1968

1965 - 1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 1970 - 1971 
1968 (MCMLXVIII) waor e sjrikkeljaor wat begós op 'ne maondag op de Gregoriaanse kalender.

 Gebäörtenisse 
 De val van 't Tsjechoslowaakse sjtaatshoof Antonín Novotný. Sjtart van de "Praagse Lente" ónger leijing van de gemaotigde communist en hervormer Alexander Dubček, eësjte secretaris van de communistische partiej.
 De Nederlandse journalist en presentator Koos Postema sjtèlt in 't televisieprogramma Een Groot Uur U es eësjte ein groat aantal heite hangiezersj aan de orde, wo-ónger euthanasie, pedofilie en transseksualiteit.
 Syd Barrett, oprichter van Pink Floyd, wirt vanwaege zien drugsgebruuk en labiel gedrag oet de band gezat. De groep geit wiejer mèt David Gilmour, dae vanaaf jannewarie deil oetmaak van de groep.
 10 jannewarie - De Verenigde Sjtate verleze hun 10.000e vleegtuug baove Vietnam.
 22 jannewarie - Première van de musical Jacques Brel is alive and well and living in Paris in New York.
 13 jannewarie - Standing Naval Force Atlantic van de NAVO is ein feit.
 30 jannewarie - Tet-offensief, 't Vietcong offensief, dat pes juni zouw aanhawte, geit van sjtart.
 31 jannewarie - Nauru, ein klein eilandj in de Sjtille Oceaan, wirt ónaafhankelik van Australië en beheuërt noe tot ein van de kleinste ónaafhankelike sjtate in de waereld.
 De Olympische Wèntjersjpele in Grenoble levere Nederlands succes op mèt goud veur Carry Geijssen, Kees Verkerk en Ans Schut.
 2 fibberwarie - Richard Nixon sjtèlt zich kandidaat veur de presidentsverkezinge in de Verenigde Sjtate.
 9 fibberwarie - Prinses Beatrix äöpent in Rotterdam de eësjte metrolien van Nederlandj.
 7 miert - De BBC vertoant veur 't eësj 't nuujs in kleur. 
 16 miert - Robert F. Kennedy kondig aan dat hae zich kandidaat zal sjtèlle veur de presidentsverkezinge in de Verenigde Sjtate.
 16 miert - In Vietnam richte Amerikaanse soldaote ein bloodbaad aan in My Lai.
 3 april - Dominee Toornvliet van Radio Bloemendaal wirt gesjors.
 4 april - Maord op de Amerikaanse sjtriejer veur gelieke rechte veur blank en zjwart dominee Martin Luther King in Memphis (Tennessee).
 Sjtudenteopsjtenj in Paries.
 7 april - Jim Clark, eine heel geleefde Formule 1-coureur, kump óm 't laeve biej eine inferieure F2-race op Hockenheim.
 28 april - Aan baord van 't Nederlandse vleegkampsjeep Karel Doorman bruk brandj oet. Tweë jaor eërder es gepland raak 't sjeep boete gebruuk.
 april - In Roame kump ein groep weitesjappersj en óngernummersj biejein veur ein bezinning op de vraogsjtökke van vervoeling, oetpötting van hulpbronne, ermeuj en bevolkingsgreuj. Zie richde de Club van Roame op.
 Groatsjalige sjtakinge en sjtudentebetoaginge in Frankriek.
 3 mei - Amerikaanse en Noord-Vietnamese delegaties kómme euverein vrejesóngerhanjelinge te beginne i.v.m. de aorlog in Vietnam.
 6 mei - In 't Pariese Quartier Latin vundj Blojigge Maondig plaatsj. Ein van de gewelddadigste daag ónger de sjtudenterevelusie.
 10 mei - De vrejesóngerhanjelinge veur de Vietnamaorlog gaon formeel van sjtart in Paries.
 16 mei - In Edinburgh wirt de eësjte Europese lóngtransplantatie oetgeveurd.
 30 mei - Willem van Hanegem maak zien debuut veur 't Nederlands voetbalèlftal in 't vrundjsjappelik duel taenge Sjotlandj (0-0).
 1 juni - 't Non-proliferatieverdraag wirt gesjlaote.
 3 juni - Andy Warhol wirt neergesjaote in zien weuning in New York door Valerie Solanis, ein actrice en sjriefster. Hae euverlaef de aansjlaag ternauwernoad.
 5 juni - De Amerikaanse ex-minister van Justitie en presidentskandidaat Robert F. Kennedy wirt neergesjaote. Hae euverliejt de daag daonao.
 10 juni - Gaslandj Italië wint 't EK voetbal door Joegoslavië in de (replay van de) finale mèt 2-0 te versjlaon.
 27 juni - Publicatie van 't Manifest van 2000 weurd biej de Praagse Lente, wo-in 't communistisch bewèndj in 't landj wirt bekritiseerd, en "boetelandjse troepe" wirt verwete de regering van Tsjechoslowakije te wille controlere.
 ?? juni - Paul Lodewijkx wint de TT Asse in de 50cc-klasse.
 1 juli - Oprichting van profvoetbalclub Fortuna Sittardia Combinatie (FSC) nao ein fusie tösje Fortuna '54 en Sittardia.
 21 juli - Fitserenner Jan Janssen wint, es eësjte Nederlander oats, de Runj van Frankriek door in de aafsjlutende tiedrit de Belsj Herman Van Springel oet de gaele trui te rieje.
 1 augustus – In ’t Nederlands óngerwies treujt de Mammoetwèt in wirking.
 2 augustus - 't Filipijnse eilandj Luzon wirt getróffe door ein aardbaeving. Hiebiej kómme 270 luuj óm 't laeve. 
 8 augustus - De Repeblikeine beneume Richard Nixon es de officiële presidentskandidaat veur de presidentsverkezinge van dat jaor.
 21 augustus - Meë es 200 000 militaire van 't Pact van Warschau valle Tsjechoslowakije bènne in de nach van 20 op 21 augustus en make op blojige wies ein eindj aan de hervorminge van de Praagse Lente.
 15 september - The Doors gaeve ein einmalig optraeje in Amsterdam. Zenger Jim Morrison wirt veur 't concert neet good en de euverige drie leje van The Doors traeje zónger häöm op. 't Concert wirt desóndanks ein succes.
 21 september - Harry Steevens wint de derde editie van de Amstel Gold Race.
 29 september - Eësjte oetzending van de Fabeltjeskrant op de Nederlandse televisie.
 2 oktober - Bloodbaad van Tlatelolco: 't Leger en de peliesie sjete op ein menigte vreedzaam demonsjtrante in Tlatelolco, Mexico.
 11 oktober - De Apollo 7 wirt in Florida gelanceerd veur ein reis van 11 daag, wobiej ze 163 keër róndj de aarde zal vlege.
 12 oktober - In Mexico-sjtad waere de Olympische Zomersjpele geäöpend. 31 Afrikaanse lenj boycotte de Sjpele oet protest taenge de deilname van Zuid-Afrika.
 20 oktober - Jacqueline Bouvier, de widvrouw van JFK, trouwt mèt Aristoteles Onassis.
 31 oktober - De Amerikaanse president Johnson kondig aan dat de Verenigde Sjtate de bómbardemènte op Noord-Vietnam zulle sjtoppe.
 5 november - Presidentsverkezinge in de Verenigde Sjtate: Richard Nixon wint mèt 43,4 % van de sjtömme van Hubert Humphrey, dae 42,7% behaolt. 13,5% geit nao kandidaat George Wallace en 0,4% nao angere.
 26 november - Nao maonje van oetsjtèl geit de regering van Zuid-Vietnam akkaord óm de vrejesóngerhanjelinge in Paries te vervoge.
 11 december - De werkloosheidsgraad in de Verenigde Sjtate ligk op 3,3%, 't leëgste percentaag in 15 jaor.
 21 december - De Apollo 8 wirt gelanceerd. 't Is de eësjte Amerikaanse ruumdemissie die róndj de maon zal vlege.
 31 december - 't Eësjte supersonisch passagiersvleegtuug in de waereld, de Tupolev Tu-144 maak häór eësjte vluch.

zónger datum
 In Chicago waere, op initiatief van Eunice Kennedy Shriver, de eësjte Special Olympics gehawwe.

Nobelprieze
 Natuurkunde: Luis Walter Alvarez "um zien doorslaaggevende bijdraoge aon de deilkesfysica, in 't bezunder de oontdèkking vaan e groet aontal resonantiestaote, meugelek gemaak door zien techniek mèt 't bellevaat en data-analyse."
 Sjemie: Lars Onsager "um de oontdèkking vaan de twiekantege relaties mèt ziene naom, die vaan fundamenteel belaank zien veur d'n thermodynamica vaan oonumkierbaar percesse."
 Geneeskunde: Robert W. Holley, Har Gobind Khorana en Marshall. W. Nirenberg "um hun verklaoring vaan de genetische code en häör functie in eiwittesynthese."
 Literatuur: Yasunari Kawabata "veur zien beheersing vaan de vertèlkuns, die mèt 'n groete geveulegheid 't weze vaan de Japanse geis oetdrök."
 Vrei: René Cassin, "veurzitter vaan 't Europees Hoof veur de Minserechte."

Maan vaan 't Jaor
Bemanning vaan d'n Apollo 8 (William Anders, Frank Borman en Jim Lovell)

 Gebore 
 1 jannewarie - Davor Šuker, Kroatische voetballer
 2 jannewarie - Anky van Grunsven, Nederlandse dressuuramazone en Olympisch kampioene (2000, 2004 en 2008)
 11 jannewarie - Michel Zanoli, Nederlandse fitserenner (gesjtorve 2003)
 13 jannewarie - Gianni Morbidelli, Italiaanse autocoureur
 23 jannewarie - Petr Korda, Tsjechische tennisser
 24 jannewarie - Gert Verhulst, Vlaamse tv-maeker en -presentator (Samson en Gert)
 30 jannewarie - Filips VI vaan Spaanje, keuning vaan Spaanje sinds 2014
 1 fibberwarie - Lisa Marie Presley, Amerikaanse zangeres/songwriter, dochter van Elvis Presley
 7 fibberwarie - Mark Tewksbury, Canadese zjwömmer en Olympisch kampioen (1992)
 9 fibberwarie - Robert Eenhoorn, Nederlandse honkballer en honkbalcoach
 18 fibberwarie - Molly Ringwald
 20 fibberwarie - Ted Hankey, Èngelsje darter
 22 fibberwarie - Delphine Boël, Belsj-Britse kunstenares, boeteechtelike dochter van Albert II van Belsj .
 1 miert - Christine Fernandes, Braziliaanse actries
 2 miert - Daniel Craig, Britse acteur (o.a. James Bond in Casino Royale)
 4 miert - Patsy Kensit
 5 miert - Frank Verlaat, Nederlandse voetballer
 6 miert - Moira Kelly
 26 miert - Martijn Krabbé, Nederlandse radio- en tv-presentator
 30 miert - Céline Dion, Canadese zangeres
 7 april - Duncan Armstrong, Australische zjwömmer en Olympisch kampioen (1988)
 17 - Prins Maurits, zoon van Prinses Margriet
 21 april - Peter van Vossen, Nederlandse voetballer
 23 april - Bas Haring, Nederlandse filosoof en kènjerbeuksjriever
 23 april - Timothy McVeigh, Amerikaanse terrorist, pleger van de bómaansjlaag in Oklahoma City (gesjtorve 2001)
 30 april - Mari Carmen Oudendijk, Nederlandse tv-presentatrice
 30 april - Babette van Veen, Nederlandse actrice, dochter van Herman van Veen
 7 mei - Traci Lords
 26 mei - Prins Frederik van Denemarke
 28 mei - Kylie Minogue, Australische zangeres en actrice
 1 juni - Jason Donovan
 5 juni - Henk Vos (voetballer), Nederlandse voetballer
 6 juni - Bart Voskamp, Nederlandse fitserenner
 20 juni - Mateusz Morawiecki, Poolsen ikkenemis, historicus en polletieker
 26 juni - Paolo Maldini, Italiaanse voetballer
 5 juli - Alex Zülle, Zjwitserse fitserenner
 6 juli - Gordon, Nederlandse zenger
 12 juli - Angelique Seriese, Nederlands judoka
 21 juli - Brandi Chastain
 2 augustus - Stefan Effenberg, Duutsje voetballer
 9 augustus - Gillian Anderson
 11 augustus - Mabel Wisse Smit, Nederlandse vrouw van prins Johan Friso
 14 augustus - Medy van der Laan, Nederlands politica (D'66)
 25 augustus - Kurt Betschart, Zjwitserse (baan)fitserenner
 26 augustus - Chris Boardman, Britse fitserenner
 1 september - Mohammed Atta, Egyptisch-Saoedi-Arabische terrorist (gesjtorve 2001)
 4 september - Eddy Merckx, Belzje biljarter
 5 september - Dominique van Vliet, Nederlandse actrice
 5 september - Brad Wilk, Amerikaans drummer (o.a. Rage Against The Machine)
 6 september - Bruno Risi, Zjwitserse baanfitserenner
 25 september 
 Prins Johan Friso, de tweëde zoon van Keuningin Beatrix en Prins Claus
 Will Smith
 28 september - Mika Häkkinen, Finse autocoureur
 8 oktober - Laura Vlasblom, Nederlandse zangeres
 10 oktober - Bart Brentjens, Nederlandse mountainbiker en Olympisch kampioen (1996)
 18 oktober - Michael Stich, Duutsje tennisser en -coach
 29 oktober - Johann Olav Koss, Noorse sjaatser en Olympisch kampioen
 10 november - Daphne Deckers, Nederlandse sjriefster, columniste en model
 30 november - Laurent Jalabert, Franse fitserenner
 4 december - Irene van de Laar, Nederlandse televisiepresentatrice en fotomodel
 11 december - Monique Garbrecht, Duutsje sjaatsster
 24 december - Wolter Kroes, Nederlandse zenger

 Gesjtorve 
 4 jannewarie - Bouke Benenga (79), Nederlandse zjwömmer en waterpoloër
 7 jannewarie - James Leonard Brierley Smith (70), Zuid-Afrikaanse ichtyloog
 15 jannewarie - Hein ter Poorten (80), Nederlandse Lt.Gen. van 't KNIL biej ’t begin van de Tweëde Waereldaorlog
 22 jannewarie - Duke Kahanamoku (77), Amerikaanse zjwömmer en meërvoudig Olympisch kampioen
 13 fibberwarie - Mae Marsh (73), Amerikaans actrice
 25 fibberwarie - Camille Huysmans (96), Belzje socialistische politicus en Minister van Sjtaat
 27 miert - Joeri Gagarin (34), Russische kosmonaut en eësjte miensj in de ruumde
 4 april - Martin Luther King (39), Amerikaanse dominee en burgerrechteactivist
 16 april - Fay Okell Bainter (76), Amerikaanse actrice
 6 juni - Robert F. Kennedy (42), Amerikaanse minister van Justitie en presidentskandidaat in dat jaor
 8 juni - Ludovico Scarfiotti (34), Italiaanse autocoureur
 8 juni - Everhard Spelberg (70), Nederlandse predikant en ómroopbesjtuurder (VPRO)
 16 juni - Hans Gispen (62), Nederlandse politicus, ambtenaer en topfunctionaris
 18 juli - Corneille Heymans (76), Belzje weitesjapper
 26 juli - Willem Pompe (75), Nederlandse sjtraofrechgeleërde
 27 juli - Anton van Duinkerken (65), Nederlandse sjriever
 31 juli - Theodoor Alexander Boeree (88), Nederlandse beroopsoffeseer en kriegsgesjiedkundige
 12 augustus - Pieter Oud (81), Nederlandse politicus en gesjiedsjriever
 21 augustus - Frans Babylon (44), Nederlandse dichter
 2 september - Ernest Claes (83), Vlaamse sjriever
 16 oktober - Gerard de Kruijff (78), Nederlandse ruter
 20 november - Piet Elling (71), Nederlandse architect
 20 december - John Steinbeck (66), Amerikaanse sjriever van romans

exacte datum ónbekènd
 Louis Noiret (72) - Nederlands zenger, pianist, tekssjriever en componist

 Meziek 
Albums oetgekómme in 1968:
 Beatles - The Beatles (ouch waal The white album)
 The Doors - Waiting for the sun
 Golden Earring - Miracle mirror
 Jethro Tull - This was
 Melanie - Born to be
 Pink Floyd - A saucerful of secrets
 The Rolling Stones - Beggar's banquet
 Elvis Presley - NBC TV-Special ELVIS/The '68 Comeback Special
 De volgende platen waere Top 3-hits in de Veronica Top 40: 
 Andy Williams - Battle Hymn Of The Republic 
 Aphrodite's Child - Rain And Tears 
 Aretha Franklin - I Say A Little Prayer 
 Barry Ryan – Eloise 
 Bee Gees - I've Gotta Get A Message To You, Jumbo/The Singer Sang His Song, Words en World 
 Blue Cheer - Summertime Blues 
 Cliff Richard – Congratulations 
 Digno Garcia - La Felicidad 
 Egbert Douwe - Kom Uit De Bedstee M'n Liefste 
 Esther & Abi Ofarim - Cinderella Rockefella 
 Gary Puckett & The Union Gap - Young Girl 
 Golden Earrings - Dong-Dong-Di-Ki-Di-Gi-Dong en Just A Little Bit Of Peace In My Heart 
 Heintje - Heidschi Bumbeidschi en Ich Bau' Dir Ein Schloss 
 Joe Cocker - With A Little Help From My Friends 
 John Fred & His Playboy Band - Judy In Disguise 
 John Rowles - If I Only Had Time 
 Manfred Mann - Mighty Quinn 
 Mary Hopkin - Those Were The Days 
 Moody Blues - Nights In White Satin 
 Raymond Froggatt - Callow La Vita 
 Rolling Stones - Jumpin' Jack Flash en She's A Rainbow 
 Sir Henry & His Butlers – Camp 
 Small Faces - Lazy Sunday 
 The Beatles - Hello Goodbye, Hey Jude, Lady Madonna en Magical Mystery Tour 
 The Cats - Lea en Times Were When 
 The Marbles - Only One Woman 
 The Tremeloes - My Little Lady 
 Tom Jones – Delilah 
 Toon Hermans - Mien Waar Is Mijn Feestneus 
 Wim Sonneveld - De Kat Van Ome Willem 
 Zen - Hair.

 Literatuur 
 Simon Vestdijk zien romans De filmheld en het gidsmeisje, De hôtelier doet niet meer mee en Het schandaal der blauwbaarden waere gepubliceerd. 

 Film 
 Stay away Joe mèt ónger angere Elvis Presley
 Speedway mèt ónger angere Elvis Presley
 Live a little, Love a little mèt ónger angere Elvis Presley
 2001: A space odyssey mèt ónger angere Keir Dullea
 Once upon a time in the west (ook wel C'era una volta il west) mèt ónger angere Henry Fonda
 Planet of the Apes mèt ónger angere Charlton Heston
 Rosemary's baby mèt ónger angere Mia Farrow

 Externe link (video) 
 Polygoon jaoreuverzich 1968 (Nederlandj) (.wmv)

Categorie:Twintigste iew