Locomotîva FS E.646

E E.646/E.645 êan de locomotîve elétriche pe trêni pasagê (E.646) ò trêni mèrçi (E.645) comisionæ da-e Ferovîe do Stâto in sciâ fìn di ànni 1950 e retiæ da-o servìçio do 2009.

 Stöia 
'Na vòtta finîo de tiâse sciù da-a goæra, e ferovîe àn comensòu a amiâ avanti. E locomotîve che gh'àivan aprêuvo, fra e quæ e E.626/E.428/E.636, êan de vêgia progetaçión, e n'êan mànco goæi poténti e velôxi. E ùniche che fòscia andâvan bén êan e E.428, che gh'àivan però di problêmi de stabilitæ a velocitæ èrte e n'êan fæte pi-ê lìnie che montâvan tròppo. Éimo ascì inti ténpi da grànde inmigraçión e gh'êa de bezéugno de 'na nêuva locomotîva ch'a fîse bónn-a a trainâ i gréndi diretìscimi da-o meridión, i quæ, de vòtte, poéivan avéighe ciù de vìnti vagoìn. Inandiòu o progètto, into 1956 a TIBB a n'à cominsòu a produçión industriâle e inte l'òtôbre do 1958 i prìmmi çìnque protòtipi (E.646.001/005) són dæti a-e FS. Ste locomotîve chi gh'àivan in nêuvo tîpo de trasmisción (dîta a "anello ch'o balla") e di nêuvi motôri ciamæ tipo 82-333FS, bén ciù poténti di quélli ch'êan adêuviæ prìmma. Dòppo avéile provæ, e FS àn decîzo de ordinâ a prìmma série de 32 motrîce. Ste chi condividéivan, comm'i protòtipi, a strutûa co-e E.636, ma o caréllo o l'êa ciù cùrto. E prìmme chìnze (E.646.006/020), adêuviæ pe-i trêni pasegê, gh'àivan in rapòrto de trasmisción 25/64 e 'na livrêa grîxo néggia e vèrde magnòlia, ch'a se destacâva asæ da-i coî tìpichi do ténpo (a ciù pàrte castàn/izabèlla).
Sta çèrnia chi a no l'êa sôlo 'na cösa estética: e FS, infæti, voéivan dâ 'na nêuva inmàgine de lê dòppo e devastaçioìn da goæra. E âtre dîsétte (E.646.021/037), pensæ pe-i mèrçe, êan dotæ de 'n rapòrto 21/68 e de 'na clàscica livrêa castàn/izabèlla. Quéste ùrtime, pe mostrâ a diferénsa, són stæte numeræ E.646.201/217 do 1961, pe pöi êse tórna cangiæ in E.645.001/017. Ànche quélle pe-i pasegê àn subîo de modìfiche: dòppo o càngio do rapòrto into 21/68 e da livrêa into castàn/izabèlla, són pasæ a-i nùmeri E.645.018/032. Da-o 1961 a-o 1967 l'è stæto costroîo e âtre 258 motrîce da segónda série (E.646.006/013-020/210-E.645.033/093), chi-êan caraterizæ da 'n nêuvo frontâ ciù ciàtto con doî sôli barconétti. A livrêa a rispetâva a divixón da prìmma série: vérde magnòlia/grîxo néggia pi-ê E.646, castàn/izabèlla pi-ê E.645, inte tùtti doî i câxi fæta ciù preçiôza da de modanatûe d'alumìnio che percorîvan tùtta a càscia. E E.646 de segónda série són vegnûe 'n scìnbolo de ferovîe italiànn-e, e són sùbito stæte adêuviæ pe-i trêni ciù inportànti e velôxi. E E.645 ascì, scibén ch'êan stæte pensæ pe-i mèrçe, vegnîvan de spesso adêuviæ pe-i pasegê, spécce inte lìnie ciù ràpide. E.646.035/37 gh'àn avûo pe pöco ténpo 'na livrêa despægia fæta da dôe tonalitæ de bleu, pe poei êse mìsse in tésta a-o trêno azùrro, do mæximo cô.

 A trasformaçión in navétta 
Za da-o 1967 e FS àivan misso in gîo 'na nêuva caròssa progetâ pe-i pendolâri, conosciûa comme "a ciàn ciù bàsso": sti trêni chi poéivan êse asæ pezànti e-e locomotîve ciù adàtte êan pròpio e E.646. De ciù, pe no stragiâ do ténpo into cangio de direçión, a locomotîva a poéiva ascì sponciâ o trêno, controlâ da 'n telecomàndo. Sôlo E.646.187/210 êan za sciortîe da-a fàbrica co-i struménti aprêuvo, coscì e FS, da-a segónda meitæ di ànni '70 scinn'a-i prìmmi ànni '80, àn dovûo trasformâ e âtre ascì, dàndoghe in ciù, da-o 1981, 'na nêuva livrêa beige, viöla e cô de çetrón. Ste màchine chi, però, nasciûe pe ràpidi e diretìscimi, n'êan pensæ pe di trêni che dovéivan fâ tànte fermâte, e bezéugna ànche tegnî prezénte che quànde sponciâvan o convòlio s'aciapâvan tùtta a pûa tiâ sciù da-i vagoìn davànti, a quæ a l'intrâva façilménte inte grixélle d'aeraçión. Pe ste raxoìn chi àn comensòu a ronpîse asæ ciù de prìmma, sorviatùtto inti ùrtimi ànni da sò lónga cariêra. Riçevûa da-a meitæ di ànni '90 l'ùrtima livrêa (ciamâ XMPR), àn continuòu a êse adêuviæ pe-i trêni locâli, levòu quarchedùnn-a ch'a l'é stæta trasformâ in E.645 da-o 2004. O 2010 o l'é stæto l'ùrtimo ànno de servìçio de quésto fortonòu grùppo de locomotîve, un di ciù inportànti da stöia de FS.

 Técnica 
E.646 poéivan òfrî de prestaçioìn bén bén mêgio de màchine de prìmma. Sciorbîvan 4320 kW a regîme pe 'na velocitæ màscima de 140 km/h, êan bónn-e de trainâ in ciàn 900 tonêi a 130 km/h, contra i 260 de E.428 a-a mæxima velocitæ. O tiâ, cómme inte E.636, o l'êa formòu da dôe pàrte colegæ da 'n pèrno into mêzo, in mainêa chi-â locomotîva a poésse andâ sénsa problêmi inte tùtte e lìnie italiánn-e, a ciù pàrte pìnn-a de cùrve. A diferénsa da numeraçión tradiçionâle, dónde l'ùrtima cîfra a l'indicâva o nùmero di motôri, e E.646/645 ghe n'àivan bén dózze (ògnidùn da 360 kW), a dimensción di quæ a l'àiva òbligòu a méttighe di carélli ciù cùrti. 'N'âtra novitæ l'é stæto l'ûzo da trasmisción a "anéllo ch'o balla", ch'a saiâ adêuviâ ascì pi-ê locomotîve vegnûe aprêuvo. O péizo èrto (110 t pi-ê E.646, 112 t pi-ê E.645) o ghe dâva 'na grànde aderénsa e fòrsa in traçión. L'inandiaménto o l'êa reostático manoâle, e s'àivan 20 livélli de màrcia econòmica (inta quæ o reòstato, ch'o s'adêuvia sôlo pi-â parténsa, o dêv'êse tùtto levòu).

 Âtri progètti 

 Ligàmmi de fêua 


Categorîa:Trêni