Brandebùrgo

El Brandebùrgo (en todèsch: Brandenburg; en bas todèsch: Bramborg/Brannenborg; en bas soràbo: Bramborska) l'è giü dei sédes stacc (en todèsch: Länder) de la Repüblica Federàl de Germania. El stat l'òcupa n'àrea de presapóch 29.500 km² e 'l g'ha 'na popolasiù de 2.508.400 abitàncc (màgio del 2010). L'è colocàt endèla pàrt piö orientàl de la Germània. La capital del Brandebùrgo l'è la cità de Potsdam.

El stat el cunfìna al nòrt col Meclembùrgo-Pomerania Anteriùra, a est co la Polonia, a sud co la Sasònia, a òvest co la Sasònia-Anhalt. El Land de Berlino l'è töt circondàt del teretóre del Land del Brandebùrgo.

El fiöm Oder el sègna 'l cunfì orientàl del stat e de la Germània co la Polònia, e 'l fiöm Elba el costetöés 'na part del cunfì ucidentàl. I fiöm principài che streèrsa 'l teretóre del Brandebùrgo i è la Sprea (en todèsch: Spree) e l'Havel. A sudèst gh'è la zòna ömeda ciamàda Spreewald.

Endèla regiù de Cottbus, endèl sudèst del Brandebùrgo se pàrla apò la lèngua soràba, 'n particolàr el Bas Soràbo, 'na lèngua slàva ucidentàla 'mparentàda col Polàco.
Dòpo la fì de la Segónda Guèra Mondiàl e 'nfìna al 1990, an de la riünificasiù de la Germania, El Brandebùrgo  la g'ha fat part de la Repüblica Democràtica Todèsca (la DDR).

 Stória 
A la fì del medioévo e al prensépe de l'Era Moderna el Brandebùrgo l'è stat giü dei sèt eleturàcc (Kurfürst) del Sacro Romàno Imper Germánich, e 'nsèma a la Prùsia i g'ha furmàt la bàze sö la quàla s'è nit a formàs l'Impér Germànich, el prim stat ünificàt todèsch. Berlino, che piö tàrde la sarà la capitàl de la Germània, la fàa part del teretóre del Brandebùrgo. Del 1618 Brandebùrgo e Prùsia, e piö tàrde Brandebùrgo-Prùsia, i è stacc duminàcc dei dùchi de Hohenzollern, che piö tàrde i deentarà rè de Prùsia.

Dòpo la Segónda Guèra Mondiàl, la regiù del Neumark, la part orientàl del Brandebùrgo l'è stàda cidìda a la Polonia, segónt el tratàt che 'l definìa 'l cunfì sö la lìnea Oder-Neisse, e 'l rèst de la pruvìncia l'è stàt custitüìt en Stat endèl 1947 quan che la Prùsia l'è stàda disulvìda.

El stat del Brandebùrgo l'è pò stat disulvìt apò a lü 'ndèl 1952 quan che la zòna l'ìa aministràda de la Repüblica Democràtica Todèsca.

El stat del Brandebùrgo del dé d'encö l'è stat ricustitüìt dòpo la riünificasiù de le dò Germànie  'ndèl 1990.

 Riferimèncc