Punte de Prìa (Sann-a)

U Punte de Pria (Ponte dei Saraceni o Ponte Filippo Maria Visconti in italiàn) u l'è 'n punte de l'Etè de Mezu ch'u travèrsa a sciumèa de Cügén in curispundensa de Zinoua, 'na burgä int'u cumün de Sann-a ch'a l'è cresciüa proppiu p'â prezensa de stu punte.

 Stoja 

P'â tradiçiùn, stu punte u siea stètu fabricóu ciü o menu d'u 1434, a-i tenpi d'a scignurìa d'u Feippu Marìa Viscunti insce Sann-a, e cuscì u gh'ea scritu insce 'na targa ch'a l'ea ciantä int'e mu̇àgge d'u punte che peró, pe cuntu d'u stòricu Gio Tommaso Belloro de Sann-a, a ghe siea stèta levä a-i tenpi d'u Napuliùn. Da-i papé d'alantùa u se pö vedde cumme, d'u 1431, a travagesse zà a maserìa p'â fàbbrica d'u punte, cu'e prìe döviè pe tiälu sciü che ne vegnivan da Çelle.

A tütte e manee, u punte ch'u se vedde a-a giurnä d'ancö u nu l'è stètu u primmu a traversä chì a sciumèa, ma ansi u puriea truväse finn-a int'u scitu de 'n punte de l'etè rumann-a. Scibén che nu ghe segge de ruvinn-e d'u punte d'alantùa, quande d'u 1952 u s'è fètu 'n scävu insc'â zinn-a drita d'a sciumèa pe méttighe 'n tübbu d'u gazzu, a 50 cm a-u de sutta d'u terén u l'è stètu truvóu 'n toccu de risö bèllu paigiu a quellu ch'u gh'è insc'ou punte e, a-i 90 citti, u n'è sciurtìu 'n ätru fètu de ciappe ben louè. U l'è puscìbbile che sta descuvèrta a faxesse pärte de 'n'opera ligä a 'n'antiga stradda rumann-a, ch'a l'aviea traversóu a sciumèa insce 'n punte missu proppiu dund'u gh'è u Punte de Prìa.

A ogni moddu, ciü che di papé che parlan de 'n punte finn-a da-a fin d'u Milleçentu, u Punte de Prìa u l'è stètu de següu fabricóu in çimma 'n ätru, ch'u gh'äva ciü èrchi fèti de prìe, ch'u l'è mensünóu da-u stòricu savuneize Giuàn Batista Verzelìn e che, de prubàbbile, u l'è stètu purtóu vìa da 'na pinn-a d'a sciumèa. Insc'ou punte se pöan vedde i segni de di travaggi fèti ancùn doppu d'u 1434, cu'ina ricustruçiùn inpurtante d'u Seiçentu e d'i interventi ciü picìn fèti finn-a de l'Öttuçentu, tütti mensünè int'i atti de di scrivén de Sann-a. A-u tenpu d'a grande inundaçiùn d'u 25-27 de setenbre d'u 1900 u Punte de Prìa u l'è stètu l'ünicu a sarväse fra de quelli insc'â sciumèa, vegnindu u sulu pasaggiu in funçiùn tra Vuè e Sann-a.

U punte u l'è prutezüu cumme bene cultüräle da-u 22 de dixenbre d'u 1933 ma d'u 2000, a despetu de tante pruteste, u n'è stètu cacióu zü a ranpa de punente pe fä rözu a 'n ätru èrcu de ciüméntu, cuscì da zlargä a gèa d'a sciumèa.

 Descriçiùn 

U Punte de Prìa u gh'ha 'na furma a schenn-a d'äze, cu'in sulu, grande èrcu zbascióu ch'u l'è lungu ciü o meno 30 metri e ch'u l'è ciantóu dritu int'a gèa d'a sciumèa. Cumm'u dixe u sö numme, u l'è fètu p'ou ciü de prìe, cavè e purtè chi da Çelle, mentre l'èrcu u l'è fètu de muìn. E ranpe, cun quella de levante ch'a l'è in pärte int'e mu̇àgge de due chè, sun ciantè insce quelle d'u punte ciü antigu e, de drentu, gh'han de mu̇àgge misse de travèrsu che van da 'n fiancu a l'ätru d'u punte. Ste tramezann-e spartiscian cuscì e ranpe inte ciü seçiuìn, che sun stète inpìe cun d'a gèa de sciumèa ch'a gh'ha d'i sc-ciappi de çeramica d'u Seiçentu mesc-ciè int'u mezu. Da-i rèsti d'u risö d'u punte ciü antigu u s'è vistu cumme a vìa vegia a gh'avesse 'n fundu fètu de risö tundi missi in gìu a de prìe ciü grandi. De ciü, scibén ch'u nu pà guèi früstu, u vegiu risö u l'ea ciü bassu int'u mezu che da-e pärte. Da-u punte ciü antigu pan finìi int'a strutüa finn-a di tocchi d'u parapetu che, p'ou fiancu facióu insc'â vìa, u duveva ese incavóu a furmä 'na spece de banca, dunde quelli che ghe pasävan puxeivan pugiä u càregu e pôsäse.

A-a giurnä d'ancö u punte u l'è urmäi destacóu da-e vege vìe che u traversävan, che p'ou ciü sun scentè e interunpìe da-e stradde mudèrne, da-a feruvìa e da l'autustradda. De ste vìe antighe, de là da l'ègua a stradda a l'andäva avanti vèrsu de Vuè, mentre a levante d'u punte a se spartiva inte due ramme. L'ünn-a a pasäva ciü da vixìn a-u mä, traversandu u paize de Zinoua, mentre l'ätra u pasäva pe cuntra ciü in ätu, muntandu sciü da-a gexa vegia d'u Santu Spiritu pe traversä a burgä d'i Brichetti. 

 Notte 
Notte a-u tèstu

Notte bibliugrafiche

 Bibliugrafìa 


 Ätri prugètti 


Categorîa:Sann-a
Categorîa:Vuè
Prìa