ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ

ພັນເອກຍິງ ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ () () ແມ່ນພະອັກຄະລະມະເຫສີພຽງພະອົງດຽວໃນພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ

ໃນອະດີດກ່າວກັນວ່າພະອົງເປັນສະຕີຊາວໄທທີ່ຊົງພະສິລິໂສມສາມາດເລືອກສະຫຼອງພະອົງເອີລົບມາສວມໃສ່ໄດ້ຢ່າງເໝາະສົມระพี สาคริก. วัดบวรนิเวศวิหารและมหามกุฎราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ พิมพ์โดยเสด็จพระราชกุศลในพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ ๗ ณ เมรุมาศท้องสนามหลวง วันที่ ๙ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๒๘, หน้า 8 ທັງຍັງມີພະຈະລິຍະວັດທີ່ນຸ້ມນວນ ພະພັກແຈ່ມໃສ ແຍ້ມພະສວນ (ຍິ້ມ) ຢູ່ໜ່ອຍໆ ທັງໆທີ່ພະອົງປະສົບກັບໂລກະທຳແລະຄວາມສູນເສຍອັນຍິ່ງໃຫຍ່ມາແລ້ວ

ພະອົງປະຕິບັດພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຄຽງຄູ່ພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໃນຖານະພະບໍລົມລາຊິນີໃນການສະເດັດພະລາຊະດຳເນິນໄປຍັງຫົວເມືອງ ຮວມທັງຕ່າງປະເທດເພື່ອເປັນການເຊື່ອມພະລາຊະໄມຕີລະຫວ່າງປະເທດ ພາຍຫຼັງການນິວັດປະເທດໄທຫຼັງການສະຫວັນຄົດຂອງພະລາຊະສະຫວາມີແລ້ວ ພະອົງໄດ້ປະຕິບັດພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດແທນພະອົງພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດຫຼາຍເທື່ອ ເມື່ອສະເດັດຍ້າຍໄປປະທັບ ນະ ຈັງຫວັດຈັນທະບຸລີ ຊົງດຳເນິນກິດຈະການໃນດ້ານການກະເສດ ການລ້ຽງສັດ ແລະຊົງພັດທະນາການທໍສາດເພື່ອເປັນໂຄງການຕົວຢ່າງແລະນຳຄວາມຮູ້ນັ້ນອອກເຜີຍແພ່ປະຊາຊົນ ນອກຈາກນີ້ພະອົງຍັງມີສ່ວນໃນການພັດທະນາການສາທາລະນະສຸກແລະການສຶກສາຂອງຊາວຈັນທະບຸລີໂດຍຮັບເປັນພະລາຊະພາລະໃນການປັບປຸງໂຮງໝໍພະປົກເກົ້າ ວິທະຍາໄລພະຍາບານພະປົກເກົ້າ ຈັນທະບຸລີແລະມະຫາວິທະຍາໄລລາຊະພັດຣຳໄພພັນນີ 

ພະອົງຊົງເລິ່ມມີພະອາການປະຊວນດ້ວຍພະໂລກຄວາມດັນໂລຫິດສູງ ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1975 ແລະ ວັນທີ່ 22 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1984 ເວລາ 15.50 ໂມງ ພະອົງສະເດັດສະຫວັນຄົດດ້ວຍພະຫະໄທວາຍໂດຍພະອາການສະຫງົບ ນະ ພະຕຳໜັກສຸໂຂໄທ ຮວມພະຊົນມາຍຸ 79 ພັນສາ 5 ເດືອນ 2 ວັນ

 ພະລາຊະປະຫວັດ 
 ຂະນະຊົງພະເຍົາ 
150px|thumb|left|ຂະນະຊົງພະເຍົາ
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ ສະເດັດພະລາຊະສົມພົບເມື່ອວັນອັງຄານທີ 20 ທັນວາ ຄ.ສ. 1904 ພະບິດາຂອງພະອົງຄື ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າສະຫວັດດິໂສພົນ ກົມພະສະຫວັດດິວັດນະວິສິດ ຕົ້ນລາຊະກຸນສະຫວັດດິວັດ ພະລາຊະໂອລົດໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ປະສູດແຕ່ສົມເດັດພະປິຍະມາວະດີ ສີພັດຊະລິນມາຕາระพี สาคริก. วัดบวรนิเวศวิหารและมหามกุฎราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ พิมพ์โดยเสด็จพระราชกุศลในพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ ๗ ณ เมรุมาศท้องสนามหลวง วันที่ ๙ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๒๘, หน้า 1 ສ່ວນພະມານດາຄື ໝ່ອມເຈົ້າອາພາພັນນີ ສະຫວັດດິວັດ ສະກຸນເດີມ ຄັກຄະນາງ () ພະທິດາໃນພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າຄັກຄະນາງຍຸຄົນ ກົມມະຫຼວງພິຊິດປີຊາກອນ ພະໂອລົດໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ພາຍຫຼັງໝ່ອມເຈົ້າອາພັນນີໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາຂຶ້ນເປັນ "ພະເຈົ້າວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າອາພາພັນນີ"ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ ตั้งกรม ตั้งพระองค์เจ้าและเจ้าพระยา , เล่ม ๔๖, ตอน ๐ ก, ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๒, หน้า ๑๗๔

ພະອົງມີພະນາມເດີມວ່າ ໝ່ອມເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ສະຫວັດດິວັດ ຊາວວັງຮຽກຂານພະນາມພະອົງວ່າ ທ່ານຍິງນາ ເຊິ່ງພະວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າຈຸລະຈັກກະພົງ ຜູ້ຊົງນິພົນປື້ມເລື່ອງ ເກີດວັງປາຣຸດ ໄດ້ເລົ່າເຖິງທີ່ມາຂອງພະນາມນີ້ວ່າ

 ພະນາມ 
 ໝ່ອມເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ສະຫວັດດິວັດ  หม่อมเจ้ารำไพพรรณี สวัสดิวัตน์ (20 ທັນວາ ຄ.ສ. 1904 — 26 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1918)
 ໝ່ອມເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະຊາຍາ  หม่อมเจ้ารำไพพรรณี พระชายา (26 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1918 — 26 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1925)
 ໝ່ອມເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາ  หม่อมเจ้ารำไพพรรณี พระวรราชชายา (26 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1925 — 25 ກຸມພາ ຄ.​ສ. 1926)
 ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍຣົມລາຊິນີ  สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี (25 ກຸມພາ ຄ.​ສ. 1926 — 22 ພຶດສະພາ ຄ.​ສ. 1984)

 ອ້າງອີງ 

ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2447
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດໃນປີ ພ.ສ. 2527
ໝວດ:ສົມເດັດພະບໍລົມລາຊິນີໄທ
ໝວດ:ພະລາດຊະວົງໄທ
ໝວດ:ລາຊະສະກຸນສະຫວັດດິວັດ
ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ
ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກໂຮງຮຽນລາຊິນີ
ໝວດ:ລາຊະວົງຈັກກີ
ໝວດ:ລັດຊະການທີ 7
ໝວດ:ລາຊະສະກຸນຄັກຄະນາງ
ໝວດ:ສະມາຊິກຂະບວນການເສລີໄທ
ໝວດ:ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ມ.ຈ.ກ. (ຝ່າຍໃນ)
ໝວດ:ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ນ.ຣ.
ໝວດ:ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ປ.ຈ. (ຝ່າຍໃນ)
ໝວດ:ສະມາຊິກຫຼຽນລັດຕະນາພອນ ວ.ປ.ຣ.1
ໝວດ:ສະມາຊິກຫຼຽນລັດຕະນາພອນ ປ.ປ.ຣ.1
ໝວດ:ສະມາຊິກຫຼຽນລັດຕະນາພອນ ພ.ປ.ຣ.1
ໝວດ:ເສຍຊີວິດຈາກພາວະຫົວໃຈລົ້ມແຫຼວ
ໝວດ:ຊາວໄທ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດແລ້ວ
ໝວດ:ໝ່ອມເຈົ້າ