Aerbele

Aerbele (Letien: Fragaria) is e geslech van blome inne roeazefemielje (Rosaceae). 't Geslech is veural bekandj ómme gewuuen aerbel (Fragaria x ananassa), wovan me de vröchten itj. De próntje smaak van 'nen aerbel wusjeltj van cultivar toet cultivar, van zeut toet wrang. Aerbele zeen e wichtig gewas det wuuert verboedj in alle gemäötigdje gebieden oppe werreld.

Aerbele zeen gein bèsse. 

 Saorte 
Weltwied haet 't mieër es 20 versjillendje saorte. 't Aantaal aan chromosome steit centraal in 't klassificere vanne saorte. 't Guuef zeve basistypes van chromosome die alle saorte deile, meh de polyploïdie versjiltj. De saorte zeen diploïed (mit twieë kieër de zeve chromosome, dus 14 gans biejein), angere tetraploïed (veer zètjes, 28 chromosome), hexaploïed (zès zètjes, 42 chromosome), octoploïed (ach zètjes, 56 chromosome) of decaploïed (tieën zètjes, 70 chromosome).

Euver 't algemein guldj det aerbelsaorte mit mieë chromosome weuster zeen en grótter vröchte doorgaeve.

 Diploïed
 Fragaria bucharica (Sjina)
 Fragaria daltoniana (Himalaya)
 Fragaria gracilis (Sjina)
 Fragaria iinumae (Oeas-Róslandj, Japan)
 Fragaria mandshurica (Sjina)
 Fragaria nilgerrensis (Zuud- en Zuudoeas-Azië)
 Fragaria nipponica (Japan)
 Fragaria nubicola (Himalaya)
 Fragaria pentaphylla (Sjina)
 Fragaria vesca - bósaerbel ('t naordelik haafróndj)
 Fragaria viridis - knakkelaerbel (Europa, Centraal-Azië)
 Fragaria yezoensis (Naordoeas-Azië)
 Fragaria x bifera - F. vesca × viridis (Europa)

 Tetraploïed
 Fragaria moupinensis (Sjina)
 Fragaria orientalis (Oeas-Azië, Oeas-Siberië)

 Pentaploïed 
 Fragaria × bringhurstii (de kus van Californië)

 Hexaploïed
 Fragaria moschata - groeate bósaerbel (Europa)

 Octoploïed en hybried
 Fragaria × ananassa - gewuuen aerbel
 Fragaria chiloensis ('t wèste van 't Amerikaans kóntinent)
 Fragaria chiloensis subsp. chiloensis forma chiloensis
 Fragaria chiloensis subsp. chiloensis forma patagonica (Argentina, Chili)
 Fragaria chiloensis subsp. lucida (de kus van Brits Columbië, Washington, Oregon, Californië)
 Fragaria chiloensis subsp. pacifica (de kus van Alaska, Brits Columbië, Washington, Oregon, Californië)
 Fragaria chiloensis subsp. sandwicensis (Hawaï)
 Fragaria iturupensis (Iturup, Koerileilenj)
 Fragaria virginiana (Naord-Amerika)

 Decaploïed of hybried
 Fragaria cascadensis (Cascadeberg in Oregon)
 Fragaria × Comarum hybride
 Fragaria × vescana

Categorie:Fruit
Categorie:Plante