Enigma

Enigma 'l po vör dì indüinèl, dificultaa upür anca mister. In insübregh vün 'l dis anca "büsillis" u "büsilles". Un Enigma vegn resolvüü cunt el pensagh sura. 

 Istoria di Enigma 
Un quaj eninga vün 'l tröa in de l'istoria de asquas tücc i popuj. Gh'è di enigma ch'è resulvibij e anca di enigma ch'è minga resulvibij.dtv-Lexikon, Band 15, Seite 58, München 1976, ISBN 3423030659

 L'Enigma püssee Vegg al Mund 
L'enigma ducümentaa püssee vegg a'l mund a l'è staa descuvrii de l'egitolegh scusses Henry Rhind in de l'an 1858 a Luxor in sü 'n rotul de papir che l'è staa pö ciamaa 'l Papir de'l Rhind. Quel che l'ha metüü insema chel rotul de papir chi 'l par che'l sia staa vün ciamaa Ahmes. El ducüment medem 'l par che'l sia de l'an 1650 inanz de'l Signur. Int una nota l'Ahmes 'l dis che chel Enigma chi lü medem l'ha truaa int un ducüment che l'eva giamò vegg de düsent agn: chel enigma chi alura l'è un 3860 agn vegg. El rotul de papir incö cunservaa a'l "British Museum" 'l gh'ha 'l nom de Enigma di gat e di murigiöDeutschesFachbuch.de : Die Fundgrube für Denksport und Rätsel In der Sekundarstufe I und II Von Hugo Kastner  Rätselschatz:
Gh'è set cà, e in cadavöna di cà gh'è set gat. Cadavün di gat 'l maja föra set murigiö, e cadavün di murigiö l'ha majaa set scirö de furment. Cadavün di scirö de furment 'l gh'ha dent set sumens. Quanc uget gh'è in tüt? La resposta l'è püra matematega: .

Funt/Func