ເຄື່ອງໝາຍວັກ

ເຄື່ອງໝາຍວັກ (ຄຳເຄົ້າ: ເຄື່ອງໝາຍວັຄ) ຫຼື ເຄື່ອງໝາຍວັກຕອນ (ຄຳເຄົ້າ: ເຄື່ອງໝາຍວັຄຕອນ) ແມ່ນເຄື່ອງໝາຍຫຼືສັນຍະລັກທີ່ຂຽນຂຶ້ນເພື່ອໃຊ້ປະກອບການຂຽນອັກສອນໃນພາສາໜຶ່ງ ໆ ເພື່ອປະໂຫຍດໃນການແບ່ງວັກ ມັກຈະບໍ່ກ່ຽວກັບລະບົບສຽງໃດ ໆ ທັງສິ້ນ.

ໃນແຕ່ລະພາສາຈະມີເຄື່ອງໝາຍວັກຕ່າງກັນແລະມີກົດເກນການໃຊ້ຕ່າງກັນ ເຊິ່ງຜູ້ໃຊ້ພາສານັ້ນ ໆ ຈະຕ້ອງຮູ້ແລະໃຊ້ຕາມກົດທີ່ປະຕິບັດກັນມາ ເພື່ອໃຫ້ມີຄວາມເຂົ້າໃຈໃນພາສາໄປໃນທາງດຽວກັນ.

 ເຄື່ອງໝາຍວັກໃນພາສາລາວ 
ໃນເອກະສານບູຮານຂອງລາວມີເຄື່ອງໝາຍວັກຢູ່ຫຼາຍ ເຊິ່ງບາງຕົວກໍນິຍົມໃຊ້ຈົນມາເຖິງປັຈຈຸບັນ ຈຸດປະສົງໃນການໃຊ້ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ການອ່ານແຕ່ລະປະໂຫຍກ, ແຕ່ລະວັກ, ແຕ່ລະຕອນໃຫ້ສະດວກແລະຖືກຈັງຫວະ ເຄື່ອງໝາຍວັກທີ່ໃຊ້ໃນພາສາລາວແບ່ງເປັນ 2 ກຸ່ມຕາມການນໍາໃຊ້ ດັ່ງນີ້
 ເຄື່ອງໝາຍກໍາກັບສຽງ ໄດ້ແກ່
 ໄມ້ຍະມະການ (ຄໍາເຄົ້າ: ໄມ້ຍມກາຣ): ໃຊ້ຂຽນໄວ້ທ້າຍຄຳ ເພື່ອໃຫ້ອ່ານສຽງຊໍ້າ 2 ເທື່ອ (ຊື່ອື່ນ: ຍະມະການ (ຄໍາເຄົ້າ: ຍມກາຣ) ຫຼື ຊໍ້າຄວາມ ຫຼື ໝາຍຊໍ້າ)
 ໄມ້ວັນຊະການ (ຄໍາເຄົ້າ: ໄມ້ວັນຊກາຣ): ໃຊ້ຂຽນໄວ້ເທິງພະຍັນຊະນະ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ອອກສຽງພະຍັນຊະນະນັ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ ຕົວກາລັນ (ຄໍາເຄົ້າ: ຕົວກາຣັນຕ໌)
 ໄມ້ຍາມະການ (ຄໍາເຄົ້າ: ໄມ້ຍາມກາຣ): ໃຊ້ຂຽນໄວ້ເທິງພະຍັນຊະນະທີ່ຄວບກັນ
 ພິນທຸ: ໃຊ້ຂຽນໄວ້ກ້ອງພະຍັນຊະນະ ເພື່ອແທນໄມ້ກັນ (-ັ) ແລະບອກວ່າພະຍັນຊະນະນັ້ນເປັນຕົວສະກົດ
 ເຄື່ອງໝາຍກໍາກັບວັກຕອນ ໄດ້ແກ່ 
 ເປຍຍານນ້ອຍ (ຄໍາເຄົ້າ: ເປຍຍາລນ້ອຍ): ໃຊ້ຫຍໍ້ຄໍາ
 ເປຍຍານໃຫຍ່ (ຄໍາເຄົ້າ: ເປຍຍາລໃຫຍ່): ໃຊ້ລະຄໍາຫຼືຂໍ້ຄວາມ (ຊື່ອື່ນ: ເກາະລະ ຫຼື ແລະອື່ນ ໆ)
 ຕາໄກ່: ໃຊ້ຂຶ້ນຕົ້ນທັງຕົ້ນບົດຮ້ອຍກອງແລະຕົ້ນເລື່ອງຮ້ອຍແກ້ວ 
 ໂຄມູດ (ຄໍາເຄົ້າ: ໂຄມູຕ): ໃຊ້ຂຽນລົງທ້າຍທັງທ້າຍບົດຮ້ອຍກອງແລະທ້າຍເລື່ອງຮ້ອຍແກ້ວ

 ເຄື່ອງໝາຍວັກໃນພາສາລາວທີ່ໄດ້ຮັບມາຈາກພາສາຕ່າງປະເທດ 
 ເຄື່ອງໝາຍ ຊື່ພາສາລາວ ຊື່ພາສາອັງກິດ ວິທີໃຊ້ . ມະຫັບພາກ (ມຫັພພາຄ) ຫຼື ເມັດ ຫຼື ຈໍ້າ full stop ຫຼື period ໃຊ້ໝາຍບ່ອນຈົບປະໂຫຍກຫຼືຈົບວັກ. , ຈຸລະພາກ (ຈຸລພາຄ) ຫຼື ຈຸດ comma ໃຊ້ຂຽນຂັ້ນເພື່ອແຍກຄຳ ຂໍ້ຄວາມ ວະລີ ຫຼືອະນຸປະໂຫຍກອອກຈາກກັນ. ; ອັດທະພາກ (ອັທທພາຄ) ຫຼື້ ຈຸດເມັດ ຫຼື ຈ້ຳຈຸດ semicolon ໃຊ້ຂຽນຂັ້ນເພື່ອແຍກປະໂຫຍກທີ່ສົມບູນອອກຈາກກັນຫຼືແຍກປະໂຫຍກທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍຈຸດຢູ່ແລ້ວ : ທະວິພິນ (ທວິພິນທຸ໌) ຫຼື ສອງເມັດ ຫຼື ສອງຈ້ຳ colon ໃຊ້ໝາຍບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າຈະມີແນວອ່ານຕໍ່ໄປອີກ. - ຂີດຕໍ່ ຫຼື ຂີດຂັ້ນ hyphen ໃຊ້ຂີດຂັ້ນຄຳໃດຄຳໜຶ່ງໃນປະໂຫຍກ ຫຼື ຂີດຕໍ່ສອງຄຳໃສ່ກັນ. – ຂີດຕໍ່ ຫຼື ຂີດຂັ້ນ dash ໃຊ້ຂີດຂັ້ນຄຳໃດຄຳໜຶ່ງໃນປະໂຫຍກ ຫຼື ຂີດຕໍ່ສອງຄຳໃສ່ກັນ ຫຼື ອາດໃຊ້ຂີດຫົວແຖວກໍໄດ້. _ ຂີດກ້ອງ underline ໃຊ້ໝາຍຄວາມເວົ້າທີ່ຕ້ອງການເນັ້ນ. ...... ອາຍັດປະກາດ (ອາຍັຕິປກາສ) ຫຼື ຈໍ້າ ໆ ຫຼື ເມັດລະ ຫຼື ເສັ້ນໄຂ່ປາ (ສາມຈໍ້າ) ellipsis ຫຼື dotted line ໃຊ້ໝາຍໃຫ້ຮູ້ວ່າມີອັນຂຽນລົງບ່ອນນີ້ແຕ່ບໍ່ຂຽນ (ຖ້າໃຊ້ໃນກໍລະນີນີ້ ໃຫ້ຂຽນພຽງສາມຈ້ຳກໍພໍ). ? ປັດສະເຈລີ (ປຣັສເຈຣີຍ໌) ຫຼື ໝາຍຖາມ question mark ໃຊ້ໝາຍໃຫ້ຮູ້ວ່າຄວາມເວົ້າທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍນີ້ແມ່ນຄຳຖາມ. ! ອັດສະເຈລີ (ອັສເຈຣີຍ໌) ຫຼື ໝາຍອັດສະຈັນ (ໝາຍອັສຈັຣຍ໌) ຫຼື ອັດສະຈັນ (ອັສຈັຣຍ໌) ຫຼື ໝາຍທ້ວງ exclamation mark ໃຊ້ໝາຍໃຫ້ຮູ້ວ່າຄວາມເວົ້ານັ້ນແມ່ນຄໍາອຸທານ “ ”  ອັນປະກາດ (ອັນປກາສ) ຫຼື ເລັບຊ້ອນ ຫຼື ໄຂແລະອັດເລັບຊ້ອນ ຫຼື ວົງຢືມ double quotation marks ໃຊ້ໝາຍໃຫ້ຮູ້ວ່າຄວາມເວົ້າທີ່ຢູ່ໃນລະຫວ່າງເຄື່ອງໝາຍນີ້ເອົາມາຈາກບ່ອນອື່ນຫຼືໃຊ້ເນັ້ນຄວາມໃຫຜູ້ອ່ານສັງເກດ. ‘ ’ ວົງຢືມດ່ຽວ single quotation marks ໃຊ້ໝາຍຄໍາຫຼືຂໍ້ຄວາມທີ່ຢູ່ໃນວົງຢືມຢູ່ແລ້ວ. ( ) ວົງເລັບ parentheses ໃຊ້ໝາຍຄວາມເວົ້າຊີ້ແຈງເພີ່ມ ໂດຍໃສ່ຄວາມເວົ້າໄວ້ຢູ່ລະຫວ່າງວົງເລັບ. [ ] ວົງຂໍ square brackets ໃຊ້ໝາຍຄວາມເວົ້າຊີ້ແຈງເພີ່ມ ໃນກໍລະນີທີ່ມີວົງເລັບຢູ່ແລ້ວ. { } ວົງປີກກາ curly brackets ໃຊ້ໝາຍຄໍາທີ່ຢູ່ຕ່າງແຖວເຂົ້າກັນ ເພື່ອໃຫ້ຮູ້ວ່າເປັນກຸ່ມດຽວກັນ. <…> ວົງຕັດ  ໃຊ້ໝາຍໃຫ້ຮູ້ວ່າຂໍ້ຄວາມທີ່ຢູ່ບ່ອນນີ້ຖືກຕັດອອກ. ” ເກາະລະ ຫຼື ໝາຍລື້ມ ຫຼື ລະ ຫຼື ໝາຍລຶ້ມຄືນ ditto mark ໃຊ້ຂີດໝາຍລົງກ້ອງຄວາມເວົ້າທີ່ຕ້ອງການຂຽນລື້ມຄືນແຕ່ບໍ່ຢາກຂຽນຄວາມເກົ່າ. / ໝາຍທັບ slash ໃຊ້ຂີດຂັ້ນລະຫວ່າງຄໍາຫຼືຕົວເລກ.

ອ້າງອີງ
 ສິລາ ວີຣະວົງສ໌, ມະຫາ. (1935). ໄວຍາກຣນ໌ລາວ (໑) ອັກຂຣະວິທີ. ໂຮງພິມພ໌ເອກສ໌ແຕຼມໂອຣຽງ.
 ພູມີ ວົງວິຈິດ. (1967). ໄວຍາກອນລາວ. ພິມເທື່ອທີ 1. ພະແນກສຶກສາສູນກາງ.
 ຄນະກັມມະການວັນນະຄະດີ. (1968). ໄວຍາກອນລາວ ພາກ ໑ ອັກຂຣະວິທີ. ພິມເທື່ອທີ 6. ວຽງຈັນທນ໌:ຄນະກັມມະການວັນນະຄະດີ.
 ສິລາ ວີຣະວົງສ໌, ມະຫາ. (1962). ຫລັກພາສາລາວ. ພິມເທື່ອທີ 1.
 ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດການສຶກສາ (ສສກ). (2021). ໄວຍາກອນລາວປັດຈຸບັນ ພາກອັກຂະຫຼະວິທີ. ວຽງຈັນ:ໂຮງພິມລາວຢູນິພຣິນ ຈຳກັດ
ໝວດ:ເຄື່ອງໝາຍວັກ
ໝວດ:ອັກສອນລາວ
ໝວດ:ພາສາລາວ