Solón

Solón (in grêgo antîgo: Σόλων; Atêne, 638 a.C. - 558 a.C.) o l'é stæto 'n legislatô e poêta grêgo, conscideròu un di sètte sâvi.

 Vìtta 
Solón o l'é nasciûo a Atêne into 638 a.C. da 'na famìggia nòbile; a ògni mòddo inta seu zoventù o l'ha intrapréizo di lónghi viâgi de comèrcio pe inrichî o patrimònio de famìggia stragiòu da-e donaçioìn do poæ Essecestide.

Into méntre o s'é interesòu a-a poêxîa e a-a filozofîa e-o l'é vegnûo amîgo de inportànti personàggi do seu ténpo, cómme Talete e Anacarsi.

A cariêra polìtica de Solón a l'é comensâ dòppo a goæra tra Atêne e Megara pe-o posésso de Salamìnn-a: defæti Atêne, dòppo avéi firmòu 'n armistìçio e lasciòu l'îzoa a-a çitæ nemîga, a l'avéiva proibîo de propagandâ a rivendicaçión de quélla, pénn-a a mòrte.

Però Solón, segóndo a tradiçiónCicerón, De officiis, I, 30.108Giustìn, II, 7.6, o l'à fæto móstra de êse vegnûo màtto e gràçie a 'n'òraçión o l'à convìnto i Ateniéixi a abrogâ a lézze e inbrasâ e àrmi pe l'îzoa, ch'a l'é stæta pöi riconquistâ.

A fàmma òtegnûa a l'à permìsso a Solón de êse elètto arcónte into 594 a.C. con l'incàrego straordenâio de pacificatô e legislatô.

Aprêuvo a-a seu ativitæ polìtica, o s'é aretiòu a vìtta privâ pe viâgiâ a l’estranxêo: in Egitto, a Cîpro, a Sàrdi (dôve o sàiva stæto riçevûo a-a córte do rè Crêzo).

A ògni mòddo Solón o l'é tornòu a-a fìn a Atêne, dónde intànto i çitæn s'êan spacæ in træ façioìn: quélla di Pediei con càppo Licurgo, quélla di Parali de Magacle e quélla di Diacri con càppo Pisistrato, ch'o l'aspirâva a-a tiranîa.

Pròpio Pisistrato o s'é mutilòu da lê pe acuzâ in pùbrica ciàssa i seu aversâi de avéilo agredîo e-o l'ha convìnto coscì i çitadìn a fâse provédde de çinquànta masê pe diféndise. Pe quésto lê o l'à avûo mòddo de òcupâ Atêne e proclamâse tirànno: coscì Solón o l'à rinproveròu i Ateniéixi:

Con tùtto quésto Pisistrato dòppo o no l'à mâi danezòu Solón in nisciùn mòddo e ànsi o l'ha çercòu de ingraçiâselo con doìn e favoî. Solón o l'é mòrto into 558 a.C. e-e seu çénie són stæte sparpagiæ a Salamìnn-a.

 Polìtica 

Dòppo êse stæto elètto arcónte, o l'ha avûo l'incàrego de tiâ zu 'n còdixe de lézze; coscì, co-a seisàchteia (da-o grêgo σεισάχθεια "sciogliménto di péixi") o l'ha abolîo e ipotêche in sciâ persónn-a, de mòddo che i çitadìn evitéssan a servitù pe-i seu póffi.

Pe de ciù o l'ha introdûto 'n modéllo de stâto timocràtico, sàiva a dî bazòu in sciô rédito (τιμή): i çitadìn lìberi són stæti dónca spartîi in quàttro clàsse:
 Pentacosiomedimni, con réndia de 500 medìmni, sàiva a dî 260 hl de òrzo;
 Cavagêi, che avéivan dónca a-o mànco 'n cavàllo e 'na réndia de 300 medìmni;
 Zeugiti che avéivan doî beu e 'na réndia de 200 medìmni;
 Teti, che no possedéivan di bén particolæ.

 Penscêo 
O penscêo de Solón o s'artìcola sôviatùtto in sce tréi concètti:
 supèrbia (ὕβρις), açión ingiùsta caxonâ da-o prezumìn de l'òmmo da seu fòrsa cóntra l'órdine constitoîo, che ghe vêgne de lóngo aprêuvo a puniçión di dêi (τίσις "espiaçión");
 inorbiménto (ἄτη), a puniçión di dêi ch'a pòrta a-a roìnn-a i òmmi che se són amaciæ de supèrbia e són anæti aprêuvo a-a richéssa (ὄλβος) con di mézzi ingiùsti;
 giustìçia (δίκη), o motô do proçèsso da giustìçia divìnn-a.

 Nòtte 

 Bibliografîa 


 Âtri progètti 

Categorîa:Biografìe
Categorîa:Poêti