Cónso di Ciæti

O Cónso di Ciæti o l'é stæto 'na càrega pùblica da Repùblica de Zêna inti prìmmi ànni da seu indipendénsa, conosciûo co-o nómme de "cónso de càoze civîli" ascì dæto che a sò giurisdiçión a l'êa in scê questioìn civîli.

 Stöia 
In prinçipio i potêri di cónsoi di ciæti êan ezercitæ da-i Cónsoi da Compagna Communis, co-a prìmma sudivixón tra e dôe càreghe ch'a l'é stæta quélla avegnûa into consolâto do 1130. Depoî âtri doî ànni de govèrno co-i cónsoi da-o dóggio mandâto, a partî da-o 1133 s'é incomensòu a elêze in mòddo regolâre ségge i cónsoi do comùn che quélli di ciæti, afiancæ ciù tàrdi da âtri cónsoi pe-e relaçioìn tra e quàttro conpàgne da çitæ e-e quàttro do bórgo (da-o 1199), pe quélle co-i forèsti (da-o 1197) e pe quélle co-a nêuva clàsse borghéize (da-o 1201).

A càrega de cónso di ciæti a l'é stæta in sciâ fìn soprèssa inte l'ànno 1217, quànde a l'é stæta sostitoîa da 'n giùdiçe pe ògni grùppo de quàttro conpàgne, o quæ o l'êa conosciûo co-o nómme de "cónso de giustìçia. A ògni mòddo, e càreghe con giurisdiçión in scê questioìn civîli de spésso vegnîvan ancón ciamæ "cónso di ciæti", scibén chò-u scistêma de govèrno o l'êa intànto bén bén cangiòu.

 Òrganizaçión 
O nùmero di cónsoi di ciæti o l'é bén bén cangiòu co-o pasâ di ànni ma, a ògni mòddo, o l'êa ligòu a quéllo de conpàgne inte quæ o l'êa spartîo o Comùn. Defæti, pe-a ciù pàrte di consolâti, i cónsoi di ciæti êan in nùmero de éutto, un pe conpàgna, de sòlito mìsse insémme in doî grùppi de quàttro vèrso o Castéllo e de quàttro vèrso o Bórgo de Pre.

A sêde di cónsoi de càoze civîli a l'é stæta, scìnn-a-o 1190, a-o palàçio de l'arçivéscovo, derê a-o pagaménto de çénto södi a l'ànno. Çercàndo de separâ i potêri civîli da quéllo religiôzo da cùria, a partî da-o 1190 s'é decîzo che i cónsoi di ciæti dovéssan ezercitâ a pròpia càrega, a rotaçión, pe tréi méixi inta gêxa de Sànta Màia de Castéllo, pe tréi into palàçio Sàn Zòrzo, pe tréi inta gêxa de Sàn Donòu e, in sciâ fìn, sôlo pe tréi méixi, into palàçio arçivescovîle.

 Lìsta di Cónsoi di Ciæti 

 Da-i Anâli do Càfaro 
N°Cónsoi di CiætiEleçiónFìn do mandâtoReferénseNòtteCàrega in comùn a quélla di Cónsoi do Comùn1Ghigèrmo Picamìggio e Zenàrdo de VórpeLionàrdo "sénsa âtro cognómme" pe-o GiustiniànPi-â conpàgna do Bórgo (de Pre), Ghigèrmo Denéigro e Rìcco RòzaPi-â conpàgna de Sozêia, Càfaro de Rùstego de Caschifelón e Marìn da PórtaPi-â conpàgna da Pòrta, Ötón de Gandòrfo Rùffo e Ogê De MâiPi-â conpàgna de Sàn Loénso, Ansâdo Crespìn e Böno de ItêPi-â conpàgna de Macagnànn-a, Bonvasàllo de Ödón e Ghigèrmo de BonobélloPi-â conpàgna de Ciàssa Lónga, Ogê Crâva e Öbertón de Ansâdo ItePi-â conpàgna de Castéllo11301131Càrega da-a dûata de 'n ànnoCàrega in comùn a quélla di Cónsoi do Comùn2Boemóndo"Sénsa âtro cognómme" pe-o Giustiniàn e Ìngo Da VòttaPe-e dôe conpàgne de Castéllo e de Ciàssa Lónga, Elîa e Ìngo GalétaPe-e dôe conpàgne de Macagnànn-a e de Sàn Loénso, Ghigèrmo LùxioPe-o Giustiniàn o l'êa 'n Spìnoa e Rainâdo GufónPe-e dôe conpàgne da Pórta e de Sozêia, Ansâdo Sardénn-a e Rubâdo ViscóntePe-e dôe conpàgne de Pòrta Nêuva e do Bórgo (de Pre)11341135Creaçión da conpàgna de Pórta Nêuva3Bonvasàllo de Bonòmmo, Giònata Pedégola e Màrchio GoaràcoPe-e conpàgne de Castéllo, Ciàssa Lónga, Macagnànn-a e Sàn Loénso, Òbèrto de Caschifelón, Giordàn da Pórta e Bonvasàllo de AntiòchiaPe-e conpàgne de Pòrta, Sozêia, Pòrta Nêuva e Bórgo (de Pre)113511364Tancrê do Möo, Ghigèrmo Gàrrio e Ghigèrmo Denéigro, Lanfrànco de Ogê de Rodórfo, Ìngo Cêgo e Rubâdo Viscónte113611375Elîa, Ghigèrmo Bàrca, Fabiàn e Ghigèrmo Broxêdo, Ghigèrmo Pezôlo, Rainâdo Gausòno, Bonvexìn de Cànpo e Vasàllo de Ghizórfo113711386Féipo de Lanbèrto, Ghigèrmo Denéigro, Ansâdo Crespìn, Òbèrto Uzodemâ113811397Elîa, Ìngo Da Vòtta, Boemóndo, Ghigèrmo Rùffo113911408Bonvasàllo de Ödón, Ghigèrmo Denéigro, Ansâdo Döia, Belamùtto114011419Martìn do Möo, Martìn da Pórta, Ghigèrmo Lùxio, Elîa1141114210Ötón Giùdiçe, Ogê De Mâi, Ghigèrmo Pezôlo, Cêba1142114311Ûgo Giùdiçe, Bonvasàllo de Ödón, Ogê Vénto, Ghigèrmo Lùxio1143114412Elîa, Ghigèrmo Giùdiçe de Novâra, Càfaro de Rùstego de Caschifelón, Òbèrto Spìnoa1144114513Ötón Giùdiçe, Rodoàn, Ghigèrmo Buféiro, Cêba1145114614Boemóndo, Marìn da Pórta, Sigismóndo Móscola, Rinâdo Ghéubbo1146114715Ûgo Giùdiçe, Ìngo Da Vòtta, Òbèrto Cançelê, Ansâdo Pîzo1147114816Ghigèrmo Denéigro, Fredensón Gontàrdo, Marìn da Pórta, Opìsso Lecavéia1148114917Ghigèrmo Buféiro, Ghigèrmo Stancón, Òbèrto Cançelê, Sigismóndo Móscola1149115018Boemóndo, Fredensón Gontàrdo, Ansèrmo de Càfara, Ansâdo Spìnoa1150115119Ûgo de Elîa, Ötón Bençèrto, Òbèrto Cançelê, Ghigèrmo Denéigro1151115220Ghigèrmo Buféiro, Ghigèrmo Stancón, Ghigèrmo Çigâa, Corâo Rùffo1152115321Òbèrto Cançelê, Zâne Maroxéllo, Îdo Gontàrdo o minô, Ghigèrmo de Rîva Giùdiçe1153115422Ötón Giùdiçe, Fredensón Gontàrdo, Giònata Crespìn, Bâdisón Uzodemâ1154115523Bonvasàllo de Lanbèrto Mêgo, Boemóndo de Ödón e Ghigèrmo StancónPe-e quàttro conpàgne da-arénte a quélla de Castéllo (inclûza), Ghigèrmo Çigâa, Nichiôzo Ròza e Òbèrto RecarcòuPe-e quàttro conpàgne da-arénte a quélla de Bórgo de Pre (inclûza)1155115624Scimón Döia, Îdo Gontàrdo e Giònata Crespìn, Nichiôzo de Rodórfo, Ûgo de Bâdisón e Opìsso Sardénn-a1156115725Boemóndo de Ödón, Freirîgo Gontàrdo, Ghigèrmo Stancón e Màrchio Da Vòtta, Òbèrto Cançelê, Ghigèrmo Çigâa, Amîgo Grìllo e Vasàllo de Ghizórfo1157115826Ghigèrmo Buféiro, Bonvasàllo De Càstro, Ansèrmo de Càfara e Noelón Arberîgo, Ötón de Càfaro, Nichiôzo de Rodórfo, Rìcco Maroxéllo e Òbèrto Recarcòu1158115927Boemóndo de Ödón, Córso Særa, Ghigèrmo Damæn, Opìsso Sardénn-a1159116028Ghigèrmo Cauarónco, Ansèrmo de Càfara, Noelón Arberîgo e Ötobón Arberîgo (fræ), Òbèrto Cançelê, Amîgo Grìllo, Òbèrto Recarcòu e Nichiôzo Ròza1160116129Ghigèrmo Buféiro, Lanbèrto de Féipo, Goidöto Zùrlo e Goìddo de Löde, Amîgo de Mórta, Lanbèrto Grìllo, Nichiôzo Ròza e Ansâdo Golîa1161116230Boemóndo de Ödón, Bonvasàllo de Lanbèrto Mêgo, Ghigèrmo Capodòrgio e Ghigèrmo Cauarónco, Îdo Pîzo, Ghigèrmo Dàoria, Òbèrto Recarcòu e Gontàrdo Rùffo1162116331Córso Særa, Ötobón Arberîgo, Òbèrto Cançelê, Ûgo de Bâdisón11631164

 Da-i Anâli de l'Òbèrto Cançelê 
N°Cónsoi di CiætiEleçiónFìn do mandâtoReferénseNòtte32Bonvasàllo De Càstro, Ansâdo Goèrso, Ghigèrmo Cauarónco e Ansèrmo de Càfara, Pasquâ Damæn, Sigismóndo Móscola, Ghigèrmo Sardénn-a e Òbèrto Recarcòu1164116533Òbèrto Maroxéllo, Pagàn Da Vòtta, Rìcco Giùdiçe e Rìcco Marón, Ghigèrmo Buféiro, Féipo de Bonifàçio, Zâne Giùdiçe e Òbèrto de Domocòlta1165116634Ghigèrmo Galéta, Giònata de Cànpo, Féipo de Bonifàçio e Pasquâ Damæn, Rìcco Gontàrdo, Ghigèrmo Sozòpilo, Bocùcio De Mâi e Obèrto Lercâ1166116735Córso de Palasölo, Fredensón Gontàrdo, Òbèrto Maroxéllo, Pasquâ Damæn1167116836Goidöto de Negrón, Ghigèrmo Cauarónco, Pasquâ Damæn, Ansadón1168116937Féipo de Bonifàçio, Féipo de Giùsta, Ansâdo Scàggia, Òrlando Goaràco1169117038Féipo de Bonifàçio, Fredensón Gontàrdo, Bonvasàllo Uzodemâ, Ötón Fornâ1170117139Ghigèrmo de Negrón, Rìcco Gontàrdo, Ghigèrmo Cauarónco e Ansèrmo de Càfara, Bonvasàllo de Antiòchia, Òbèrto de Boninfànte, Ansâdo Sardénn-a e Ansâdo Golîa1171117240Féipo de Bonifàçio, Fredensón Gontàrdo, Ghigèrmo Crespìn e Rogê de Giùsta, Pêo Damæn, Sigismóndo Móscola, Féipo Baatê e Rubâdo Goaràco1172117341Ghigèrmo Marón, Ugón Arberîgo, Goidöto Zùrlo e Ansèrmo de Càfara, Pasquâ Damæn, Ansadón, Òbèrto Maroxéllo e Obèrto Grìllo11731174

 Da-i Anâli de l'Ötobón Scrîba 
N°Cónsoi di CiætiEleçiónFìn do mandâtoReferénseNòtte42Pasquâ de Elîa, Ghigèrmo Crespìn, Ghigèrmo Cauarónco e Ghigèrmo Fornâ, Pasquâ Damæn, Rubâdo Lercâ, Rubâdo Uzodemâ e AnsâdoMontâdo pe-o Giustiniàn Denéigro1174117543Boemóndo de Ödón, Goidöto de Negrón e Rogê de Giùsta, Òbèrto Maroxéllo, Òbèrto Denéigro, Tancrê d'Àlda e AnsâdoAnsèrmo pe-o Giustiniàn Cêba1175117644Ghigèrmo Cauarónco, Rìcco Gontàrdo, Ghigèrmo Marón e Féipo de Giùsta, Ansâdo Golîa, Odón de Îzoe, Sigismóndo Móscola e Ghigèrmo de Carmandìn1176117745Pasquâ de Elîa, Martìn Tornéllo, Fredensón Gontàrdo e Obèrto Castàgna, Alinê da Pórta, Pêo Damæn, Òrlando Goaràco e Ghigèrmo Picamìggio1177117846Ugolìn Marón, Goidöto de Negrón, Féipo de Giùsta e Fulcón de Giùlia da Contéssa, Odón de Îzoe, Ghigèrmo Ursétto, Pasquâ Damæn e Rubâdo Lercâ1178117947Ghigèrmo Marón, Ghigèrmo Cauarónco, Ghigèrmo Tornéllo e Ghigèrmo Fornâ, Pasquâ Damæn, Sigismóndo Móscola, Rubâdo de Pinàsca e Goìddo Spìnoa1179118048Córso de Palasölo, Tancrê de Féipo, Òbèrto Pedìcola e Rubâdo Porcéllo, Zâne di Infànti, Òbèrto Ròza, Òbèrto Denéigro e Ansâdo Golîa1180118149Freirîgo Arberîgo, Ûgo Arberîgo, Ansèrmo de Càfara e Ghigèrmo Tornéllo, Rìcco de Mórta, Pasquâ Damæn, Amîgo Grìllo e Ghigèrmo Uzodemâ1181118250Ghigèrmo Marón, Ghigèrmo Burón, Fulcón de Giùlia da Contéssa e Angiöto de Càfara, Rìcco Denéigro, Òbèrto Luchéize, Tancrê d'Àlda e Ansâdo Golîa1182118351Ötón Marón, Opìsso Lecavéia, Giònata Cauarónco e Òbèrto Pedìcola, Ötón Pesùllo, Vasàllo Grìllo, Rubâdo de Pinàsca e Ansâdo Goaràco1183118452Ghigèrmo Marón, Öbertón Rìsso, Rainâdo Strugión e Rubâdo da Córte, Òbèrto de Lùcca, Vèrde de Mascàlo, Angiöto Viscónte e Ansâdo Golîa1184118553Òbèrto Pedìcola, Zâne Bolétto, Bardoìn Scòtto e Martìn Tornéllo, Ötón Pesùllo, Vilàn de Îzoe, Bonvasàllo Brùn e Tancrê d'Àlda1185118654Rubâdo Marón, Maorìn de Rodoàn, Öbertón Rìsso e Ghigèrmo Tornéllo, Rìcco Döia, Òbèrto Denéigro, Goisórfo do Cànpo e Angiöto Viscónte1186118755Lanfrànco de Pàllo, Ötón de Elîa, Fredensón Gontàrdo e Ghigèrmo Galéta, Gotàrdo Döia, Ghigèrmo Denéigro, Lanfrànco De Mâi e Bonvasàllo Brùn1187118856Pêo Crâva, Ûgo Marón, Ìngo Da VòttaFìggio do Casìçio Da Vòtta e Córso Viscónte, Ödón de Îzoe, Ghigèrmo Lercâ, Rubâdo de Pinàsca e Tanclê d'Àlda1188118957Scimón Buféiro, Ogê de Pàllio, Òbèrto Pedìcola e Bardexìn Coîga, Vilàn de Îzoe, Òbèrto Luchéize, Ansâdo do Bórgo, Òbèrto Denéigro1189119058Ötón de Castéllo, Bonifàçio d'Ogê de Goidón, Ûgo Arberîgo e Iaolón de GiùstaFìggio do Féipo de Giùsta, Ansâdo Golîa, Beromìn de Cànpo, Pêo Damæn e Rainâdo Arcànto1190119159Bellobrùn de Castéllo, Ogê de Pàllo, Ghigèrmo Tornéllo e Ghigèrmo Zerbìn, Rolàndo de Carmandìn, Ötón Goaràco, Angiöto Viscónte e Fulcón Spezaprîa1191119260Rainâdo de Castéllo, Córso de Palasölo, Angiöto de Càfara e Martìn Tornéllo, Rubâdo Lercâ, Tancrê d'Àlda, Rubâdo Goaràco e Ansèrmo Carmaìn1192119361Ghigèrmo Marón, Ûgo Marón, Ìngo de Galiànn-a e Îdo Stancón, Ghigèrmo Bóca, Ogê Mazanéllo, Oivê Goaràco e Ghigèrmo Picamìggio1193119462Amîgo Marón, Scimón Baçêmo, Córso de Palasölo e Ogê Scòtto, Ghigèrmo Ròza, Nichiôzo Enbrùn, Fulcón Spezaprîa e ? (nómme sconosciûo)1194119563Bellobrùn de Castéllo, Scimón Buféiro, Ûgo Arberîgo e Ghigèrmo Fornâ, Nichiôzo de Marabòtto, Ghigèrmo Lercâ, Rubâdo de Giònata e ? (nómme sconosciûo)1195119664Rogê d'Elîa, Scimón Lecanôxe, Féipo Cauarónco e Opìsso Goèrso, Rubâdo Panéria, Ghigèrmo Ròza, Òbèrto Porcón e Îdo de Bâdisón11961197

 Da-i Anâli de l'Ògerio Pàn 
N°Cónsoi di CiætiEleçiónFìn do mandâtoReferénseNòtte65Ugolìn Marón, Freirîgo Arberîgo, Ghigèrmo Tornéllo e Ûgo Fornâ, Ghigèrmo Pansàn, Òbèrto Luchéize, Òbèrto Grimâdo e Òbèrto Denéigro1197119866Rogê d'Elîa, Féipo Cauarónco, Ghigèrmo Tornéllo e Òbèrto Pòrco, Rìcco Goèrso, Vasàllo Grìllo, Ghigèrmo Ròza e Ogê Mazanéllo1198119967Ansâdo de Castéllo, Ghigèrmo Marón, Îdo Stancón e Ìngo Tornéllo, Vilàn de Îzoe, Scimón Sardénn-a, Angiöto Viscónte e Bernìçio de Cànpo1199120068Rogê d'Elîa, Amîgo Marón, Féipo Cauarónco e Ghigèrmo de Pàllo, Belmósto Lercâ o minô, Ghigèrmo Rìsso, Giàcomo Damæn e Ghigèrmo Picamìggio1200120169Córso Viscónte, Ghigèrmo Crespìn, Martìn Tornéllo e Opìsso Goèrso, Ghigèrmo Bechê, Rìcco Demecòtta, Ötón Goaràco e Nichiôzo Marabòtto1201120270Zâne Straléra, Zacàia de Castéllo, Nichiôzo Lecanôxe e Féipo Cauarónco, Ghigèrmo Ròza, Bertomê Demecòtta, Andrîa Demecòtta e Scimón Pignêuo1202120371Ìngo de Galiànn-a, Ghigèrmo de Pàllo, Opìsso Goèrso e Pagàn de Rodórfo, Rolàndo Belmósto, Ghigèrmo Uzodemâ, Rìcco Demecòtta e Ötón Goaràco1203120472Rìcco Marón, Bonifàçio de Goidón, Îdo Stancón e Martìn Tornéllo, Gerâdo de Mórta, Ansâdo Malfànte, Botâio Döia e Giàcomo Picamìggio1204120573Bonifàçio Da Vòtta, Ansâdo Lecavéia, Ghigèrmo Tornéllo e Òbèrto Castàgna, Ghigèrmo Spavàlda, Bardoìn de Méurgo, Amîgo Tùrcio e Òbèrto Cêba1205120674Rìcco Marón, Îdo Stancón, Ötón Pesùllo e Ìngo Da Vòtta, Nichiôzo Bocàsso, Giàcomo Finamô, Lanbèrto Demecòtta e Rubâdo Ginâta1206120775Bonifàçio Da Vòtta, Bonvasàllo Bàrbaoaria, Ansâdo Policìn e Bardoìn Da Vòtta, Botâio Döia, Amîgo Goèrso, Bardoìn Sardénn-a e Ghigèrmo Sardénn-a1207120876Amigón De Càstro, Rìcco Marón, Ötón Pesùllo e Opìsso Goèrso, Péuzzo Cançelê, Ghigèrmo Sardénn-a, Dondedêo de Cànpo e Bucucio Capogàllo1208120977Òbèrto Marón, Bonvasàllo Bàrbaoaria, Bonifàçio de Goidón e Ghigèrmo Tornéllo, Botâio Döia, Ghigèrmo d'Òrto, Ötón Goaràco e Vilàn Mangiapöri1209121078Scimón Botâio, Ötón Pesùllo, Opìsso Goèrso e Îdo Tabàcco, Scimón Alpàn, Ansâdo d'Òrto, Bardoìn Sardénn-a e Dondedêo de Cànpo1210121179Basìlio De Castéllo, Bonvasàllo Bàrbaoaria, Vilàn de Îzoe e Andrîa de Carmandìn, Raimóndo Cançelê, Botâio Döia, Bardoìn Mósso e Amîgo Goèrso1211121280Obèrto Da Vòtta, Bonvasàllo Broxêdo, Ötobón Binzêro e Ghigèrmo de Savignón, Òbèrto de Raimfrêdo, Amîgo Tùrcio, Porcón e Matê Pignêuo1212121381Giàcomo de Angiöto, Òbèrto de Dandâla, Opìsso Goèrso e Îdo Tabàcco, Òbèrto Demecòtta, Bardoìn Sardénn-a, Ogê Mazanéllo e Ghigèrmo Döia1213121482Andrîa Boemóndo, Bonifàçio Da Vòtta, Lanbèrto Drögo e Rubâdo Aschê, Amîgo de Braxî, Botâio Döia, Ghigèrmo Ròza e Vasàllo Gatilûxo1214121583Ötón Cìggio giànco, Ansâdo Lecavéia, Opìsso Goèrso e Ghigèrmo de Savignón, Ghigèrmo Mangiavàcche, Bardoìn Sardénn-a, Òbèrto Demecòtta e Rainâdo Arcànto12151216Ùrtimi cónsoi di ciæti

 Nòtte 
Nòtte a-o tèsto

Nòtte bibliogràfiche

 Bibliografîa 







 Colegaménti estèrni 


Categorîa:Repùbrica de Zêna