Erasmuspries

De Erasmuspries is 'ne pries dae jäörliks wuuertj toegekèndj aan 'ne miens of 'n instèlling die veur Europa 'n boetegewuuen wichtige biedraag haet geleverdj op cultureel, sociaal of sociaal-weitesjappelik gebied.

 Gesjiechte 
De pries is verneump gewaore nao Desiderius Erasmus, 'ne Nederlandjse preeste, augustiener kanunnik, theoloog, filosoof, sjriever en humanis dae laefdje van róndj 1466 toet 1536.

De pries wuuertj saer 1958 jäörliks oetgereik dore Stichting Praemium Erasmanium in 't Keuninklik Pelies oppe Dam in Amsterdam. Dees stifting woort opgerich op 23 juni 1958 door prins Bernhard. Saer dem zie stèrve is keuning Willem-Alexander de regent vanne stifting.

De huuegdje vanne pries bedruueg saer 2012 €150.000. Daonaeve wuuertj saer 1975 'n publikaasje euver 't wirk vanne prieswinner oetgebrach.

 Prieswinners 
 1958 - De Oeasteriekers, veur 't laote herlaeve van Wieëne en Salzburg es Europese cultureel centra
 1959 - Robert Schuman, Franse gróndjlègker vanne Europese Gemeinsjap veur Kaolen en Staal
 1959 - Karl Jaspers, Duitse psychiater en filosoof
 1960 - Marc Chagall, Frans-Wit-Róssische kónssjiljer
 1960 - Oskar Kokoschka, Tsjechische kónssjiljer, graficus en sjriever
 1962 - Romano Guardini, Duitsen theoloog en filosoof
 1963 - Martin Buber, Juudsjen Oeastenrieks-Israëlische godsdeensfilosoof
 1964 - Union Académique Internationale, federatie aan academies weltwied op 't gebied van humaan en sociaal weitesjappe
 1965 - Charlie Chaplin, Britse komiek, aktäör, rezjissäör en kómponis
 1965 - Ingmar Bergman, Zweedsen toneel- en filmrezjissäör
 1966 - Herbert Read, Britsen dichter, kónsfilosoof en kónskritieker
 1966 - René Huyghe, Franse conservator, kónshistoricus en -psycholoog en estheticus
 1967 - Jan Tinbergen, Nederlandjsen ikkenoom en netuurkóndige
 1968 - Henry Moore, Britse bildhouwer
 1969 - Gabriel Marcel, Franse filosoof, meziekkritieker en toneelsjriever
 1969 - Carl Friedrich von Weizsäcker, Duitse netuurkóndige en filosoof
 1970 - Hans Scharoun, Duitsen arsjitek
 1971 - Olivier Messiaen, Franse kómpenis, organis en pianis
 1972 - Jean Piaget, Zwitserse cognitieve kinjerpsycholoog
 1973 - Claude Lévi-Strauss, Franse culturelen antropoloog
 1974 - Ninette de Valois, Ierse ballètdanserin en choreografin
 1974 - Maurice Béjart, Franse choreograaf
 1975 - Ernst Gombrich, Oeasterieks-Britse kónshistoricus
 1975 - Willem Sandberg, Nederlandjsen óntwirper, typograaf en direktuuer van 't Stedelijk Museum
 1976 - Amnesty International, internationaal mienserechtenorganisaasje
 1976 - René David, Franse zjuris op 't gebied van rechsvergelieking
 1977 - Werner Kaegi, Zwitserse gesjiedkóndige en biograaf
 1977 - Jean Monnet, Franse gróndjlègker vanne Europese Economische Gemeinsjap
 1978 - La Marionettistica Fratelli Napoli, Italiaans póppetheater
 1978 - Ţăndărică, Roemeens póppetheater, op det memènt ónger leijing van Margareta Niculescu
 1978 - Yves Joly, Franse póppespeler
 1978 - Bread and Puppet Theater, Amerikaans póppetheater van Peter Schumann
 1979 - Die Zeit, Duits liberaal waekblaad
 1979 - Neue Zürcher Zeitung, Zwitsers liberaal daagblaad
 1980 - Nikolaus Harnoncourt, Oeastenriekse cellis en dirigent
 1980 - Gustav Leonhardt, Nederlandjse klavecinis, organis en dirigent
 1981 - Jean Prouvé, Fransen arsjitek en muibel- en industrieelóntwirper
 1982 - Edward Schillebeeckx, Belzjen dominicaan, theoloog en hoeaglieërer
 1983 - Raymond Aron, Franse socioloog en politische filosoof
 1983 - Isaiah Berlin, Britse liberale filosoof en politicoloog
 1983 - Leszek Kołakowski, Poolse politische filosoof
 1983 - Marguerite Yourcenar, Franse sjriever en essayis
 1984 - Massimo Pallottino, Italiaansen archeoloog, gespecialiseerdj inne spraok enne cultuur vanne Etruske
 1985 - Paul Delouvrier, Franse stadsóntwikkelieër
 1986 - Václav Havel, Tsjechische sjriever, dissident en litste president van Tsjecho-Slowakije
 1987 - Alexander King, Britse pioneer op 't gebied van doerzaam innerzjie
 1988 - Jacques Ledoux, Belzje fimhistoricus, -conservator en -arsjivaer
 1989 - Internationaal Commissie van Juriste, gerich op toetse van rechszake inne ganse werreld
 1990 - John Grahame Douglas Clark, Britsen archeoloog
 1991 - Bernard Haitink, Nederlandjsen dirigent
 1992 - Simon Wiesenthal, Juudsjen Oeasteriekse nazi-jaeger
 1992 - Archivo General de Indias, arsjief veure gesjiechte van 't Spaans Riek
 1993 - Peter Stein, Duitse rezjissäör en theaterdirektuuer
 1994 - Sigmar Polke, Duitse kónssjiljer en fotograaf
 1995 - Renzo Piano, Italiaansen arsjitek en industrieelóntwirper
 1996 - William Hardy McNeill, Canadese werreldhistoricus
 1997 - Jacques Delors, Franse veurzitter vanne Europese Unie
 1998 - Peter Sellars, Amerikaanse rezjissäör van theater en opera's
 1998 - Mauricio Kagel, Argentiens-Duitse kómpenis, dirigent, librettist en theaterrezjissäör
 1999 - Mary Robinson, Ierse president en Hoeage Commissaris veure Mienserechte
 2000 - Hans van Manen, Nederlandjse ballètdanser, choreograaf en fotograaf
 2001 - Claudio Magris, Italiaanse sjriever van romans, toneelstökker, novelles en essays
 2001 - Adam Michnik, Poolse publicis, essayis, sjriever, historicus en politischen aktivis
 2002 - Bernd en Hilla Becher, Duitse kónsfotografe
 2003 - Alan Davidson, Britse cultuurhistoricus op 't gebied vanne aetesgesjiechte
 2004 - Sadiq Jalal al-Azm, Syrische filosoof
 2004 - Fatima Mernissi, Marokkaanse sociologe
 2004 - Abdulkarim Soroush, Iraanse filosoof
 2005 - Steven Shapin, Amerikaanse weitesjapshistoricus en -socioloog
 2005 - Simon Schaffer, Britse weitesjapshistoricus
 2006 - Pierre Bernard, Franse grafische kónstenieër en óntwirper
 2007 - Péter Forgács, Hongaarse fotograaf, mediakónstenieër en filmmaeker
 2008 - Ian Buruma, Nederlandjsen oriëntalis
 2009 - Antonio Cassese, Italiaanse zjuris, veurzitter van 't Joegoslavië-tribunaal en van 't Libanon-tribunaal
 2009 - Benjamin Ferencz, Amerikaans-Transsylvanische zjuris, houfaanklager van 't Einsatzgruppen-percès
 2010 - José Antonio Abreu, Venezolaanse klassieke musicus en dirigent
 2011 - Joan Busquets, Spaansen arsjitek en sjtaejboewkóndige
 2012 - Daniel Dennett, Amerikaanse filosoof op 't gebied van bewószeen, de filosofie vanne geis en kónsmaesige intelligentie
 2013 - Jürgen Habermas, Duitse filosoof en socioloog
 2014 - Frie Leysen, Belzje festivaldirektuuer en curator
 2015 - Wikipediagemeinsjap

Categorie:Cultuur