AMT

A AMT (Azienda Mobilità e Trasporti) a l'é unn-a socjêtæ pe açioìn zenéize, ch'a gestìsce i traspòrti pùblichi do Comùn de Zêna e da sò çitæ metropolitànn-a.

 Stöia 
miniatura|280x280px|A ræ di tranvài de Zêna into 1901
 Inte l'Eutoçénto gh'ean træ socjêtæ: a FEF (Società di Ferrovie Elettriche e Funicolari), a TO (Società Tramways Orientali) e a Compagnia Generale Francese dei Tram
 Into 1895, a AEG a fónda dôe nêuve socjêtæ - a OEG (Officine Elettriche Genovesi) e a UITE (Società Unione Italiana Tram Elettrici) - che dòppo a l'incòrpora tùtte e âtre inte 'na ræ tranviària de çinquantetrèi chilòmetri. 
 Into 1927, o Comùn de Zêna o s'acàtta a magiorànsa de açioìn da UITE.
 Into 1965, o Comùn de Zêna o s'acàtta tùtte e açioìn da UITE e nàsce a AMT.
 Into 1999, a AMT a vêgne privatizâ, ma a l'arèsta de propiêtæ do Comùn.
 Tra o 2020 e o 2021 AMT a sciòrbe ascì e fonçioìn de ATP ezercìçio.

 Propiêtæ 
A-i 31 de dexénbre do 2022, o capitâle da socjêtæ o l'êa spartîo inte sta manêa chi:

 Comùn de Zêna (94,94%)
 Çitæ metropolitànn-a de Zêna (4,70%)
 Comùn de Ciâvai (0,09%)
 Comùn de Rapàllo (0,08%)
 Comùn de Séstri Levànte (0,07%)
 Comùn de Lavàgna (0,04%)
 Comùn de Sànta Margàita (0,04%)
 Açioìn pròpie (0,03%)

 Servìçi e inpiànti gestìi 
miniatura|280x280px|Filobus inta Ciássa da Nonsiâ, Zêna
A-a giornâ d'ancheu a AMT a gestìsce:
 277 outolìnie urbànn-e pe 8.430 fermâte e 654 capilìnia.
 1 ræ de fìlobus (Lìnìa 20: Ciàssa Vitöio Venéto - Stràdda Rimàssa)
 2 lìnie de servìçio a l'ariopòrto (o Volabus e l'Airlink)
 1 lìnia metropolitànn-a (Brìn Certôza-Brìgnoe).
 2 funicolâre.
 1 ferovîa a dentêa (Prìnçipe-Granaieu).
 1 ferovîa a scartaménto ridûto (Manìn-Cazélla).
 13 ascensoî.
 1 servìçio navâle (Navebus).
 31 servìççi integratîvi, cómme e 14 lìnie do Taxibus
 11 zöne dotæ de servìççi a ciamâta de bus a ciamâta (4 Drinbus e 7 Chiama il Bus).

 Inpiànti particolæ 
 A funicolâre Sécca-Rîghi a và da-o làrgo da Sécca a-e altûe do Rîghi. A pendénsa media a l'é do 19,91%, méntre a pendénsa màscima a l'é do 35%. A l'é stæta inougurâ inte doî ténpi: into 1895 o tòcco de mónte e into 1897 o tòcco de valle, tùtto in galerîa. Conpréize a staçión de vàlle e a staçión de mónte, a gh'à sètte fermâte.
 A funicolâre de Sant'Ànna a và da-a Ciàssa do Portéllo co-a stràdda de Agostìn Bertâni, a l'incrôxo con Córso Magénta. A l'é stæta inougurâ a-i 26 de novénbre do 1891. A pendénsa média a l'é do 15,33%, méntre a pendénsa màscima a l'é do 17%. A no gh'à de fermâte intermèdie.
 L'ascensô Castéllo d'Albertis-Montegalétto o và da-a Stràdda di Bàrbi, da-arénte a-a staçión feroviâria de Prìnçipe, co-o Córso Dógali, vixìn a-o Castéllo d'Albèrtis. Dòppo a trasformaçión do 2004, o l'é diventòu 'n'inpiànto particolâ de traspòrto pùblico ch'o l'unìsce 'n scistêma de tîpo funicolâre co-un de tîpo ascensorìstico. O no gh'à de fermâte intermèdie.
 A ferovîa a dentêa Prìnçipe-Granaieu.
 A ferovîa a scartaménto ridûto Manìn-Cazélla.
 L'ascensô de Castelétto-Levànte: o conlîga o céntro, in corispondénsa da Ciàssa do Portéllo, dónde gh'é a quàrche dêxénn-a de mêtri a staçión de vàlle da funicolâre de Sant'Ànna ascì, con l'avoxòu amiâdô de l'asccianatûa de Castelétto. A lê l'é dedicòu a poêxîa L'Ascensore do Giorgio Caproni.
 L'ascensô de Quéssi, inougoròu into 2015 e un di pochìscimi ezénpi de ascensô inclinòu in servìçio pò-u trspòrto pùblico, o prìmmo italiàn a-avéi 'na colìssa a dóggia pendénsa, che defæti a càngia a l'artéssa da staçión de mêzo.
 L'ascensô Vìlla Scàsci-Stràdda Cantôre, inougoròu a-i 29 de dexénbre do 2016. Cómme quéllo de Quéssi o l'é 'n ascensô inclinòu ch'o gh'à di scàngi de pendénsa, partìndo inta staçión de vàlle ch'o l'é tòsto in ciàn pe pöi inclinâse de manimàn scìnn-a vegnî quæxi verticâle.
 L'ascensô do Pónte Monumentâle: realizòu into 1959 e mìsso a nêuvo into 1985 in sciô progètto de l'Alberto Gollini, o pàssa 'n dislivèllo de 23 mêtri tra a Stràdda XX Seténbre e o Córso de Andrîa Poistæ,

 Galerîa d'inmàgine 

 Nòtte 

 Bibliografîa 






 Âtri progètti 

 Colegaménti estèrni 


Categorîa:Traspòrti de Zêna
Categorîa:Inpréize da Ligùria