ສະພາກາຊາດໄທ

ສະພາກາຊາດໄທ ກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນເມື່ອວັນທີ່ 26 ເມສາ ຣ.ສ.112 (ຄ.ສ.1893) ເດີມຮຽກ "ສະພາອຸນາໂລມແດງແຫ່ງຊາດສະຫຍາມ" ເລີ່ມກໍ່ຕັ້ງໂດຍທ່ານຜູ້ຍິງປ່ຽນ ພາດສະກອນວົງ ເຊິ່ງມີສົມເດັດພະສີພັດຊະຣິນທາບໍຣົມລາຊິນີນາດ ພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງຊົງເປັນສະພານາຍິກາພະອົງທຳອິດ ສັນນິບາດສະພາກາຊາດມີມັດຕິຮັບສະພາກາຊາດສະຫຍາມເປັນສະມາຊິກເມື່ອວັນທີ່ 8 ເມສາ ຄ.ສ. 1921

 ປະຫວັດ 
ຄ.ສ. 1893 ເກີດກໍລະນີພິພາດ ລະຫວ່າງ ປະເທດສະຫຍາມ ກັບ ປະເທດຝະລັ່ງ ເລື່ອງດິນແດນຝັ່ງຊ້າຍຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ ເຊິ່ງສົ່ງຜົນໃຫ້ທະຫານບາດເຈັບລົ້ມຕາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ແຕ່ບໍ່ມີອົງການກຸສົນຫຼັກທີ່
ເຮັດໜ້າທີ່ຊ່ອຍເຫຼືອພະຍາບານແລະບັນເທົາທຸກ ດັງນັ້ນ ທ່ານຜູ້ຍິງປ່ຽນ ພາດສະກອນວົງ ຈຶງໄດ້ຊັກຊວນສະຕີອາສາສະມັກຂຶ້ນແລະໄດ້ກາບບັງຄົມທູນ ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສະຫວ່າງວັດທະນາ ພະບໍຣົມລາຊະເທວີ
ເພື່ອຂໍພະລາຊະທານພະບໍຣົມລາຊານຸຍາດຕັ້ງ "ສະພາອຸນາໂລມແດງແຫ່ງຊາດສະຫຍາມ" 

ເມື່ອຄວາມຊາບຝ່າລະອອງທຸລີພະບາດພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ມີພະລາຊະກະແສວ່າ ເປັນຄວາມຄິດອັນດີຕາມແບບຢ່າງປະເທດທີ່ຈະເລີນແລ້ວ ຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ "ສະພາອຸນາໂລມແດງ" ຂຶ້ນເມື່ອວັນທີ່ 26 ເມສາ ຄ.ສ.1893 ເຊິ່ງຖືເປັນ "ວັນສະຖາປະນາສະພາກາຊາດໄທ" ນອກຈາກນີ້ຍັງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯໃຫ້ສົມເດັດສະຫວ່າງວັດທະນາ ພະບໍລົມລາຊະເທວີ ຊົງເປັນ "ສະພາຊົນນະນີ" ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າເສົາວະພາຜ່ອງສີ ພະວໍລະລາຊະເທວີ ຊົງເປັນ "ສະພານາຍິກາ" ແລະທ່ານຜູ້ຍິງປ່ຽນ ພາດສະກອນວົງ ເປັນເລຂານຸກາລິນີສະພາອຸນາໂລມແດງ

 ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ຊົງພະດຳລິວ່າ ຄັນໄດ້ຈັດໂຮງໝໍຂອງກາຊາດ ກໍຈະເປັນປະໂຫຍດແກ່ບ້ານເມືອງພະອົງຈຶງໄດ້ຮ່ວມກັບພະລາຊະພະລາດາພະຄິນີຊົງບໍລິຈາກຊັບຮວມກັບທຸນຂອງສະພາອຸນາໂລມແດງ ສ້າງໂຮງໝໍຂຶ້ນໃນທີ່ດິນສ່ວນພະອົງ ແລ້ວໂປດເກົ້າ ຂະໜານນາມຕາມພະປໍລະມາພິໄທພະບາດສົມເດັດພະລາມາທິບໍດີສີສິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ວ່າ "ໂຮງໝໍຈຸລາລົງກອນ" ເພື່ອເປັນອະນຸສອນໃນພະລາຊະບິດາແລະໃຫ້ໂຮງໝໍນີ້ເປັນຂອງສະພາກາຊາດສະຫຍາມ

 ຄ.ສ. 1920 ສະພາກາຊາດໄທໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກ "ສ່ວນການຮັບຮອງລະຫວ່າງປະເທດ ຄະນະກຳມະການກາຊາດລະຫວ່າງປະເທດ"
 ຄ.ສ. 1921 ສະພາກາຊາດໄທເຂົ້າເປັນສະມາຊິກຂອງ "ສະຫະພັນສະພາກາຊາດແລະສະພາສ້ຽວວົງເດືອນແດງລະຫວ່າງປະເທດ"

 ສະພາອຸນາໂລມແດງ 
 ທານມະຍູປະຖຳພົກ 
 ຜູ້ບຳລຸງການຢ່າງສູງສຸດ 
 ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ
 ຜູ້ບຳລຸງການ 
 ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າລະມ່ອມ ກົມພະຍາສຸດາລັດລາຊະປະຍູນ
 ສະພາຊົນນະນີ 
 ສົມເດັດພະສີສະວະລິນທິລາບໍລົມລາຊະເທວີ ພະພັນວັດສາໄອຍິກາເຈົ້າ

 ກຳມະກາລິນີສະພາ 
 ສະພານາຍິກາ 
 ສົມເດັດພະສີພັດຊະຣິນທາບໍຣົມລາຊິນີນາດ ພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງ

 ອຸປະນາຍິກາ 
 ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສຸຂຸມານມາລະສີ ພະອັກລາຊະເທວີ
 ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ເຈົ້າຟ້າສຸດທາທິບພະຍະລັດ ສຸຂຸມຂັດຕິຍະກັນລະຍາວະດີ ກົມມະຫຼວງສີລັດຕະນະໂກສິນ
 ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ເຈົ້າຟ້າຈັນທາສະລັດທະວານ ວະໂລລານລັກສະນະສົມບັດ ລັດຕະນະກຸມາລີ ກົມມະຂຸນພິຈິດເຈດຈັນ
 ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ເຈົ້າເຍົາວະມານນະລືມົນ ສັບສະກົນກັນລະຍານີ ກົມມະຂຸນສະຫວັນຄະໂລກລັກສະນະວະດີ
 ພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າສີວິໄລລັກ ສຸນທອນສັກກັນລະຍາ ກົມມະຂຸນສຸພັນພາກຄະວະດີ
 ພະອັກຄະຊາຍາເທີ ພະອົງເຈົ້າອຸບົນລັດຕະນະນາລີນາກ ກົມມະຂຸນອັກຄະວໍລະລາຊະກັນຍາ
 ພະວິມາດາເທີ ພະອົງເຈົ້າສາຍສະວະລີພິລົມ ກົມພະສຸດທາສິນີນາດ ປິຍະມະຫາລາດປະດິວະລັດດາ
 ເຈົ້າຈອມມານດາໝ່ອມລາຊະວົງເກສອນ ໃນລາຊະການທີ່ 5

 ສະພາອຸນາໂລມແດງ