Ça ira

miniatura|250x250px|A mûxica de Ça ira a-o pianofòrte.
Ça ira, ciamâ Ah! ça ira ascì, (prononçiòu , "A l'andiâ bén" in françéize) a l'é 'na cansón rivoluçionâia o quæ ritornéllo, ch'o l'é un di scìnboli da Rivoluçión françéize, o l'é stæto pi-â prìmma vòtta cantòu into màzzo do 1790.

O sò outô, 'n vêgio sordàtto ch'o cantâva pe-e stràdde de nómme Ladré, o l'avéiva adatòu de pòule sénsa 'n particolâ scignificâto in sciô Carillon national, 'na melodîa de contrabàllo asæ popolâre aprêuvo a-o Bécourt, sunòu da viôlìn do tiâtro Beaujolais, e che ànche a regìnn-a Màia Tognétta a se demoâva a sunâ co-o sò cènbalo.

O tìtolo e o têma do ritornéllo de 'sta cansón chi són stæti inspiræ da l'òtimìsmo inperturbàbile de Benjamin Franklin, raprezentànte in Frànsa (tra i 22 de dexénbre do 1776 e i 12 de lùggio do 1785) do Congrèsso de 13 colònie americànn-e, particolarménte apresòu da-o pòpolo françéize e che, a-e domànde in scî svilùppi da Goæra d'Indipendénsa Americànn-a, co-o sò françéize no tànto bón, o rispondéiva sénpre "Ça ira, ça ira". Co-a Rivoluçión, o tèsto o l'é stæto cangiòu da-i sans-culottes con di apòstrofi asascìn cóntra l'aristocraçîa e o clêro.

Ça ira, che into méntre a l'êa òrmâi riconosciûa cómme 'n ìnno no ofiçiâ di rivoluçionâi, a sopraviviâ ànche a-a chéita de Maximilien de Robespierre, co-o diretöio ch'o l'ordinòu ch'a foîse cantâ prìmma de ògni raprezentaçión, ma a l'é stæta a-a fìn bandîa da-o Consolâto.

A gh'é vàrie verscioìn de quésta cansón, co-o tèsto ch'o s'evòlve da l'òtimìsmo da fèsta do 14 de lùggio do 1790 pi-â préiza da Bastìggia ("Ah ça ira, ça ira. Pierrot et Margot chantent à la ginguette! Ah! ça ira, ça ira, ça ira. Réjouissons nous, le bon temps reviendra!") a-o ritornéllo sucesîvo, bén bén ciù minaciôzo ("Ah ça ira, ça ira, ça ira, Les aristocrates à la lanterne! Ah! ça ira, ça ira, ça ira, Les aristocrates on les pendra!").

Claude Balbasre, organìsta da catedrâle de Notre-Dame de Pàriggi, a quæ into méntre a l'êa stæta trasformâ in ténpio da Raxón, o l'à conpòsto into 1793 'n pésso pe òrgano in sce Ça ira.

 Versción òriginâle 
miniatura|257x257px|A monarchîa e a Repùbrica: Ça n’ira pas, ça ira.

 Versción di sans-culottes 
miniatura|354x354px|Vignétta propagandìstica ingléize do 12 de frevâ do 1793; a gh'é a scrîta "Ça ira" in sciô capéllo do muxicìsta.

 Dòppo a rivoluçión 
O vascéllo La Couronne o l'é stæto rinominòu Ça Ira into 1792 co-in ciæo rimàndo a quésta cansón.

Inta batàggia de Famars do 1793 o 14° regiménto de fanterîa, o West Yorkshire Regiment, o l'à atacòu i françéixi marciàndo a-o rìtmo de Ça ira, co-o sò colonéllo ch'o l'à comentòu ch'o l'aviéiva "batûo i françéixi co-a lô danâ melodîa". O regiménto o l'é stæto pöi decoròu co-o dirìtto de dêuviâ 'sta melodîa chi pe önô de batàggia e cómme màrcia ràpida do regiménto. Da quésto moménto a l'é stæta adotâ da-o Yorkshire Regiment.

A-i 22 de màzzo do 1797, into moménto do càngio da goàrdia a-o Pónte Reâ de Zêna, a fanfâra do regiménto di Cadétti a l'à intonòu pròpio 'sta cansón chi, a quæ a l'êa naturalménte proibîa inte l'aristrocràtica Repùbrica de Zêna, pe dâ inìçio a-a rivoluçión ànche inte quésta naçión, fæto ch'o l'à portòu a-a nàscita da Repùbrica Lìgure a-i 14 de zùgno.

O Friedrich Witt o l'à minsonòu o motîvo de Ça ira into finâle da sò scinfonîa n° 16 in La magiô. Scibén che l'ànno da sò conpoxiçión o l'é sconosciûo, o l'é ciæo ch'a l'é stæta scrîta inti ànni novànta do XVIII sécolo. O Carl Schurz, a-o quatòrzén capìtolo do prìmmo volùmme de sò Reminiscences o l'à riportòu da-o sò exìlio in Inghiltæra che, into córpo de Stâto do Napolión III di 2 de dexénbre do 1851, "i nòstri amîxi françéixi àn sbragiòu e criòu, asbriàndo di nómmi òfenscîvi a-o Loîgi Napolión, maledixéndo i sò òmmi, balàndo a La Carmagnole e cantàndo Ça ira".

 Adataménti modèrni 
Pierre Dac, inportànte figûa da Rexisténsa françéize, o l'à repigiòu o ritornéllo da cansón inte un di sò intervénti a Radio Londres, cangiàndo o tèsto in:

'N âtro adataménto modèrno de 'sta cansón chi, partìndo da-a versción di sans-culottes, o l'é stæto cantòu da Édith Piaf pi-â colònna sonöra da pelìcola Versailles (Si Versailles m'était conté) de Sacha Guitry. Ça ira a l'é cantâ inta série televixîva The Scarlet Pimpernel ascì, da l'atô Richard E. Grant.

Inte 'na scêna de avertûa do romànso What Is To Be Done? de Nikolay Chernyshevsky, a protagonìsta Vera Pavlovna a l'é mostrâ méntre a cànta 'na cansón co-o ça ira into ritornéllo, aconpagnâ da 'na paràfraxi ch'a delìnia a lòtta pe 'n utòpico futûro socialìsta. Into 1875, o tradutô françéize "A.T." o l'à riportòu a cansón inte 'na versción in quartìnn-e realizâ pe mézzo da paràfraxi do tèsto, pöi reprodûta in mòddo integrâle da-o Benjamin Tucker inta sò traduçión.

 Nòtte 

 Colegaménti estèrni 





Categorîa:Muxica
Categorîa:Fransa