Testaménto de Raimondo Pictenado

O Testaménto de Raimondo Pictenado o l'é 'n papê do sécolo XII conservòu inte l'Archìvio de Stâto de Zêna che, a despêto de 'na fórma bén bén latìnn-a, o l'é o prìmmo tèsto conosciûo dónde ghe ségge 'n çèrto nùmero de ségni ciæi do vorgâ lìgure.

O testaménto, datòu a-i 5 de màrso do 1156, o l'é de 'n quàrto de sécolo ciù antîgo do prìmmo tèsto conosciûo ch'o ségge stæto pensòu e scrîto in lìgure, sàiva a dî a Diciaraçión de Paxia Vorpe, bén bén ciù outònoma da-o latìn e che, pe sta raxón chi, a l'é consciderâ o ciù antîgo papê in lìgure sccétto.

 Stöia 
O Testaménto de Raimondo Pictenado o l'é un di papê ch'én pàrte do cartolâio do scrivàn zenéize Zâne Scrîba, o ciù antîgo regìstro de quésto génere ch'o se ségge conservòu scìnn-a-a giornâ d'ancheu. In particolâ, o papê o l'é formòu de doî féuggi destacæ: méntre o testaménto, do tùtto in latìn, o l'é scrîto in scê pàgine do manoscrîto, gh'é 'n âtro in fugétto con l'inventâio de tùtti i arnéixi da câza che o Raimóndo o lîga a-a sò mogê, scrîto inte 'na léngoa ch'a se poriéiva definî cómme "latìn-zenéize".

Sto fugétto chi, cuxîo de travèrso a 'na pàgina do manoscrîto, o l'é reciamòu into tèsto prinçipâ pe mêzo de 'n ségno ch'o-o identìfica, disegnòu in sce l'inventâio ascì, ch'o l'à permìsso de determinâne o ligàmme co-o testaménto scibén ch'o l'é scrîto da 'na màn despægia. Pe de ciù, a-a fìn do fugétto gh'é 'n tòcco conpilòu pròpio da-o scrivàn dêuviàndo o mæximo inciòstro rósso do cartolâio.

 Tèsto 

 Testaménto

 Inventâio

 Anàlixi 
E dôe pàrte do testaménto són scrîte dêuviàndo di regìstri diferénti: méntre o tòcco prinçipâ o l'é in latìn, scibén ch'o no l'é goæi precîzo, o fugétto de l'inventâio o gh'à 'n regìstro definîo za da l'Ernesto Giacomo Parodi into 1898 cómme "latìn-zenéize". Defæti, sto chi o no l'é 'n tèsto pròpio in vorgâ sccétto, ma gh'é di eleménti de manimàn mêno latìn: i sostantîvi e i agetîvi àn bén bén de træti fonétichi vorgæ, cómme auriger a-o pòsto de auricularium pe "oêgê", a despêto di eleménti morfològichi pi-â ciù pàrte in latìn. Inte 'n mòddo scìmile, i vèrbi gh'àn 'na strutûa latìnn-a ascì, scibén che gh'é di bèlli eroî inta sò coniugaçión. Gh'é pöi di ûxi da particélla romànza "de", prezénpio inte unum mantellum de coniculis, ma se peu trovâ ancón o genitîvo latìn ascì, cómme inte unum mantellum uulpis, e de esprescioìn de mêzo cómme duas catenas ab igne.

Into tèsto, coscì cómme inta Diciaraçión de Paxia Vorpe, gh'é ancón a fàrta di tìpichi éxiti lìguri de pl, bl e fl e da rotacizaçión da l (pluma pe "ciùmma", vulpis pe "vórpe"), ma coménsan a mostrâse e prìmme nêuve de grafîa. S'ascìste defæti a-a conpàrsa di grafêmi -x- pi-â fricatîva palatâle sonöra (uaxellum), -ç- in alternatîva con -ce- e -ci- pe l'africâ apicâle sórda (balançam, cendal) e de -i-, alternâ con -j- e -gi- pe l'africâ palatâle sonöra (ianui, segias), che ciù tàrdi torniàn pe marcâ vàrri soìn inti conponiménti scrîti in lìgure. Pe cóntra no gh'é ancón l'ûzo de -z- pe l'africâ palatâle sonöra, ch'a vên scrîta -ç- o -i- (meçenam, meiarole).

Dónca, l'inventâio o l'é un di prìmmi papê dónde o léscico e a fonética locâle coménsan a prevaléi in sciô latìn: o scrivàn, pe fâ a lìsta da série d'arnéixi d'ûzo comùn, o l'à adotòu 'na fórma ciù vixìnn-a a-o parlâ, curàndose de crovîla co-ina morfologîa latìnn-a. Ste fórme chi són bén bén comùn tra di âtri papê do génere ma, in particolâ, into Testaménto de Raimondo Pictenado ghe n'é mâi tànte da avéi alecòu l'interèsse di lengoìsti.

 Nòtte 
 Nòtte a-o tèsto

 Nòtte bibliogràfiche

 Bibliografîa 





 Ligàmmi de fêua 



Categorîa:Papê in lìgure