Regioìn do Portogàllo

E regioìn do Portogàllo són sètte e corispóndan a-e sètte regioìn naçionâli de segónda divixón inta nomenclatûa de unitæ teritoriâli pi-â statìstica, dîte sôlo NUTS ascì. D'ancheu, quésta divixón a l'é a ciù dêuviâ pe spartî e àrie de ativitæ decentræ di diferénti ministêri, quànde gh'é de bezéugno de 'n livéllo aministratîvo ciù èrto de quéllo di comùn, i municípios.

E sètte regioìn inclùddan e dôe comunitæ outònome de Madeira e de Azôre ascì, che da-o pónto de vìsta statìstico són pæge a-e çìnque regioìn in sciô continénte ma a ògni mòddo gh'é de bèlle diferénse inte conpeténse a caxón da sò ciù grànde outonomîa.

A creaçión de regioìn a l'é 'n argoménto inportànte into dibàtito pùblico portoghéize, dæto chi-â gestión do Stâto a l'é pò-u moménto do tùtto centralizâ a Lisbónn-a.

 Stöia 
A Costituçión do Portogàllo do 1976 a divìdde e sò regioìn (região) inte dôe categorîe: gh'é e dôe regioìn outònome de Madeira e de Azôre e-e çìnque regioìn aministratîve in sciâ tærafèrma. Ciaschedùnn-a de regioìn a l'é pöi spartîa inte de sottoregioìn e di distréiti, scibén che i confìn de regioìn no són do tùtto corispondénti a quélli di distréiti. A-o livéllo ciù bàsso inte sudivixoìn aministratîve gh'é e coscì dîte freguesias.

Da-o 1976 s'é dónca inandiòu e nêuve unitæ aministratîve portoghéixi, con l'escluxón però de regioìn aministratîve, scibén chi-â sò adoçión a l'é prevìsta scìnn-a da l'adoçión da nêuva costituçión. In particolâ, a costituçión a prevédde che, scìnn-a-a fìn da creaçión da nêuve regioìn aministratîve, a-o sò pòsto restàn in fonçión i vêgi distréiti. Pe sta raxón chi i comùn do Portogàllo continentâle són ancón spartîi inti 18 distréiti. 

 Sudivixoìn 
Into scistêma NUTS l'é dêuviòu tréi livélli de unitæ teritoriâli pe raxoìn statìstiche, che spartìscian o Portogàllo inte ciù mòddi:

 NUTS 1: o divìdde o Portogàllo tra a pàrte in sciô continénte e-e Îzoe Azôre e Madeira.
 NUTS 2: o l'é o livéllo de sètte regioìn naçionâli.
 NUTS 3: o dìvidde e sètte regioìn de d'âto inte 25 sottoregioìn in tùtto.

NUTS 1CòdichiNUTS 2CòdichiNUTS 3CòdichiPortogàllo continentâlePT1NòrdPT11Èrto MinhoPT111CávadoPT112AvePT119Ària Metropolitànn-a de PòrtoPT11AÈrto TâmegaPT11BTâmega e SousaPT11CDouroPT11DTære de Trás-os-MontesPT11EAlgarvePT15AlgarvePT150CéntroPT16PonéntePT16BRegión de AveiroPT16DRegión de CoimbraPT16ERegión de LeiriaPT16FViseu Dão-LafõesPT16GBàssa BeiraPT16HTâgo de mêzoPT16IBeiras e Serra da EstrelaPT16JÀria Metropolitànn-a de Lisbónn-aPT17Ària Metropolitànn-a de Lisbónn-aPT170AlentejoPT18Alentejo da còstaPT181Bàsso AlentejoPT184Lezíria do TejoPT185Èrto AlentejoPT186Alentejo centrâlePT187Región outònoma de AzôrePT2Región outònoma de AzôrePT20Región outònoma de AzôrePT200Región outònoma de MadeiraPT3Región outònoma de MadeiraPT30Región outònoma de MadeiraPT300
Chi de sótta a gh'é a lìsta de sètte regioìn portoghéixi co-a sò capitâle, a superfìcce, o nùmero de distréiti, de comùn e de freguesias e a sò popolaçión conplescîva, a l'ànno 2021.
RegiónCapitâleSuperfìcceComùnFreguesiasPopolaçión (2021)Denscitæ de popolaçión pe km2NòrdPorto21.286 km²861.4263.587.074168AlgarveFaro4.960 km²1667467.47594CéntroCoimbra27.136 km²1009722.227.56782Ària Metropolitànn-a de Lisbónn-aLisbónn-a3.001 km²181182.870.770957AlentejoÉvora31.711 km²58299704.70722Región outònoma de AzôrePonta Delgada2.333 km²19155236.440101Región outònoma de MadeiraFunchal801 km²1154250.769313PortogàlloLisbónn-a91.228 km²3083.09110.344.802113

 Nòtte