Tôre zenéixi in Còrsega

E tôre zenéixi in Còrsega són di pòsti d'avistaménto, costroîi da-o XV a-o XVIII sécolo cómme çénte de segoéssa cóntra e incurscioìn di piràtti barbaréschi.

 Stöia 
A costruçión de tôre zenéixi a l'é stæta 'na consegoénsa da chéita de Costantinòpoli do 1453. Inte l'ànno 1530 a Repùbrica de Zêna a l'à incaregòu doî comisâi straordenâi (o Pòulo Batìsta Càlvo e o Françésco Döia) pe ispeçionâ e fortificaçioìn da Còrsega. I doî diplomàtichi àn recensîo 23 tôre, de quæ 12 s'atrovâvan inta zöna de Câo Còrso. 

A-o 1730 inte l'îzoa gh'êa 120 tôre; d'ancheu ne són restæ in pê 67 e de âtre 16 gh'é ancón de roìnn-e. Tànte de ste tôre chi són a-a giornâ d’ancheu scrîte inta lìsta ofiçiâ di Monuménti Stòrichi da Frànsa.

 Elénco de tôre 
L'elénco de tôre chi de sótta o l'incomènsa da quélla da Giràggia, costroîa in sce l'îzoa da-o mæximo nómme into pónto ciù setentrionâle da región da Còrsega, pe pöi fâ o gîo in sénso orâio.
 Tôre  Comùn  Ecs dipartiméntoCo-a lézze in sce l'òrganizaçión da Repùblica françéize do 2018 i doî dipartiménti da Còrsega són stæti riunîi inta Collectivité de Corse. Cordinæ  Inmàgine  Nòtta Tôre da Giràggia Èrsa Âta Còrsega   150 px  1585  Tôre do Bæ  Roggiàn Âta Còrsega    150x150px Sécolo XVI(fìn)Tôre de Sànta Màia da Ciapélla Roggiàn  Âta Còrsega    150px  1548, bonbardâ into1796 da-i ingléixi Tôre de Roggiàn(ciamâ Tôre da Paròcchia ascì) Roggiàn  Âta Còrsega    200x200px Sécolo XV Tôre da Finochiarola  Roggiàn  Âta Còrsega    150 px Tôre de Péuzzo Tomìn Âta Còrsega    200x200pxSécolo XVI(segónda meitæ) Tôre de Meria Meria  Âta Còrsega    150px  Sécolo XIV Tôre de Séneca Luri  Âta Còrsega    150px  Sécolo XVI, costruîa insce rovìnn-e de 'na ciùantîga tôre româna Tôre de Lòsso Cagnàn Âta Còrsega    150x150px 1599 Tôre de Castelâ Pietracorbara  Âta Còrsega    150x150px  Sécolo XVI Tôre de Bàlba Sìsco Âta Còrsega    160x160px Tôre de Sâcro Bràndo Âta Còrsega    140px  Sécolo XV Tôre d'Erbalónga Bràndo  Âta Còrsega    140px  Distrûta into 1553e ricostruiainto 1660 Tôre de Miòmo Sànta Màia de Lòta Âta Còrsega    140 px  1561 Tôre de Furiani Furiani  Âta Còrsega    140 px  Prìmma do 1556 Tôre de Pónta d'Arco Bórgo Âta Còrsega    110px Tôre de Sàn Pelegrìn Penta de Casinca Âta Còrsega     Prìmma do 1573,caciâ zu da-i Zenéixiinto 1762 Tôre de Fiorentìnn-a Sàn Giuliàn Âta Còrsega    110px  1575-1582 Tôre d'Alistro  Canâ de Vèrde Âta Còrsega    144x144px  1530-1620 Tôre de Bravón Linguizeta  Âta Còrsega    Sécolo XVI(segónda meitæ) Tôre de Diànn-a Alêria Âta Còrsega   150x150px 1582 Tôre de Faotêa Zònza Còrsega do Sùd   150x150px 1592 Tôre de Pinaréllo Zònza  Còrsega do Sùd    150x150px 1589-1591 Tôre de Sàn Benéito Lécci Còrsega do Sùd   Sécolo XVI(segónda meitæ) Tôre de Sàn Çepriàn Lécci  Còrsega do Sùd    137x137px 1589-1591 Tôre de Sponsàggia Bonifàçio Còrsega do Sùd    150x150px Tôre de Sant'Amànsa Bonifàçio(Pónta do Capiciolo) Còrsega do Sùd    150x150px 1530-1620 Tôre de Caldaréllo(ciamâ Tôre de Figâri ascì) Cianòttoli-Caldaréllo  Còrsega do Sùd    150x150px  1586-1617,h. 6 mêtri Tôre d'Ormêto Monacia d'Aullène Còrsega do Sùd    150x150px 1530-1620 Tôre de Rocapìnn-a Sartènn-a Còrsega do Sùd    150x150px 1609 Tôre de Tisàn Sartènn-a  Còrsega do Sùd    150px 1530-1620 Tôre de Senetosa Sartènn-a  Còrsega do Sùd    150x150px 1610 Tôre de Canpomöo Belvedere Campomoro Còrsega do Sùd    150x150px 1585-1586 Tôre da Calànca Ormêto Còrsega do Sùd    150x150px Sécolo XVI(segónda meitæ) Tôre de Micalónn-a Ormêto  Còrsega do Sùd    147x147pxSécolo XVI(segónda meitæ) Tôre de Capriónn-a Særa de Færo Còrsega do Sùd   Sécolo XVI(segónda meitæ) Tôre de Capanélla Særa de Færo Còrsega do Sùd    147x147pxSécolo XVI(segónda meitæ) Tôre de Câo Néigro Còti-Ciâvai Còrsega do Sùd     147x147px 1597 Tôre de Câo da Miâgia Còti-Ciâvai  Còrsega do Sùd    150x150px 1580-1617 Tôre da Castàgna Còti-Ciâvai  Còrsega do Sùd    100px 1600 Tôre de l'Izoélla Pietrosella Còrsega do Sùd    150x150px 1608 Tôre de Capitéllo Grosêto-Prógna Còrsega do Sùd    150x150px 1552 Tôre da Paràdda(Sangoinéigra de Tæra ò de Dréntointi antîghi papê zenéixi)Aiàccio Còrsega do Sùd    150x150px 1550 Tôre de Castelucio(Torétta picìnn-a intiantîghi papê zenéixi) Aiàccio  Còrsega do Sùd  prìmma do 1597 Tôre de Câo de Fêno Aiàccio  Còrsega do Sùd    150x150px  Sécolo XVI(segónda meitæ) Tôre de Pelosélla Apiétto Còrsega do Sùd    150x150px Sécolo XVI(segónda meitæ) Tôre d'Ancónn-e(ciamâ Tôre de Palmentéuggio ascì) Calcatéuggio Còrsega do Sùd    110px 1581 Tôre de Capigeu Casaggión Còrsega do Sùd    178x178px 1582 Tôre de Sagónn-e Vîco Còrsega do Sùd    150x150px 1581 Tôre de Cargéize Cargéize Còrsega do Sùd    150x150px 1605-1606 Tôre d'Omigna Cargéize  Còrsega do Sùd    150x150px 1505 Tôre d'Orchinu Cargéize  Còrsega do Sùd    110px 1605-1606 Tôre de Turghiu(ciamâ Tôre de Câo Rósso ascì) Ciànn-a Còrsega do Sùd    150x150px 1608 Tôre de Pòrto Òta Còrsega do Sùd    150 px| 1551 Tôre de Girolâta Osani Còrsega do Sùd    150 px 1551-1552 Tôre de Cargâo Osani(Izoöto de Gargalo) Còrsega do Sùd    150 px 1530-1620 Tôre d'Èlbo Osani  Còrsega do Sùd    147x147px 1605-1611 Tôre de Galéria(ciamâ Tôre de Câsinàggia ascì) Galéria Âta Còrsega   150x150px1551-1573, caciâzu into 1792 Tôre de Maraghiu Galéria  Âta Còrsega    150x150px Tôre Móssa Calensànn-a Âta Còrsega   150x150px Tôre Truccia Calensànn-a  Âta Còrsega     Tôre da Sâ Càlvi Âta Còrsega    150x150px 1483 Tôre de Câdàn Lùmio Âta Còrsega    150x150px  1550 ca. Tôre de Spàn Lùmio  Âta Còrsega    150x150px Sécolo XVI Tôre da Prîa(ciamâ Tôre de l'Îzoa Róssa ascì) Îzoa Róssa Âta Còrsega    150x150px  1530-1620 Tôre do Scâ(ciamâ Tôre di Fabién ascì) Îzoa Róssa  Âta Còrsega    150x150px1575 ca. Tôre de Saleccia Montexéllo Âta Còrsega    150x150px  1570 Tôre de Cianösa Eugiatànn-a Âta Còrsega     1578 ca Tôre de Lozari Belgodère  Âta Còrsega    150x150px  Sécolo XVI Tôre da Mortélla Sàn Fiorénso Âta Còrsega    150x150px  1563-1564 Tôre de Fornali Sàn Fiorénso  Âta Còrsega    150x150px  1530-1620 Tôre de Farinole Farinole  Âta Còrsega    150x150px 1562 Tôre de Néigro Ormêta de Caocòrso Âta Còrsega    150x150px  1560 Tôre de Nònsa Nònsa Âta Còrsega    150x150px  1617 Tôre d'Àrbo Ogliastro  Âta Còrsega    150x150px  1562 Tôre de Giottani  Bàrettali Âta Còrsega    150x150px  Sécolo XVII Tôre do Scâ Pìn Âta Còrsega    150x150px  Sécolo XVI Tôre de Ciòcce Pìn  Âta Còrsega    150x150px  Sécolo XVI Tôre Sàn Zâne Morséggia Âta Còrsega    110 px  Sécolo XV Tôre de Çèntori Çèntori Âta Còrsega    150x150px  Sécolo XV Tôre de Péuzzo Èrsa Âta Còrsega    150x150px  1510(inìçio) Tôre de Tolâre Èrsa  Âta Còrsega    150x150pxSécolo XVI(segónda meitæ)
 Tôre sconparîe 
 Tôre  Comùn  Ecs dipartiménto  Cordinæ  Inmàgine  Nòtta Tôre de Grixón Sàn Martìn de Lòta Âta Còrsega    1532 Tôre de Prianéigra Sàn Martìn de Lòta  Âta Còrsega    Tôre de Vignâle Ghisonàccia Âta Còrsega      Tôre de Padolélla Sàn Nicòlao Âta Còrsega   1550 ca.Caciâ zu into 1764 Tôre de Toga Vìlle de Priabùgno Âta Còrsega   120 px  Caciâ zu intosécolo XX Tôre d'Asprétto Aiàccio  Còrsega do Sùd    1582 Tôre de Cantón Gròsso Aiàccio  Còrsega do Sùd     Tôre Sangoinégra de Mâ(ciamâ Tôre Sangoinégra de Fêua ascì)AiàccioCòrsega do SùdCaciâ zu intosécolo XX
 Tôre de Toga 
Inte 'na cartolìnn-a de Bastia, ciù ò mêno do 1900, se peu védde a Tôre de Toga, inrocâ de d'âto a-ina priâ, in sciâ mænn-a de Toga. Sórvia a-a tôre a gh'é 'na villa (con 6 barcoîn in sciâ faciâ): a l'é a villa Bellacanzone (in zenéixe: Bella cansón), donde into 1849 o gh'à visciûo Domenico Guerrazzi, ch'o s'atrovâva chi in exîlio volontâio. Inta stæ, tra o 1914 e o 1930 ciù ò mêno, inta villa o l'êa visciûo o pitô, incizô e ceramìsta de òrìgine toscànn-a, Guido Colucci insémme a-a sò mogê, Edith Soutwell Colucci, ingléize ma nasciûa in Còrsega, fotògrafa e stòrica de tradiçioîn e da coltûa de l'îzoa.

 Nòtte 

 Bibliografîa 





 Âtri progètti 

 Colegaménti estèrni 



Categorîa:Architetûe da Frànsa‎
Zenéixi
Categorîa:Repùbrica de Zêna
Categorîa:Corsega