Ürtima ciunba

L'Ürtima ciunbaDa de âtre parte a l'è cunusciüa cumme Primma ciumba (scrîta ascì cumme Ürtima ciumba, cimento invernale in italiàn) a l'è ina manifestasiùn pupulâre lìgüre ch'a se tegne fra l'ürtimu periudu de l'ànnu fin ai prìmmi dî de quéllu növu. A l'è praticâ u ciǜ tantu in-ta Rivêa de Punente e a vegghe d'in annu in annu cu-u caciâse a bagnu a müggi, a sfidâ u frédu de l'invernu. A praticâla u gh'è de lungu génte d'etê despaégge, dai matetti a-i ciǜ veggi.

 Pratica 
A cunsiste in-te 'n'ativitê de demùa e dunca u nu l'è da tratâ cumme 'na gara, ma ciǜ cumme in mutivu pe stâ insemme, tantu ch'u gh'è pin de asuciasiùi de vuluntariâtu che i urganizzan e pe-e iscrisiùi in-ta ciǜ parte di cazi u nu ghe vö de palanche. Dunca, caciâse a bagnu u piggia u sensu de serâ l'ànnu ch'u l'è pasòn o de festezâ quéllu ch'u vegne. 

Quelli ch'i se caccian au solitu i vegnan vestîi in custümme, cumme s'i l'andassan a-a maîna d'estê o, de otte, cun di vestîi ch'i remandan a-u Denâ. In-te quarche postu, finîa a ciunba, a chi u s'è caciòn u ghe vegne dêtu de côse da mangiâ, o da bêve, pe scadâse doppu u bagnu. 

 Stòja 

U se tratieva de 'n üzansa ch'a l'è sciurtîa föa in-te l'ürtima parte du seculu pasòn, cun de mutivasiùi ch'e cangian d'in postu a l'âtru e ch'a nu l'è rivâ dapertüttu in-tu mêximu tenpu.

Ancù primma che in-ta regiùn, e primme otte che in Italia u l'è capitòn che 'na stroppa de génte a se caciasse a bagnu d'invernu u l'è stêtu a Milàn, cun sette temerari ch'i se sun caciê in-te l'êgua di Naviggi a-i 27 de zenâ du 1895. L'idea a l'êa stêta inbastîa da ün de sti-chi, ciamòn Giuseppe Cantù e a l'è stêta purtâ avanti fin a-u 1962 da-a Rari Nantes Milano.

Bezögna però spētâ a fìn da Segunda Guêra pe vegghe rivâ in-ta Rivêa üna de manifestasiùi ciǜ antighe in-te stu sensu, ch'a saieva quélla de Varazze. Sta lì a se tegne da-i ànni Sinquanta, a-u solitu a-u primmu de zenâ.

Pe' cuntru, a Savùna a primma edisiùn a s'è tegnüa a-i 3 de zenâ du 1962, in segnu de prutesta cuntru a mancâ cuncesiùn de 'na piscina a-u cuvèrtu. A tütte e mainêe in-ta sitê cu-u tenpu u s'êa persu l'interesse pe-e ciunbe, fin a che du 2005 a l'è stêta turna pruposta.

De lungu in-ti ànni Sciǜscianta u s'è inbastîu quéllu d'Arasce, fêtu u dì de San Stêva, cu-a primma edisiùn ch'a l'è du 1963, che insemme a Varazze u s'è tegnüu cun cuntinuitê.

In urigine turna diferente a l'ha avüa l'ürtima ciunba a-A Prìa, cu-a primma edisiùn ch'a l'è stêta fêta intu 1993, pe sfidâ i cêti ch'i dixevan che u Mâ Ligüre u l'êa inquinòn pé via de l'afundamentu de l'Haven a Ûtri, dui ànni primma. De sti ànni, fra l'âtru u s'è cuminsòn ascì a fà a-U Burghettu, sciǜ l'idea de Gianni Billeci.https://cimento.it/chi-siamo/#:~:text=cimento.it%20%C3%A8%20nato%20da%20un'idea%20di%20Antonio,e%20della%20Pro%20Loco%20di%20Borghetto%20S.S. In sensu ch'u se vixina a-i mutivi da creasiùn da Ciunba da Prìa u l'è ascì quellu de Cugulettu, lucalitê tucâ ancù ciǜ da vixin da stu dizastru.

Au dì d'ancö l'inisiativa a s'è spansa ascì da âtre parte dunde primma a nu gh'êa e u gh'è adiritüa in calendâju precizu.

 Difüxùn 
Diferenti i sun i pòsti dunde a se tegne sta manifestasiùn, de sutta in elencu di ciǜ cunusciǜi ch'i se tegnan in-ta Rivêa:
LucalitêPrimma edisiùnL'annu u l'è indicativu e in-ta ciü parte di cazi cavòn da-u nümeru de edisiùiGiùrnuÂtre infurmasiùiVintimiggiaPrimmu de l'annu U se tegne da-a spiaggia de Calandre. U vegne premiòn l'ommu e a donna ch'i se ciunban pe' ciǜ tenpu in-te l'êgua. Burdighêa2023Primmu de l'annuOrganizòn da-u cumǜn e da-i bagni, u l'è ciamòn U cimentu burdigottu.Spiarétti20062 de zenâL'organizasiùn a l'è cürâ da U Descu Spiareté.Sanremmu1973Primmu de l'annuInbastîu pe' di anni da-a sucietê di canutieri, da-u 2020 a manifestasiùn a nu s'è tegnüa pe' di prublemi primma sanitari, e dapö d'organizasiùn.Andöa2015Primmi dì de zenâL'eventu u l'ha pigiòn fina u numme de A semmu a bagnu, doppu da ciunba u gh'è cumme in rinfrescu pe chi u s'è ciunbòn. Inbastìu da-u cumǜn, i bagni e asuciasiùi du postu, u g'ha ascì di premi pe'i custümmi ciǜ particulâri.Laigueggia20065 de zenâU se tegne grassie a-a Scöa véja, a-a Pro Loco e a-u cumǜn.Aràsce196326 de dixenbreA l'è üna de ciunbe ciǜ vegge da Rivêa de Punente, cun e primme edisiùi ch'e se sun tegnüe inti ànni '60, inbastîa da-a Società Nazionale Salvamento d'Aràsce, a vegghe a-u solitu ina grossa partecipasiùn. E gente i se caccian in mâ da-u mö ch'u gh'è arente a-u Bastiùn.https://www.ivg.it/2020/01/cimento-ad-alassio-piu-di-200-persone-per-la-tradizionale-ciumba/ Du 2024 i se sun caciê a bagnu in 230, mentre du 2025 u ghe n'è stêtu ciǜ che sentu. Arbenga200630 de dixenbreDu 2023 u gh'è stêtu 162 persune, a se tegne a-u solitu da-u Circulu Nauticu. U Seiâ20063 de zenâInandiòn da-i bagni e da-u cumǜn.U Burghettu199327 de dixenbreInandiòn da-u Gianni Billeci, ascì chi a tradisiun a l'è incuminsâ inti ànni nuvànta, u se tegne intu periudu fra u Denâ e u Prìmmu de l'annu. U gh'è de mezzu a Pro Loco e u Circulu Nauticu, ch'u l'è dunde de solitu i se retrövan i bagnanti.Löa198628 de dixenbreOrganizòn da-i bagni, da l'asesurâtu a-u türismu du cumǜn, u Cunsorsiu du Türismu e a lucale Federazione Italiana Nuoto Salvamento. Üna de edisiùi ciǜ partecipê a l'è stêta quélla du 2024, cun 298 persune ch'e l'han fêtu a ciunba, cun 'na grossa prezensa ascì de gente de föa.A Prìa199331 de dixenbreA vegne organizâ pe-u solitu a l'ürtimu de l'annue da l'asuciasiùn Masci e da-i bagni da Prìa, a primma edisiùn a l'è stêta fêta intu 1993, pe sfidâ i cêti ch'i dixévan che u Mâ Ligüre u l'éa inquinòn pé via de l'afundamentu de l'Haven a Ûtri, dui ànni primma. L'edisiùn du 2019 a l'ha cuntòn quêxi 290 persûne a ciunbâse in mâ.A Maîna (Finâ)19986 de zenâA ciunba de solitu a se tegne a-i 6 de zenâ, intu dì da Pasquetta,https://www.ivg.it/2020/01/finale-ligure-251-temerari-per-il-cimento-della-befana/ u l'è rigordòn ascì stu-chi cumme ün di ciù grossi. Pe tradisiùn u se tegne daa Spiaggia di Negri. Inte l'edisiun 2019 u l'ha cuntòn adiritüa 251 bagnanti. L'apuntamentu u se tegne da l'ànnu 1998 e a l'è de lungu inpurtante l'urganizasiùn da parte cunpagnìa de San Pê.https://www.savonanews.it/2021/12/29/leggi-notizia/argomenti/eventi-spettacoli/articolo/contagio-covid-in-rapido-aumento-anche-finale-rinuncera-al-suo-tipico-cimento-della-befana.html U gh'è ascì, vistu u dì ch'a se fa, a pratica de vestîse da befâna o de purtâ nu sulu u custümme, ma fina de maschere.Nòi2010Segunda dumenega de zenâÜn di cimenti ciǜ növi ch'u l'è sciurtîu, cu-a primma edisiùn ch'a l'è stêta fêta du 2010 e a l'ha vistu 70 persune fâse u bagnu.Sputurnu1983Ürtima dumenega de l'annuOrganizòn da cumǜn e Olimpia Sub, u l'è rivòn a l'edisiùn 38 in-tu 2024; u se ne tegne ascì ün de primma, cu-e mêxime pratiche.Savùna1962
2005VariuU primmu u s'è tegnüu pe' prutesta du 1962, scicumme ch'u nu l'êa pasòn u prugettu de 'na piscina a-u sustu. Doppu, a tradisiùn a l'è scentâ. In-ti ürtimi ànni u l'è stêtu repigiòn (2005), e ancù de doppu   ese sun tegnüe de ciunbe cumme "Cimento contro il Cemento" (2008, 2017), da-a Madunetta. A-u 2026 a ciunba de Savùna a l'è quélla ch'a sera a stagiùn, tegninduse a-i 15 de marsu.Arbisöa2020Ürtimu sabbu de zenâFêtu insémme da-e aministrasiùi de D'Âtu e da Maîna. In-tu 2025 u s'è tegnüu ascì u Cimento di San Nicolò, ch'u gh'è stêtu a premiasiùn du gruppu de bagnanti "Gli Orsi polari".Sélle1972Ürtima dumenega de frevâCiü ligòn a-u Carlevâ che a-u Denâ, u capita de spessu ch'u ghe secce da gente mascherâ. Organizòn da-u Sporting Club, da-u cumǜn e da-a Cruxe Russa.Varazze1952Primmu de l'annuA ciǜ antiga ch'a se secce tegnüa cun cuninuitê, a se tegne da-u Mö a punente da bucca du Teiru. Du 2025 u gh'è stêtu 251 partecipanti ch'i l'han nöòn in mâ. A-a fin u se festezza cu-in brindisi tütti insemme.Cugulettu1990Dumenega primma du DenâCiamòn Babbo Natale a mollo, u se fa da-a Spiaggia di Pescaùi, cu-a culaburasiùn du Club Velico de Cugulettu. A-a fin u vegne dêtu a-e gente i frisciö e u vin brulé.Rensén19968 de dixenbreU l'è fêtu da-a Spiaggia da Scurpina, u dì de l'Imaculâ, inbastîu da-a Rari Nantes. A-a fin u se mangia a fügassa câda e u gh'è da bêve ascì.Ûtri1974Ürtima dumenega de zenâU l'è fêtu da l'A.S.D. Pescasport "F. Durante" e da Utri Mare, du 2024 a l'ha festezòn i sinquant'ànni, cu-ina mustra peparâ pe l'ocaxùn.Riva Triguzu (Sestri Levante)199526 de dixenbreOrganizòn da l'asuciasiùn U Bagnùn, u l'ha festòn i trent'anni du 2025, cu-u record de 270 prezense. L'eventu u g'ha cumme origine u fêtu che i ommi de mâ i l'êan abucunê a caciâse a bagnu , quandu i duxevan tiâ i leudi a riva.
 Notte 
Notte a-u testu

Notte bibliugrafiche