Madrid

Madrìd (Madrid in spagnòllo, prononçiòu ) a l'é a capitâle e a çitæ ciù popolôza da Spàgna, con ciù de 3 millioìn de abitànti (3.334.730 into 2020), e capolêugo de l'òmònima comunitæ outònoma. Co-a sò àrea metropolitànn-a, ch'a l'à 6.543.031 abitànti (a-o 2014), a l'é a ciù grànde çitæ da Spàgna e a tèrsa àrea urbâna de l'Unión Eoropêa.

Cómme capitâle da naçión, a l'é a sêde do Govèrno, da Córte, di prinçipæ céntri d'aministraçión pùblica, de instituçioìn do stâto e rescidénsa ofiçiâ da monarchîa. A l'é 'n inportànte céntro comerçiâle, educatîvo e colturâle ascì, dotòu de numerôxi mûzei.

 Giögrafîa 
centro|miniatura|800x800px|Vìsta de Madrìd da-o pàrco da Cuña Verde

 Stöia 
centro|miniatura|800x800px|Vìsta de Madrìd da ponénte into 1562

 Pòsti de interèsse 
 Architetûe religiôze 
 Catedrâle de l'Almudena
 Baxìlica reâ de Sàn Françésco o Grànde
 Catedrâle do Sacraménto
 Ténpio de Debod
 Monestê de Las Descalzas Reales

 Architetûe civîli 
 Plaza de la Villa
 Puerta del Sol
 Puerta de Alcalá
 Plaza Mayor
 Plaza de España
 Plaza de Colón
 Gran Vía
 Calle de Preciados
 Paseo del Prado
 Paseo de la Castellana
 Plaza de Santa Ana
 Palàçio reâ de Madrìd
 Palàçio de Córti
 Palàçio de Cibeles
Palàçio da Bibliotêca e di Muzêi Naçionâli, sêde da Bibliotêca Naçionâle de Spàgna
 Plaza de Toros de Las Ventas
 Staçión de Madrid-Atocha

 Muzêi 
 Muzêo do Prado
 Muzêo Thyssen-Bornemisza
 Muzêo Naçionâle Centro de Arte Reina Sofía
 Muzêo archiològîco naçionâle de Spàgna

 Âtro 
 Pàrco do Retîo
 Pàrco de Casa de Campo
 Fontànn-a de La Cibeles
 Pàrco zoològico de Madrìd
 Giardìn Botànico Reâ de Madrìd
 Pàrco de Atraçioìn de Madrd
 Pàrco Warner

 Economîa 

 Coltûa 

 Manifestaçioìn 

 Fèste e fêe 

 Comunicaçioìn 
miniatura|425x425px|Màppa da ræ da metropolitànn-a de Madrìd.
 Stràdde 
A çitæ de Madrìd a l'é servîa da-e outostràdde elenchæ chi de sótta:
 A1: a colêga a çitæ co-a Frànsa, pasàndo pe-i Pàixi Bàschi
 A2: a colêga a capitâle co-a segónda çitæ do pàize, Barçelónn-a
 A3: a colêga a çitæ con Valencia, a levànte
 A4: a colêga a çitæ con Cádiz, a sùd
 A5: a colêga a çitæ con Badajoz e a frontêa co-o Portogàllo
 A6: a colêga Madrìd con Lugo e A Coruña, a nòrd-òvest
 A42: a colêga Madrìd con Toledo

 Ferovîe e traspòrti pùblici 
Madrìd a l'é colegâ a-a ræ feroviària a âta velocitæ spagnòlla (AVE), co-i sò trêni che se fèrman inta grànde staçión de Madrid-Atocha, gràçie a-i quæ gh'é di colegaménti dirètti co-o rèsto do pàize, co-a Frànsa e co-o Portogàllo.

O traspòrto pùblico o l'é garantîo da-a tèrsa metropolitànn-a ciù estéiza d'Eoröpa, depoî quélle de Mósca e de Parìggi, formâ da 16 lìnie, pe 302 staçioìn, e lónga ciù de 290 chilòmetri. Se contàn 11 lìnie do servìçio feroviàrio urbâno ascì (e Cercanías Madrid). Rigoàrdo a-o traspòrto pùblico in sce gómma gh'é 207 divèrse lìnie de coriêre.

 Ariopòrti 
A çitæ de Madrìd a l'é servîa prinçipalménte da l'ariopòrto de Adolfo Suárez Madrid-Barajas (còdice IATA "MAD") e da l'ariopòrto de Madrid–Torrejón Airport (còdice IATA "TOJ").

 Aministraçión 
 Distréiti 
O teritöio de Madrìd o l'é sudivîzo, da-o 1984, inti vintùn distréiti elenchæ chi de sótta:
 Centro
 Arganzuela
 Retiro
 Salamanca
 Chamartín
 Tetuán
 Chamberí
 Fuencarral-El Pardo
 Moncloa-Aravaca
 Latina
 Carabanchel
 Usera
 Puente de Vallecas
 Moratalaz
 Ciudad Lineal
 Hortaleza
 Villaverde
 Villa de Vallecas
 Vicálvaro
 San Blas-Canillejas
 Barajas535x535px

 Binelàggi 











 Scìndichi de Madrìd 
1979-1983Enrique Tierno GalvánPSOE1983-1987Enrique Tierno GalvánDa-o 1986 Juan BarrancoPSOE1987-1991Juan BarrancoDa-o 1989 Agustín Rodríguez Sahagún co-o CDSPSOE1991-1995José María Álvarez del ManzanoPP1995-1999José María Álvarez del ManzanoPP1999-2003José María Álvarez del ManzanoPP2003-2007Alberto Ruiz-GallardónPP2007-2011Alberto Ruiz-GallardónPP2011-2015Ana BotellaPP2015-2019Manuela CarmenaAhora Madrid2019-atoâleJosé Luis Martínez-AlmeidaPP

 Galerîa d'inmàgine 

 Nòtte 

 Âtri progètti 

 Colegaménti estèrni 


Categorîa:Comunitæ outònoma de Madrìd
Categorîa:Comùn da Spàgna
Categorîa:Çitæ da Spàgna
Categorîa:Capitæ de Naçioîn