ລະບົບປະຕິບັດການ

thumb
ລະບົບປະຕິບັດງານ (ອັງກິດ: Operating system ຫຼື OS) ແມ່ນ ຊອຟແວພື້ນຖານ ຂອງ ຄອມພິວເຕີ, ແມ່ນ ໂຕກາງ ທີ່ຄົນ ແລະ ຊອຟແວອື່ນໆ ອື່ນໆ ​ສາມາດໃຊ້ ເພື່ອຄວບຄຸມບັນຊາ ຫຼື ຕິດຕໍ່ພົວພັນກັບ ຮາດແວ.

ລະບົບປະຕິບັດການຈະຄວບຄຸມຂະບວນການຕ່າງໆທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນເຄື່ອງ, ລວມທັງການຄິດໄລ່, ຄວາມຈໍາ, ຂໍ້ມູນ, ຄວາມປອດໄພ, ແລະການສື່ສານລະຫວ່າງຊອບແວແລະເຄື່ອງມື. ດັ່ງນັ້ນ, ມັນເປັນສ່ວນສໍາຄັນທີ່ສຸດຂອງລະບົບຄອມພິວເຕີໃນທຸກໆລະດັບ.

 ຄວາມສຳຄັນຂອງ OS 

 ລະບົບປະຕິບັດການມີໜ້າທີ່ສໍາຄັນດັ່ງນີ້: 

 ຈັດການເຄື່ອງມືຮັບສັງຍານ (Hardware Management)  ລະບົບປະຕິບັດການຈະຊ່ວຍໃນການຄວບຄຸມຂະບວນການໃນ CPU, RAM, ການເກັບຮັກສາຂໍ້ມູນ (storage), ການປ່ອນເຂົ້າ-ອອກ (input/output), ແລະອຸປະກອນສໍາຄັນອື່ນໆ. ມັນເຮັດໜ້າທີ່ເຫມືອນຜູ້ຈັດການທີ່ເອົາເຄື່ອງມືມາໃຊ້ໃນທາງທີ່ມີປະສິດທິພາບ.
 ການຄວບຄຸມໄຟລ໌ (File Management)  ລະບົບປະຕິບັດການຊ່ວຍໃນການຈັດການໄຟລ໌ ແລະໂຄງສ້າງໄດເຣັກໂຕຣີ, ທັງສ້າງ, ລຶບ, ຄົ້ນຫາ, ເກັບຮັກສາ, ແລະສື່ສານລະຫວ່າງໄຟລ໌. ມັນເຮັດໃຫ້ຄົນໃຊ້ສາມາດເຂົ້າເຖິງ ຂໍ້ມູນໄດ້ຢ່າງສະດວກ.
 ຈັດການຄວາມຈໍາ (Memory Management)  ລະບົບປະຕິບັດການຈະຄວບຄຸມຄວາມຈໍາທັງໃນ RAM ແລະ Virtual Memory, ປ້ອງກັນການທັບຊ້ອນຂໍ້ມູນລະຫວ່າງໂປຣແກຣມ.
 ສື່ສານລະຫວ່າງຊອບແວ (Software Communication)  ມັນໃຫ້ໂຄງສ້າງທີ່ຊ່ອຍໃຫ້ໂປຣແກຣມຫຼາຍໆໂປຣແກຣມສາມາດສື່ສານກັນໄດ້, ຊ່ອຍໃນການປະສານງານໃນຄອມພິວເຕີ.
 ຄວາມປອດໄພ (Security Management)  ລະບົບປະຕິບັດການປ້ອງກັນຂໍ້ມູນ ໂດຍກັນຜູ້ໃຊ້ທີ່ບໍ່ມີສິດຂອງລະບົບຈາກການເຂົ້າເຖິງ.

 ໜ້າທີ່ຂອງOS 
 ເອພີໄອ(API(Application Programming Interface))
 ຈັດການຂະບວນການ(Process management)
 ຈັດການຄວາມຈື່ຈໍາ(Memory management)
 ລະບົບແຟ້ມ(File system)
 ຈີຢູໄອ(GUI(Graphical user interfaces))

 OS ຫຼັກ 

 ປະເພດຂອງລະບົບປະຕິບັດການ 

 ລະບົບປະຕິບັດການສໍາລັບຄອມພິວເຕີ (Desktop OS)  ຕົວຢ່າງ: Windows, macOS, Linux
 ລະບົບປະຕິບັດການສໍາລັບໂທລະສັບມືຖື (Mobile OS)  ຕົວຢ່າງ: Android, iOS
 ລະບົບປະຕິບັດການສໍາລັບລູກຂ່າຍ (Server OS)  ຕົວຢ່າງ: Windows Server, Ubuntu Server, Red Hat Enterprise Linux
 ລະບົບປະຕິບັດການສໍາລັບອຸປະກອນລະດັບຂະຫນາດນ້ອຍ (Embedded OS)  ຕົວຢ່າງ: FreeRTOS, TinyOS, RTEMS

*
ໝວດ:ຄອມພິວເຕີ
ໝວດ:ຊອຟແວ