພົ້ນທະເລເຣອູນີຢົງ.
 ເກາະທີ່ບໍ່ມີຜູ້ອາໄສ 1 ແຫ່ງ ແມ່ນ ເກາະກລິບເປີຕົງ (Île de Clipperton) ຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ໃກ້ຊາຍຝັ່ງປະເທດເມັກຊິກ. ປົກຄອງໂດຍຂ້າຫຼວງໃຫຍ່ສາທາລະນະລັດ ຝຣັ່ງ ປະຈຳທ້ອງຖິ່ນພົ້ນທະເລໂປລິເນຊີຝຣັ່ງ.

ອ້າງອີງ

 ເບິ່ງຕື່ມ 
 ຫໍແອບແຟນ
 ພະລາຊະວັງແວກຊາຍ

 ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
 France from the BBC News

 France at UCB Libraries GovPubs

 France Encyclopædia Britannica entry
 France at the EU

 Key Development Forecasts for France from International Futures

ລັດຖະບານ
 France.fr (in English)  Official French tourism website
  Élysée.fr – Official site of the French Presidency
  Pages Jaunes – ເວັບໄຊຢ່າງເປັນທາງການຂອງສະໝຸດໂທລະສັບຂອງຝະລັ່ງ
  Official Site of the Government
 Official site of the French public service  – Links to various administrations and institutions
 Chief of State and Cabinet Members  on The World Factbook
 Official site of the National Assembly

ເສດຖະກິດ
 OECD France statistics

ການສຶກສາ

ວັດທະນະທຳ
 Cocorico! French culture 
 Contemporary French Civilization , journal, University of Illinois.

ການທ່ອງທ່ຽວ
 FranceGuide  – Official website of the French Government Tourist Office

ຝ
ຝ
ໝວດ:ປະເທດຝຣັ່ງ