José Serrato

José Serrato (Muntevideu, 30 de seténbre du 1868, 7 de seténbre du 1960) u l'é stêtu in ecunumista, inzegnê e puliticu üruguayàn, Prescidénte Custitusiunâle fra u 1923 e u 1927.

 Vitta 
A sö famìggia a ne vegniva da-u paîze de Giüstexine, difêti u l'êa u fìggiu de Domingo Serrato  (Dumenegu di Sérèi), in maziniàn ch'u l'êa scapòn in Uruguay e u l'axeva fêtu furtüna cumme custrutû. A muê a se ciamava de María Bergeróo. U l'axeva frequentòn a scöa Elbio Fernández, fundâ da-u José Pedro Varela, diplimanduse in agraria. A 18 anni u cunbatte da vuluntâiu in-te forse de reasiùn, cuntru a ditatüa de Massimo Santos, pé laureâse dapö in-te l'Üniverscitê di geometri in-tu 1888. De seguitu u l'ha stüdiòn izegnerîa in-te l'Üniverscitê da repüblica, laureanduse in-te l'ànnu 1892, esendu ün di primmi tréi inzegnê a cunseguî u titulu. Serrato u l'ha travaggiòn cumme prufesû e mestru de matematica in-te l'insegnamentu segundàiu e a livellu ciü de d'âtu. Da marcâ u matrimoniu cun Josefina Perey. In-tu 1897 u l'intra in-ta Zunta ecunomicu-aministrativa de Muntevidêu, incumensandu a cariêra pulitica. U möe a Muntevidêu in-tu1960.

 Ativitê pulitica 
Menbru du partîu puliticu du Colorado, cumme sö puê, u l'ê stêtu deputòn, Ministru di Travaggi Püblici in-tu 1913, de Finanse fra u 1904 e u 1906, de l'Internu in-tu 1911 e di Esteri fra u 1943 e u 1945.thumb|left|José Serrato in-tu 1921|213x213px
Elezüu Prescidente da Repüblica in-tu 1923, u l'ê restòn in càrega fin a-u 1927. In-tu mentre u l'ha firmòn in tratòn de cunfin cun l'Argentina, istituìu a Curte Eleturâle, inauguròn u Palàssu Legislatìvu, creòn i fundi de pensciunamentu e u relatìvu scistemma a livellu sivìle, de ansianitê e pé i impieghê de bànche.

U l'ê stêtu ascì u primmu prescidente de l'Uruguay a vengnì elezüu pé vutasiùn üniversâle, mecanismu previstu daa Custitusiùn emanâ in-tu 1918.

Incaregòn pöi a l'internu du Cunseggiu du Stattu du 1942 cu-a mutivasiùn de scrìve a Custitusiùn e ancù cumme Canselê da Repübblica e ministru di esteri, u vegne cunscideròn cumme ün di prinsipâli punti de riferimentu pe' l'ONU in via de furmasiun.

 Gabinéttu du guvèrnu 
MinistéruIncaregònPerìuduInterniLorenzo Vicens Thievens1923Justino Jiménez de Aréchaga1923 - 1925Rufino Domínguez1925 - 1927EsteriPedro Manini Ríos1923 - 1924Juan Carlos Blanco Acevedo1924 - 1927Ecunumìa e FinanseRicardo Cosio1923 - 1924Luis Caviglia1924 - 1925Ricardo Cosio1925 - 1927Daniel Blanco Acevedo1927Guêra e maînaRoberto Riverós1923 - 1925Segundo Bazzano1925 - 1926Guillermo Ruprecht1926 - 1927Giüstìssia e IstrusiunPablo Blanco Acevedo1923 - 1924Raúl Jude1924 - 1925Carlos María Prando1925 - 1927Travaggi pübliciSantiago Calcagno1923 - 1925Juan Andrés Álvarez Cortés1925 - 1927Indüstria e TravaggiuJosé Francisco Arias1923 - 1925César Mayo Gutiérrez1925 - 1927

 Ativitê giurnalistica 
José Serrato l'ha püblicòn quarche articulu cu-u survanumme "Engignour", da-u fransese "inzegnê", u sö mestê. Sutta a stu-chi l'ha püe intrategnüu in'inpurtante discüsciùn finansiària cun Julio Herrera y Obes in-te l'annu 1902 pé vía de 'na série de artìculi püblichê in sci giurnâli de Muntevideu.

 Ativitê pulitica in-tu sport 
L'ê ricurdòn pé avê dirèttu u «Laudo Serrato», ch'u l'ha segnòn a riunificasiùn du balùn uruguayan in-tu 1926. U mêximu l'êa stêtu divizu in-tu 1922, fra l'«Asociación Uruguaya de Football», capitanâ da-a squaddra nasiunâle de balùn, e a «Federación Uruguaya de Football» du «Club Atlético Peñarol». In-tu 1925 sùn stêti suspezi i turnei urganizê da-e due asuciasiui e, dapö ina lunga tratatìva, s'ê decizu che pé 1926 se duxeva tegnî in Turneu du Cunseggiu Pruvizòriu. A-a fin s'ê rivê a-a definisiùn de in ünica urganizasiùn l'Asociación Uruguaya de Fútbol.

 Nòtte 

 Âtri prugetti 

Categorîa:Uruguay