ແຂວງວຽງຈັນ

ແຂວງວຽງຈັນ (ຄຳເຄົ້າ: ແຂວງວຽງຈັນທນ໌ສົມຈິຕ ພັນລັກ. (2012) ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.) ເປັນແຂວງໜຶ່ງຂອງລາວ ທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງປະເທດ ໃນປີ 2015 ແຂວງມີປະຊາກອນທັງໝົດ 419,090 ຄົນ ແຂວງວຽງຈັນ ມີເນື້ອທີ່ 15,927 ຕາລາງກິໂລແມັດ (6,149 ຕາແມັດ) ປະກອບດ້ວຍ 11 ເມືອງ ເມືອງ​ຕົ້ນ​ຕໍ​ແມ່ນ​ເມືອງ​ວັງ​ວຽງ​ແລະ​ເມືອງ​ໂພນ​ໂຮງ

ໃນກາງສະຕະວັດທີ 16 ວຽງຈັນພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງກະສັດເຊດຖາທິລາດ ໄດ້ກາຍເປັນຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ ມັນໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທີ່ສໍາຄັນຂອງຄໍາສອນຂອງພຸດທະສາສະ ໜາ ແລະວັດຫຼາຍແຫ່ງກໍ່ຖືກສ້າງຂື້ນ ໃນປີ 1989 ໄດ້ແບ່ງແຂວງອອກເປັນ 2 ເຄິ່ງຄື: ແຂວງວຽງຈັນ ປະກອບດ້ວຍ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນເອງ ແລະ ແຂວງທີ່ຍັງເຫຼືອ

 ປະຫວັດແຂວງວຽງຈັນ 

ແຂວງວຽງ​ຈັນ ເປັນ​ແຂວງ​ຫນຶ່ງ​ເຊິ່ງຕັ້ງ​ຢູ່​ທາງ​ຮອບ​ນອກ​ທາງ​ທິດ ເຫນືອ​ຂອງ​ນະ­ຄອນ­ຫລວງ​ວຽງຈັນ ປະ­ກອບ​ມີ 13 ເມືອງ 504 ບ້ານ 73.165 ຄອບ­ຄົວ ແລະ ພົນ­ລະ­ເມືອງ​ປະ­ມານ 5 ແສນ​ຄົນ ມີ​ຊື່​ສຽງ​ດ້ານ​ການທ່ອງ­ທ່ຽວ ບໍ່ວ່າ​ຈະ​ເປັນ​ການ­ທ່ອງ­ທ່ຽວ​ທຳມະ​ຊາດປະ­ຫວັດ­ສາດ ແລະ ວັດທະ­ນະ​ທຳ​ ແຕ່​ລະ​ເມືອງ​ລ້ວນແຕ່ມີ​ທ່າແຮງ​ໃນ​ດ້ານ​ການ­ທ່ອງ­ທ່ຽວ

ພະຣາຊອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ອ້າງວ່າ ເຈົ້າຊາຍລັດຕະນະລາດ ສ້າງຕັ້ງເມືອງຂຶ້ນ ເມື່ອພຣະອົງໄດ້ປະຖິ້ມ ອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ຂອງເມືອງມຸນອິນທາປະທາມະຫານະຄອນ ເພາະຖືກປະຕິເສດການຂຶ້ນຄອງບັນລັງແທນນ້ອງຊາຍຂອງລາວ ທາຕຸລາດໄດ້ສ້າງຕັ້ງເມືອງໜຶ່ງຊື່ວ່າ: ມະຫາທານີສີພັນປາຢູ່ຝັ່ງຕາເວັນຕົກຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ; ເມືອງນີ້ຖືກກ່າວວ່າໄດ້ກາຍເປັນອຸດອນທານີຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ ມື້ໜຶ່ງ ນາກເຈັດຫົວໄດ້ບອກໃຫ້ທາຕຸທາລາດໃຫ້ຕັ້ງເມືອງໃໝ່ຢູ່ຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ ກົງກັນຂ້າມກັບມະຫາທານີສີພັນປາວ ເຈົ້າຊາຍເອີ້ນເມືອງນີ້ວ່າ: ຈັນທະບູລີ ສີສັດຕະນາຮູດ ເຊິ່ງກ່າວມາວ່າ ນະຄອນວຽງຈັນສະໄໝກ່ອນ

ໃນປີ ຄສ 1354, ເມື່ອ ຟ້າງຸ່ມ ສ້າງຕັ້ງ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ວຽງຈັນ ໄດ້ກາຍເປັນເມືອງ ບໍລິຫານທີ່ສຳຄັນ ເຖິງແມ່ນວ່າ ບໍ່ໄດ້ສ້າງ ເປັນນະຄອນຫຼວງ ກະສັດເຊດຖາທິລາດ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງເມືອງດັ່ງກ່າວເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລ້ານຊ້າງໃນປີ 1563 ເພື່ອຫຼີກລ້ຽງການບຸກລຸກຂອງມຽນມາ ເປັນເວລາຫຼາຍສັດຕະວັດຕໍ່ໆໄປ ຕຳແໜ່ງຂອງວຽງຈັນບໍ່ໝັ້ນຄົງ: ບາງຄັ້ງມັນເຂັ້ມແຂງ ແລະເປັນສູນກາງຂອງພາກພື້ນ ແຕ່ຫຼາຍຄັ້ງມັນຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ການຄວບຄຸມຂອງຫວຽດນາມ ມຽນມາ ຫຼືສະຫຍາມ

ເມື່ອລ້ານຊ້າງລົ້ມລົງໃນປີ ຄສ 1707 ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຕົກເປັນເອກະລາດ ໃນປີ ຄສ 1779 ມັນໄດ້ຖືກເອົາຊະນະໂດຍນາຍພົນສະຫຍາມພຣາຍຈັກກຣີ ແລະໄດ້ເປັນເຈົ້າຂອງສະຫຍາມ ເມື່ອເຈົ້າອານຸວົງພະຍາຍາມສ້າງຕັ້ງອານາຈັກເອກະລາດ ແລະນໍາພາການກະບົດທີ່ບໍ່ປະສົບຜົນສໍາເລັດ ກອງທັບສະຫຍາມໄດ້ຖືກທໍາລາຍໃນປີ ຄສ 1827 ນະຄອນໄດ້ຖືກເຜົາໄຫມ້ແລະຖືກລັກລອບຂອງວັດຖຸບູຮານຂອງລາວເກືອບທັງຫມົດ ລວມທັງຮູບປັ້ນພະພຸດທະຮູບແລະປະຊາຊົນ ສະຫຍາມໄດ້ຂັບໄລ່ ອານຸວົງ ແລະ ທຳລາຍເມືອງ ເຫຼືອແຕ່ວັດສີສະເກດ ທີ່ມີຮູບຮ່າງດີ ເຮັດໃຫ້ຄົນທັງປວງປ່ຽນໄປ ວຽງຈັນຕົກຢູ່ໃນສະພາບຊຸດໂຊມ ຂາດປະຊາຊົນ ແລະຫາຍໄປໃນປ່າ ເມື່ອຝຣັ່ງເຂົ້າມາໃນປີ 1867 ໃນທີ່ສຸດມັນໄດ້ຕົກຢູ່ໃນການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງໃນປີ 1893 ໄດ້ກາຍເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງຜູ້ປົກຄອງຝຣັ່ງຂອງລາວໃນປີ ຄສ 1899 ຝຣັ່ງໄດ້ກໍ່ສ້າງເມືອງໃຫມ່ແລະກໍ່ສ້າງໃຫມ່ ຫຼື ສ້ອມແປງວັດວາອາຮາມເຊັ່ນ: ພະທາດຫຼວງ ຮອກພະແກ້ວ ແລະ ໄດ້ປະຖິ້ມອາຄານອານານິຄົມຫຼາຍຫຼັງ ໂດຍລັດຖະດຳລັດທີ່ໄດ້ລົງນາມໃນປີ ຄສ 900 ໂດຍເຈົ້າຄອງນະຄອນຫຼວງ Paul Doumer ແຂວງດັ່ງກ່າວໄດ້ແບ່ງອອກເປັນ 4 ເມືອງຄື: ເມືອງບໍລິຄັນ ເມືອງປະຊຸມ ເມືອງທຸລະຄົມ ແລະເມືອງວຽງຈັນ ກ່ອນໜ້ານັ້ນ ສອງປີ ຜູ້ຊາຍຈາກ 4 ເມືອງນີ້ ໄດ້ຮັບຜິດຊອບສ້າງເຮືອນໃຫ້ຜູ້ບໍລິຫານຄົນທຳອິດຂອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຄື Pierre Morin

ໃນລະຫວ່າງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ ວຽງຈັນໄດ້ລົ້ມລົງດ້ວຍການຕໍ່ຕ້ານເລັກນ້ອຍ ແລະຖືກຍຶດຄອງໂດຍກໍາລັງຂອງຍີ່ປຸ່ນ ພາຍໃຕ້ການບັນຊາຂອງ ຊາໂກະ ມາຊາໂນຣິ ວັນທີ 9 ມີນາ 1945 ກອງທະຫານລາດຊະວົງຝຣັ່ງໄດ້ມາຮອດ ແລະ "ປົດປ່ອຍ" ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນໃນວັນທີ 24 ເມສາ 1945

ເມື່ອສົງຄາມກາງເມືອງລາວລະເບີດຂຶ້ນລະຫວ່າງລັດຖະບານລາວແລະປະທາລາວວຽງຈັນບໍ່ໝັ້ນຄົງໃນເດືອນສິງຫາປີ 1960 ກົງເລີໄດ້ຍຶດເອົານະຄອນຫຼວງ ແລະຮຽກຮ້ອງໃຫ້ສຸວັນນາພູມາເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີໃນກາງເດືອນທັນວາ ນາຍພົນພູມີໄດ້ຍຶດເອົານະຄອນຫຼວງໄດ້ໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານພູມາ ແລະ ໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງ ທ່ານ ບຸນອູ້ມ ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ໃນກາງປີ 1975 ກອງທັບລາວ ໄດ້ເຄື່ອນຍ້າຍເຂົ້າເມືອງ ແລະ ບຸກຄະລາກອນ ສະຫະລັດ ໄດ້ເລີ່ມອົບພະຍົບ ອອກຈາກນະຄອນຫຼວງ ໃນວັນທີ 23 ສິງຫາ 1975 ແມ່ຍິງລາວ 50 ຄົນ ທີ່ເປັນສັນຍາລັກ "ປົດປ່ອຍ" ເມືອງ ປາກເຕັນ ໃນວັນທີ 2 ທັນວາ ປີ 1975 ຂອງພັກກອມມູນິດ ປະເທດລາວໄດ້ຍຶດເອົານະຄອນວຽງຈັນແລະເອົາຊະນະຊະອານາຈັກຂອງປະເທດລາວທີ່ສິ້ນສຸດສົງຄາມກາງເມືອງຂອງລາວແຕ່ການກະບົດທີ່ຍັງຄົງຢູ່ໃນປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຢູ່ໃນປ່າຂອງປະເທດລາວໄດ້ຕໍ່ສູ້ກັບຊາວມົ້ງແລະພວກລາດຊະວົງໃນການຂັບໄລ່

ໃນ​ຊຸມ​ປີ 1950 ແລະ 1960 ໃນ​ໄລ​ຍະ​ສົງ​ຄາມ​ຝຣັ່ງ - ອິນ​ໂດ​ຈີນ​ແລະ​ສົງ​ຄາມ​ຫວຽດ​ນາມ​ຫຼາຍ​ພັນ​ຄົນ​ອົບ​ພະ​ຍົບ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ມາ​ໃນ​ແຂວງ​ ມາຮອດປີ 1963 ປະມານ 128,000 ຄົນ ໂດຍສະເພາະຊາວມົ້ງຈາກແຂວງຊຽງຂວາງ ປະມານ 150,000 ຄົນ ມາຮອດຕົ້ນຊຸມປີ 1970 ມີຊາວອົບພະຍົບຫຼາຍຄົນເຂົ້າມາຕິດຝິ່ນ ໃນປີ 1989 ທາງການໄດ້ແຍກອອກເປັນສອງສ່ວນຄື: ແຂວງວຽງຈັນ ເຊິ່ງປະກອບມີ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຂດທີ່ຍັງເຫຼືອ ແຂວງວຽງຈັນ

​ແຂວງ​ໄຊ​ສົມບູນ​ປະສົບ​ກັບ​ຄວາມ​ຮຸນ​ແຮງ​ລະຫວ່າງ​ກຳລັງ​ລັດຖະບານ​ແລະ​ພວກ​ກະບົດ​ພາຍໃນປະເທດ

 ບັນດາເມືອງ 
 ເຟືອງ (10-06)
 ຫີນເຫີບ (10-09) 
 ກາສີ (10-04) 
 ແກ້ວອຸດົມ (10-03) 
 ແມດ (10-08) 
 ໂພນໂຮງ (10-01) 
 ທຸລະຄົມ (10-02) 
 ວັງວຽງ (10-05) 
 ວຽງຄຳ (10-10) 
 ຊະນະຄາມ (10-07)
 ໝື່ນ (10-11)

 ປະຊາກອນ 

 ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວ 
 ວັງວຽງ
 ຖໍ້າຈັງ
 ເຂື່ອນນ້ຳງື່ມ
 ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູເຂົາຄວາຍ
 ພະບາດແອວຂັນ
 ປ່າຫ້ວຍຍາງ
 ນ້ຳລີກ
 ນ້ຳ­ຕົກ­ຕາດ​ຊະ­ເນາະ​
 ປີນຜາ ວັງວຽງ

 ຫນອງນົກທະເລສາບ
 ວັດຕ່າງໆ
 ຖ້ຳຜາເຜືອກ
 ຖ້ຳພູຄຳ
 ຖ້ຳຊ້າງ
 ຖ້ຳຫອຍ
 ຖ້ຳຜາເຈົ້າ
 ບ້ານບັງກາໂລ
 ບ້ານລາວເທິງ
 ພູພະເຈົ້າ
 ບ້ານຜາຕັ້ງ
 ຂີ່ກົງ
 ແດນສະຫວັນນ້ຳງື່ມຣີສອດ
 ເຂື່ອນນ້ຳງື່ມ 2
 ເຂື່ອນນ້ຳງື່ມ 3ວັດທ່າພະບາດດານເພີຍ

 ເວັບໄຊອື່ນ 

Category:ແຂວງ
Category:ພູມສາດ
Category:ປະເທດລາວ