Hapax legomenon

E hapax legomenon (Aajdgrieks ἅπαξ λεγόμενον 'weurt eine kier gezag'; mievoud hapax legomena), kort-eweg 'nen hapax, is e woord wat mer eine kier opduuk - ofwel in gans 't gesjreve corpus vaan 'n taol, ofwel in e deil daovaan (beveurbeeld de werke vaan eine sjriever of alle tekste oet eine bepaolden tied) daan wel in ein teks. 't Concep is veural bij aw taole vaan belaank, meh kin ouch weure touwgepas op levende. Hapaxe zien, entans binne inkel tekste, vrij algemein, wat op groond vaan statistische verdeiling ouch logisch is.

In aw taole kinne absolute hapaxe problematisch zien, umtot soms neet dujelek is wat ze beteikene. E bekind veurbeeld is 't Hebreeuws לילית (Lilith), wat eine kier in de Biebel optreujt (Isaias 34:14) en wat noe ins es eigenaom (vaan 'n mythische vrouwspersoen), daan weer es beveurbeeld 'nachspook' of 'sjrie-uil' weurt vertaold. 'n Aander veurbeeld is μῶλυ (moly), ein of aander magisch kroed wat eine kier in de Odyssee weurt geneump (book 10). Gelierde breke ziech al iewe de kop euver wat veur plant dat kin zien. E veurbeeld oet 't Limbörgs is gespele, wat me eine kier (in de veur 't metrum geëlideerde vörm gesp'le) aontröf in De percessie vaan Sjerpenheuvel. Aofgaond op de contex moot 't póppe beteikene, meh in modern Mestreechs (of aander Limbörgs) is 't neet bekind.

Categorie:Taalweitesjap