B

B (minoscolo b) a l'é a segonda letia de l'alfabêto latin. In tante lengoe, conpreize e parlæ liguri, a raprezenta 'n'ocluxîva bilabiâle sonöra , mentre çertidun âtre lengoe l'adêuvian pe raprezentâ âtre consonante bilabiâli.

Stöia
 Pr egiçio Bēt fenîcia  Beta grêgo  B etrusca B româna beorc runico 64px|Egyptian hieroglyphic house 45px|Phoenician beth 50px|Greek beta 30px|Etruscan B 20px|Roman B 15px|Runic B

 B onciâle B insolâre B gòtica B in Antiqua B româna moderna 20px|B onciâle 40px|b insolâre 40px|b gòtica 50px|B in Antiqua 50px|B & b române

A ⟨B⟩ româna a l'êa derivâ da-o beta maioscolo ⟨Β⟩ de l'alfabêto grêgo, atraverso e seu varianti etrusche e cumann-e. A letia grêga a l'êa 'n'adatamento da letia fenîcia bēt ⟨𐤁⟩. O geroglifico egiçio pe-a consonante /b/ o l'êa 'n inmagine de 'n pê co-în schinco ⟨10px|B⟩, ma o bēt ("câza" in fenîcio) o l'êa 'na forma modificâ do ⟨20px|Bet⟩ protoscinaitico, probabilmente adatòu da 'n âtro geroglifico ⟨20px|Per⟩, ch'o scignificâva "câza". S'asomegiâva ascì a-o geroglifico pe /h/ ⟨15px|H⟩, ch'o scignificâva "câza" ò "rifuggio".

A-o tenpo di bizantin, a letia grêga ⟨Β⟩ a vegnîva prononçiâ /v/, de mòddo che 'nto grêgo moderno a l'é ciamâ víta (scrîta βήτα). A letia cirillica ve ⟨В⟩ a raprezenta o mæximo son, donca a l'êa stæta svilupâ 'na variante ⟨Б⟩ pe raprezentâ o son /b/ de lengoe slâve. O grêgo moderno no l'à 'na letia pe l'ocluxîva bilabiâle sonöra, e trascrîve sto son co-o digrafo/ligamme consonantico ⟨μπ⟩, mp).

In Inghiltæra, a ⟨12px|B⟩ onciâle e a ⟨10px|b⟩ semionciâle, introdûte da-i miscionâi gregorien e irlandeizi, aveivan dæto òrigine a-a ⟨10px|b⟩ da scrîtûa insolâre. A conquista normann-a de l'Inghiltæra a l'aveiva reizo popolâri e forme semionciâli carolinn-e, che s'êan pöi svilupæ 'nta ⟨10px|b⟩ gòtica. In gîo a-o 1300, a distinçion tra maioscole e minoscole a l'êa aomentâ, e e dôe aveivan scignificâti diversci. Dòppo l'invençion da stampa 'nto XV secolo, o Sacro Româno Inpêo e a Scandinavia aveivan continoòu a dêuviâ forme gòtiche, mentre l'Inghiltæra dêuviâva e scrîtûe umanistica e antiqua svilupæ 'nte l'Italia do Rinascimento da 'na conbinaçion de iscriçioin române e testi carolin.

Ûzo 'nti scistêmi de scrîtûa

Ligure
Inte parlæ liguri, a ⟨b⟩ a raprezenta l'ocluxîva bilabiâle sonöra , comme 'nta paròlla bacan.

Âtre lengoe
Tante âtre lengoe dêuvian a ⟨b⟩ pe raprezentâ 'n'ocluxîva bilabiâle sonöra.

Inte l'estone, l'islandeize e o Pinyin cineize, ⟨b⟩ no raprezenta 'na consonante sonöra, ma 'na  sorda, ch'a peu fâ contrasto co-îna  radogiâ (inte l'estone) ò 'na  aspirâ (into Pinyin, o daneize e l'islandeize) rapresentæ da 'na ⟨p⟩. Inta lengoa figiann-a, ⟨b⟩ a raprezenta 'na consonante prenasalizâ , mentre into zulu e o xhosa a raprezenta 'na consonante inploxîva , ch'a contrasta co-o digrafo ⟨bh⟩ ch'o raprezenta . O finlandeize o dêuvia a ⟨b⟩ sôlo 'nti prestiti lengoistichi.

Trascriçion fonetica
Inte l'alfabêto fonetico internaçionâle, [b] s'adêuvia pe raprezentâ o föno de l'ocluxîva bilabiâle sonöra. Inti scistêmi de trascriçion fonològica de çertidun lengoe, /b/ a peu êse deuviâ pe raprezentâ 'n fonêma tenoe, no pe fòrsa aspiròu, ch'o contraste co-îna /p/ ciù "fòrte" (ch'a peu avei ciù aspiraçion, tenscion ò duâta).

Âtri ûzi
B o raprezenta anche 'na nòtta de mûxica: inti paizi donde se parla ingleize, a raprezenta a nòtta Si.

Inta scensa di computer, B o l'é o scinbolo do byte, 'n'unitæ de informaçion digitâle.

Inta chimica, B o l'é o scinbolo do bòro, 'n elemento chimico.

 Vôxe corelæ 
 bé in scia Treccani

 Atri progètti  

Categorîa:Letie latinn-e