Antipsara

Antipsara (scrîto Αντίψαρα in grêgo) a l'é 'n'îzoa picìnn-a da Grêcia scitoâ inta pàrte de levànte do Mâ Egêo, da-arénte a-a ciù grànde îzoa de Psara, ch'a gh'à dæto o nómme. Da-o pónto de vìsta aministratîvo, Antipsara a fà pàrte do comùn de Psara e, pe cónto do censiménto do 2021, a no gh'à de rexidénti fìsci.

 Giögrafîa 
sinistra|miniatura|400x400px|Âtro panoràmma de Antipsara vìsta da Psara
Antipsara a se trêuva a ponénte de l'estremitæ de sùd-òvest de l'îzoa de Psara, a 'na distànsa de 1,3 mìggia marìnn-e, sàiva a dî 2,4 km, co-o seu céntro ch'o gh'à cordinæ 38° 33' N, 25° 32' E. A superfìcce totâle de Antipsara a l'é de 4,498 km2, dónca a l'é dêxe vòtte ciù picìnn-a de Psara. Ciù ò mèno a-a meitæ da còsta de levànte de l'îzoa a s'àrve o górfo de Limani, gjòu vèrso l'îzoa prinçipâ, méntre o seu pónto ciù èrto o l'é o Psili Rachi, ch'o l'arîva a 130 mêtri in sciô livéllo do mâ.

O seu de Antipsara o l'é pi-â ciù pàrte arsoîo e rociôzo e, da-o pónto de vìsta geològico, l'îzoa a l'é formâ sorviatùtto da prîe sêmi-metamòrfiche; inta seu pàrte ciù a-a tramontànn-a gh'é pe cóntra de prîe d'òrìgine vulcànica, cómme delenìti oligoclàstiche.

D'in gîo a Antipsara gh'é di izoöti ciù picìn ascì, sàiva a dî quélli de Kátou nisí, Mesiakó e Skógio. L'îzoa a l'é a 51 mìggia marìnn-e (94 km) da-o Càppo Kafiréas, 43 nm (80 km) da l'îzoa de Scîro, 15 nm (28 km) da-o Càppo Melanió, a Scîo, e 26 nm (48 km) da-i izoöti de Kalogeroi.

 Stöia 
miniatura|250x250px|Màppa de Psara e de Psara piccilo, êuvia do Benéito Bordón do 1547
Scibén che a-a giornâ d'ancheu a l'é tòsto dezabitâ, gràçie a di scâvi archiològichi fæti in sce l'îzoa l'é stæto provòu che ghe stâva de génte scìnn-a da-i ténpi da Grêcia antîga che a-o perîodo do domìnio di români. Inti sécoli aprêuvo, l'îzoa a gh'àiva ancón 'n pòrto picìn ch'o l'é pasòu, inte l'órdine, inte moén di bizantìn, di zenéixi e di tùrchi.

In Antipsara, lì ciamâ "Psara picìn", l'izolâio do 1688 do Françésco Piaxénsa o fâ mençión do pòrto e de 'n castéllo "bén formòu", dîto de Calemo e mìsso in sce l'estremitæ a-a tramontànn-a de l'îzoa; strutûa mâi studiâ e d'òrìgine sconosciûa. Pe de ciù, o Piaxénsa o scrîve de çèrte roìnn-e, pe cónto seu de 'n pàize zà abandonòu a quélli ténpi, co-i ùnichi abitànti d'Antipsara ch'êan cavàlli, âxi e conìggi sarvæghi, insémme a öxélli in gràn nùmero.

D'estæ, a-a giornâ d'ancheu, l'îzoa a l'é conligâ a Psara da bàrchi turìstichi che ghe pòrtan i vixitatoî a fâ de gîte.

 Pòsti de interèsse 
Antipsara a l'é vixitâ sorviatùtto pe-i seu paizàggi e-e seu ciàzze, scitoæ sôlo inta pàrte de sùd-èst de l'îzoa scicómme o rèsto de seu còste o l'é èrto e rociôzo. Tra e ciàzze ciù conosciûe gh'é quélla de Agíou Ioánni, lóngo a còsta de levànte de Antipsara, e quélle de Sklavolimniónas, Papantriá, Psilí e Stefáni, inta pàrte sùd de l'îzoa. 

Pe de ciù, in sce l'îzoa gh'é dôe gêxétte picìnn-e, frequentæ da móneghi e ermìtti che, quànde ghe stàn, són coscì i ùnichi abitànti de Antipsara a-a giornâ d'ancheu. Ste capélle chi, into detàggio, són intitolæ a Sàn Zâne Batìsta (Ágios Ioánnis o Pródromos) e a Sàn Zâne Evangelìsta (Ágios Ioánnis o Theológos) e se trêuvan tùtte dôe in scîa còsta de levànte de l'îzoa. 

Antipsara a l'é 'n inportànte scîto pe l'avistaménto di öxélli ascì, dæto che gh'é bén bén de spêce che ghe vêgnan a fâ o nîo. Prezénpio se ghe peu trovâ o magrón da-o sùffo (Phalacrocorax aristotelis), o fàrco da regìnn-a (Falco eleonorae), a bèrta magiô atlàntica (Calonectris diomedea) e a bèrta minô mediterània (Puffinus yelkouan). 

 Nòtte 

 Âtri progètti 

Categorîa:Scîo (unitæ periférica)