Pàlade (corp celest)

Pàlade  (nòm de catàlogo: 2 Palas) l'è giü dei asteròidi piö grancc del Sistema Solar. La sò òrbita l'è sitüàda endela part centràl de la fàsa principàla, e la g'ha la caraterìstica de éser en pó piö ecèntrica e 'nclinàda de chèl che se spetarès de 'n ogèt de le sò dimensiù.

L'è stat el prim asteroide scuprìt dòpo de Cerere, che alùra l'ìa cunsideràt amò 'n asteròide pò a lü e che 'nvéce adès l'è clasificàt come pianeta nano. L'è stat troàt del Heinrich Wilhelm Olbers ai 28 de mars del 1802, endel córs de le oservasiù che l'Olbers l'ìa dré a fà per troà e determinà l'òrbita de Cerere, sö la bàze de le oservasiù e de le previziù del matemàtich Carl Friedrich Gauss. 

Pàlade el g'ha 'n diàmetro médi de 545 km e 'na màsa de 2,2×1020 kg. L'è 'l segón ogèt per dimensiù de la fàsa principàla, ma l'è 'l tèrs per màsa, perchè  Vesta la g'ha 'n vülüm mìa tat diferènt ma 'l g'ha 'na densità 'n bèl tòch piö grànda. En confrónt, la màsa de Pàlade l'è presapóch el 0,3 % de la màsa de la Lüna. Dàto che Cèrere, che l'è l'ogèt piö grant de la fàsa fàsa principàla, l'è stàt riclasificàt come pianeta nano, Pàlade l'è al momènt l'asteroide piö grant che se conós.

Del pónt de vìsta orbitàl, el g'ha 'n quach paràmetri piötòst insòlicc per véser en còrp de le sò dimensiù e màsa. La sò òrbita l'è 'n bèl pó 'nclinàda (quàze 35° del pià de l'eclìtica) e bèla ecèntrica (0,2313). L'inclinasiù del sò às de rotasiù l'è elevàda, entùren ai 60°, con valütasiù 'ntra i 56° e i 81°. Per chèsta rizù, ògna istàt e ògna envéren de Pàlade gh'è de le zòne bèle grànde de la superfìce che rèsta sèmper al scür o sèmper ilüminàde del Sul, per dei perìocc lónch come 'n an de la Tèra.

Riferimèncc

Categoria:Asteroid de la Fassa Principala