Boletus aestivalis

O Boletus aestivalis, dîto ascì fonzo neigro, a l'é 'na razza fonzo da famiggia de boletaceae. A l'é ùnn-a de quattro razze che son ciamæ “fonzi neigri” (in italian porcini) e, pe ben ben de gente, o l'é quello ch'o l'à o savô e l'ödô ciù intensci.

Descriçión
O capello o l'é caraterizòu da 'n cô ch'o peu cangiâ dò-u maròn scûo (quæxi mai quanto quello do Boletus aereus), ò-u nisêua ciæo, ma gh'é de vòtte ch'o tende ò-u cô de mon ascì. O prezénta 'na cutìcola de spesso 'n pitin veluâ e mâi lepegôza, a quæ a l'é sorcâ da ‘n retìcolo asæ scciàsso (de vòtte difìçile da vedde a euggio nûo), ch'o diventa ciù evidente quande gh’é câdo ò quande o fonzo o piggia do vento; pe sto fæto chi o l'é conosciûo ascì comme “Boletus reticulatus”. O neigro ciù scimile a lê o l’é o Boletus edulis, che però o gh'à a cutìcola de longo lepegôza (anche quande no ciêuve) e o no prezénta o retìcolo in sciô capello. O câsigión o l'é o ciù de vòtte de 'n gianco spòrco, e o l'é covèrto, comme inti âtri "Boleus", da 'na ræ ben ben scciàssa. A carne a l'é gianca e meno dûa che 'nti âtri fonzi neigri, i pöri en primma gianchi pe pöi divegnî vèrdi, mentre i tùboli en primma gianchi, pöi giâni e, in sciâ fin, vèrdi.

Habitat
O Boletus aestivalis o l'é o fonzo neigro co-a vaietæ de habitat magiô: se peu trovâ da-i bòschi de rôe e de èrxo, scinn'a-e forèste de fò e d'abêto de èrta montàgna, mò-u l'é stæto òservòu ascì inti arbusti ma microflöra arpìnn-a. Comò-u nomme “aestivalis” o l'antìçipa, o l'é 'n fonzo termòfilo, ch'o preferìsce 'n clìmma câdo: pe sta raxon chi o se trêuva pò-u ciù da-a tarda primmavéia a-e primme setemànn-e d'ötùnn-o (de ræo scinn'a-i primmi de novénbre), quandò-u climma, de manimàn ciù fréido, o permétte a nàscita solo do Boletus edulis e do Boletus pinophilus. Sciben ch'o l'é, comme dîto, fòscia o neigro ciù savoîo, o perìodo de créscita o favorìsce a créscita di vèrmi, sorviatùtto inta primma parte da stæ: a carne pöco dûa a rende ancon ciù fàçile o sò travàggio. In cangio, i ezenplâri nasciûi inti bòschi ciù èrti, ò quandò-u climma o no l'é ciù sófoco son de spesso tutti sen.

Bibliografîa




 Âtri progètti  

Categorîa:Fungi