Leze

Leze (Legino in italiàn) u l'è 'na burgä e quarté d'a sitè de Sann-a ch'u gh'ha 'na pupulaçiùn de 4.441 persunn-e. 

 Geugrafia 
Leze u se tröva a-a periferia de Sann-a, cunpreizu tra a riva drita d'u Rian San Cristoffa a levante, e a Madónna d'u Munte e a Cruxetta (doppu quellu che ancö u l'è ciassä Amburgo) a punente; indrentu u riva, ben sutta a u "Valùn", scinn'a-a Valcäda e a-u Polu Nord.

 Tupónimi 

 L'Amassu
 U Belvedere
 A Canaiella
 Ciassa Doja
 Costacavalli
 A Cruxetta
 U Culettu Sutt'au Munte
 E Feree
 A Natarella
 A Nunsiä de Leze

 U Polu Nord de Leze
 A Priagrossa
 A Rocca, l'antiga Castagneto Regis
 San Cristoffa de Leze
 San Pê San Pô de Leze
 Sant'Anastazia de Leze
 A Strä
 Valcäda
 A Vignetta

 Stoja 
 Urigine d'u numme 

 Etè antiga 

 Etè de Mezu 

 Etè mudèrna e cuntenpuranea 

 Löghi de'nteresse 
 Architetüe religiuze 

 Gexa de Sant'Anbröxu: faciä insc'â ciassa de Don Niculò Aragnu, a l'è a gexa d'a parocchia de Leze e a gh'ha d'e urigine asè antighe, cu'a primma custruçiùn ch'a l'è mensünä finn-a d'u 1167 ma che, int'e sö furme d'ancö, a ne vegne da 'n interventu fètu tra Seiçentu e Sètteçentu. A gexa a l'è a tre naväte, cun due capelle pe parte che s'àrvan int'e mu̇àgge lateräli, ciü ätre due a-u fundu d'e naväte minüri, a fiancu d'u presbiteju. A-u de föa, insc'â mu̇àggia de punente a se tröva a sagrestia, insce quella de levante u canpanìn.
 Âtoju de Sant'Anbröxu: facióu insc'â cröza cu'u mèximu numme, de pocu ciü a munte d'u çentru de Leze, nu se cunuŝĉe u mumentu d'a sö fundaçiùn, cu'a cunfratèrnita de Sant'Anbröxu ch'a l'è mensünä chì a partì da-u 1586. L'âtoju u l'è stètu interesóu da inpurtanti travaggi int'i anni Otanta d'u Sètteçentu, de dund'u l'ha pigióu a sö cianta a aula ünica, cruvìa da 'na votta a butte e serä a-u fundu da 'n presbiteju a àbside, dund'u gh'è u riccu artä de märmu.
 Capella de San Cristoffa: d'ancö faciä in-sce Via Stalingrado, a l'è stèta fundä d'u 1666-68 da-u prève Cristoforo Bozzetto, p'ese dunca döviä cumme capella de quella famiggia. Cumm'u l'è regurdóu da 'na ciappa insc'â faciäta, a l'è stèta rangiä e decurä d'u 1880.
 Gexa de San Pê San Pô: a munte d'a burgä, insc'ou camìn de 'na veggia stradda che da Leze a muntäva vèrsu a Burmia. Custruçiùn asè antiga, a l'è stèta tiä sciü ciü o menu d'u X séculu e, a-a giurnä d'ancö, a s'è sarvä sulu che int'e sö mu̇àgge, mancandu de teitu.
 Gexa de Sant'Anastazia: in ruvinn-a, a l'è 'na custruçiùn benbèn antiga, de l'XI séculu, mensünä cumme derucä zà d'u 1530 ma turna in funçiùn d'u Seiçentu. 'Na parte de mu̇àgge, dunde sun stèti foŝĉia döviè di bluchetti d'etè rumann-a, a l'è stèta inglubä inte 'na cà ciü mudèrna.

 Architetüe civili 

 Palassiu Ciabrea: custruçiùn faciä insce 'na cröza ch'a l'è stèta intitulä a-u Gavriè Ciabrea, u gh'ha 'n'urigine nu guèi cèa che, a ogni moddu, a l'è ligä a ünn-a de ture tiè sciü a Leze d'u Sinqueçentu, che defèti a l'è a sö parte ciü antiga. A strutüa, ch'a l'ha cunservóu a sö funçiùn cuntadinn-a fin d'u Növeçentu, de quelli tempi a l'è stèta dunca zlargä pe vegnì 'na villa de canpaĝn̂a.
 Palassiu Muscolo-Gavotti
 Villa Gavotti
 Villa Multedo
 Villa Ratta
 Villa Valdettaro
 Villa d'a Vignetta
 Villa Zanelli
 Cà de Dumenegu Cunbu
 Punte Viscunteu

 Architetüe militäri 
 Ecs-cazèrma Bligny
 Ture Pertüzu e ätre quattru ture de difeiza

 Fèste e fêe 

 Cultüa 
 Campus de Sann-a: parte de l'Üniverscitè d'i Stüddi de Zena, inte l'ecs sede d'a cazèrma Bligny
 Archiviu de Stätu de Sann-a

 Sport 

 Stadiu "Valerio Bacigalupo" d'u Sann-a
 Canpu da balùn "Fiorenzo Ruffinengo"
 Sferisteju "Gian Carlo Ruffino"
 Piscinn-a de l'Amatui Nöu Sann-a
 Tennis "Sant'Ixidôu"

 Vie de cumünicaçiùn 
 Stradde 

 Feruvìe 

 Notte 

 Bibliugrafìa 


 Ätri prugètti 

Categorîa:Quarté de Sann-a