1895

1892 - 1893 - 1894 - 1895 - 1896 - 1897 - 1898
1895 (MDCCCXCV) waor e gewoen jaor wat begós op 'nen dinsdag op de Gregoriaanse kalender.

Gebäörtenisse
 5 jannewarie - Alfred Dreyfus weurt tot leveslang verbanning nao 't Duvelseiland veroerdeild.
 13 jannewarie - De slaag bij Coatit, d'n ierste veldslaag in d'n Iersten Italiaans-Ethiopischen Oorlog, vint plaots. Italië is euverwinner.
 17 jannewarie - Félix Faure treujt aon es president vaan Fraankriek.
 18 jannewarie - De Amsterdamsche Football Club (AFC) weurt opgeriech. 't Is de ajdste voetbalclub vaan de stad en nog ummer ein vaan de beter amateurclubs vaan Nederland.
 9 fibberwarie - William G. Morgan vint 't volleybal oet.
 22 miert - La Sortie de l'Usine Lumière à Lyon, d'n ierste film, weurt vertuind.
 17 aprèl - Mèt de Vrae van Shimonoseki kump 'n ing aan de Ièrsjte Japans-Chinese Oorlog.
 25 mei - De Ierse toneelsjriever en diechter Oscar Wilde weurt sjöldig bevonge aan sodomie en moet veur twiè jaor de gevangenis in.
 10 juni - L'arroseur arrosé, d'n ierste späölfilm, geit in premièr.
 1 juli - 't Protectoraot Oos-Afrika, 'n Britse kolonie op 't groondgebeed vaan 't huieg Kenia, weurt gestiech.
 29 augustus - De Northern Rugby Football Union, de later Rugby Football League, weurt opgeriech. Heimèt is de splitsing tösse rugby union en rugby league e feit.
 8 november - Wilhelm Röntgen oontdèk de röntgenstraoling.
 27 november - Biej zien bezeuk aan de Zjweeds-Noorse club in Paries óngerteikent Alfred Nobel zien testamènt, wobiej zien ganse vermoge wirt aangewènd óm nao ziene doad de Nobelpries in te (kènne) sjtèlle.
 29 november - Paus Leo XIII creëert ach nuuj kardinale.
 19 december - Jos Bogaers riejt mèt de eësjte auto in Nederlandj.
 28 december - De Gebreurs Lumière toane veur 't eësj films aan ein betalend pebliek.

datum oonbekind
 't Oontginningsdörp Griendsveen krijg zien eige kèrk.
 Borne (OV) krijg es ierste plattelandsgemeinte in Nederland èllentrik.
 Oonder leiing vaan P.J.H. Cuypers begint de Nederlandse regering mèt de restauratie vaan 't Muiderslot.

Gebore
 26 jannewarie - Theo Slot, Nederlandse vleegtuugóntwerper (gesjtorve 1949)
 4 fibberwarie - Nigel Bruce, Mexicaans-Britse acteur (gesjtorve 1953)
 4 fibberwarie - Annie Romein-Verschoor, Nederlandse historica (gesjtorve 1978)
 6 fibberwarie - Babe Ruth, Amerikaansen hoonkballer
 18 fibberwarie - Jan Postma, Nederlandse communis (gesjtorve 1944)
 19 april - Anton Pieck, Nederlandse teikenaer, sjilder en graficus (gesjtorve 1987)
 29 april - Vladimir Propp, Sovjet-Russische folkloris en taalkundige (gestorve 1970)
 11 miert - Jacob Jongbloed, Nederlandse fysioloog (gesjtorve 1974)
 15 miert - Tobie Goedewaagen, Nederlandse filosoof en politicus (gesjtorve in 1980)
 23 miert - Dane Rudhyar, Amerikaanse componis (gestorve 1985)
 10 juli - Carl Orff, Duitse componis (gestorve 1982)
 12 juli - Richard Buckminster Fuller, Amerikaanse arsjitek en óntwerper (gesjtórve 1983)
 20 juli - László Moholy-Nagy, Hongaarse kunstenaer (gesjtórve 1946)
 8 oktober - Juan Perón, Argentiense president (gesjtórve 1974)
 16 november - Paul Hindemith, Duitse componis (gestorve 1963)
 26 november - Bruno Hauptmann, Amerikaanse misdadiger (gesjtorve 1936)
 2 december - Klaas Voskuil, Nederlandse journalist (gesjtorve 1975)
 3 december - Anna Freud, Oasterieks-Britse psychoanalytica (gesjtorve 1982)
 4 december - Feng Youlan, Chinese filosoof (gestorve 1990)
 14 december - George VI vaan 't Vereineg Keuninkriek (gestorve 1952)
 14 december - Paul Éluard, Fransen diechter (gestorve 1952)
 28 december - Hendrik Jan Ankersmit, Nederlandse politicus (VVD) (gesjtorve 1982)

datum oonbekind
 May Essers-Prevoo, Nederlands-Limbörgse diechteres (gestorve 1972)

 Gestorve 
 10 jannewarie - Benjamin Godard, Franse violis en componis (45)
 18 fibberwarie - Albrecht van Oasteriek-Teschen, aartshertog (77)
 2 miert - Berthe Morisot, Franse impressionistische kunssjilder (54)
 5 miert - Nikolaj Leskov, Russische sjriever (64)
 5 miert - Henry Rawlinson, Britse archeoloog (84)
 21 mei - Franz von Suppé, Oasteriekse componis (76)
 30 mei - Jozef Marello, Italiaanse preester, ordesjtichter en bisjhop (50)
 5 augustus - Friedrich Engels, Duutsje filosoof (74)
 16 september - Alphonse Balat, Belzje arsjitek (77)
 28 september - Louis Pasteur, Franse microbioloog (72)
 24 oktober - Jacob Meijer de Haan, Nederlandse kunssjilder (43)
 27 november - Alexandre Dumas jr., Franse sjriever (71)
 13 december - Ányos Jedlik, Hongaarse benedictijn, natuurkundige en oetvènjer (95)

Categorie:Negentiende iew