Abadé

Abadé ie na parola ladina.

 Vocabolar dl ladin leterar 
Tut fora da: Paul Videsott: Vocabolar dl ladin leterar

abadé Ⓔ AD + *BATĀRE ‘weit öffnen, aufreißen (Augen, Mund)’
(GsellMM) 6 1844 abada 3 (DemenegoG, LodeMasciza1844-
1929:113)
gad. abadé Badia abadè grd. abadé fas. abadèr bra. badar
moe. abadar fod. abadé, badé col. abadà, badà amp. abadà
LD abadé
v.tr. Ⓜ abada
(gad. P/P 1966; DLS
2002, grd. G 1879; G 1923; L 1933; Ma 1953; F 2002; DLS
2002, fas. R 1914/99; DA 1973; Mz 1976; DLS 2002; DILF
2013, fod. Pe 1973; P/M 1985; Pz 1989; DLS 2002; Ms 2005,
amp. Q/K/F 1982; C 1986; DLS 2002, LD DLS 2002) 
page=38|thumb|left|180px
a) Co ra furia r’é passada,  
i scomenza a rajonà,  
ma ‘l Carter
el no i abada, 
el majena e ‘l tende là. 
Co ra fùria r’
e pasada,  
i scomenz̄a a ragionà,  
ma ‘l Cartèr el no i
abada, 
el magena e ‘l tènde la.  DemenegoG, LodeMasciza1844-1929:113 (amp.); 
Lode masciza che senpre val
b) ''L’à politiga e l’é fin, /l’à chel / Dio che dute sà,  / el no abada un bagatin  / al comando
de chi là. L’a polìtiga e l’e fin, / l’a chel Dio che dute sa, / el no abada un bagatìn 
al comando de chi la. 
DemenegoG, LodeMasciza1844-1929:117 (amp.); 
Lode masciza che senpre val adatada in ogni tenpo a ra Banca Comunal 

c) N seniëur, che no n’ova abadà a chësc cumand, […], jiva per chëla
stredes fuman che jiva su de vera nibles.Tëŋ luech fòa al temp de fiöra döscumandà 'l fumè tabàch
Uŋ Signour, chë / non òva abbadà a chëst cumànd, […], s̄iva per chëlla stredes / 
stredes / fumàŋ chë s̄iva su de vera nibles. VianUA, FuméTabach1864:Te n luech fova al tëmp de fiera descumandà l fumé tabach
197 (grd.).
Categoria:Vocabolar dl ladin leterar