Toponomastica de Gherdëina

La Toponomastica de Gherdëina se da ju cun i inuemes di luesc de Gherdëina. 

 Storia 
Na lista longia de  publicazions vedles di inuemes de Gherdëina ie stata metuda adum da Edmund DellagoEdmund Dellago: Inuemes de luesc de Gherdëina y si ntëurvia te de vedla chertes geografiches. Calënder de Gherdëina 2017, pl. 103-113..
miniatura|Panorama udù dala crëusc de Resciesa cun truepes inuemes di crëps y dla  cuntredes de Gherdëina.
Danter i primes che se à da ju cun i inuemes de Gherdëina ie stat Franz Moroder de Lenert. De ël cunescion na publicazion di inuemes dla Grupa dla Odles te la plata: Mitteilungen des DÖAV, che fova la lia da Mont de chëla che ël ie stat ence n fundadëur cun autri dla Sezion de Gherdëina (Sektion Gröden)Franz Moroder: Zur Topographie und Nomenklatur der Geisslerspitzen-Gruppe. Mitteilungen des DÖAV Nr. 15, München 1885, pl.  178-180.. 

N auter scrit cun la toponomastica à Franz Moroder publicà tl Calënder Ladin cun i inuemes de ResciesaFranz Moroder: Sauri da se teni a-mënz. Calënder ladin per l'an 1914, pl. 72-74..

Ti ani 1870-90 a Sepl Runggaldier da Janon metù adum n manuscrit, mei publicà y sënza data, cun la storia de Gherdëina, ma ncè cun i inuemes di mejes de Gherdëina y à mô dessenià cinch gran chertes topografiches: una de Urtijëi, una dia Mont de Sëuc, una de Santa Cristina y mo doves de mëndres de Urtijëi y SacunToni Sotriffer: Bera Śepl Runggaldier da Ianon (1841-1917) [Si liber manuscrit - cun dessënies cartografics - giut desmincià. Calënder de Gherdëina 2017, pl. 114-120.. 

Tl Calënder de Gherdëina dl 1951 ie stata publicheda na lista di vedli inuemes di luesc de Gherdëina per uni chemun cun doi desënies de Tresl Gruber di luesc Plazola y PezaInuemes de luesc y vedla cëses de Gherdëina. Calënder de Gherdëina 1951,  pl. 83-88..

 Chertes de toponomastica 
 Josef Kostner 
Ti ani 1960 se à Josef Kostner de Gardis dat ju dassën cun duta la toponomastica de Gherdëina publican cun n lëur da piunier 4 chertes ti Calëndri de Gherdëina:
(Josef Kostner): Planta de Resciesa. Calënder de Gherdëina 1960,  pl. 111.
 Josef Kostner, Gilo Prugger: Planta danter i ruves de Cuecenes y Ncisles. Calënder de Gherdëina 1967, pl. 93.
 Josef Kostner, Gilo Prugger: Cherta de Frea y ujinanza. Calënder de Gherdëina 1970,  pl. 92.
 Josef Kostner, Gregor Prugger: Cherta de Ciandevaves y de Ciandepinëi. Calënder de Gherdëina 1974, pl. 124-125.

 Lia per Natura 
Tl 1985 à la Lia per Natura y Usanzes publicà na cherta cun i inuemes ladins de UrtijëiDemetz Meinrad, Moroder Albert, Comploj Siegfried: Cherta dl Chemun de Urtijëi cun i inuems ladins. Lia per Natura y Usanzes Urtijëi, 1985..

Tl 2001 à Edgar Moroder adum ala Lia per Natura y Usanzes dat ora n gran studi cun la toponomastica de Mont Sëuc sun doi chertes y n cudejelEdgar Moroder: Seiser Alm - Mont de Sëuc - Alpe di Siusi. Flurnamenkarte, Parzellenkarte, Begleitbuch. Lia per Natura y Usanzes Urtijëi, 2001. ISBN 88-86102-27-5.

 Museum Gherdëina 
L Museum Gherdëina se á da ju cun l studi di mejes de Gherdëina dajan ora na publicazion cun na gran cherta tl an 2014Barbara Lanz, Sonja Mitterer: Höfekarte Gröden. Museum Gherdëina, Urtijëi 2014, ISBN 978-88-909015-0-8..

 Istitut Ladin 
L'Istitut Ladin Micurá de Rü  à dat ora chertes cun i inuemes ladins per duta Gherdëina:
 Chemun de Santa Cristina - cherta topografica y cherta ortofoto cun i toponims ladins. 2005, ISBN	88 8171 064 1.
 Chertes ortofoto cun i toponims ladins. Chemun de Urtijëi. Sureghes, Runcadic, Bula, Mont Sëuc. 2017, ISBN 978-88-8171-126-0.
 Chemun de Sëlva - chertes ortofoto cun i toponims ladins. 2017 ISBN 978 88 8171 119-2.

 Cëla ence 
 I mejes de Gherdëina
 Montes te Gherdëina
 Eghes de Gherdëina 
Ruves de Gherdëina
Lec de Gherdëina

 Notes 

 Bibliografia 
 Inuemes de luesc y vedla cëses de Gherdëina. Calënder de Gherdëina 1951,  pl. 83-88.
 Edgar Moroder: Inuemes ladins de roes y smueies. Calënder de Gherdëina 1987, pl. 36-39.
 Rosmarie Mussner: Inuemes ladins per la stredes de Sëlva. Planta dl luech de Selva cun i inuemes ladins dla stredes. Calënder de Gherdëina 1989, pl. 76-77.
 Oscar Prinoth:  Toponomastiga Ladina. L ie da plajëi che nce tl 1991 ie suënz unì adurvà inuemes ladins - nce tl setór dl artejanat y dla ndustria dl lën fossel na cumpëida de dizions da pudëi drët bën adurvé. Calënder de Gherdëina 1992, pl. 166-172.
 Edgar Moroder: L inuem Gredine, Greden, Gherdëina, Gardena, n toponim rie da spieghé. Calënder de Gherdëina 2013, pl. 145-147.

 Cunliamënc 
 Plata web dl Istitut Ladin Micurà de Rü per crì i luesc (toponims) ladins.
 Geobrowser dla Provinzia de Bulsan
 Inuemes dl chemun de Santa Cristina

Toponomastica, GherdëinaToponomastica, Gherdëina
Categoria:Cultura ladina