Franz Moroder

page=185|thumb|150px|Geschichte der ladinischen Literatur

Franz Moroder de Janmatie Lenert é nasciù ai 4 de setëmber dl 1847 a Urtijëi y é mort ai 13 dei mei dl 1920. Al é stà ora per l’Europa a vëne chiena cun sie fre Levisc y dl 1869 á i doi fredesc metù su la firma de laour ziplé Gebrüder Moroder. Al é stá caranta agn tl consei de comun de Urtijëi dal 1872 inant y set schiche ombolt. Dl 1902 él vegnù nominé prum ombolt ofizial de Urtijëi. Al é stà iniziadour dla scomenciadiva por auzé le comun da Urtijëi a comun de comert dal 1907 al 1908. Al é vegnù nominé zitadin de onour de Urtijëi y dl 1909 àl giaté la crousc de merit de or cun la corona. Al á scrit su trueps inoms de nosc raions y al é stà un di di fondadours dla Lia da Mont de la Germania. Dal 1887 al 1890 fòvel sourastant dla Lia da Mont de Gherdëina sot a l’Austria. Al s’á dè ju cun le lingaz y la cultura ladina y á dè ora le jorantin “Warnung” contra l’pericol de todeschisé defin les scoles de Gherdëina. Dl 1891 al dé fora l liber Das Grödner Tal, na monografia sun Gherdëina. Al á scrit y publiché toc de prosa y poejies y à for defenù con forza la rejoneda ladina Nosta Jent, Union Generela di Ladins dles Dolomites, pl. 101. . 
Si muta Adele ie stata na scritëura de stories y cuntedes ladines.

Operes
page=93|thumb|150px|Bibliografia ladina
L saudè
Nëus son set
Ënche n festide. (De na vedla muta da orden)
Coche l curat Morris à sapù da se varentè si fersceri
Doi vedli Gherdëines
Gruss vorgetragen von einem Schulmädchen
La benedescion de mi pere
La fëna furba
La rie fëna
Mi ciasota
N salut al calënder
N salut
N vedl iagher
Per amor de nosta patria
Per amor dl' oma

 Poejia de Franz Moroder 
L saudè. 

Mo n iede al’ oma i bossel la man, 
Po i cëlel mo drët y dij bradlan: 
“Dlecordet’, o loma, de me y sta nton, 
Prëia per me nfin ch’ inò s’ udon!” 
L’ oma cialan dut grama, zitran 
Sul cë a l senië i mëtela si man. 
“Segur perië ulerei per te, 
Tëniet’ su drët da bravo saudè!” 
El cinia de sci. Tla viera iel po jì. 
Tramedoi la parola ai po mantenì: 
N’ ie passà via truepes dis, 
Ch’ ëi doi s’ à prësc udù – sun paravis. 
L fi mazà dala bala dl Rus 
y l’ oma tosc morta, do dal ferdrus.﻿

 Bibliografia 
 Franz Moroder: Franz Moroder de Jan Matie de Lenèrt. Lecurdanza per i 100 ani da si mort. Calënder de Gherdëina  2020, pl. 240-245.

Notes

Liams
 Rut Bernardi, Paul Videsott: Geschichte der ladinischen Literatur. p. 172.
 Scric de y sun Franz Moroder
 Dieter Kattenbusch: ‘‘Robert von Planta und die Dolomitenladinerg - Zwei Schreiben an Franz Moroder‘‘. Maria Iliescu - Heidy Siller-Runggaldier: ‘‘Rätoromanische Bibliographie‘‘. Romanica Aenipontana XIII Innsbruck 1985 

Wikiversity
v:it:Franz Moroder

Wikisource
Franz Moroder

Moroder, Franz
Moroder, Franz
Moroder, Franz‎
Moroder, Franz
Moroder, Franz