Manuel Belgrano

Manuel Belgrano (Buenos Aires, 3 zûgno 1770 – 20 zûgno 1820) o l'è stæto un intelettuâle, avocâto, economista, polìtico e militâre argentin, ch'o l'à partiçipòu a-a Goæra d'Indipendensa d'e Provinse Unîe do Río de la Plata vinçendo di importante battagge.

 Biografîa 
O se ciammâva Manuel José Joaquín del Corazón de Jesús Belgrano, e o l'è famozo comme eröe de l'indipendensa e creatô da bandêa argentinn-a.

Tra 1786 e 1793 o l'à studiòu o drîto a Salamanca, piggiando a medaggia d'öu. Gran cattòlico, o l'à avûo o permisso do Vatican de lêze di libbri proibii in quello tempo. 

De ritorno into Río de la Plata, in 1794 o l'è stæto nominòu Segretâio do Consulato de Buenos Aires (1794-1810). O l'è stæto contro e Invaxioìn Ingleixi (1806 e 1807). 

Diventòu indipendentista, o l'è stæto un di prinçipæ cappi da Revolusion do Mazzo do 1810, faxendo parte do primmo governo nativo, o futûo governo argentin.

O l'è stæto o cappo de l'Esercito do Nòrd contro i spagnòlli de l'Ato Perú e o l'à organizòu a campagna do Paraguay. O l'à anche comandòu l'eroico esodo do pòpolo de Jujuy (Éxodo Jujeño), importantìscimo pe a liberaçion do nòrd, e o l'à partiçipòu a de battagge comme Campichuelo, Paraguarí, Tacuarí, Las Piedras, Tucumán, Salta, Vilcapugio e Ayohúma.

A 50 anni, a Buenos Aires, o l'è mòrto da 'n edema, in povertæ e ascordòu da-o governo naçionâ.

 Creassion da Bandêa Argentinn-a 
70px|thumb|right|Coccârda argentinn-a (escarapela)
Manuel Belgrano o l'e stæto o creatô da bandêa argentinn-a into 1812. O l'à dizegnâ co-i coî da coccarda (escarapela) naçionâ, çeleste e gianca, mentre o stâva inscie rive do sciumme Paraná inta provinsa de Santa Fe.

A l'è stæta issâ pe a primma vòtta o 27 frevâ 1812 inta çittæ de Rosario, donde gh'è o Monumento a-a Bandêa Argentinn-a.

 Famiggia e relassion co-a Liguria 
Sêu poæ Domenico o l'êa lìgure, nasciûo a Ineja, emigròu a-o Río de la Plata into 1751, e o gh'aiva comme primmo cognomme Peri -ciù târdi ispanisòu in Pérez-, scibben ch'o l'avesse adottòu quello de Belgrano, segondo a tradiçion, perche o produxeiva de l'eçelente gran.

Invece  sêu moæ a l'êa argentinn-a, nasciûa inta çittæ de Santiago del Estero, into nòrd-òvest do Pàize.

Manuel Belgrano, inte 'na léttia a sêu poæ scrîta da-a Spagna quande o studiâva inte l'Universcitæ de Salamanca, o ghe dîxe: "Anchêu  l'è vegnùo un gruppo de nòstri compaizen, e gh'ò posciûo parlâ zeneize dòpo tanto tempo che parlo solo spagnòllo".

 Vôxe corelæ 
 Argentinn-a, dove gh'è ciù informassion inta seçion "Stöja".

 Conlìgamenti esterni 
 Instituto Nacional Belgraniano

 Âtri progètti  

Categorîa:Biografìe
Categorîa:Argentinn-a