Îzoa lengoìstica

'N'îzoa ò 'n'enclave lengoìstica a l'è 'n teritöio dónde a magiorànsa da popolaçión storicaménte rescidénte inta zöna a parla 'na léngoa divèrsa da quélla difûza inte regioîn giögràfiche d’in gîo. Quésta scitoaçión a l'è generalménte dovûa a 'na prezénsa teritoriâle storicaménte docomentâ de çèrtidùn minorànse lengoìstiche òpû, in ténpi ciù recénti, a 'na migraçión de grùppi lengoìstichi ciù ò mêno vàsti inta zöna.

O l'è ànche poscìbile che, inte 'n çèrto teritöio, a prezénsa do grùppo lengoìstico de minorànsa a ségge storicaménte asæ ciù antîga de quélla de magiorànsa, cómme inti câxi de invaxoîn, conquìste ò òcupaçioîn dovûe a conflìtti de vàrio génere. Co-o tèrmine penîzoe lengoìstiche se indicàn pe cóntra di teritöi vixìn abitæ da-a mæxima naçión, colegæ a-o continuum lengoìstico prinçipâ ma pe-a ciù pàrte circondæ da âtre léngoe.

O tèrmine îzoa lengoìstica (in tedésco Sprachinsel) o l'è stæto coniòu pe-a prìmma vòtta into 1847 pe descrîve 'na popolaçión slâva ch'a se trovâva inta Prùscia Òrientâle vixìn a-a çitæ Königsberg (d'ancheu Kaliningrad), inte 'n'àrea dónca de léngoa tedésca.

 Elénco parçiâle de îzoe lengoìstiche 
 In Eoröpa 
 Bèlgio 
 A léngoa françéize inta región de Bruxelles

 Bielorùscia 
 A léngoa lituànn-a a Gervėčiai, Lazunai e Zietela

 Cîpro 
 L'àrabo de Cîpro (variànte da léngoa àraba)

 Croàçia 
 A léngoa istroromêna (variànte da léngoa romêna)

 Finlàndia 
miniatura|250x250px|E minorànse svedéizi in Finlàndia
 A léngoa svedéize inte 'na vàsta àrea

 Frànsa 
 A léngoa lìgure in Còrsega, inte sò variànte bonifaçìn e, de tranxiçión, aiaccìn e calvéize

 Germània 
 A léngoa frixónn-a do Saterland ('na de léngoe frixónn-e)
 E dôe léngoe sorabe inta región stòrica da Lusàçia
 O dialétto Erzgebirge inta zöna de l'Âto Harz

 Grêcia 
 A léngoa arvanitìca (variànte de l'albanéize)
 A léngoa meglenoromêna (variànte da léngoa romêna), parlâ inta Macedònia do Nòrd ascì

 Itàlia 
miniatura|250x250px|Difuxón di dialétti gàllo-itàlichi da Sicìlia
miniatura|322x322px|Màppa lengoìstica da Sardégna
 A léngoa walser in Piemónte e Vàl d’Aòsta
 A léngoa ladìnn-a in Trentìn-Àlto Àdige e Véneto
 A léngoa mochena in provìnsa de Trénto
 A léngoa cìnbra in Trentìn-Àlto Àdige e Véneto
 A léngoa bavaréize in Friôli-Venéçia Giùlia
 Îzoe lengoìstiche gàllo-romànze a sùd da lìnia Màssa-Senigallia
 A léngoa arbëreshe inte l'Itàlia do Sùd
 A léngoa croâta molisànn-a, in Molîze
 O dialétto faetàn (variànte da léngoa franco-provensâ), in Pólia
 A léngoa òcitànn-a in Calàbria
 A léngoa grêga in Calàbria (dialétto grecànico) e in Pólia (dialétto griko)
 I dialétti gàllo-itàlichi da Baxilicâ
 I dialétti gàllo-itàlichi da Sicìlia
 O dialétto algheréize (da léngoa catalànn-a)
 O diàlétto cilentàn meridionâle (da léngoa siciliànn-a)
 A léngoa véneta in Sardégna
 A léngoa lìgure in Sardégna, into sò dialétto tabarchìn, a Carlofòrte e Câdezédda
 A léngoa sàrda de Luras, îzoa lengoìstica tra-o córso de tîpo galluréize

 Moldàvia 
 A léngoa gagauza (variànte da léngoa tùrca)

 Norvéggia 
 A léngoa kven (variànte da léngoa finlandéize)
 A léngoa finlandéize de forèste

 Òustria 
 O dialétto croâto do Burgenland

 Polònia 
 A léngoa tatara inta Polònia òrientâle
 A léngoa lituànn-a a Sejny e Puńsk

 Portogàllo 
 A léngoa mirandéize (variànte de l'Asturiàn-Leonéize)

 Romanîa 
miniatura|250x250px|A màppa étnica da Romanîa, in rósso e minorànse ungheréizi
 A léngoa ungheréize inti distréiti de Harghita e de Covasna (o Székelyföld)
 A léngoa rùscia da minorànsa lipovànn-a
 A léngoa cêca di Cêchi de Romanîa

 Svéçia 
 A léngoa meänkieli (variànte da léngoa finlandéize)
 A léngoa finlandéize de forèste

 Svìsera 
 A léngoa walser into Cantón Ticìn

 Ucraìnn-a 
 A léngoa svedéize a Gammalsvenskby

 América do Nòrd 
 Canàda 
miniatura|250x250px|Màppa lengoìstica do Canàda
 A léngoa françéize do Québec

 Méscico 
 O dialétto de Chipilo (variànte da léngoa véneta)

 Stâti Unîi d’América 
 A léngoa spagnòlla di Isleños da Louisiànna
 A léngoa françéize cajun, inta Louisiànn-a
 A léngoa tedésca da Pennsylvania

 Nòtte 

 Bibliografîa 





 Colegaménti estèrni 


Categorîa:Lenguistega