Juebia grassa

Juebia grassa (gherdëina: juebia grassa, badiot: jöbia grassa, fascian: jebia grassa o jebiacia) ie la juebia de carnescià, l'ultima juebia dan la Curëisema. 

Tradizions
Te Gherdëina à chësc di l'usanza de cujiné la panicia per marënda, de rubé l'ola, y dla slitada cun „Gran Cëina dl Polz”. L di de juebia grassa univa do marënda fata na gran slitada cun l guant dala Gherdëina. I mutons scirmova ala slites tei rodli de papier che sfinderlova. Cun la cianpaneles che sunova ruovi da Urtijëi te Sëlva. A unì oravier univel cherdà ades te uni ustaria. Dopro da sëira fova la „Gran Cëina dl Polz”, cun chisc che trajova tl polz. Per la majera pert unila tenida a Urtijëi, tla ustaria Daverda (ja Mauritz - Adler), ulache univa te sala trà tl polz; August Runggaldier da Furdenan fova stat giut presidënt dla lia che trajova l scies y che metova a jìi la festa. Do la cëina univel sambën balàCalënder de Gherdëina 1958, pl. 7.Adele Moroder: Vedla  usanzes de faurè. Calënder de Gherdëina 1964, pl. 6.. 

Spëisa tradiziunela
L cëif tradiziunel de la juebia grassa te Gherdëina ie la panicia. Na spëisa dëucia maieda da carnescià ie i crafons.

 Cianties 

Juebia grassa de Leo Runggaldier
Ncuei juebia grassa ie pa n bel di!  
A rubé l'ola l mëur ie sën jì,
Y anda Beta à metù sёura,
ie jita ju n stala a mёujer la cёura.

L mёur sun tёt s'à sgraflà sù,
de n auter viёrs ne n`al pudù, 
se lascia cun na corda sёn ju per ciamin,
che brea y ciamёija ven dut da fulim.

Ju de segosta se tolel sёn l'ola,
malan de cuiёrtel sun fonz ti berdola.
L ne sa co se ne'n di, l ie dut mo tan fiers,
La va de piё via y mucé de vel viёres.

Giaurian uni usc achiet y bel plan,
se n cramel da porť' ora cun l'ola tla man.
Sёn bёisel da mat y dut a piesc jonc,
se streva la panicia, che la spriza plu lonc

Cun na prёscia  po׳ ruvel a cёsa spavёnt,
se n crama te n piz bёn dut tan cuntёnt,
stravan sёurora mé dlonch la panicia,
che fonz y parёi da ont propi stiza.

miniatura|center|alt=Paula Moroder y Zenz da Puent, Juebia grassa Leo Runggaldier audio Radio Ladin de Gherdëina.|Paula Moroder de Rusina  y Zenz da Puent cianta Juebia Grassa' de Leo Runggaldier da Furdenan 

 Paula Moroder de Rusina y Zenz da Puent cianta Juebia Grassa de Leo Runggaldier da Furdenan (Audio: Radio Ladin de Gherdëina). 
 Ciantia de Leo Runggaldier te na verscion dla familia Goller. (Rai Ladinia). Youtube.
 Juebia grassa de Leo Runggaldier te na verscion cover di Pëufla. Youtube.

 Cunliamënc 
 Cujiné la panicia y rubé l'ola. Video Youtube.
 Desfileda dla juebia grassa a Urtijëi. Cumentar de Armin Moroder de RAI Ladinia.

 Notes 

 Bibliografia 
 Leo Runggaldier: Juebia Grassa. Ciantia tl Calënder de Gherdëina 1914, pl. 44.
 Leo Runggaldier: Juebia Grassa. 30 cianties per Gherdëina, Union di Ladins de Gherdëina 1955, pl. 72-74.
 Leo Runggaldier: Juebia Grassa. te Cianties per Gherdëina, ulon sla cianté. Union di Ladins de Gherdëina, 1994, pl. 122-124.
 Carlina da Ruacia: Juebia grassa. Poejia tl Calënder de Gherdëina 1958, pl. 102.

Categoria:Usanzes te Gherdëina
Categoria:Musiga