Gâvi

Gâvi (ciammâ asì Gäi in ligüre e Gavi in italiàn) l'è 'n cumüne italiàn in Piemunte, u cunta 4.381 abitanti e u s' tröva inta Pruvinsa de Lisandria.

 Geografìa 
Gâvi u s' tröva inta Pruvinsa de Lisandria, a mêza strò fra Zena e Lisandria, inta regiùn stòrica d'Untrazuvu, che 'na vóta l'ëa "Ata Ligüria" e inchêu l'è "bassu Piemunte".

 Stöia 
Ste cumüne chi l'è stó ligó a-a Repübblica de Zena pe tanti séculi, prinçipiandu intu 1202. L’êa pasó así sutt’a-u dumìniu di Viscunti de Milàn, e dopu 'na brêve ocüpaçiùn françaize, intu 1528, Gâvi a l'êa turna diventò zenaize quande a-u cumandu gh’êa l’Andrîa Dóia. Da-u 1797 a-u 1805 a l'à fòtu parte da Repübblica Ligüre, pöi fin-a a-u 1814 a l'ëa pòrte de l'inperu napuleónicu e da-u 1815 pòrte du Regnu de Sardegna inta Divisiùn de Zena e inta Pruvinsa de Nêuve. Da-u 1859 a fò pòrte da Pruvinsa de Lisandria.

Dæta a sò puziçiùn stratégica inte 'n cunfìn, Gâvi e a sò furtèssa se sun atruvæ inplicæ inte tütte e guere ch’àn interesó a Repüblica de Zena e u Ducâto de Savoia, dopu ditu Regno de Sardégna. A-i ténpi de Napuliùn u Forte l’é stó inti màn de l’ezèrcito françàize, dande gh’êa aruló fra i òtri Ûgu Fòsculu.

 Pòsti de interesse 
Arainte a Gavi, in çima a 'n munte, u gh'é u Forte de Gavi, 'n antiga furtessa custruîa da-i Zenàizi.

 Ecunumìa 

 Cultüa 
Inseme a Otaggio e Fiacon ste paìze chi l'é fra i cumüni "ciü lìguri" da Pruvìnsa de Lisàndria pe-u dialetu e i tradisión-i culturòli e gastrunomiche.

 Manifestaçiùnn-i 

 Feste e fëe 

 Comunicaçiùnn-i 

 Nòte 

 Òtri prugèti