Barçelónn-a

Barçelónn-a (; ofiçialménte Barcelona, in catalàn  e in spagnòllo ) a l'é 'na çitæ da Spàgna de 1.664.162 abitanti (dæto do 2020, ària metropolitànn-a instituçionâle: 3.239.337 abitànti), capolêugo da Catalògna, 'na comunitæ outònoma inta pàrte de levànte do régno, ciù che da provìnsa co-o mæximo nómme e da Comarca del Barcelonès. 

Sovianominâ Ciutat Comtal o Ciudad Condal (Çitæ di Cónti), a l'é a segónda çitæ da Spàgna pe nùmero de abitànti dòppo a capitâle, Madrìd, e a décima de l'Unión Eoropêa intrêga.

 Giögrafîa 
centro|miniatura|800x800px|Panoràmma de Barçelónn-a da-o mónte Tibidabo.
A s'atrêuva in sciâ còsta do Mâ Mediterànio, a-o nòrd-òvest de Spàgna, 120 km a-o sùd da cadénn-a di Pirenæi, in sce 'na cianûa limitâ da-o mâ (a levànte), da-a Serra de Collserola (a ponénte), da-o sciùmme Llobregat (a sùd) e da-o sciùmme Besós (a nòrd).

 Clìmma 
Barçelónn-a a l'à 'n clìmma mediterànio con quàrche caraterìstica atìpica pe quésto génere de clìmma, cómme 'na quantitæ tòsto conscisténte d'ægoa de stæ e 'n mìnimo secondâio di preçipitaçioìn in invèrno. Quésto perché Barçelónn-a, coscì cómme a Catalògna intrêga, a risénte da sò poxiçión into Mediterànio de ponénte.

Zenâ e frevâ són i méixi ciù fréidi; lùggio e agósto i ciù câdi. A tenperatûa ciù èrta mâi registrâ inta çitæ a l'é stæta de +38,6 °C, a-i 12 de agósto do 2003, e a ciù fréida i -7 °C a-i 11 de frevâ do 1956. A stæ do 2003, cómme do rèsto inte tùtta l'Eoröpa de Ponénte, a l'à fæto segnâ o méize co-a tenperatûa média ciù èrta da quànde o s'à de registraçioìn (+27,8 °C cómme média de agósto), méntre o frevâ do 1956 o l'é stæto o méize de média ciù fréido do vintêximo sécolo: 4,5 °C.

A poxiçión de Barçelónn-a tra a Serra de Collserola (ch'a no mónta a ciù de 516,2 mêtri) e o Mâ Mediterànio, a fà sci che no ghe ségge de grénde diferénse de tenperatûa tra o giórno e a néutte inte tùtto l'ànno. I fenòmeni de sòfoco (ciamæ xafogor in catalàn) són tòsto râri. D'invèrno, quànde i sciùscian i vènti de Maestrâle ò de Tramontànn-a, a sensaçión de fréido a peu êse sentîa ciù vîva.

E preçipitaçioìn són bén spantegæ tra tùtti i méixi e-e stagioìn de l'ànno, scibén che se véddan de ciù in primavéia e in ötûnno, ma e boràsche de stæ càpitan de spésso ascì. Scibén chò-u o gràn fréido o l'é 'na cösa râra, quànde e màsse d'âia ziâ pàssan o Górfo de Lión portàndo o fréido in sciâ Penîzoa Ibérica, scìnn-a a Barçelónn-a ghe peu vegnî a néive. A quésto propòxito, o se regòrda a nevàdda do Denâ do 1962, quànde in sciâ çitæ l'é chéito 50 cm de néive into céntro e quæxi 'n mêtro in scê artûe. Ciù de recénte, de grénde nevàdde són capitæ into novénbre do 1999 (mâi tànto prèsto scìnn-a da-o Seiçénto), into dexénbre do 2001 e into frevâ do 2018.

 Stöia 
centro|miniatura|800x800px|Raprezentaçión de Barçelónn-a inte l'ànno 1563

 Pòsti de interèsse 
 Architetûe religiôze 
 Catedrâle da Sànta Crôxe e Sant'Eolàlia
 Baxìlica de Sànta Màia do Mâ
 Sagrada Família

 Architetûe civîli 
 Ciantê navâle reâ de Barçelónn-a
 Câza Batlló
 Câza Milà
 Mercòu de La Boqueria
 Plaza de toros Monumental
 Palàçio da Generalitæ de Catalògna
 Palàçio da Mùxica Catalànn-a

 Architetûe militâri 
 Castéllo de Montjuïc

 Âtro 
 La Rambla
 Ciàssa de Catalunya
 Ciàssa Reial
 Pàrco Güell
 Monuménto a-o Cristòffa Cónbo

 Economîa 
Into 1992 a l'é stæta a sêde di Zêughi Olìnpichi de stæ. Into 2004 se gh'é tegnûo pi-â prìmma vòtta o Forum Universâle de Coltûe, a çitæ a l'à òspitóu l'Espoxiçión Internaçionâle do 1888 e quélla do 1929, e a l'é a sêde fìssa do Congrèsso Mondiâle da Tecnologîa Mòbile (Mobile World Congress) e de l'Unión pò-u Mediterànio. Gràçie a-o turìsmo, o sò pòrto e a vixinànsa co-a Frànsa (160 km da Le Perthus), a çitæ a l'é o segóndo ciù grànde céntro industriâle e finançiâio da Spàgna dòppo Madrìd, pe de ciù a l'é o pòrto ciù inportànte inte l'ànbito comerciâle e turìstico e un di ciù gràndi de l'Eoröpa ascì.

 Coltûa 

 Manifestaçioìn 

 Fèste e fêe 

 Comunicaçioìn 
 Stràdde 
A çitæ de Barçelónn-a a l'é servîa da-e outostràdde elencæ chi de sótta:

 A2: a conlîga a çitæ co-a capitâle spagnòlla, Madrìd.
 AP-2: a và aprêuvo a-a A-2 ma s'afèrma a Zaragoza.
 C-16 e AP-7: vàn da-a çitæ scìnn-a-i confìn co-a Frànsa; a prìmma pasàndo pe-i Pirenæi, a segónda lóngo a còsta.

miniatura|400x400px|Màppa da ræ da metropolitànn-a de Barçelónn-a.

 Ferovîe e traspòrti pùblichi 
Barçelónn-a a l'é conligâ a-a ræ feroviària a âta velocitæ spagnòlla (AVE), co-i sò trêni che s'afèrman inta grànde staçión de Barcelona-Sants, gràçie a-a quæ gh'é di ligàmmi dirètti co-o rèsto do pàize e co-a Frànsa.

O traspòrto pùblico o l'é garantîo da-a segónda metropolitànn-a ciù estéiza do régno, formâ da 12 lìnie, pe 198 staçioìn, e lónga ciù de 160 chilòmetri. Se cóntan 6 lìnie de tranvài e 8 do servìçio feroviàrio urbâno (Cercanías Barcelona) ascì. Pò-u traspòrto pùblico in sce gómma gh'é 150 lìnie de coriêre urbâne e 53 èstra-urbâne.

 Ariopòrti 
A çitæ de Barçelónn-a a l'é servîa sorviatùtto da l'ariopòrto de Josep Tarradellas Barcelona-El Prat (còdice IATA "BCN") ma, pe di xêui ciù low-cost, l'é dêuviòu i ariopòrti de Girona-Costa Brava (còdice IATA "GRO") o quéllo de Reus (còdice IATA "REU") ascì.

 Aministraçión 
 Distréiti 
O teritöio de Barçelónn-a o l'é spartîo, da-o 1984, inti dêxe distréiti elencæ chi de sótta:
 Ciutat Vella 
 Eixample 
 Sants-Montjuïc 
 Les Corts 
 Sarrià-Sant Gervasi 
 Gràcia 
 Horta-Guinardó 
 Nou Barris 
 Sant Andreu 
 Sant Martílink=https://it.wikipedia.org/wiki/File:MapaBCN_Distritos01.jpg|500x500px

 Binelàggi 






























 Scìndichi de Barçelónn-a 
1979-1983Narcís SerraDa-o 1982 Pasqual Maragall i MiraPSC1983-1987Pasqual Maragall i MiraPSC1987-1991Pasqual Maragall i MiraPSC1991-1995Pasqual Maragall i MiraPSC1995-1999Pasqual Maragall i MiraDa-o 1997 Joan ClosPSC1999-2003Joan ClosPSC2003-2007Joan ClosDa-o 2006 Jordi HereuPSC2007-2011Jordi HereuPSC2011-2015Xavier TriasCiU2015-2023Ada ColauBarcelona en Comú2023-in càregaJaume CollboniPSOE-PSC

 Galerîa d'inmàgine 

 Nòtte 

 Âtri progètti 

 Conligaménti estèrni 


Categorîa:Comùn da Catalògna
Categorîa:Çitæ da Spàgna
Categorîa:Çittæ Olimpiche