Rubens

Peter Paul Rubens (Siegen, 28 zùgno 1577 - Anversa, 30 mazzo 1640), dîto ascì Pieter Pauwel Rubens, o l'é stæto 'n avoxòu pitô fiamìngo. Artista inovatîvo, grande a l'é stæta a sò influensa in scî artisti contemporanei e sucesîvi.

 Vitta e ativitæ 
Figgio do Jan Rubens, 'n avocâto fiamìngo calvinista, e da Maria Pypelynckx, o l'à inandiòu o fastôzo baròcco eoropêo, in mòddo particolâ quello nòrdico e françéize. Into 1589, dòppo o trasferiménto a Anversa, o l'à studiòu o latìn, a letiatûa clàscica e o s'é convertîo a-o catolicêximo.

Into 1600 o pàrte pe l'Italia, dónde ghe restiâ pe eutto anni. A Venessia o stùdia e òpere do Tiçian Vecellio, Pòulo Veroneize e Tintoretto. Dòppo o divénta pitô de córte do Viçenço I Gonzaga, dùcca de Màntova, cò-o manda in misción da-o rè de Spàgna. A Romma o l'amîra o Michelangelo Buonarroti e o Rafé Sançio.

Tornòu in Anversa, o l'é stæto protètto da-o governatô di Pàixi Bassi, l'arçidùcca Alberto d'Austria. Da-o 1617 a-o 1618 o l'à travagiòu a-o progètto di 7 arassi che rafigûan e Stöie do Decio Mure, comiscionòu da nòbili zeneixi: ancheu i bosétti son conservæ inta Galerîa di prìnçipi do Liechtenstein a Vaduz.

Into 1621 o l'à riçevûo da Marìa de' Medici, moæ do rè Loigi XIII de França, l'incàrego de dipìnze 'na serie de quàddri pe òrnâ o Palasso do Luxembourg. Da-o 1629 a-o 1630 o l'é stæto a-a corte do Carlo I de Inghiltæra e da-o 1629 a-o 1634 o l'à travàgiòu, in sce sò comisción, a-a decoraçión do Banqueting House de Whitehall, a Londra. Da-o 1630 a-o 1632 o l'à realizòu 'na serie de eutto arassi co-e Stöie d'Achille e 'n'âtra serie de quattro arassi (Nativitæ, Eucaristia, Resureçión do Crìsto, Asonçión da Màia), pi-â gêxa do Santiscimo Sacramento de Ancon-a. Pò-u rè Filippo IV de Spàgna o l'à realizòu 53 bosetti, con di soggètti pigiæ da E Metamorfoxi d'Ovidio.

 Galerîa de òpere 

 Nòtte 

 Bibliografîa 






 Mostre 
 J. Müller-Hofstede, Rubens in Italien, Köln, 1977.
 Museo civico di Padova, Quel secreto di dissegnare sopra il rame: incisioni rubensiane dei Musei civici di Padova / a cura di Luigi Borsatti, Caterina Limentani Virdis, Franca Pellegrini, Padova, Programma, 1990.

 Âtri progètti 

Categorîa:Biografìe
Categorîa:Pitoî do baròcco
Categorîa:Pitoî fiamìnghi