San Ve(r)àn de Cavaillon

San Ve(r)ànSaint Véran in fransese, u l'è mensunàu ascì cu'u numme de Wrain, numme cunscide(r)àu d'u(r)igine burgunda, e inta furma latìna de Veranus o ascì, pe' cunfuxùn da "v" cu'a "u", Uranus, furma numinâle duve(r)â intu Trésor de Chronologie. (Barjac o Lanuéjols, ... - Arles, 590) u l'è stètu in vescu francu, vene(r)àu fra i santi da gêxa catòlica. Vescu da diocexi de Cavaillon intu VI seculu, de relicchie du sò còrpu e sun cunservèi inta catedrâle d'Arbenga. A sò ricurènsa a cazze ai 19 d'utùbre.

 Vitta 
sinistra|miniatura|A tumba de San Ve(r)àn inta gêxa de Fontaine-de-Vaucluse
A vitta du Ve(r)àn de Cavaillon a nu l'è gua(r)i cunusciüa, e u se n'è missu insemme numma che ina cürta biugrafìa. U Ve(r)àn, visciüu au mèximu tèmpu du Grego(r)iu de Tours, u l'è stètu urdinàu prève du 540, pe' reti(r)âse prèstu a ina vitta da e(r)emittu inte tère da Vaucluse. A ògni moddu, pe'a cuè de pregà in sce tumbe di apòstuli, u l'è partìu da pelegrìn pe' Rumma, pe' passà inte sitè de Embrun, Briançon, Ravenna, Milàn e, vegnindune inderê, Arbenga e CassisDe prubabile u l'è passàu ascì pe'u paìse de Peccioli, inta pruvinsa de Pìsa, scicumme ch'u n'è stètu pe' de lungu u santu patrùn e u titulâ(r)e de üna de gêxe du pòstu..

De dòppu che u Sigebèrtu I, pe' creâse in passaggiu pe'u Mediteraneu, u l'axeva duvèrtu u cuscì dìtu couloir austrasien, u "curidû de l'Austrasia" inta PruvènsaU Sigebèrtu I u l'ha regnàu dau 568 au 575. Pe'i fèti lighèi au couloir austrasien in Pruvènsa, cfr. , segundu quant'u l'è cuntàu intu Manuscrìtu d'OrléansManuscrìtu n° 319 da bibliutêca du cumün d'Orléans, Vita Sancti Verani Cavallicensis episcopi. u ré mèximu u l'ha vusciüu e fètu u Ve(r)àn cumme vescu de CavaillonDe votte marcàu pe' sbaju cumme vescu de Chalon-sur-Saône, pe'a cunfuxùn fra Caballionensis, de Cavaillon, e Cabilonensis, de Chalon-sur-Saône. du 568. 

Du 585, cun âtri sezze veschi da Pruvènsa, u l'ha piàu parte au segundu cuncìliu de Mâcon. L'ànnu de dòppu u l'ha denunsiàu in pübbricu cumme asciascina a Fredegunda, regìna da NeustriaA Fredegunda a l'è stèta a tèrsa mujé du Chilpe(r)ìcu I e, pe' stu fètu, a regìna da Neustria., ch'a l'axeva fètu masà u Prætextatus, assivescu de Rouen, intu cursu d'ina funsiùn da dumenega. Sta mòssa a l'ha fètu guagnà au Ve(r)àn a pusisiùn de pa(r)ìn du Teudu(r)ìcu II, fìu du ré Chidelbèrtu II da pa(r)entèlla di Meruvingi. Stu batezzu u s'è tegnüu a Orléans du 587, che alantu(r)a a l'é(r)a a capitâle da Burgògna, au tèmpu du ré Gontran.

Du 589 u Ve(r)àn u l'è intervegnüu de frunte au ré de Burgògna, cun âtri öttu prèvi, pe' difènde a decixùn de di veschi de curpì cu'a scumünica ina cumünitè de muneghe. Au Ve(r)àn u l'è atribuìu ascì in scrìtu cuntra au spusalissiu di prèvi, che alantu(r)a u l'é(r)a ancù praticàu.

A l'ürtimu, u Ve(r)àn u l'ha ciapàu a pèste a Arles du 590U Ve(r)àn u l'è l'ürtimu vescu de Cavaillon ch'u se cunusce pe'u VI seculu e, de dòppu, i passan bèn 199 ànni pe' rivà au primmu sucesû ch'u ne secce restàu de memo(r)ia., pe' mu(r)ìghe, segundu a tradisiùn, intu giurnu ch'u l'axeva previstu.

 I mi(r)aculi 

U mi(r)aculu ciü mensunàu du Ve(r)àn u l'è quellu fètu a Fontaine-de-Vaucluse, dunde u santu u l'ha libe(r)àu u sciümme Sorgue da 'n dragu o drac tremèndu dìtu u CoulobreSta béstia a g'ha da êsse ascì in scimbulu da lòtta du Ve(r)àn cuntra de antìghe credènse. U drac, defèti, u l'é(r)a ina divinitè di Lìgü(r)i de l'ègua tempestusa, e ascì u numme da béstia u gh'ave(r)ea de raìxe cèltu-lìgü(r)i inte KAL, "prìa", e BRIGA, "briccu". I scöggi ch'i suvrastan a funte dund'u se tröva a Vache d'Or i g'han da êsse u scitu dunde l'antìga religiùn di pastùi a celebrava a fòrsa e a furma de l'ègua e da prìa.. Segundu a legènda, u santu u l'ave(r)ea scurìu sta béstia fina in sce Arpi, dunde, de precisu, a sa(r)ea mòrta intu paìse de Saint-Véran. Intu terito(r)iu du cumün, lungu u sentê ch'u mena fina in sce funte da Sorge, u se travèrsa ancù u cuscì dìtu Traou dou Couloubre.

In âtru mi(r)aculu du santu u se lìga pe' cuntru a de cunscide(r)asiùi ciü mate(r)iâli. Intu Millesèntu u Raimundu IV de Tulusa, marchese de Pruvènsa, avanti de partì pe'a caccia intu Luberon u l'axeva cumandàu au Benedettu, vescu de Cavaillon, de spetâlu pe' dì a messa. U vescu, pe(r)ò, u nu g'ha dètu amèntu e u marchese, quande ch'u l'è turnàu, u g'ha ti(r)àu in câsu intu derê. Inte quellu mumèntu, u pé culpevule de stu àttu u l'è secàu de bòttu, faxèndu vegnì rangu u marchese, ch'u l'è dunca andètu in Vaucluse a dumandà a grassia a San Ve(r)àn. Pe' utegnì u perdùn de l'e(r)emitta ch'u l'é(r)a stètu inte quella  tèra, u Raimundu u l'ha duvüu cuncedde au vescu ina se(r)ie de vantaggi, cumpresu a mitè du fèudu de Vaucluse. Cuscì, cumme che u marchese u l'ha cumpìu ste asiùi, u pé u gh'è turnàu nurmâle.

De ciü, e ghe sun ancù de sto(r)ie in sci mi(r)aculi che San Ve(r)àn u l'ave(r)ea cumpìu a Rumma, Peccioli, Ravenna, Tü(r)ìn e Milàn.

 Cültu 
 E relicchie 

U Fransescu Petrarca u l'ha scrìtu che San Ve(r)àn u l'è stètu interàu inta Vallis Clausa, int'ina gêxa picìna ma bèn fèta e decu(r)â, intitulâ aa Madònna. Sta primma capélla, derucâ ai tèmpi de invaxùi di barba(r)i du V e du VI seculu, a l'è stèta sustituìa du 979 dau priu(r)àu de Notre-Dame et Saint-Véran, cu'a sò gêxa, au dì d'ancöi a paruchiâle de Fontaine-de-Vaucluse, ch'a pòrta ancù i segni da sta ricustrusiùn.

A l'imprinsippiu du seculu XI, a ciü parte de relicchie a l'è stèta purtâ da vixìn a Orléans dunde, sutt'au numme de saint Vrain, u santu u l'é(r)a vegnüu u patrùn da gêxa culegiâ de San Steva de Jargeau, inta diocexi d'Orléans. Du Trexèntu u s'è vusciüu purtà inderê i rèsti du santu inta sò diocexi e dunca, du 1321, u vescu de Cavaillon Pons Augier de Lagnes u l'ha cumandàu ch'i fussen trasfe(r)ìi da Fontaine-de-Vaucluse a Cavaillon, pe' êsse cunservèi inta catedrâle, dund'e sun rivèi ai 7 de lüju aa presènsa du Petrarca. Segundu ina legènda, inte stu viaggiu, quande ch'u s'è duvüu traversà a Sorge l'ègua du sciümme a se sa(r)ea spartìa pe' permette u passaggiu de relicchie e du sò acumpagnamèntu. Du 1562, ste relicchie e sun stète levèi d'inta catedrâle pe' sarvâle dau sachezzu du barùn des Andrets, pe' êsse misse turna a l'adu(r)asiùn de gènte du 1613.

De relicchie du santu e sun rivèi inte l'âta Etè de Mezzu ascì in Arbenga, dund'e sun stète ugèttu de vene(r)asiùn pe' di seculi, tantu che u capitulu da catedrâle u l'ha cumisciunàn au sò nuta(r)u, u Bernarbò Pognano, de scrìve ina vita sancti Verani. Ai 2 de dixèmbre du 1470, intu sò testamèntu, u Giò Antoniu Còsta du Niculìn u l'ha lasciàu segundu a sò vuluntè che libras sexaginta [...] in fabrica seu factura ornatus busti ipsius sancti Veyrani in tanto argento elaborato seu laborando. S'è cuscì cumisciunàu in cuntenitû de gran prexu pe' ste relicchie, fabricàu in Arbenga da l'artigiàn Benardu Folco. A ògni moddu, aa mòrte du Giò Antoniu a l'è scciüpâ inta ratèlla in scia pruprietè de relicchie, ch'e sun stète cuscì spartìe: u còrpu u l'è andètu ai Còsta mèntre u brassu e a tèsta i sun finìi ai Seulla.

A l'ürtimu, ascì intu paìse de Peccioli e se ponen truvà de relicchie du santu.

 U Morvelous 
miniatura|U Morvelous de Taillades
Intu paìse de Taillades u se tröva in bassuriliêvu ch'u l'è stètu scurpìu inta testâ d'ina câva ciü o mênu ai tèmpi du Ve(r)àn. Sta gran scultü(r)a a rafigü(r)a in vescu cun dui scüi, ch'u pòrta u pastu(r)âle e in petu(r)âle decu(r)àu da 'na crûxe.

Scibèn che e gènte du paìse e gh'aggen dètu u survenumme de Morvelous, ch'u vö dì u "bindulu", i studiusi i sun d'acôrdiu a dì che st'incixùn a rafigü(r)e pròpiu San Ve(r)àn.

 Patrunèi 
U Ve(r)àn de Cavaillon u l'è u santu patrùn de:

 Ascros (Pruvènsa-Arpi-Còsta Azüra)
 Bazarnes (Burgògna-Franca Cuntêa)
 Cavaillon (Pruvènsa-Arpi-Còsta Azüra)
 Fontenouilles (Charny-Orée-de-Puisaye, Burgògna-Franca Cuntêa)
 Saint-Véran (Pruvènsa-Arpi-Còsta Azüra)
 Saint-Vérand (Alvèrnia-Rodanu-Arpi)
 Saint-Vrain (Grande Levante)
 Utelle (Pruvènsa-Arpi-Còsta Azüra)

 Abbadia Alpina (Pineròllu, Piemunte)
 Peccioli (Tuscâna)

 Nòtte 
 Nòtte au tèstu

 Nòtte bibliugrafiche

 Bibliugrafìa 








 Âtri prugètti 

 Ligammi de fö(r)a 




Categorîa:Biografìe
Ve(r)àn de Cavaillon
Ve(r)àn de Cavaillon