Woiwodsjap Wes-Pommere

Wes-Pommere (Pools: Województwo Zachodniopomorskie; Dütsj: Woiwodschaft Westpommern; Kasjoebisch: Zôpadnopòmòrsczé Wòjewództwò) is 'n woiwodsjap i Pole. Zie ligk in 't noardweste van 't lank en grens in 't weste aa g'ne Dütsje deelsjtaat Mecklenburg-Vorpommern en Brandeburg, in 't noarde aa g'n Oeëszieë, Pommere in 't oeëste, Groeët-Pole in 't zuudoeëste en Lubusz in 't zude. De hoofsjtad en groeëtste sjtad is Szczecin.

De woiwodsjap umvat de ganse sjtrieëk Hingerpommere, óngerdeel va g'n historische regio Pommere. Vuurpommere ligk i g'ne Dütsje noabersjtaat Mecklenburg-Vorpommern, meh e kling deel ligk óch i g'n Poolse woiwodsjap. D'r naam is aafkómstig va de Sjlavische aaduding po more, wat zoeëget 'tzelfde beteëkent es Zieëlank.

Geografie
't Lanksjap va Wes-Pommere weëd durch ouw morenes oet d'r Iestied, meerkes en dichte dennebussje gedomineerd. 't Binnelank is huëvelechtig en is óngerdeel va g'ne Baltische Zankruk. 't Hoeëgste punt ligk bei g'n sjtedje Biały Bór en is 239 meter hoeëg. In 't weste va g'n woiwodsjap móngk de Oder oet i ge Oderhaf, dat i verbinging sjteet mit g'n Oeëszieë. 

Sjteë
Sjteë mit mieë es 20.000 iwuënesj zint (sjtank: 30-06-2015):
 Sjtad  Aatal iwuënesj Szczecin (Stettin)  407.043 Koszalin (Köslin)  107.981 Stargard (Stargard im Pommern)  68.876 Kołobrzeg (Kolberg; vruier óch: Colberg)  46.716 Police (Pölitz)  41.735 Świnoujście (Swinemünde)  41.217 Szczecinek (Neustettin)  40.457 Wałcz (Deutsch Krone)  25.941 Białogard (Belgard an der Persante)  24.570 Goleniów (Gollnow)  22.718 Gryfino (Greifenhagen)  21.519

Bevólking
't Ganse gebeed va de woiwodsjap maakde bis 1945 deel oet va Dütsjlank. Noa d'r Twieëde Weltkreeg woeëd 't gebeed etnisch gezuverd. Etnische Pole, oet g'n sjtrieëk tussje Vilnius in 't hütse Litouwe bis aa Lviv in Oekraïne, verdrieëve de etnische Dütsjesj i dees sjtrieëk. E groeët deel va de Dütsjesj koam heibei óch um 't leëve of woeëd vermoard. Hingergeblieëve Dütsjesj woeëde kultoereel geassimileerd. Heidurch zint hüj bekans alle lüj i g'n regio Pools en neet Dütsj.

De verdrieëve Dütsjsjpraokige bevólking va Hingerpommere kalde e Platdütsj dialek, dat Oeës-Pommesj heesj. De vlöchtelinge nome i Dütsjlank massaal 't Hoeëgdütsj aa, zieëker i gebede oeë de dialekte fósj aafwiekde va hön dialek. 't Oeës-Pommesj dialek leëf nog wier i Dütsje gemingsjappe i Brazilië, in 't bezónger i de sjtate Espírito Santo, São Paulo en Paraná. 't Pools dat hei gekald weëd behoeët tot ee va de zuvere variante. Óch guëf 't wieënig regionalisme i dees gegend, i teëgesjtelling tot anger Poolse regio's. De verkloaring heivuur is 't óntbreëke van 'n kultoerele binging va de Pole mit g'n sjtrieëk.

Galerie

Externe links