Bande(r)a d'Arbenga

A bande(r)a d'Arbenga a l'è a bande(r)a ch'a rapresènta a sitè lìgü(r)e d'Arbenga dai tèmpi de l'Etè de Mezzu, furmâ da ina cruxe russa sciü campu gianu.

 Sto(r)ia 
sinistra|miniatura|250x250px|A se(r)imonia du cangiu da bande(r)a in simma aa Tûre di Malasemènsa du 2024
L'u(r)igine da bande(r)a d'Arbenga a nu l'è cunusciüa e du bèllu antiga, tantu che, fòscia, a remunta fina ai tèmpi da Primma Cruxâ, cu'i arbenganesi ch'i se l'ave(r)ean purtâ apröu inta presa de Ge(r)usalèmme. Defèti, u l'è puscibile ch'a ne vegne drita dau ré Bardüìn I de Ge(r)usalèmme che, ai 24 de setèmbre du 1104, u l'ha recunusciüu di diritti e di vantaggi in mate(r)ia de tasce ae sitè lìgü(r)i de Arbenga, Nûi, Sauna e Zena, ch'e l'axevan piàu parte aa spedisiùn cun de sò nâve.

A ògni moddu, da bande(r)a a gh'è segü(r)a mensiùn fina dai statüi du 1288, ch'i cuntegnen a prescrisiùn, pe'i magistrèi da sitè, de purtasela apröu tütte e votte ch'i fussen partìi inte di viaggi pe' mâ sciü de nâve arbenganesi, sutt'aa pena de vinti sôdi in mancansa soa. De ciü, inti statüi e se ponen truvà de regule precise in sce l'üsu da bande(r)a quand'a se truvava cu'e trüppe sitadine inte de âtre armè, cuscì cumme in sce l'üsu d'âtre bande(r)e o gunfa(r)ùi inte l'esèrcitu d'Arbenga. In scia mèxima trüppa sitadina se prevegheva ascì de regule in scia figü(r)a di gunfa(r)unèi e di sò ascistènti, che a l'imprinsippiu i purtavan tantu u gunfa(r)ùn du Cumün che quellu du populu, ch'u l'andaxeva apröu au magistràu de l'abate du populu. De ciü, int'ina delibe(r)asiùn du cunseju du Cumün du 1° de mazzu du 1364, l'è mustràu u scistema da cunsegna du gunfa(r)ùn da e bande(r)e ai rispetivi respunsabili inta trüppa sivica e, in sciu bordu du papê, u gh'è ascì in disegnu ch'u i rapresènta.

Aa bande(r)a d'Arbenga a se(r)eva ancù da ligà a tradisiùn da "banderolla" in'insegna ch'a ghe sumeja purtâ au primmu d'agustu a l'abasìa de San Pe(r)u in Va(r)atèlla, inte l'ucaxùn da sò antiga fèsta. Sta tradisiùn a ne vegne(r)ea daa pratica du pudestè d'Arbenga de mandà ina brancâ de surdatti in sciu Munte Va(r)atèlla a tegnighe l'urdine fintantu ch'u se gh'è imbastiu a fe(r)a. A ògni moddu, stu custümme u gh'ha da essise cunservàu ancù de doppu, cun sta pratica ch'a sa(r)eva andèta avanti fina du Seisèntu, pe' esse pöi purtâ avanti daa tradisiùn du pòstu.

A l'ürtimu, cu'in decretu du prescidènte da Repübbrica du 24 de frevâ du 1979, a cruxe russa sciü campu gianu a l'è stèta recunusciüa ascì in via ufisiâle cumme a bande(r)a da sitè.

 Stemma sivicu 

A bande(r)a a cumpune ascì u stemma d'Arbenga, cumme sta lì d'u(r)igine scunusciüa e ch'u l'ha purtàu pe' de lungu i cu(r)ùi da sitè. Cumme a bande(r)a, intu passà di seculi u stemma arbenganese u l'è stètu missu in mustra, da scurpiu o tenzüu, in sce sêde de istitusiùi sitadine, cumme u Palàssiu du Cumün e a catedrâle, ciü che esse duve(r)àu in sciu frunte de mesü(r)e ufisiâli da sitè e cumme sigillu dau Cumün, purtàu ascì au collu da sèrti magistrèi sivichi.

Inte di tèmpi ciü resènti ascì u stemma u l'ha risevüu in ricunuscimèntu ufisiâle, garantìu pe' decrêtu du cappu du guvèrnu du 22 de zügnu du 1933, cu'u papê u(r)iginâle da cuncesiùn che, du 1945, u l'è stètu a pe(r)igu de pèrdise, scicumme che aa libe(r)asiùn du Palàssiu du Cumün u l'è stètu truvàu intu mezzu aa rümènta, caciàu via dai fascisti avanti ch'i ne fussen scurìi. Cumme da decrêtu, a cu(r)una in sciu stemma a l'è quella de cunte, sernüa a regordu de l'antiga dignitè d'Arbenga, capitâle de cumitàu inte l'Etè de Mezzu.

A cruxe d'Arbenga a se tröva ascì intu stemma di cumüi d'Èrli e du Burghettu de Santu Spiritu, sernüa pe'i ligammi fra sti lì e a sitè. Intu detaju, au Burghettu s'è sernüu sta cruxe a regordu da fundasiùn du paìse, du 1294, a upe(r)a du Cumün d'Arbenga, in acôrdiu ascì a de rapresentasiùi de l'imprinsippiu du Növesèntu. De cuntru in Èrli u l'ha avüu in u(r)igine ciü resènte, scicumme ch'u l'è stètu vusciüu inti ànni '60 daa zunta du cumün, guidâ dau Vasco Longano, scindicu d'alantù, perché u nu gh'é(r)a ancù de stemma. U l'è stètu disegnàu dau Franco Bigatti, araldista de Savuna, cu'in cunfruntu cu'e gènte du paìse, ch'u l'ha purtàu a l'adusiùn de stu stemma, recunusciüu cun 'na delibe(r)asiùn du 1966 e dapöi cu'in decrêtu du 1968. 

 Nòtte 

 Bibliugrafìa 



 Âtri prugètti 

Categorîa:Arbenga
Categorîa:Scìnboli da Ligùria