Tibet

O Tìbet (Bod inta léngoa tibetànn-a – Xīzàng inta léngoa cinéize) o l'é 'na región de l'Àzia centrâle e scitoâ in sce l’âtociàn co-o mæximo nómme. 

Ancheu o fa pàrte da Repùblica Popolâre Cinéize, scibén ch'o rivéndiche a sò outonomîa e a sò indipendénsa polìtica. O l'à 'na popolaçión de ciù de 3.000.000 d’abitànti. O l’é scitoòu a 'n' altéssa de squæxi 5.000 mêtri e pe quésto o l'é ciamòu ascì “o Pàize de Néive”. A sò capitâle a l'é Lhasa.

Inte l'anno 1911, co-a fìn de l'Inpêro Cinéize e a nasción da Repùblica Popolâre Cinéize, o Tìbet o s'êa proclamòu, pe cónto sò, stâto indipendénte, ma o no l’avéiva avûo nisciùn riconosciménto internaçionâle. Inte l’anno 1949, a Cìnn-a a l'à òcupòu o Tìbet con l'ezèrcito e a n'à fæto 'na sò provìnsa. L'è restòu fêua da sta ocupaçión chi in tòcco picìn inta pàrte sùd-ocidentâle, Ladakh, ch’o l’é teritöio indiàn.

O Govèrno Tibetàn, in ezìlio, o raprezénta o govèrno tradiçionâle do Tìbet e o l'é formòu da-i sò conponénti, comandæ da-o Dalai Lama, scapæ in Ìndia inte l'anno 1959, dòppo a ribelión de Lhasa cóntra l'ezèrcito cinéize. A fonçion de sto Govèrno chi a l'é, prinçipalménte, quélla d’agiutâ tùtti quélli che scàpan da-o Tìbet, aministrâ i cànpi di pròfoghi e i insediaménti permanénti, mostrâ a Coltûa Tibetann-a a-i pròfoghi perché a no vàdde pèrsa.

 Âtri progètti