Iridaceae

Le Iridaceae i è 'na famìa botànica de l'ùrden de le Liliales segónt la clasificasiù del Cronquist, o de le Asparagales segónt la clasificasiù filogenética. La töl dét presapóch 1800 spéci e 92 zèner, uriginàre per lo piö de le regiù tropicài, del Sud Africa e de l'America centro-meridionàla, ma che le crès de spès apò a ndèle regiù temperàde. 'N Itàlia, al stat spontàneo, se pöl troàn enfìna a 'na sinquantìna de spéci de 5 zèner diferèncc.

Descrisiù
I è piànte erbàcee perèni che g'ha dei rizòmi o bulbi o bulbo-tùberi, condèi gamp sèmpe o ramificàcc, le fòie i è lineàr o a pónta, enguainànte, co l'òrlo 'ntréch, parallelinèrvie, fiùr vistùs, enciurciàcc sö quan che i è zùegn endèna spata, con dò o piö bràtee, col peregóne a 6 tépali saldàcc ensèma endèla part inferiur o che fùrma 'n tübo piö o méno lónch e larch endèla part terminàla, ovàre costitüìt de trè lòze con divèrsi òvuli, àle ólte i è sùi (per ezèmpe i Crocus) o piö de spès reünìcc en enfiurescènse terminàle, a fùrma de spìga, gràta, o sìme, fröcc a càpsula có somésa nömerùza de sòlit de fùrma bislónga.

 Galerìa: la diversità de tìpi de fiùr endèle Iridaceae 

Tasonomìa
Sotafamìe e tribù
 sotafamìaa Crocoideae
 sotafamìaa Iridoideae
 tribù Irideae
 tribù Mariceae
 tribù Sisyrinchieae
 tribù Tigridieae
 sotafamìaa Isophysidoideae
 sotafamìaa Ixioideae
 tribù Ixieae
 tribù Pillansieae
 tribù Watsonieae
 sotafamìaa Nivenioideae

Zèner
Ainea
Alophia
Anapalina
Anomatheca 
Antholyza  
Aristea
Babiana
Barnardiella 
Belamcanda
Bobartia
Calydorea
Cardenanthus
Chasmanthe,
Cipura
Cobana
Crocosmia
Crocus
Cypella
Devia
Dierama,
Dietes,
Diplarrhena
Duthiastrum
Eleutherine
Ennealophus
Eurynotia
Eustylis
Ferraria
Fosteria
Freesia
Galaxia
Geissorhiza
Gelasine
Geosiris
Gladiolus
Gynandriris
Herbertia
Hermodactylus
Hesperantha
Hesperoxiphion
Hexaglottis
Homeria
Homoglossum
Hypoxis
Iris
Isophysis
Ixia
Kelissa
Klattia
Lapeirousia
Larentia
Lethia
Libertia
Mastigostyla
Melasphaerula
Micranthus
Moraea
Nemastylis
Neomarica 
Nivenia
Olsynium
Onira
Orthrosanthus
Pardanthopsis
Patersonia
Pillansia
Pseudotrimezia
Radinosiphon
Rheome
Roggeveldia
Romulea
Salpingostylis
Savannosiphon
Schizostylis
Sessilanthera
Sessilistigma
Sisyrinchium
Solenomelus
Sparaxis
Sphenostigma
Sympa
Syringodea
Tapeina
Thereianthus
Tigridia 
Trimezia
Tritonia
Tritoniopsis
Tucma
Watsonia
Witsenia
Zygotritonia

 Colegamèncc estèrni 
 Bulbsociety

Categoria:Iridaceae
Categoria:Familie botaneghe