Ciàssa de l'Uspeâ (Arbenga)

A Ciàssa de l'Uspeâ (Piazza Domenico Trincheri in italiàn) a l'è ina ciàssa ch'a se tröva in Arbenga Veggia e a fa parte du quartê de Sant'Eulàlia.

 Sto(r)ia 
A Ciàssa a l'è rafigü(r)â ciü votte inte mappe e inti disegni tecnichi a partì dau Settesèntu, cumme quelle du Maté Vinzoni, fète pe'a Repübbrica de Zena fra u 1722 e u 1751. Antigamènte a l'é(r)a cunusciüa cumme Piazza del Monastero, vista a presènsa du munastê de San Calòcciu, cumme u se vegghe intu Tipo ò sia Mappa del Monastero di san Callocero et Casa de Chrispinani, o sia, Ospedale, e case più vicine ad esso Monastero du 1756. 

A particularitè de stu ducumèntu a l'è quella d'avê in quaddru de insemme de cumm'e l'é(r)an e vàrie architetü(r)e ch'e se faciâvan inte quellu tèmpu in scia ciasetta. A strutü(r)a du munastê, ch'a remunta a 'n periudu ch'u va daa fìn du seculu XVI ai cumensi du seculu XVII, a ven defèti mustrâ tantu in cianta cumme in faciâ, primma che a ciü parte di edifissi vèrsu mâ a vegnisse inglubâ inte l'uspeâ de Santa Ma(r)ìa da Mise(r)icòrdia, au de sutta de 'n spessu intonacu. 

Du Seisèntu u sa(r)ea l'èrcu au de surva de Vìa Rumma, periudu che a növa a(r)a du munastê a l'é(r)a stèta tacâ a quella ch'a gh'é(r)a zà, du Sinquesèntu. Âtri travài au cumplessu i sun stèti fèti de l'Öttusèntu, du restu sènsa tucà u prufì da ciàssa. Avanti ch'a vegnìsse rangiâ du 2017, a pavimentasiùn de risöi, u(r)igina(r)ia du Sei-Settesèntu, a l'é(r)a stèta cuvèrta cun l'asfartu, pe' permette u tranxitu ai veiculi.

 Descrisiùn 

A Ciàssa a se tröva intu quartê de Sant'Eulàlia, inta parte ciü a meridiùn d'Arbenga Veggia, versu levante. A l'è serâ fra Vìa Rumma a meridiùn e Vìa Palestru a setentriùn, mèntre au de fiancu u se ghe fàccia u derê de l'uspeâ veggiu cun quellu che ina votta u l'é(r)a l'ingressu prinsipâle du cumplessu, ch'u se ghe pò ancù vegghe u purtâ, fiancàu da due spesse culònne de marme(r)u. A cröve inte tüttu ina süperficie de 565 mêtri quàddri. Dòppu i ürtimi travài, fèti du 2017, a presènta ina pavimentasiùn de risöi e a l'è serâ au traffegu.

 Cruxe(r)e 
 Vìa Palestru - U Caruggiu de Verdü(r)e(r)e, u pòrta u mèximu stranumme che Vìa Oddu, a stradda de dund'a cumensa, vistu che inta parte ciü âta e l'é(r)an presenti de büteghe da verdü(r)a, inta tupunumastica ufisiâle a pìa u numme daa bataja de Palestru, cumbatüa dü(r)ante a Segunda guèra d'Indipendènsa. Lungu 97 mêtri, u finisce inta Ciàssa de l'Uspeâ a l'artessa da Tûre da Paciòtta.
 U Caruggiu du Lottu (Via Caresomo in italiàn), u cunette Largu Do(r)ia cun Vìa Palestru, finèndu au fiàncu da tûre, a l'imbuccu da Ciàssa. U l'è ün di caruggi ciü picìn d'Arbenga Veggia, lungu numma che 17 mêtri, e u pìa u numme da Giovanni Caresomo, assidiacunu da Catedrâle intu Seisèntu.
 Vìa Rumma, u segundu decümàn pe' impurtansa, u l'è u caruggiu dund'u se ghe fàccia Palàssiu Oddu, sêde du stò(r)icu culêgiu, tantu che pe' stu mutivu chi u l'è stètu stranumàu "U Caruggiu dau culêgiu". U l'è lungu 230 mêtri inte tüttu e u travèrsa a ciàssa inta sò parte meridiunâle, pôcu primma da fìn, au de sutta de ün di dui pòrteghi. 
 A Ciàssa di Giardinetti, au de là di pòrteghi de l'Uspeâ, vistu che a ciàssa a ghe finisce giüstu in curispundènsa.

 Architetü(r)e 
Figü(r)an°NummeDescrisiùnsenza_cornice|134x134pxs.n.c.L'intrâ da Tûre a dà in sce Vìa PalèstruTûre da PaciottaA Tûre da Paciotta, dìta ascì da Ciò dau stranumme d'ina rexidènte stò(r)ica, a se tröva in sciu cantu fra a Ciàssa de l'Uspeâ e Vìa Palèstru, in fàccia a dund'u finisce u Caruggiu du Lottu. Scibèn ch'a secce rafigü(r)â inte viste antìghe da sitè, nu s'è sciurtìu a identificâla cun nisciüna de tûre de famìa mensunè inti àtti d'alantu(r)a. A strutü(r)a, da cà-tûre, a g'ha ina cianta a trapessiu, cu'a base daa tecnica ciütòstu antìga, du seculu XII, mèntre u rèstu u duve(r)ea remuntà a ina ricustrusiùn du Trexèntu.senza_cornice|103x103px10Veggiu uspeâ de Santa Ma(r)ia da Mise(r)icòrdiaL'uspeâ veggiu de Santa Ma(r)ia da Mise(r)icòrdia u l'è stètu fundàu ai 28 de marsu du 1558, cun l'uniùn de trê istitusiùi ciü antìghe, pe' pià u numme daa cungrega ch'a u gestìva. U sò cumplessu architetònicu u s'è desvilüpàu cu'u tèmpu da l'agregasiùn de pa(r)egge custrusiùi prexistènti, au dì d'ancöi de diffisile letü(r)a, cumme a gêxa e munastê de San Calòcciu e l'uspeâ di Santi Crespìn e Crespiniàn, tacàu a stu lì du 1820. Du 1957-58 a l'è stèta inaugü(r)â in'â(r)a mudèrna, ciü a punènte, scibèn che aa fìn, du 2008, l'uspeâ u s'è mesciàu int'ina növa strutü(r)a ae Sgûre.senza_cornice|103x103pxs.n.cIn curispundènsa du pòrtegu u se tröva in ingressu laterâle de l'Uspeâ, cumplessu ch'u ghe ne fa parte, ch'u l'è cuntàu cumme parte de Vìa Rumma e u pòrta u sivicu n°86Pòrte da GabèllaA Pòrte da Gabèlla a l'é(r)a üna de porte segunda(r)ie ch'e traversavan e mü(r)aje da sitè, intu sò fiancu vèrsu a Ma(r)ìna, avèrta e tapâ ciü votte inta sò sto(r)ia. L'è prubabile ch'a l'agge piàu u numme da ina pustasiùn du dassiu ch'a gh'é(r)a da vixìn e, scicumme ch'a duvéva truvâse dunde a mudèrna Vìa Rumma a finìva cuntru ae mü(r)aje, a l'é(r)a gròssu moddu in linea cun l'avertü(r)a ch'a travèrsa ancù l'uspeâ veggiu, ina dexena de metri ciü a sud. De ciü, l'avertü(r)a de l'uspeâ a l'è surmuntâ da in passaggiu, fètu du Seisèntu pe' ligà e due parte da strutü(r)a.

 Nòtte 
Nòtte au tèstu

Nòtte bibliugrafiche

 Bibliugrafìa 





 Âtri prugètti 

 Ligammi de fö(r)a 


Categorîa:Stradde d'Arbenga