Baxìn d'Arbenga

I Baxìn (prununsia , scritu asscì bajin au moddu du Gastaldi) i sun in duse tipicu da sitè d'Arbenga e du circundaȓiu. Bescoeutti prepaȓèi da di seculi, i sun ben da spartì da âtri dusi spanteghèi pe-a Ligüȓia ch'i se ghe semeïa numma che intu numme. 

A partì da-u 2022 i sun vegnüi in prudütu cu-a denuminassiùn d'urigine (De.Co.), recunussciüu da-u Cumün d'Arbenga. 
 Stoȓia 
I baxìn i vegne mensunèi zà inta Guidda Gastrunomica d'Italia du 1931, cumme bescoeutti cun limùn candìu, canélla e ganeufeȓu. Inta mèxima guidda de sti dusi u se ne parla cumme d'ina risétta antighisscima. Secùndu a stoȓia i seȓean stèti fèti da-i fratti benedettìn pe-a primma votta fra u Seisentu e u Settesentu, pe via d'in sbaïu intu prepaȓà in âtru bescoeuttu. A dà amèntu a de atre versciui i ne vegniȓea ancù de primma, adiȓitüȓa da l'etè de méṡṡu.

U numme baxìn u ne vegne da-u dialettu d’Arbenga, e u reciamma defèti a furma ch’i gh’han sti bescoeutti, ch’a l’è cumme u stampu ch'u lascia d’in baxu picìn. A primma prudussiùn inte büteghe a remunta a-u 1933, da parte da famïa Bria, ma u pà ch'a secce stèta tramandà d'in generassiùn in generassiùn, fin a-u di d'ancoeui. 

A primma bitega de sta famïa a se truvava inta via de Medaïe d’Oȓu, fin a quande i nu l’han fètu stramüu inte quella d’aù, in frunte au munümentu. Intu 2015 i baxìn i sun stèti sernüi pe' rapreṡentà a Ligüȓia a l'Expo de Milàn de quel'annu. Inti ürtimi tempi u n'è sciurtiu fina de qualitè ciü "neuve" cumme quelle vegana o sensa glütine. Inta sò risétta uriginàle i bescoeutti i nu cuntegne ni bitiru ni e euve, ma numma che limùn, süccheȓu, faȓina, anixe, amé, lievitu e lète. 

Da-u 2022 i l’han utegnüu a Denuminassiùn Cumünàle d’Uȓigine (De.Co.), mèximu che l’articiocca spinuṡa, u spaȓegu viuȓettu, u cuniggiu de Salia e âtri prudüti tipichi. Stu ricunusscimèntu u gaȓantissce a prutessiùn e a prumussiùn da sò tipicitè, tantu che inti ürtimi tèmpi u bescoeuttu u l’è vengüu cumme ‘na specie de souvenir asscì.

 Prepaȓassiùn 
A risétta üfisiàle da famïa nu se poeu savé, ma grossumoddu u se mette chi de sutta u prucedimentu pe' pruvali a fa in cà.

Ingredienti

 500 grammi de faȓina tipu 00
 200 grammi de süccheȓu
 In cügià d'amé
 Ina scorsa de limùn
 In gottu de lète
 In cügiaìn de semi de anixe

U gh'è asscì chi u ghe zunṡe in cügiaìn de fenuggiu sèrvegu, pe daghe u güstu.

Pe prepaȓali u fa beṡeugnu remüsccià a faȓina cu-u süccheȓu e u lète. De doppu u se fa derlenguà u lievitu inte l'ègua ceppa e u se mette insémme cu-u restu. I se ghe mette ancù a scorsa de limùn e l'amé, impastandu tüttu. A piaxé i se ghe pone mette ancù anixe e fenuggiu. L'impastu u va spartiu inte di mügetti, a fa propiu a furma du bescoeuttu. U se mette in furnu, za scadau, a 220 graddi pe' méṡṡ'uȓa.

I baxìn i se pone cumpagnà cu-u vin: giancu, russu o marsala. Ma du restu i se cumpagna asscì cu-u té.

 Notte 

 Âtri prugetti 

Categorîa:Arbenga
Categorîa:Cuxìnn-a lìgure