U Portu

U Portu (Porto Maurizio in italian) u l'è ina frasion da cumüna d'Imper̂ia, sitè creâ du 1923 daa fuxün cun Ineia e autri növe paiṡi ciü picen.

 Geugrafia 

 Burghèi 
 A Mar̂ina (Borgo Marina)
 A Fundür̂a (Borgo Fondura)
 A Fuxe (Borgo Foce)
 U Par̂axu (Borgo Parasio)
 U Pren (Borgo Prino)

 Stor̂ia 

 Abitanti 
 Evulusion demugrafica 

 Persune lighèi cu'u Portu 
 Gregor̂iu De Ferrari (U Portu, 1647 - Ṡena, 1726), pitù.
 San Leunardu dau Portu (U Portu, 1676 - Rumma, 1751), frate francescan e santu pe'a gexa catolica.
 Giuseppe Elia Benza (U Portu, 1802 - U Portu, 1890), puliticu.
 Pietro Bernabò Silorata (U Portu, 1808 - Rumma, 1886), leter̂au.
 Leonardo Massabò (U Portu, 1812 - U Portu, 1886), pitù.
 Bartolomeo Bossi (U Portu, 1817 - Nissa, 1890), giurnalista.
 Gustavo Strafforello (U Portu, 1818 - U Portu, 1903), scritù.
 Gaetano Amadeo (U Portu, 1824 - Nissa, 1893), cumpusitù e urganista.
 Raffaele Giannetti (U Portu, 1837 - Ṡena, 1915), pitù.
 Asclepia Gandolfo (U Portu, 1864 - Rumma, 1925), gener̂ale.
 Carlo Parea (U Portu, 1869 - Cuni, 1945), puliticu.
 Alessandro Giribaldi (U Portu, 1874 - Ciavar̂i, 1928), scritù.
 Giovanni Boine (A Mar̂ina de Finâ, 1887 - U Portu, 1917), scritù e criticu leter̂ar̂iu.
 Lorenzo Bianchi (U Portu, 1889 - Bulogna, 1960), prufesù e germanista.
 Giulio Natta (U Portu, 1903 - Bergamu, 1979), inṡegné chimicu, Nobel pe'a chimica du 1963.

 Posti de inter̂esse 
 Architetür̂e religiuse 

 Baxilica de San Mur̂isiu: a se tröva ai pei du Par̂axu, und'a l'è steita cunsacrâ ai 28 d'utubre du 1838. A l'è a gexa ciü grande da Ligür̂ia intrega e u so prugettu, de güstu neuclassicu, u l'è du Gaetano Cantoni. Feita baxilica du 1947, dau 1974 a gh'ha inscì u titulu de cuncatedrâle da diocexi d'Arbenga e Imper̂ia.
 Gexa de l'Ave Maris Stella: gexa de güstu neugoticu, a se tröva aa Mar̂ina, und'a l'è steita tir̂â sciü tra u 1889 e u 1907 a piâ u postu dell'antiga capella de San Tognu, derucâ dau teramottu du 1887.
 Ur̂ator̂iu de San Petren: frabricau du XII seculu, u l'è a ciü antiga architetür̂a religiusa d'Imper̂ia, nasciüa pe vuluntè da Cumpagnia di Mersei fen a vegnì, du Sinquesentu, a ca da cunfraternita ch'a ghe stâ ancù aa giurnâ d'ancöi. U cunserva ion di organi ciü antighi da River̂a, du 1694, e in reru cartelamme da fen du Settesentu.
 Gexa de San Leunardu dau Portu: fundâ du XV seculu, a l'er̂a döver̂â cumme ur̂ator̂iu de donne da cunfraternita de Santa Catar̂ina. De doppu u l'è vegnüu in ricover̂u pe donne, gestiu dae muneghe dell'Union, e aa fen u l'è passau au cunfraternita de San Petren, cangiandu de titulu au santu du Portu, ch'u l'è nasciüu inta ca vixen aa gexa.
 Ur̂ator̂iu de Santa Catar̂ina: u l'è steitu l'ürtimu ur̂ator̂iu a esse cumisciunau daa Cunfraternita de Santa Catar̂ina e u n'è a sede ancù aa giurnâ d'ancöi. A custrusion, ch'a se tröva inta Via de San Mur̂isiu, a l'è entrâ in funsion du 1856.

 Munasté de Santa Cier̂a: u cumplessu du munasté de muneghe clarisse u se cumpune da gexa e de logge ch'i a ligan ae vegge mur̂aie du Par̂axu e a ina ture ch'a se pö ancù vegghe. A so fundasion a l'è steita du 1365, a ogni moddu e strutür̂e d'ancöi i rivan da di travai du Settesentu ch'i l'han inter̂esau u cumplessu intregu.
 Cunventu di Scapussen: u cumplessu, furmau da gexa sutt'au titulu da Vergine Imaculâ e cunventu, u l'è faciau in sce Ciassa Rumma, und'u l'è steitu tir̂au sciü fra u 1897 e u 1900 pe dâ ina növa sede aa cumünitè di Scapussen du Portu, che fen aa suprescion du 1866 a l'er̂a aa Fuxe, int'ina sede fundâ ai 10 de lüiu du 1639.
 Gexa de San Giüseppe: aa Fundür̂a, a l'è int'in cumplessu fundau du 1917, cu'a so custrusion ch'a l'è steita inandiâ du 1932, pe vegnì aa fen parocchia du 1975. A gexa a l'è de güstu neugoticu, daa cianta a cruxe latina spartia inte tre navate.
 Gexa de San Benesciu: a se tröva aa Fuxe, und'a l'è steita cumisciunâ dai Scapussen aseme au so cunventu, pe esse cunsacrâ du 1644. Levâ ai frati cu'e lesse du 1866, a l'è passâ ae muneghe du Carmelu du 1926 e, du 1977, a l'è vegnüa parocchia. A gexa a l'è a navata sencia, daa cianta a retangulu cun due capelle dae parte.
 Santuar̂iu de Santa Croxe: u se tröva in simma au Munte Carvor̂iu, a punente du Portu, und'u l'è steitu tir̂au sciü du 1690. Du 1706 u l'è vegnüu a ca da cunfraternita da Trinità e u l'è steitu slargau du 1723-1727 inte so furme d'ancöi. Inte parte du cumplessu, dau 2011, u gh'è a sede du Müseu de Cunfraternite.

 Architetür̂e civili 

 Architetür̂e militâri 

 Cultür̂a 

 Ecunumia 

 Manifestasiui 

 Feste e fer̂e 

 Aministrasion 

 Vie de cumünicasion 

 Note 
Note au testu

Note bibliugrafiche

 Autri prugetti 

Categorîa:Imperia
Categorîa:Fraçioìn da provìnsa de Inpéria