Krimpenerwaard

De Krimpenerwaard is 'n regio en gemeinte in 't ooste vaan de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeinte Krimpenerwaard is op 1 jannewarie 2015 gevörmp oet de opgelufde gemeintes Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk, Schoonhoven en Vlist. De regio Krimpenerwaard umvat wijer nog Krimpen aan den IJssel, wat zelfstendeg blijf.

Geografie
De Krimpenerwaard ligk ingeslote tösse d'n Hollandsen IJssel (noorde), de Nui Maos (weste) en de Lek (zuie). In 't ooste slut ze aon op de Lopikerwaard (die gooddeils mèt de gemeinte Lopik samevèlt). 't Revierke de Vlist zouw es grens kinne dene; in de praktijk weurt evels d'n ooskant vaan de Vlist ouch bij de Krimpenerwaard gerekend. 't Toponiem waard ('weerd', 'wieërd' etc. in 't Limbörgs) kump in de regio väöl veur en beteikent 'druuggelag moeraseiland (polder of gans complex vaan polders) umgeve door dieke.' Versjèllende aander waarde koume in Midde-Nederland (tösse de Groete Reviere) veur.

Wie gezag huurt Krimpen aan den IJssel wel bij de regio meh neet bij de gemeinte Krimpenerwaard. Dees plaots is in d'n twintegsten iew oetgegreujd tot 'n veurstad vaan Rotterdam, dewijl de res vaan de regio lendelek bleef. Krimpen aan den IJssel huurt daomèt tot de echte Randstad, de res vaan de polder maak deil oet vaan 't Greun Hart.

Kerne
De gemeinte umvat de volgende kerne:

 Ammerstol
 Bergambacht
 Berkenwoude
 Gouderak
 Haastrecht
 Krimpen aan de Lek Lekkerkerk
 Ouderkerk aan den IJssel
 Schoonhoven
 Stolwijk
 Vlist

't Dörp Willige Langerak weurt tot de kern Schoonhoven gerekend, meh heet 'n lang historie es zelfstendege plaots. Diverse polderlandsjappe zien neet oetgegreujd tot dörper, wie Het Beijersche, Bonrepas, Koolwijk en Schoonouwen; die valle oonder aander kerne. De naobersjap Lageweg weurt bij Ouderkerk aan den IJssel gerekend.

Aonzien
De Krimpenerwaard beit e 'typisch Hollands' landsjap mèt 'n väölheid aon polderslote (in de regel zoe aajd wie de polder zelf, d.w.z. de late middeliewe), windmeules, aw boerderije en kleinsjaoleg weiland. Alle plaotse vertuine lintbebouwing, op de stedsjes Haastrecht en Schoonhoven nao.

Monuminte
De vijf aofzunderleke gemeintes hadde ind 2014 same 334 rieksmonuminte: 33 in Bergambacht,Rieksmonuminte in Bergambacht 24 in Nederlek,Rieksmonuminte in Nederlek 40 in Ouderkerk,Rieksmonuminte in Ouderkerk 148 in SchoonhovenRieksmonuminte in Schoonhoven en 89 in Vlist.Rieksmonuminte in Vlist

Politiek
Op 19 november 2014 woorte verkezinge veur de gemeinteraod gehawwe. D'n oetslaag waor de volgende:

 Zetele Partij  2015  2018  2022 Gemeente Belang Krimpenerwaard  7  7  7 SGP  5  4  5 Leefbaar Krimpenerwaard    4 Pro Krimpenerwaard  1  3  3 CDA  4  3  3 VVD  4  4  3 PvdA-GroenLinks    2 ChristenUnie  3  3  2 D66  2  2  1 Lokaal op 1   3  1 PvdA  3  2   Gemeente Belang Schoonhoven  2   Totaol  31  31  31 Opkoms  53,1%  63,3%  59,9%

Börgemeister
Woernummende börgemeister is Pauline Bouvy-Koene vaan de VVD.

Historie
De Krimpenerwaard is geneump nao 't dörp Krimpen. Dit waor e laankgerek dörp aon 'nen drej ('krimp') in de reviere, wat later zouw oetkristallisere in twie kerne (Krimpen aan den IJssel en Krimpen aan de Lek). 't Gebeed weurt in 944 aongegeve es Lacke et Isla ('Lek en IJssel') in 'n oerkunde die 't aon De Sint-Maarte- en Sint-Salvatorkèrke in Utrech sjenk. Pas later geit me 't zien es de Nederweert ('achterland') van Crimpen, de Krimpenerwaard dus. In deen tied waor 't gebeed woersjijnelek nog oonbewoend. Vaanaof oongeveer 't jaor 1000 begós me mèt aofgraove. Dit perces zouw inkel iewe dore, tot oongeveer 1300. Väöl plaotse oontstoon pas in d'n daartienden iew.

Zoe roond 't jaor 1280 krijg Schoonhoven stadsrechte. Later weure ouch stadsrechte touwgekind aon Ammerstol, wat ziech evels neet tot 'n stad oontwikkelt, en dinkelek ouch aon Haastrecht. De stadsstatus vaan die lèste plaots waor iewelaank umstrejje; ze had evels wel e stads karakter en maakde naodrökkelek op bijbehurende rechte aonspraok.De Krimpenerwaard - Schoonhoven

Wie in de res vaan 't Greun Hart begós me hei mèt 't verbouwe vaan terf en aander graone, meh laankzaamaon góng me euver op kemp en tot slot op veehawwerije, umtot de groond veur de mieste gewasse te naat is. De mèlkviehawwerij en mèlkverwèrking woort hei 'n groete industrie; kies oet de Krimpenerwaard woort in Gouda verkoch. In 't waope vaan Stolwijk zien drei kieze en e stök boter te zien.Heraldrywiki - Stolwijk Me bleef in de regio evels ouch kemp verbouwe.

Neve de touwslegerij (die de kemp verwèrkde) kaom in de Vreugmodernen Tied de steinbekkerij op. Heiveur gebruukde me revierleim vaan d'n IJssel en de Lek.Historie vaan de Krimpenerwaard

Herindeilinge
De herindeiling vaan 2015 woort veuraofgegaange door ein in 1985, die 't aontal gemeintes in de Krimpenerwaard tot zès reduceerde (boevaan 'rs dus vijf de nui gemeinte Krimpenerwaard vörme). Compleet zuut dat zoe oet:

 Krimpenerwaard
 Bergambacht (opgeluf 2015)
 Ammerstol (opgeluf 1985)
 Berkenwoude (opgeluf 1985)
 Nederlek (gestiech 1985, opgeluf 2015)
 Krimpen aan de Lek (opgeluf 1985)
 Lekkerkerk (opgeluf 1985)
 Ouderkerk (gestiech 1985, opgeluf 2015)
 Gouderak (opgeluf 1985)
 Ouderkerk aan den IJssel (opgeluf 1985)
 Schoonhoven (opgeluf 2015)
 Vlist (gestiech 1985, opgeluf 2015)
 Haastrecht (opgeluf 1985)
 Stolwijk (opgeluf 1985)
 Vlist (opgeluf 1985)

Opmerkinge
 De gemeinte Vlist vaan veur 1985 umvatde allein 't gehuch Vlist. De nui gemeinte Vlist waor väöl groeter en had Stolwijk es hoofplaots. Me kin dus neet spreke vaan 'dezelfde' gemeinte Vlist veur en nao de fusie.
 Deile vaan Gouderak en Haastrecht gónge in 1985 nao Gouda, dewijl Ouderkerk aan den IJssel e stök aon Krimpen aan den IJssel mós aofstoon.

Bronne
Dit artikel is deils gebaseerd op zie Nederlandstaoleg equivalent, en wel in dees versie.

Rifferenties

Extern links
 Officieel site
 Fusiewebsite
 Paasj euver historie, aonzien en karakter vaan de Krimpenerwaard


Categorie:Gemeintes in Zuud-Hollandj