Element sintetich

I element sintétich a hinn element minga stàbil, cunt una mèza vída inscí cürta (da i fraziun piscítt del segund a un quaj miliun de ann), relativament a la vída de la Tèra, ch'al sa pö dí ca tüt i àtum ca gh'eren quand la s'è furmàda s'hinn desfaa cumpletament. Dunca, sa cugnüssenn dumà perchè sa fúrmenn in di reatur nüclear upür in di aceleradur de partisèj.
Ul prim element sintétich a l'è staa ul tecnézi, ca l'è andaa a impiení un bögg in de la taula periòdica: la descuvèrta de la sò mèza vída (4,2 miliun de ann) la metüü in ciar ca ga na pudéva vèss pü in natüra, vist ca tüt quèll c'al g'era al mument de la furmaziun del pianéta a l'è naa desfaa.

I element sintétich a hinn (indicaa anca ul nümer atòmich):
Tecnézzi, 43
Prumézzi, 61
Element trans-ürànich:
Netüni, 93
Plütòni, 94
Ameríci, 95
Cüri, 96
Berchéli, 97
Califòrni, 98
Einsteini, 99
Férmi, 100
Mendelévi, 101
Nubéli, 102
Laurénzi, 103
Rüterfòrdi, 104
Dübni, 105
Seabòorghi, 106
Bohri, 107
Àssi, 108
Meitneri, 109
Darmstàdi, 110
Röntgéeni, 111
Unünbi, 112
Unüntrí, 113
Unünquàdi, 114
Unünpénti, 115
Unünèxi, 116

In de la lista gh'hinn denter anca i element ch'hinn minga staa ammò descuvert:
Unünsèpti, 117
Unünòcti, 118

Categoria:Tavola periodega