Blazón popolâre

In blazón popolâre o l'é o nomiâgio de 'n pàize, de 'na región ò da seu génte, de sòlito creòu da-e génte de comunitæ d'in gîo pe mincionâli ò méttili in derixón. O blazón o se peu prezentâ inta fórma de nómme, d'agetîvo ò de cùrta frâze, pò-u sòlito mìssa in rìmma. In sénso ciù ànpio, inte l'etnologîa, sto tèrmine chi o l'é dêuviòu p'indicâ i stereòtipi atriboîi a 'n çèrto scîto ò etnîa.

St'espresción chi a vêgne da-o françéize blason populaire, tèrmine creòu e spantegòu da-i etnòloghi françéixi Eugène Rolland e Paul Sébillot, che inti seu stùddi e riçèrche àivan comensòu a-arechéugge i blazoìn do pòsto.

 Blazoìn brêvi 
Chi aprêuvo gh'é 'na lìsta parçiâle di blazoìn registræ inta léngoa lìgure, quànde in fórma de nómme ò d'agetîvo, dæti a pàixi ò teritöi da Ligùria lengoìstica e mìssi in órdine pe nómme do scîto interesòu, co-ina spiegaçión in sciâ seu òrìgine, quand'a l'é disponìbile.

 Provìnsa d'Inpêia 
Scîto interesòuBlazónÒrìgine do blazón e âtre informaçioìnA CêveTira pelleDa-o chêuio pe fâ e scàrpe, ativitæ consciderâ comùn tra e génte do pòsto; registròu a Onêgia.A CêveS'ciappa bancheCómme sôvia, a fòrsa de picâ in sciô bànco do scarpâ; registròu de lóngo a Onêgia.A CêveGanciDe persónn-a desonèsta, ch'a prêuva a invescigâ i âtri; registròu a-e Vìlle de Sàn Pê (Borgomâ).A Maina (Dian)Strasùi Registròu a Sàn Bertomê.A Riva (A Villa)Spiantùn Registròu a San Bertomê.Arborèu (?)Cianta furcheRegistròu a Garlénda.A Riva (Vìlla Faròdi)Spiantùi -A Saréa (A Maina, U Dian)BarileiPortoéi de barî pìn de liàmme, blazón sconpartîo con I Gurlèi; registròu a Onêgia.A Saiöra (Ciüxavéja)AntecristeRegistròu a-e Vìlle de Sàn Pê (Borgomâ).A Villa (Vìlla Faròdi)GânciDe persónn-a desonèsta, ch'a prêuva a invescigâ i âtri; registròu a Sàn Bertomê.A Villa (Purnasce)Villài -Cauderaira (A Cêve)FanguttuiSàiva a dî "portoéi de fangòtti"; registròu a Onêgia.CiüxavéjaSèra portePò-u serâ e pòrte pe poîa di viandànti de pàsso, dîto inti ténpi de quànde se lasciâva ancón a ciâve inta ciavéuia; registròu a Onêgia e into sêu entrotæra.CuxeSciacca nuxeDîto in rìmma co-o nómme do pàize; registròu a Onêgia.Déju (Vìlla Faròdi)Cravài -DusaigaBaunéiPò-u fæto de parlâ de spésso fêua de propòxito; registròu a Canporósso.E Grimaude (Ventemiglia)FigunìnRegistròu in monegàsco, da l'òrìgine sconpartîa co-o ciù conosciûo figùn.I Gurlèi (A Maina, U Dian)BarileiPortoéi de barî pìn de liàmme, blazón sconpartîo con A Saréa; registròu a Onêgia.Ineia (Impeia)Ciantafurche Insémme a-o corispetîvo pe-i portorìn, Cacelotti, quésto blazón o vegniæ da 'na ratèlla in sciô terén dónde montâ 'na fórca. Defæti, a diferénsa d'Onêgia, a-o Pòrto no ghe l'àn vosciûa, e coscì i onegiéixi àn pigiòu o nomiâgio de Ciantafurche.Ineia (Impeia)BavuṡiRegistròu into Diàn.Ineia (Impeia)Bucche larghePi-â pronónçia bén avèrta da "a" into parlâ do pòsto.Ineia (Impeia)RevendairöreIn riferiménto a-e fìgge d'Onêgia, intéize cómme "bezagnìnn-e". Registròu a Garlénda.I Ponti (Purnasce)Rubamadonne -I Sigliöi (Vesargu)ScigurantiPe dâse de âie da scignôri; registròu a Onêgia.I Gazéi (Ciüsànegu)GurpeRegistròu a-e Vìlle de San Pê (Borgomâ).L'IsuraPòpulu de l'ungiaDa-a 'n fæto ch'o gh'é acapitòu, quànde doî làddri àn xatòu di çetroìn a-o prevòsto do pàize; registròu inti pàixi vixìn.LüxinascuDuibottiRegistròu a-e Vìlle de San Pê (Borgomâ).MendaigaCiapéttePe-e dònne do pòsto, conscideræ de petelêe; registròu a Onêgia.Muntecarbu (U Burghettu) A referénsa a màrca MuntecaruSingarinRegistròu a Garlénda.Muntecarbu (U Burghettu)BalerìnRegistròu a Onêgia.MuntegrossuMarùnRegistròu a Ùpega.Müssiu (A Cêve)Cianta süccheRegistròu a Onêgia.Müssiu (A Cêve)FemèlleGénte mòlla; registròu a Onêgia.Rivea de PunenteFigùi / Figogni / FigugniNomiâgio antighìscimo, a l'inprìnçipio ligòu sorviatùtto a-i teritöi de diòcexi d'Arbénga e de Vintimìggia scibén che l'é registròu di tèrmini pægi inte àree vixìnn-e. Gh'é de segûe atestaçioìn de sto blazón a-o mànco da-o Çinqueçénto, ma se poriéiva fòscia anâ inderê scìnn'a-a mençión do cognómme Fionus a Sànn-a do 1263. O seu scignificâto e ûzo o l'é cangiòu bén bén into córso di sécoli e, fòscia, o l'é nasciûo inta Rivêa cómme nomiâgio de 'na çèrta pàrte da popolaçión, ciutòsto pövea, che co-a crîxi agrìcola di sécoli XV e XVI a l'é emigrâ in Còrsega, vèrso Zêna (dónde sto blazón chi, a-a giornâ d'ancheu fêua d'ûzo, o l'é registròu de quélli ténpi) e inta Provénsa, dond'o l'é restòu inte l'ûzo pe indicâ e génte d'òrìgine ponentìnn-a e o seu parlâ. In sciâ fìn, inta Rivêa mæxima, o l'é sciortîo da l'ûzo atîvo, vegnìndo pe cóntra dêuviòu da-e génte de l'entrotæra pe indicâ i riveàschi, che de vòtte ghe montâvan pròpio pe vénde e fîghe.San BertumêSpelâiPe-i fæti ligæ a-o martìrio do sànto ch'o ghe dà o nómme, spelòu vîvo.San Luigi (Purnasce)Agasài -Tuvettu (Vìlla Faròdi)Unbreśalli -Tuvu (Vìlla Faròdi)Ursi -U Bixe (Pigna)BatòBlazón ligòu a-a gràn càscia da procesción di bïxignöři e a-o seu ûzo de portâla tròppo isâ; registròu a Pìgna.U Bixe (Pigna)Arrubàta VéschëviDa 'n fæto acapitòu a 'n vésco dirètto into pàize pe 'na vìxita pastorâle, con l'âze ch'o-o portâva ch'o l'é scugiòu e o vésco ch'o l'é finîo destéizo in tæra; registròu a Pìgna.U Burghettu d'ArosciaGambe storteRegistròu a Onêgia.U Burgu (Mâ)Mangia céxiRegistròu a Onêgia.U Burgu (Mâ)Papéi fàusiPe n'êse boìn ò legìttimi a rivendicâ di dirìtti; registròu a Onêgia.U Canêu (Ransu)A referensa a màrca U CannèuSc-curi gurpeRegistròu a Garlénda.U CastéTeste astivàePe l'ativitæ de secatoî de castàgne, co-e seu vestî e-e seu tèste che se saiéivan coscì inpîe de fùmme; registròu a Pìgna.U Castellu (U Burgu, Mâ)MerdajöiRegistròu a Onêgia.UìguFigaleiVenditoî de fîghe; registròu a Onêgia.UìguViadoroRegistròu a-e Vìlle de Sàn Pê (Borgomâ).Uiveu (Impeia)BabolliDa-e bestiétte che rêudan i poîsci sciugæ; registròu a Onêgia.U Portu (Imper̂ia)AnzenèiMenàndo i âxi pe de stràdde tùtte montechìnn-a.U Portu (Imper̂ia)Cacelotti Insémme a-o corispetîvo pe-e génte d'Onêgia, Ciantafurche, quésto blazón o vegniæ da 'na ratèlla in sciô terén dónde montâ 'na fórca: into detàggio, o böia o l'êa do Pòrto, da famìggia di Cacella, e da sto fæto o saiæ nasciûo o nomiâgio di portorìn.U Portu (Imper̂ia)CancellettiDe persónn-a fùrba in génere, ch'a prêuva a invescigâ i âtri; versción arascìnn-a de Cacelotti, nomiâgio bén ciù avoxòu.Utàn (Purnasce)Luvi -VesarguBuriusiGénte pìnn-e de prezumî; registròu a Onêgia.

 Provìnsa de Sànn-a 
Scîto interesòuBlazónÒrìgine do blazón e âtre informaçioìnA Bastia (Arbenga)Scure aziRegistròu a Vilanêuva.A Bastia (Arbenga)CiantasüccheRegistròu a Garlénda.Ar̂asceCampamortiRegistròu a Vilanêuva.Ar̂asceMangiapesciRegistròu a Castrevêgio. Ligòu a-a pésca, unn-a de ativitæ ciù inportànti praticæ da-i arascìn.Ar̂asceFurmaggèiRegistròu in Aràsce.Ar̂asceCogalegna / Caga leggna / CagalegneRegistròu in Aràsce, a Garlénda e da âtre pàrte ascì.ArbengaPansemarseRegistròu a Vilanêuva.ArbengaFaccia gianaDe maròtto in génere, into detàggio dovûo a-a brùtta âia ch'a tiâva inta Ciànn-a, spécce d'in gîo a-e cortivaçioìn da càneva. Registròu a Castrevêgio e da âtre pàrte.ArbengaLadriSe dîxe che i arbenganéixi àggen di rapòrti no goæi legìtimi mànco fra de liâtri, tànto ch'o l'è famôzo inta Tæra Brigàsca o mòddo de dî Èssu cum'i ladri d'Arbenga, ch'ëngin li s'abrassu e 'ngin li s'amassu. Registròu a Ùpega.ArbengaMangia trippe marse / Mangia trippe mòrseRegistròu in Aràsce, Garlénda e da âtre pàrte ascì.ArbisöaRompiciappi -A Marina (Finô)GnabbriDa-o nómme de 'na pugnàtta, dîta a gnabbra, dêuviâ pe ténze e ræ, scicómme che a-a pésca se dedicâva a ciù pàrte de génte da Mænn-a do Finâ.A Surva (Ar̂asce)MangiamuscìnRegistròu in Aràsce.BarestìnTeretetèRegistròu a Castrevêgio. De probàbile in riferiménto a-o parlâ do pòsto.BardenèiPatataiBén conosciûe e patàtte da Bórmia, e into detàggio quélle de Bardenèi e de Vétria, fraçión de Calisàn. Registròu a Castrevêgio.Bassanegu (Casanöva)Tira laççettiRegistròu a Garlénda.Borṡi (Borṡi e Veressi)FavêP'êse, segóndo a tradiçión, di gràn consumatoî de bazànn-e/fâve e, pe de ciù, di seu gréndi produtoî.BurmiaLunbôrdiRegistròu a-o Finâ, ligòu a-e stràdde che partìndo da-o Marchexâto montâvan vèrso e tære spagnòlle inta Lonbardîa.Bussu"èu (Villanöva)Mangia ca"elliI ca"elli són i faxêu cresciûi ciù in èrto, in sciâ çìmma da cànna, ch'êan dónca arecugéiti pe ùrtimi e mangiæ in câza, méntre i ciù bàssi êan pò-u sòlito vendûi. Registròu a Vilanêuva.CasanövaSghiri e scigu"iRegistròu a Vilanêuva.CasanövaPicchettiIn génere, chi o l'à pe fìxima o picâ e génte. Registròu a Castrevêgio.CasanövaScignurottiRegistròu a Garlénda.CastrevegliuBrava genteRegistròu a Castrevêgio.CarizànPatatoìnDîti coscì scicómme che-e patàtte da Bórmia êan bén bén conosciûe inti scîti d'in gîo.CixanLarghi de bucca e strecci de manRegistròu a Castrevêgio.CixanBallerinRegistròu a Castrevêgio.CixanNessciPe fâghe a rìmma Quandu u mà u l'è sènsa pessci, Cixan u l'è sènsa nessci. Registròu in Conscénte.ÈrliSuscettiDa-o vénto ch'o ghe sóscia fòrte. Registròu a Castrevêgio.FinôFinùnDæto da-i savonéixi a-i finarìn pò-u seu parlâ, ch'o seunn-a de spésso inte -ùn scicómme ch'o fórma coscì o partiçìpio pasòu da prìmma coniugaçión.FinôPelücchi -GarlendaGambeseccheRegistròu a Vilanêuva.GarlendaRubattasüccheRegistròu a Castrevêgio.GarlendaBrüxa scignuriRegistròu a Garlénda e, inta fórma, Garlendin bruxia scignüri, a Paravénna ascì. Sto blazón chi o ne vêgne da quànde, a-i 18 d'òtôbre do 1543, e génte de Garlénda s'én solevæ cóntra o scignôro Zâne Antönio II Còsta e seu mogê Violànte da Lengoéggia, bruxàndoli vîvi drénto a-a seu rexidénsa.Ginestru (U Téstegu)A ruinaRegistròu a Garlénda.Gameragna (A Steira)PiémuntesiDa l'espresción Gramagnési piémuntesi, dîto pe l'âia de génte do pàize.CòiriTroietta -CôrxiAvvocati -Cosu (Ar̂asce)CücchiRegistròu a Villanêuva.Cunscente (Cixan)GiüdeiPe fâghe a rìmma Cunscentìn da l'anima persa, porta u cristu aa reversa. Da reversa sin ai pèi, cunscentìn sun tütti giüdei. Registròu in Cixàn.Degna (Casanöva)GentilommiRegistròu a Garlénda.I Castelli (Garlenda)Brüja scignu"iRegistròu a Vilanêuva.Lacremô (Finô)SciaccatesteSegóndo a tradiçión, da 'n amasaménto ch'o gh'é acapitòu, fæto sciacàndo a tèsta da vìtima co-ina prîa.LaigöjaLeccaressiRegistròu in Aràsce, pâ che quélli de Laigoéggia fîsan conosciûi cómme génte de bócca bòna, a-o ciù pe-i dôsci.LaigöjaPessciareRegistròu a Garlénda.L'AtèSciüsciagottiLigòu a l'ativitæ do pòsto ciù avoxâ, sàiva a dî a produçión e a lavoraçión do véddro.Leca (Arbenga)SbiriRegistròu a Vilanêuva.Leca (Arbenga)LeccairöiRegistròu a Castrevêgio.Ligu (Villanöva)MüccalümmiRegistròu a Vilanêuva.Ligu (Villanöva)CanaieRegistròu a Vilanêuva.LöaBecùiRegistròu a-a Prîa.LöaBecüe -LöaCravêRegistròu a-a Prîa.LöaPeguêRegistròu a-a Prîa.LöaPignatèi / PignatéRegistròu in Aràsce, dond'o pâ che quélli de Lêua fîsan conosciûi cómme câdiæ, fòscia pi-â prezénsa de fornâxe da pignàtte do Sei-Seteçénto.Lüxignan (Arbenga)BerudeiRegistròu a Vilanêuva.Marmö (Casanöva)SüccalümmiRegistròu a Vilanêuva.Marmö (Casanöva)Früsta ferrugiaiRegistròu a Garlénda.Marta (Villanöva)GanciDe persónn-a desonèsta, che in génere a prêuva a invescigâ i âtri, registròu a Vilanêuva.MrexuBanban -Muntixélu (Finô)SacchettiO l'arîva da-i ténpi da goæra tra i marchéixi do Finâ e Repùbrica de Zêna do 1447-1452, quànde i abitànti do pàize àn scorîo i zenéixi tiàndoghe cóntra di sachétti pìn de tæra.Pa(r)avènna (Garlenda)Mangia patatinRegistròu a Vilanêuva.Pa(r)avènna (Garlenda)Rübatta pignatinRegistròu a Sàn Damiàn de Stananéllo e into çéntro de Garlénda.Pia (Finô)Garosci / GaôsciPe l'ativitæ de botâ, tìpica de génte de Pîa, spécce pi-â gràn quantitæ de gòusi chi fabricæ, ò pi-â tradiçión, sconpartîa co-o rèsto da Ligùria, de portâ in spàlla co-i gòusi o liàmme da dâ inte fàsce.Pûi (Utuê)Rumpi duiI dui saiéivan di barilòtti de légno; registròu a Onêgia.Pûi (Utuê)SciügaduiiCómme sórvia; registròu a Vilanêuva.San Luénsu (Giüstéxine)Spella-becchiDa-o mòddo de dî "Cuelli de San Luénsu i se màngian u beccu, cuélli de San Michê i se màngian l'agné", a marcâ a rivalitæ co-e génte de Sàn Michê; registròu a-A Prîa.Senpé (R'Urba)ScignurottiRegistròu inte L'Órba.Sann-aCiciolli / CiciullêDa-o ciciollu, berödo pövou fæto de bêle de vàcca e inpîo de sàngoe de béstie maxelæ, pàrte pò-u sòlito caciæ vîa, segóndo a tradiçión inventòu da-i tripæ de Sànn-a inti ànni de mizêia dòppo a distruçión caxonâ da-i zenéixi. O blazón o sàiva stæto creòu da-i òmmi do Döia pe mincionâ i savonéixi, che però l'àn adotòu cómme seu nomiâgio tànto chi-â màschera da çitæ, creâ do 1953, a l'é pròpio o Ciciulìn.Sann-aGente mesc-ceRegistròu a Sànn-a.SüccaelluSpellaiPe-e viçénde ligæ a-o martìrio do sànto protetô do pàize, Sàn Bertomê, spelòu vîvo; registròu a Castrevêgio.TuiranSüssanespu"iRegistròu a Vilanêuva.U Burghettu de Santu SpirituCianta coiPe l'ativitæ prinçipâ di borghetìn, génte contadìnn-a.U Burgu (Finô)Cü giôniPi-â poxiçión do pàize, co-o pöco sô ch'o gh'arîva d'invèrno.U(r)èxine (Castergiancu)TanardiRegistròu a Castergiànco.U SeiòTürchiBlazón ch'o vegniæ adêuviòu a regordâ i fæti di 2 de lùggio do 1637, quànde O Çejâ o l'é stæto sachezòu dai tùrchi. Registròu inta ciù pàrte di pàixi da-arénte.U SeiòRübagiasuE génte do Çejâ êan conosciûe a Castrevêgio perché montâvan in sciù pe rifornîse de fugiàmme.U SeiòSciaccamottiPe cónto di castrevegìn, a remarcâ l'ûzo di contadìn de sto pàize, che p'òu sòlito sciacâvan da tæra.U TûSpellagattiRegistròu a-a Prîa.UtuêGambe russeRegistròu a Vilanêuva e a Garlénda ascì.Varigotti (Finô)Saracéni / SeraceniPe-e stöie de sachézzi di saracìn a-o pàize e pò-u stîle de seu câze, ch'o l'aregórda quéllo do Levànte, ò pe di træti fìxichi "levantìn".Ve(r)avu (Castergiancu)Caga favìnRegistròu a Castergiànco.Veserxe (Castrevegliu)GiüdeiRegistròu a Castrevêgio pàize. I veserxìn saiévan conscideræ da-i castrevegìn anime pèrse, a remarcâ a stòrica rivalitæ fra o çéntro do comùn e a fraçión.VillanövaMangiasüccheRegistròu a Vilanêuva.VillanövaFurnaxaiRegistròu a Garlénda.Zinoua (Sann-a)Belli ganêuffeìRegistròu a Sànn-a.

 Provìnsa de Spézza 
Scîto interesòuBlazónÒrìgine do blazón e âtre informaçioìnA SpèzaSprügoìn Da-e sprǜgoe, de scciapéuie do terén pìnn-e d'ægoa che se trêuvan a Spézza.

 Provìnsa de Zêna 
Scîto interesòuBlazónÒrìgine do blazón e âtre informaçioìnA CéieMangia noin -A Særa (A Særa)Moîe -Begæ (Zêna)Mangiapolenta -BogiàscoMangia çigae - Bösanæo (Zêna)CocólliDa-o cocóllo, qualitæ de frisceu pò-u sòlito fæta con fænn-a de çéixai, pòula che però a veu dî néscio e credulón ascì.Bòrzoi (Zêna)Bazànn-eBlazón patîo mâi tànto che, prezentàndose a-e fèste de Bòrzoi co-ina bazànn-a mìssa in sce 'n'oêgia ò infiâ into capéllo, gh'êa o réizego d'êse remenæ.Braxî (Zêna)GîDa-a béstia co-o mæximo nómme.CanpomónCiàtti -Certôza (Zêna)Meisanette -Certôza (Zêna)MinistriSentîi cómme che se credéivan de savéi tùtto lô.Chêumago (Sant'Orçéize)Rubàtta méie -ÇiânexiRadiciæSàiva a dî "che gh'agùsta e réixe".CoghêuParpelìn bruxæPe-i efètti do manezâ a câsìnn-a, ativitæ bén inportànte pò-u pàize scìnn-a da-o sécolo XII.Cravàsco (Canpomón)Rànca çéppi -Cremén (Zêna)ZânélliDa-o vèrme de castàgne e da frûta.Evabun-na (U Tijê)Laccia craveDîto da-a génte de Moncâro (âtra fraçión do Tilieto).Izovèrde (Canpomón)Cû ténti -Manesén (Sant'Orçéize)Çéppi da cànnaDa-a figûa do çéppo de cànne dòppo avéile tagiæ, dîto de persónn-a bàssa e trùgna.Méurgo (Zêna)BacìlliIn sénso figuòu da-e bazànn-e sciugæ òpû da 'n âtro nómme pò-u panê.Oê (A Særa)BêlæDa-e bêle, co-o pàize ch'o l'êa conosciûo p'êse, con Sant'Orçéize, l'ùnico scîto dónde se fâva o salàmme tìpico de ste bànde chi.Pedemónte (A Særa)Nisêue -Picælo (Sant'Orçéize)Fiàschi -RensénCagagotti -RensénGramégnaScicómme che i rensenìn, cómme a gramégna, se trêuvan da tùtte e pàrte in gîo pò-u móndo.Sàn Càrlo de Çêze (Zêna)Brìgne -Sàn Càrlo de Çêze (Zêna)RomanìnSe dixéiva ch'o foîse abàsta metîse in ramétto de romanìn inta stàcca perché a scceupésse ina ratèlla co-e génte do pòsto.Sàn Çepriàn (A Særa)PoîsciPe-i poîsci chi cortivæ, rinomæ into pasòu.Sàn Martìn de Pâvànego (Çiânexi)Sciôe da sùccaNomiâgio dêuviòu ascì fixicaménte p'açimentâ e génte do pòsto, meténdose 'na sciôa de sùcca in sciô capéllo.Sàn Pê d'Ænn-a (Zêna)MinòlliDa-o nómme de quélli chi caregâvan l'ænn-a in scî bàrchi pe fâ sòura.Sàn Stêva de Làrvego (Canpomón)Câsòtti -Sàn Stêva de Làrvego (Canpomón)Figassìn bruxæ -Sant'OrçéizeÓrsciDîto de génte rùstega, dêuviòu pe mincionâne e génte fàndo in bàllo gòffo ascì, pròpio comm'o faiæ in órso.Téggia (Zêna)Meizànn-e -Tórbi (Çiânexi)Moîe -Vigomoàsso (Sant'Orçéize)TortaieuSe fâva scìnn-a scciupâ de ratèlle co-e génte do pòsto mostràndoghe sott'a-i éuggi 'n tortaieu.Voiæ (A Særa)Èrba dragónn-aDa-a ciànta téuscega co-o mæximo nómme.Zemignàn (Zêna)Gàtti / GattinFòscia pi-â figûa do gàtto, consciderâ cómme drîta ò sorniónn-a.ZênaBacìRegistròu a-a Ciàzza e a Ùpega.ZênaRiso raeo -Zoâgi (fraçioìn de vàlle)FighéRegistròu tra e fraçioìn de mónte into comùn Zoâgi, da l'òrìgine che de probàbile a l'é sconpartîa con quéllo do ciù ànpio figùn.

 Âtre pàrte 
Scîto interesòuBlazónÒrìgine do blazón e âtre informaçioìnA Chiuroira (Ulmèa)CauzuiRegistròu in Ormêa.A Ciagia (Briga Auta)Mangia lëngöiRegistròu inte l'Èrta Valàdda de l'Arêuscia, o veu dî "màngia lagheu" e pò-u sòlito dêuviòu in rìmma into mòddo de dî ciaṡasöi, mangia lëngöi.A Ciagia (Briga Auta)GabelaùuRegistròu inta Tæra Brigàsca, co-o sénso de "génte ch'a ratélla" o "ch'a rîe aprêuvo a-i âtri".A Ciagia (Briga Auta)BüžàrdiRegistròu pròpio a-a Ciàzza.A Ciunèa (Ulmèa)LodriRegistròu in Ormêa.A Viuṡena (Ulmèa)PlandruiRegistròu in Ormêa.Carnìn (Briga Auta)TacabrigheRegistròu inta Tæra Brigàsca, co-o sénso de "génte ch'a ratélla" o "ch'a rîe aprêuvo a-i âtri".E Cianche (A Viuṡèna, Urméa)Rübata piröiRegistròu a-a Viozæna, o veu dî "arubàtta poieu" e pò-u sòlito o l'é dêuviòu in rìmma into mòddo de dî cianchiröi rübata piröi.L'Eca (Ulmèa)SaciùRegistròu in Ormêa.Èl Proa (Ulmèa)ScignuriRegistròu in Ormêa.Èl Villoa (Ulmèa)CiucatùiRegistròu in Ormêa.I Patagni (A Viuṡena, Ulmèa)Gambe d'aragniRegistròu a-a Viozæna inta Ruà di Müssi e pò-u sòlito o l'é dêuviòu in rìmma into mòddo de dî Patagni gambe d'aragni.L'Olbra (Ulmèa)AvucottiRegistròu in Ormêa.Mu̍neguPatele d'a Roca -NöveKuéi du laghètuDêuviòu in Seravàlle.NöveSkarotiDêuviòu in Seravàlle.Punte d'Nova (Ulmèa)BlagoeiRegistròu in Ormêa.Qualzina (Ulmèa)Muri giuldiRegistròu in Ormêa.Ra BrigaBrigantiRegistròu inte tùtta a Tæra Brigàsca, spécce into mòddo de dî Briga briganti, cutèe tüti quanti.Ra Talia (A Viuṡena, Ulmèa)Gambe d'elefantiRegistròu a-a Viozæna, inta Ruà di Müssi, pò-u sòlito o l'é dêuviòu in rìmma into mòddo de dî talianti, gambe d'elefanti.R̂ Frasciu (Ra Briga)Müri tintiSorvanómme di Frasciurée ch'o vegniæ da-o dîto popolâre che a seu fàccia a foîse brùtta de carbón.SaorgëRubata-bauciRegistròu into pàize mæximo.TendaTübaréliDa tübaréla, nómme irònico da sigarétta, pe-e câze di tendàschi conscideræ cómme no goæi nétte ma inciastræ de fùmme; registròu a-a Brîga.Tèra BrigašcaSavuiàrdiRegistròu inti pàixi vixìn in Ligùria, ch'êan a-i ténpi inta Repùbrica de Zêna.UlmèaPaciocòaCaregatûa do mòddo de parlâ di ormeàschi, registròu a-a Viozæna.Ulmèa (fṛâȝiui)T'cioldi / T'ciōldi -Ulmèa (paise)Patachî / Patachìi -Üpëga (Briga Auta)CianíṡiSàiva a dî da-o parlâ lénto, registròu a-a Viozæna.Üpëga (Briga Auta)Mangia papéeRegistròu inte tùtta a Tæra Brigàsca, spécce into mòddo de dî Üpghée mangia papé.Voldalmella (Ulmèa)GiulduiRegistròu in Ormêa.

 Blazoìn in rìmma 
 Provìnsa d'Inpêia 
A Cola (Sanremu)Culantin da l'agnima persa…ti porti u Cristu a-a reversa! Portiru bèn, portiru mà, tantu a l'Infernu ti g'hai da andàDîto da-i sanremàschi a-i colantìn.Aèntìn, U Castéllu de DiànCölli d'Aèntìn i dixe che l'auxenellu u sta in tu vin, cölli de Castéllu i dixe che u vin u sta in te l'auxenellu.A Villa (Puntedasce)Quelli da Villa i sun vilai, perché i sun madücaiDîto da-e génte de Bestàgno (Pontedàsce), tànto a quélli da Villa da Goàrdia cómme a quélli da Villa di Vién, into mæximo comûn..AiröreAirörenchi, taglia venchi / a bancheta suta a scařa, / u segliun sute u barcun / o, che bela urassiun.AiröreAirurénchi taglia venchi, taglia testa â sigàra, / a bancheta sute â scara e u segliùn sute u barcùn.AiröreAiröre antigamente / l'eira in paese marbuscà, / ma mu ca ghè d'a gente / l'à l'aspetu da çità.Burgânsu (San Pê)De Burgânsu, de ün ghe n'è d'avânsu.CampurussuCampurussìn de l'àrima pérsa, porta u Cristu a la revérsa, batezai cun l'àiga de gé, che nisciün i pö ve'''.|-
|Campurussu, Dusaiga, Pigna|Pigna a l'è béla, Duzàiga a l'è in spřendûr, Campurùssu u l'è in cagavûr.|-
|Campurussu, Dusaiga, L'Isura, Vrigà|Vrigà longa / Liçura runda / Dusaiga a fiù / Campurusu cagaù.
|-
|Carpaxe|A l'è cume a banda de Carpàixe: żinche lìe per fâa cumenżâ e żincheżèntu per fâa smêtte.|-
|Carpaxe|U l'è testàrdu cumme in bò Carpaxìn.|-
|Cauderaira (A Cêve)
|A Cauderaira u su u se mira in ta giaira.
|-
|Ciabàudu (Baaücu)
|Ciabaudìn, scarpe gròsse e żervélu fìn.|-
|Colabassa (Airöre)
|Culatin da l'arima persa, porta u cristu â ciriversa, / bategiai d'aiga de gé, che u segnù nu i po' ciü ve'.|-
|Ineia (Impeia)
|A Onegia chi nu gutta nega!|-
|Ineia (Impeia)
|I dinèi d'Ineia i nu l'àn mai muntâu u Bèrta.|-
|I Verandi (Ventemiglia)
|Semu au tempu di Verandi / che i pecìn cumanda i grandi.|-
|Lavina (Rèssu)
|U va primma a ressâ... che a LavinaScicómme che a fraçión a se trêuva ciù a vàlle che o capolêugo, andâ prìmma a Rèsso che a Lavina o l'é inposcìbile; o blazón o zêuga ascì co-a scimilitùdine fra o nòmme do pàize e o vèrbo "ressâ".
|-
|Luvegnu (A Cêve)
|U ca(r)a i Luvegnardi... / lecchi, putrui, ladri e buxiardi.
|-
|Luvegnu (A Cêve)
|U cara i Luvegnardi, / lècchi, putrui, laddri e buxiardi.
|-
|Lüxinascu|A Lüxinascu i früsta prima a somma che u bastu.
|-
|Muntautu (Muntautu Carpaxe)
|Quelli de Muntautu, u sö numme i u dan ai autri.|-
|Müssiu (A Cêve)
|I ürtimi a rivâ a Céve, i sun quelli de Müssiu.
|-
|Müssiu (A Cêve)
|I ürtimi a rivâ a féra de Vesârgu i sun quelli de Müssiu.
|-
|Pantaxina (Vaxìa)
|Pantaxina / ciassa ca pènde / i ommi i sun surdi / e donne i nu sènte.
|-
|Pigna|Pignaschéti gluriùsi, tésta giànca e chïe merdùsi.|-
|Pigna|O Pignaschi, cantài tïti / l'è nasciïu ina vignairöra.|-
|Preinaudu, San Giaixu, U Soudàn, Valecrösa|Preinaudu àutu, àutu / au Soudàn "idedàn, idedàn" / San Giàixu ghe ne fa maràixu / Valecrösa a pà ina rösa.|-
|San Giaixu|Sangiaixìn de l'àrima pèrsa, / porta Crištu a la revèrsa / pòrtaru bèn, pòrtaru mà / che in cà du diavu ti gh'ai d'andà.|-
|San Giaixu|Sangiaixìn / braghe de lin / camixa ruta / càgate suta!|-
|Triöra, A Saiöra (Ciüxavéja)
|Se ti vöi di boi boi va a Triöra; se ti vöi di boi stömeghi va a SaiöraSe riferìsce a-a tradiçión do "pastu", organizâ da-a congrêga do pàize o dî do zêuggia sànto, ch'o se inbastìsce in bèllo banchétto, a ricordâ l'Ùrtima Çénn-a.
|-
|U Bixe (Pigna)
|Au Bïjxe, i sciàca e prïxe cu'a machina da chïxe.|-
|U Bixe (Pigna)
|Au Büxe i sciaca e prüxe / cu'a machina da cüxe.|-
|U Burghettu (A Burdighea)
|Au Burghétu / du carcàgnu / i ne fan bachétu.|-
|U Casté|Castelïssi, schïra cùpe d'a malùra.|-
|U Casté|Chi nu vive au Castèe u nu vive mancu en Burdèe.|-
|U Cugnu (U Burgu), Uigu|U Cugnu pou magaiu, Aurigu pou bataiu.
|-
|U Seburca|Au Seburca dai banchéti in sciü / i sun tüti richi, / dai banchéti in giü / in pò ciü poveri.|-
|Valà d'u Röia|A vale l'è bona / ma a fame gh'è nia.|-
|Valebona|A Valebona u cü u ghe trona, / u nasu u ghe cura, / oh brüta scignùra.|-
|Valebona|A Valebona / a carne a ghe pà bona / i nu ne mangia perché i nu n'an / cuscì s'a mangiamu nui / che semu du Soudàn.|-
|Valecrösa|Valecrösa a pà ina rösa: / da veixìn in giouçemìn, / da luntan in štronsu de càn.|-
|Ventemiglia|Ventemìglia, térra antiga, che de bòi nu' ghe ne trìga; tüti chéli ch'i ghe nàsce i sun fìgli de bagàsce; tüti cheli ch'i ghe sun, i sun da manegu de bastùn.|-
|Ventemiglia|Ventemia, tèra antia / de bòi u nu ghe ne tria / quelli chi ghe sun i degni de bastùn / quelli chi ghe nasce i sun fii de bagàsce.|-
|Vrigà|Vrigarenchi da sigärä / tüti i di i munta e i cärä / i mete i pei en t'a Madona / tüta a nöite u trona, u trona.''

 Provìnsa de Sànn-a 
A Colla (Castergiancu)Da Colla / chi tira / chi mollaMòddo de dî ch'o pìcca in scio mòddo d'êse de génte da Còlla de Castergianco: cómme into zêugo da còrda, ch'o gh'é chi o tîa e chi o mòlla, se dixe che liâtri i no ségge boîn a metîse dacòrdio..AndôaAndeua, ciü a se sèrca, menu a se treua.A Peagna (U Seiò), Cunscènte (Cixan), CixanIn Cunscente u se sente, / a Cijan u gh'é de cà (u ventu), / a Peaggna l'ase u ghe raggna (da famme).A Peagna (U Seiò), Löa, U Burghettu, U SeiòAa Peagna u luvu u ghe ragna / au Seiò u finisce de ragnò / au Burghettu u ghe tia in péttu / a Löa u ghe tia ina söa.A Peagna (U Seiò), Löa, U Burghettu, U SeiòAa Peagna u luvu u ghe ragna / au Sejò u finisce de ragnò / au Burghettu u ghe tìa in pettu / a Leua u ghe tìa ina seua.A Peagna (U Seiò), Löa, U Burghettu, U SeiòA a Peagna u luvu ghe ràgna, / au Serià u finìsce de ragnà, / au Burghettu u ghe tira in péttu, / a Löa u ghe tira ina söa.A PrìaO da Prìa, scciappa e porte e pòrtale via.A PrìaU ventu aa Pria u gh'ha piggiòn muggié.Ar̂asceArasce: / chi ghe nasce / nu ghe pasce! / Chi ghe vèn / u se fa ricu e u se ghe mantèn.Ar̂asceQuande i parlan i posa a rucca cumme quelle d'A"assce.Ar̂asce, Inéia (Impeia), U Portu (Imper̂ia)I furmagièi i sun d'Arasce, / i ciantafurche i sun d'Ineja, / i cacelotti i sun du Portu.ArbengaI sun cumme i nòbili d'Arbenga, ch'i se tagiàvan e unge di pé sensa levâse e scarpe.ArbengaÈssu cum'i ladri d'Arbenga, ch'ëngin li s'abrassu e 'ngin li s'amassu.ArbengaArbènga, / chi nu gh'ha da fò, nu ghe venga.ArbengaSe Arbenga a fusse sana, a se ciamerebbe Stella Diana.Arbenga, Ar̂asce, LaiguéaMar̂inai d'Arbenga, / cunseèi d'Ar̂asce, / donne de Laiguéa, / nu stattene a fò vegnì a cuéa.Arbenga, Ar̂asce, A Surva (Ar̂asce), Ineia (Impeia), Laiguéa, Löa, U Portu (Imper̂ia)I Ciantafurche i sun d'Inea; I Cancelletti du Portu; i Pignatèi i sun de Löa; i Leccar̂essi de Laiguèa; i Mangia trippe morse d'Arbenga, mangiamuscìn i Survair̂ìn; i Furmaggèi e i Cogalegna i sùn d'Ar̂asce.ArbisöaArbiseua de taera neua / belle figge non se ne treua / quelle poche che i ghe son / son ciü neigre che o carbon!ArbisöaArbiseua de tara neua / figgie belle no se n'attreua / tütte quelle che te gh'è / àn a faccia comme o pappê!ArbisöaArbisêu(r)a tèra nêuva / belle fie u nu se ne trêuva / quelle poche ch'i ghe sun / i sun negre cume u carbun.BardenèiBardenèi tèra meschina che d'estòe u ghe casse a brina.BardenèiBardenèi, taera meschina, che fina de stèi u ghe cazze a brina.Bardìn Növu, Bardìn Veggiu (U Tû)Cuélli de Bardìn i friṡṡen u diàu intu pagiöìn.BuinzanA Buisàn cuéllu ch'i nu fan ancö̂ i fan dumàn.BuinzanBuinzan, quellu ch'u ne se fa ancheui se fa demàn.BuinzanRasc-cia rive de Buissan, / ghe fan nettu cumme in man.Bussu"éu (Villanöva)Bussu"elin dall'anima persa / porta u Cristu da straversa / da straversa sutti pei / Bussu"elin e sun tütti gidei.Bussu"éu (Villanöva), Cosu (Ar̂asce)Tra Còsu e Bussureu / i nu han pusciüu fò béve in cravéu, / quande u l'ha avüu da lei.Bussu"éu (Villanöva), Marta (Villanöva)Tra Marta e Bussureu / i nu han da dà da béve a 'n cravéu.CarizanCa"izàgni, lârghi de bucca, štréicci de magni.ÇelleOh de Çelle, / mangia patelle; / a-o tempo de l'uga / o panê o te bruxa.CixanQuandu u mà u l'è sènsa pessci, Cixan u l'è sènsa nessci.CòiriU l'è ciü fasile ch'u ghe secce a neggia aa matìn, che a cantinn-a pinn-a de vin.Cunscente (Cixan)Cunscentìn da l'anima persa, porta u cristu aa reversa. Da reversa sin ai pèi, cunscentìn sun tütti giüdei.Feìn (Orcu Feìn)I sun cuélli ch'i l'àn caciòn u Segnû intu pussu.FinôU l'è cumme u preve de Finâ ch'u sa leze sulu in tu sêu messâ.FinôCà de Finò: / tucchighe a man e lascilu andò.Finô, ZênaSe a Finò u ghe fusse u portu, Zéna a sarèiva in ortu.GiüstexineCuélli de San Luénsu i se màngian u beccu, cuélli de San Michê i se màngian l'agnê.Gura (Finô)I sun cumme cuélli de Gûra, che cuàndu i dixen ch'i se ne van i ghe stan ancùa ün'ùa.Gura (Finô)U fa cumme quelli de Gura, / che, quande i dixen ch'i se ne van, i ghe stan ancua in'ura.Leze (Sann-a)A rende ciü 'na faccia bunn-a che 'n ortu a Leze.Ligu (Villanöva)[...] Chelli de Ligu i sun canaie, / chi nu öne fa du ben / e a dagghe a curpa au preve, / cu nu gà moi facciu nien [...]LöaDe Löa: mòngia mèrda cun a casöa.LöaOh de Leua, mangia mèrda cua casseua!MaiöCuélli de Magiö̀ ch'i fan rustî u diàu intu pagiö̀.MiriaudTi sèi cumme quelle de Meriodu, / chi han ciü lungu u desutta che u dedòtu.Möiu (Ar̂asce)Dunde quelli de Möiu i vàn, ün'autra Möiu i fàn.Möiu (Ar̂asce)Meuju / u l'è fabbricau in sc'in scheuju.Pa(r)avènna (Garlenda)Pa(r)avenin rübatta pignatin, zü pe i campi i pan tanti crovi gianchi da-a neve e negri da-a pexe. Pa(r)avenin andaive a fa frizze.Ransci (A Prìa)Chi nu sa travagiâ, ch'u vagghe a Ransci che u ghe mustriâ.Ransci (A Prìa)Cuélli de Ransci i sun cuaranta e i se mangiévan 'na soma giànca; ma se u fusse pe i sö vixìn, i se mangiévan ascì u bastu e u corbìn.Rollu (Andôa)Quelli de Rollu pe ina figa i se rumpe u collu.Sann-aCicciullê, tanta famm'e pochi dinê.TuiranA Tujàn i sun fâsi cumme u ramme.TuiranViva Dari ch'u l'è ciü âtu, / abbassu a Braia ch'a l'è ina crâva, / abbassu u Burgu ch'u l'è in ingurdu, / abbassu Baresciùn ch'u l'è in gusciùn.U BurghettuBurghetìn de l'anima pèrsa / porta u Cristu aa revèrsa / portalu bèn o portalu mò / tòntu a l'infèrnu ti g'hòi da andò.U BurghettuBurghetìn, ciànta còi, raṡṡa de mòi, porta u Cristu a ruèrsa, ànima persa.U BurghettuBurghettìn cianta coi, / burghettìn razza de moi, / î porta u Cristu â rèvèrsa, / burghettìn anima pèrsa.U BurghettuBurghettìn cianta coi, / razza de moi; / porta u Cristu aa reversa, / anima pèrsa.U BurghettuBurghettìn da l'anima persa: / porta u Cristu aa reversa; / portalu bèn o portalu mò, / tantu all'infèrnu ti gh'hai d'andò.UnsuU l'è cumme l'ossu de Unsu ch'i l'han facciu bu"i trei dì.U(r)èxine (Castergiancu)D'Urexine tanardi / scumpisciai de pisciu d'ase / battesai d'aiva de sciarxi / sta luntàn che nu ti baxi!U SascèSasclin-ni votagin-ni e campeiröi antrigtnan men che t'pöi.U SascèE sciasceline, i parte pulle e i riva gaine!U SascèAu Sciascellu au belin i ghe dije u cutellu.U TûO du Tû, spella i gatti e méttili a u sû.UtuêChi a u Tuvé u vö andà, braççe de fèru e schina d'aççà u se faççe fa.Varigotti (Finô)Du Varigottìn e du rammu de figu / nu ti te faiè mòi 'n'amigu.VendùnA Vendùn de sèntu u nu ghe n'è ün bun / quellu c'u ghea i l'han mìsciu in galéa / e quellu c'u ghea restàu i l'han impicàu.VendùnA Vèndùn, de sentu u nu ghe n'è ün bun / quellu ch'u gh'ea, i l'han misciu in galéa / e quellu ch'u gh'ea restau, i l'han inpicau.Ve(r)avu (Castergiancu)Veravìn caga favìn / d'in sci'a porta du büteghìn / u büteghìn u se rübatta / tütta a merda in sci'a faccia.Ver̯éssu (Bòrṡi e Ver̯éssu)A Veéssu de bùi u nu ghe n'è pessu; ün ch'u gh'éa i l'àn mìsciu in galéa; l'âtru ch'u gh'è restòn, i l'àn inpicòn; e l'âtru ch'u gh'éa ancû, i l'an mìsciu a Borṡi pe retû.Villanöva, Marta (Villanöva), Cosu (Ar̂asce), Bussurèu (Villanöva)Fra Marta, Casu e Bussurèu / i nu sun stài bói a fa beve in cravèu. / I sun andài a Villanöva, / i ghe ne han facciu beve ina pairöra.VuèQuelli de Vuè se sun dùe ne fan trè.Ar̂asce, Arbenga, Bardenèi, Barestìn, Casanöva, Castrevegliu, Cixan, Cunscente (Cixan), Èrli, Garlenda, Leca (Arbenga), Sücca(r)èllu, U Burghettu (Santu Spirtu), U Seiò, Vendùn, Veserxe, VillanövaCarlevà u l'è mortu / ciuccu cumme in porcu / l'ha lasciàu ai so figliö / a lasaghe e raviö. / Castrevegliu brava gente / chei de Erli i sun suscetti / spellai chei de Sücarè / Barestin teretetè / Ciantacoi chei du Burghettu / chei de Cixan / larghi de bucca e strecci de man / rübagiasu chei d'Arbenga / Cunscente de bassa furtüna / cu nu ghe varda ne sû ne lüna / Bardenei taera meschina / mesa estai ghe cara a brina / mangiapesci chei d'Ar̂asce / ballerin chei de Cixan / leccairoi chei de Leca / Vendun de tanti cu ghe n'è / u nu ghe n'è ün bun / e u ciü bun cu gh'era / l'han messu in galera / rubatasücche chei de Garlenda / Casanöva sun pichetti / a Villanöva / figlie belle nu se ne tröva quelle poche che ghe sun / Sun brüxae cumme u carbun / Vescerxin de l'anima persa / porta a cruxe pè traversa / d'in sa testa in si pèi / chei de Vescerxe sun tütti Giüdei.A Bastia (Arbenga), Cosu (Ar̂asce), Cixan, Garlenda, I Castelli (Garlenda), Leca (Arbenga), Lüxignan (Arbenga), Marmö (Casanöva), Marta (Villanöva), Pa(r)avènna (Garlenda), Pûi (Utuê), Ransu, San Fé (Arbenga), Tuiran, U Seiò, Utuê, Vendun, VillanövaE belle fie i sun du boscu / i sciügaduii i sun de Puii / de Ransu de in u gh'è nè d'avansu / a Vendun de sèntu u nu gh'è nè in bun / süccalummi de Marmò / müccalummi i sun de Ligu / sghiri e scigu"i de Casanöva / gambe russe du Tuè / gambesecche de Garlenda, / brüja scignu"i di Castelli / i ganci i sun de Marta, / mangia patatin de Pa"avenna / cücchi i sun de Cazu, / mangiasücche de Villanöva, / berudei de Lujignan, / sutera morti de Sanfé, / scure azi da Bastia, / cun i sbiri de Leca in cumpagnia, / pansemarse i sun d'Arbenga, / türchi i sun du Se"ià / campamorti i sun d'A"assce, süssanespu"i i sun de Ti"an, / e chelli de Cijan, / si nu sun belli i se fan.

Variêtæ piemontéixi
Inta tabélla chi aprêuvo gh'é di blazoìn da pàixi conpréixi inta Ligùria aministratîva dónde però l'é parlòu de variêtæ da léngoa piemontéize.
GiüxvâlaA Giusvalla la fam ai balla e se u fisa nènt per es poch fén ai balèisa ancu ci ben.Eŕ Pônt, Giüxvâla, Miöja, U DéA Giüxvâla, ŕa fam a i bâla, su n'i fusa in pó d'gŕanôn, a i baleisa per dabôn, su n'fusa pe's'póc fên, a i baleisa ancù ciǜ bên, e su n'fusa per quei du Dé, a i baleisa vuŕenté... A Miöja, ŕa fam a i dešpöja, aŕ Pônt ŕa fam a i dexgiônt.Rucheutta (Còiri)A Rucoeta i maczu i piôgi con la sciupoeta.U DéAu Dé i maczu i pioegi col chigé.

 Provìnsa de Spézza 
Er Pian (Arcoa)Viva er vin, / che l'aigua l'è sta a rovina der pian d'Arcoa.Falcinello (Sarzana)Falcinesi ngura, ngura che der diavlo i n'g àn pagura, / i porte 'r cristo a la renversa falcinesi da l'anima persa; / ṙ l'an persa 'n der canalo i l'an trova i cima a 'n palo.Legnâ (Levànto)A Legnâ son trentesei / mëzi laddri e mëzi ebrei; / i van in gëxa pe fâ do ben / e ghe balla o diao in sen / e d'in sen in ta pügnatta / i se ghe toccan a fügassa / a fügassa a l'è mëza crüa / do Segnô no ne fân cüa!Ponzan (San Steu)Ponzanari spaca campania / i g an la donia ca paren cavaña, / i g an i fanti chi paren zendrèi / i falcinèi i en tutti i pù bèi. / - A te ninòn ar dighe'n po'! / - E veni votre te nanìn ch'a tla dago me la paga.Sìnque TèreChélì d'e maìne i venan sü a véndene i pésci.SarzanaSarzanesi züra, züra / che del diao i n'àn paüra / i porta Cristo alla renversa, / Sarzanesi anima persa!

 Provìnsa de Zêna 
A Fôxe (Zêna), A Pìlla (Zêna)Quelli da Fuxe lavan ai treuggi! / Quelli da Pilla sciaccan pigheuggi!BargaggiGuai s'u végne zu i Bargaggìn cui so papé!Bocadâze (Zêna)Boccadaze, trentesei, / mezi laddri mezi ebrei; van in gêxa pe pregâ / no se gîan manco all'artâ. Se no fisse pe a vergheugna / portan via anche a Madonna / se no fisse pe l'onô / portan via anche o Segnô.Bòrzoi (Zêna)Borzolan de fede düa / àn portou o Cristo a l'abbattüa / e all'abbattüa ghe l'àn portou / e in ta ciüsa l'àn imbellinou!CamuggiA partensa du Camuggìn, / o sabbu aa sèja, o dumeniga matìn.CiâvaiCappuìn di Ciàvai a arte accubiè, / ti te n'acorzi quand'i sun péè.Ciâvai, ZênaPe fâ un zeneize ghe vêu quattro ebrei; pe fâ un de Ciâvai ghe ne vêu sei.Ciâvai, ZênaPe fâ in Zenèize u gh'eu quattru ebréi, / pe fâ ün de Ciavai u ghe n'eu séi.Ciâvai, ZênaSe Ciâvai u l'avesse porto, / De Zêna ne faivan un orto.Ciâvai, ZênaSe Zêna a l'avesse ciannûa, / De Ciâvai ne faivan seportûa.Cornigén, Ôtri, Sàn Pê d'Ænn-a (Zêna)O vento nasce a Vôtri; o se sposa a Corniggen; o se perde a Sampêdænn-a.CugurnuCugurnin de trentaséi / mézi laddri e mézi ebrei: / i van in giexia pe fâ du bén, / e u diau u ghe bale in sènCugurnuE gente de Cugurnu / quellu che han l'han tüttu d'inturnu.E Nàsche (Zêna)No fâ comme o Parroco de Nasche che i câsci in to cû i piggiava pe frasche.Fumeri (Mignanego)Nu fae cumme a Fumèri, / che semennan aguggie pe recheuggie pâferi.LavagnaLavagnìn de trentasette, / i l'han u gosciu cumme è seppe.Lerca (Rensen)Lercain do trentesei / mëzi laddri e mëzi ebrei / van in gexa pe pregâ / e no mïan manco l'artâ / pòi s'amïan sott'a-e scarpe / e gh'è o diäo ch'o zeuga a-e carte.Muncâřu (U Tijê)Muncarvigni / a trei a trei / chi parevan trei arei / suti in cagou / chi fajeivan bau bau bau.Ôtri (Zena)À 'Ötri no l'è bon manco l'ægua.Ôtri (Zena)Tutte e straççe finiscian a Vôtri.Ôtri (Zena)Tütte e strasse finiscian a Utri.PortofinPortofin de taera antiga, / figgie belle no ghe n'è miga; / quelle poche che ghe son / son ciü neigre che o carbon!PortofinPortofin l'è taera antiga, / donne belle no ghe n'è miga; / e se gh'è carche scorpeon / l'è ciü neigro che o carbon!PortofinOmmu main, passou u câu de Purtufin, u l'è turna fantin!PortofinPassôu o monte de Portofin, addio moggê che son fantin.PortofinPurtufìn scüu, / cieuve següu.PortofinQuande u néiva in sciu munte de Purtufìn, / u néiva sette votte ciü in spruìn.Séstri Ponénte (Zêna)T'ê due facce cumme quelli de Sestri!Testann-a (Avêgno)Testanolli, testa düa / do Segnô i no n'àn cüa / portan Cristo ä reversa / perchè l'anima l'àn persa!TuriggiaDixian quelli de Turiggia: chi tüttu veu, ninte u piggia.ZênaU Zenese, agnima persa, u porta u Cristu da-a l'inversa.ZênaCiassa neua / frûta neua, / ciassa Banchi / son mercanti, / Sottoriva / son ciappussi, / un pô ciù in là / son mori sussi.ZênaZena prende e no rende.ZênaDuve i Zénèixi van, n'âtra Zena ghe fan.ZênaI Zénèixi s'han a prâmò da veitè.ZênaMâ sensa pesci, munti sensa legne, ommi sensa fede, donne sensa vergheugnia.ZênaPe cunuscie l'amù di Zénèixi / ghe veu di anni e di mèixi.ZênaPe fâ in Zenèize ghe veu duì levantìn e quattru ebréiZênaSeggi Zenèize a risu reu, / buzanchitene de tütti e parlighe ciaeu.ZênaSe Zéna a nu piggia Zéna, tüttu u mundu u nu peu piggiâ Zéna.ZênaU bun Zenèize / segundu l'intrâ u fa è spèize.ZênaVâ ciü in Zenèise in t'in diu, / che in fuesté casòu e vestiu.Zêna, MilànSe Milàn u l'avesse u portu, / de Zena ne faièivan in ortu.Zêna, MilànSe Zena a l'avesse a cianüa, / de Milàn ne faièivan 'na sepurtüa.

 Âtre pàrte 
A TürbiaA bela d'A Türbia: tüti a vœnu, nüsciün a piya.A TürbiaCristian d'A Türbia: se nun roba, piya.A TürbiaQü passa A Türbia sença ventu e l'Arma savoya sença spaventu pò turnò ün casa cuntentu.Carnin (Briga Auta)Chi ö vegghe l'infèrnu / u vagghe a Carnìn d'invèrnu.Carnin (Briga Auta)Chi eu vegghe l'infernu, / vagghe a Carnìn d'invernu.Carnin (Briga Auta)Ën Carnin ëndairì për fémëne ma nun për vacheCoscì o se dîxe a Ùpega de dònne de Carnìn, ancón ciù rùsteghe che e vàcche do mêximo pàize .Cravaüna[...] Crava üna / crava due / u gh'è 'na crava cun due cue / ma de due a ghe n'ha ciü üna / va a futte a Cravaüna.LigùriaPer fà ün Ligure muntan fò qatru Ebrei; per fà ün figun ghe ne và sei.LigùriaVà ciü ün Ligure ünt'ün diu che ün strangè caussau e vestiu.LigùriaAmicizia de figòn, ombra de sâjiu.L'Üpëga (Briga Auta)Šte Üpëghere blagu, / lasciairé püre blagaa: / št' fular ch'le han ën tèšta / le r'han ëncoo da pagaa. // E tirai driiti ai vöštri afàà, / e Üpëghere lasciairé štaa.MonferòuMonfrin, s'o no l'è laddro o l'è assascin.MuneguQü gira e spale a Munegu gira e spale au suriyu.MuneguFò savè che: sun Munegu suvra ün scœju e fagu çeche vœyu.Nigrüsu (Santa Margarita)Nigrüsu dra sfortöinâ d'invernu / sensa sù e d'istaie sensâ löinâ.ParmaParmezàn / lòrgu de bucca e strèitu de man.PavîaU mandillu de Pavia, / sciüscia u nòsu e caccia via.PiemontePiemonteixi fäsci e corteixi, in Piemonte, à chi à doe scarpe ghe dìxan conte.PiemonteIn Piemonte a chi ha due scarpe in pê, ghe dixan Conte.PiemonteIn Piémunte / a chi ha due scòrpe in pé i ghe dixe cunte.PisaI sun i laddri de Pisa, che au giurnu i cria e a neutte i van a robò insemme.Pṛoa (Ulmèa), Voldalmella (Ulmèa)Del vōche da Vōldalmela e del famne del Prōa, nu stōt'ne a 'nnamurōa.PusöGalantommo de Possêu, o no scamotta se no pêu.PusöGalantommo de Puzzœu, / Che u no arrôba se u no pœu.PusöGalantommu de Pusseu / nu scamotta se nu peu.QuòQuan ti trövi quèi dèe Quò, túgghe a máun e lásii ndò.Ra BrigaBriga briganti, cutèe tüti quanti.RocabrünaI gregali de Rocabrüna marcu u marri'tempu.Tèra brigašcaÜpghée mangia papé, Ciagée gabëlaùu, Carninée tacabrighe, Viuṡnée i vegnu ën l'Üpga a gabëlarvé.Tortonn-aTurtuna / und'i pista l'érba buna.Toscann-aMeggiu in mortu in ca', che in Tuscònu aa porte.VilafrancaPer qü nun vœ̀ vegnì veyu, a Vilafranca fan de corde.ViuraÈssu cum' quili d' Viura, / ch'li diižu ch' li van / e li i štan ëncoo in'ura.

 Nòtte 
Nòtte a-o tèsto

Nòtte bibliogràfiche

 Bibliografîa 





























 Ligàmmi de fêua 


Categorîa:Tradiçioìn da Ligùria
Categorîa:Antropologîa colturâle