Astronomische einheid

De astronomische einheid (aofgekort AE; oet 't Ingels Astronomical Unit daan wel AU) is 'ne middellangen lengdemaot dee weurt gebruuk in de astronomie. De AE is in gebruuk veur aofsten die in kilometers hendeg groet zien, meh boevaan 't nog geine zin heet um ze in leechjaore of parsecs oet te drökke. De AE vint veural häör touwpassing bij objekte in 't Zonnestèlsel of eventueel in aander zonnestèlsels (exoplanete).

De astronomische einheid is gebaseerd op de elliptische haafas vaan de baon die de Eerd roond de zon maak. Veur 't gemak is ze gedefinieerd op exak 149.597.870.700 meter. Veur alledaogse touwpassinge kin me zègke: ein AE is zoeget 150 mieljoen kilometer. Es 'n planeet op 9 AE vaan de zon steit, steit ze dus nege kier zoe wied eweg es de Eerd. De twiede wèt vaan Kepler maak 't meugelek te berekene tot zoe'n planeet 27 jaor euver 'nen umloup deit. De AE steit wijer oongeveer geliek aon 1,5812507×10⁻⁵ leechjaor (of 499,004 leechseconde) zoewie 4,8481368×10⁻⁶ parsec.

Vergelieking
Um te zien op wat veur sjaol de versjèllende lengdemaote zinvol zien, volg hei 'n vergelieking vaan diverse aofsten in 't hielal, oetgedrök in kilometers, astronomische einhede en leechjaore. N.B.: Wienie neet aanders gezag weurt mèt d'n aofstand tösse twie hiemelliechame ummer de elliptische haafas gemeind.

 Aofstand  in km  in AE  in lj Eerd-Maon  384.399  0,00257  4,0631×10⁻⁸ Zon-Mercurius  57.909.050  0,387098  6,12099×10⁻⁶ Zon-Venus  108.208.000  0,723332  1,14376×10⁻⁵ Zon-Eerd  149.597.871  1  1,58125×10⁻⁵ Zon-Mars  227.939.200  1,382  2,40932×10⁻⁵ Zon-Jupiter  778.750.000  5,2044  8,2314×10⁻⁵ Zon-Saturnus  1.433.530.000  9,5826  1,51524×10⁻⁴ Zon-Uranus  2.875.040.000  19,2184  3,03892×10⁻⁴ Zon-Neptunus  4.504.000.000  30,11  4,761×10⁻⁴ Zon-Pluto  5.906.380.000  39,48  6,243×10⁻⁴ Zon-Eris  10.166.000.000  67,781  1,0745×10⁻³ Zon-Sedna (perihelium)  11.423.000.000  76,0917  1,2074×10⁻³ Zon-Sedna (afelium)  140.000.000.000  936  0,015 Begin Oortwolk  300.000.000.000  2.000  0,032 Uterste grens Oortwolk  3×10¹³  200.000  3,2 Zon-Proxima Centauri  4,015×10¹³  268.400  4,244 Zon-Betelgeuze  6,05×10¹⁵  40.400.000  640 Zon-Middelpunt Mèlkweeg  2,506×10¹⁷  1.043.000.000  26.490

Categorie:Astronomie
Categorie:Neet SI-einhede