San Gal (SG)

San Gal (en todèsch: ; en fransés: Saint-Gall; en italià: San Gallo; en romàncio: Son Gagl) l'è 'na cità svìsera del distret eletural (Wahlkreis) omònim. L'è la capitàl del Canton San Gal.

La cità la s'è furmàda 'ntùren a l'érem de San Gal, fondàt endèl sècol VII. Al dé d'encö l'è 'n aglomeràt ürbà de che 'l comprènt presapóch 160,000 abitàncc e 'l reprezènta 'l cèntro principàl de la Svìsera orientàla.

La süperfiss del teritori del cumün de San Gal l'è de 39.41 km² e in del  al gh'eva una popolazion de  abitant.

miniatura|manzína|200px|El complès de l'abasìa de San Gal vést de l'alt.La cità la se tróa 'na altèsa de 75 meter sura 'l leèl del mar e la cunfìna coi cümü de Eggersriet, Gaiserwald, Gossau, Herisau (AR), Mörschwil, Speicher (AR), Stein (AR), Teufen (AR), Untereggen, Wittenbach. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.

L'atrasiù pricipàl de la cità l'è l'abasìa (Abasìa de San Gal) che l'è 'nserìda 'ndèl patremóne mondiàl de l'UNESCO. En particolàr, de prìma 'mportànsa l'è la bibliotéca che la conté lìber che risàl enfìna al sècol IX.

 Popolasiù stòrica 
L'andament stòrich de la popolasiù l'è 'ndicàt endèla tabèla ché sóta:
 an popolasiù Svìser % lèngua todèsca % lèngua italiàna % lèngua romància % Protestàncc % Catòlich 1411  ca. 2,300–2,900      entùren al 1500  ca. 3,000–4,000      1680  ca. 6,000      1766  ca. 8,350      1809  8,118      1837  9,430      1850  17,858  16,529      50.4%  49.3% 1870b  26,398  23,805      49.8%  49.9% 1888  43,296  34,168 97.5%  1.4%  0.5%  49.0%  49.7% 1900  53,796  40,342 94.9%  3.6%  0.7%  46.8%  52.1% 1910  75,482  50,582 88.7%  9.5%  0.8%  43.5%  54.2% 1930  63,947  52,679 95.9%  2.5%  0.8%  48.5%  49.0% 1950  68,011  61,009 95.4%  2.6%  1.0%  49.3%  47.8% 1970  80,852  66,270 86.3%  8.6%  0.8%  42.1%  55.1% 1990  75,237  58,300 82.4%  5.6%  1.1%  35.1%  50.8% 2000  72,626  53,132 83.0%  3.7%  0.8%  28.9%  44.0%

 Dati meteorològich 
La cità de San Gal la g'ha 'na média de 144 dé de àiva o néf a l'an per 'na média de 1248 mm de precipitasiù.
El més piö piöùs l'è chèl de óst (condèna média de 155 mm), però 'l més con piö tacc dé piöùs l'è chèl de màgio, condèna média de 14.3 dé piöùs ma apéna 134 mm de média de precipitasiù.

El més piö sèch l'è febrér con 64 mm de média de precipitasiù distribüìcc sö 13.5 dé., the weather station elevation is 775 meters above sea level.

 Riferimèncc