Saint Vincent en de Grenadines

Saint Vincent en de Grenadines (officieel (Ingels) Saint Vincent and the Grenadines) is 'n eilandnatie in 't Caribisch gebeed, zuielek vaan Saint-Lucia, noordelek vaan Grenada en westelek vaan Barbados. 't Land besteit oet 't hoofeiland Saint Vincent en e groet deil vaan d'n arsjipel de Grenadines, die 't land deilt mèt Grenada. 't Klein land is cultureel ing verboonde mèt zien naoberlen.

Bestuurleke indeiling
Saint Vincent en de Grenadines zien verdeild in zes gemeintes/parochies (parishes): vijf op 't hoofeiland, ein veur de aander eilen.

 Charlotte
 Grenadines
 Saint Andrew
 Saint David
 Saint George
 Saint Patrick

Fysische geografie
Saint Vincent en de Grenadines is in gruutde good te vergelieke mèt zien naoberlen: 't land is 't 186e zelfstendeg land op de wereld, tösse Barbados (groeter) en Grenada (kleinder) in. Dit is get kleinder es de allergroetste gemeintes vaan Nederland. 't Hoofeiland allein is 344 km² groet, ofwel good 86%. Ouch in vergelieking mèt aander Bovewindse Eilen is Saint Vincent bepaold bergechteg; 't hoegste punt is de völkaon Soufrière, op 1234 meter. De Grenadines bestoon oet väöl tientalle eilendsjes, boevaan de get groeter eilen (väöl daovaan nog ummertouw te klein veur bewoening) de volgende zien:

 Bequia
 Petite Nevis
 Quatre
 Bettowia
 Baliceaux
 Mustique 
 Petite Mustique 
 Savan Petite Canouan
 Canouan
 Mayreau
 De Tobago Cays
 Union Island
 Petit Saint Vincent
 Palm Island

Levende natuur
't Eiland kint 174 soorte veugel; daovaan zien 'rs 105 incidenteel (zeldzaam breujveugel of doortrèkkers) en 2 geïntroduceerd. 4 soorte zien endemisch of regionaol endemisch, zoewie de Saint Vincentpappegej (Amazona guildingii) en de Saint Vincentzenger (Catharopeza bishopi). Ein amfibie, Eleutherodactylus shrevei, is endemisch op Saint Vincent. Wat betröf de reptiele zien de Saint Vincentboumanolis (Anolis griseus), de Cookboa (Corallus cookii) en de Saint Vincentzwartslang (Chironius vincenti) endemisch op Saint Vincent, dewijl de Sphaerodactylus kirbyi ('ne gekko) endemisch is op Bequia. Zoewiezoe versjèlt de fauna vaan de Grenadines merkbaar vaan die vaan Saint Vincent.

Cultuur en demografie
Etnische gróppe
Veur Saint Vincent en de Grenadines weurt de volgende etnische samestèlling opgegeve: 66% negers, 20% mulatte en aander lui vaan gemingk blood, 6% Aziaote, 4% blaanke (veural vaan Portugese aofkoms) en 2% Indiaone. De Indiaonse bevolking waor belaankriek groeter veur de oetbarsting vaan de Soufrière in 1902, die oetgerekend 't Indiaonerizzervaot raakde en dao hiel väöl doeje maakde.

Taole
De bulk vaan de bevolking sprik 'n op 't Ingels gebaseerde creooltaol, 't Saint Vincentcreoolingels, dewijl e hemfelke lui Standaardingels sprik. 't Creool vörmp mèt de plaotseleke variant vaan 't Ingels e verticaol continuüm: de gesproke taol steit korter bij 't Ingels in de stei en bij get beter gesjaolde. 't Creool vaan Saint Vincent steit 't kortste bij die vaan Guyana en Tobago.Ethnologue report for Saint Vincent and the Grenadines

Religie
't Groetste genoetsjap is 't anglicanisme (47%); 't methodisme volg mèt 28%. 14% vaan de bewoeners zouw hindoe zien, 6% moslim. Ouch de zevendendaagsadventiste en aander protestante stoon op 6%.

Historie
Wie väöl eilen in de regio waor Saint Vincent oersprunkelek bewoend door de Ciboney, en zoewie bekans alle eilen later bezat door de Arowakke bezat en tot slot door de Caribe vereuverd. Zij neumde 't eiland Hairouna, 'land vaan de gezegende'. In 1502 oontdèkde Columbus 't eiland, op zien veerde reis. De vechlöstege Caribe hele de ganse zestienden en zevetienden iew de Europeaone aof, ouch al claimde de Ingelse 't in 1627. Oontsnapde Afrikaanse slaove vaan de naobereilen kaome nao Saint Vincent touw um ziech dao tösse de Indiaone te vestege. In 1719 vestegde de Fransoze ziech es ierste Europeaone op 't eiland. De Britte zatte hunne claim in 1763 door mèt de vereuvering vaan 't eiland, wat nog e paar kier vaan eigeneer zouw wissele meh in 1783 toch definitief aon de Britte kaom. In de lèste jaore kaom 't nog tot conflikte mèt de inheimse Indiaonse bevolking. Wie op aander Britse eilen woort de slaovernij in 1834 aofgesjaf. Op 7 mei 1902, kort veur de ramp mèt de Mont Pelée op Martinique, deeg ziech hei op kleinder sjaol ouch zoe'n ramp veur mèt de Soufrière, die 't Indiaonerizzervaot drum heer gans verweusde. Dit maakde 'n ind aon wat toen de groetste inheimse gemeinsjap op de Antille waor (allewijl is dat 't rizzervaot op Dominica). Vaan 1958 tot 1962 maakde Saint Vincent en de Grenadines deil oet vaan de Wes-Indische Federatie. In 1969 kraog 't land de status vaan geassocieerde staot. Tien jaor later woort 't oonaofhenkelek. E veurstèl um 't land tot 'n rippubliek um te vörme kraog in e rifferendum vaan 2009 neet genóg stumme (43% veur, dewijl 2/3 vereis waor).

Bronne
Dit artikel is gooddeils gebaseerd op, meh neet vertaold oet, 't corresponderend Ingelstaoleg artikel, en wel in dees versie; wijer basere ziech bittekes op :en:Demographics of Saint Vincent and the Grenadines, :en:Geography of Saint Vincent and the Grenadines, :en:History of Saint Vincent and the Grenadines, :en:List of amphibians and reptiles of the Grenadines, :en:List of amphibians and reptiles of Saint Vincent, :en:List of birds of Saint Vincent and the Grenadines en :en:La Soufrière (volcano).

Rifferenties