1973

1970 - 1971 - 1972 - 1973 - 1974 - 1975 - 1976 
1973 (MCMLXXIII) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne maondag op de Gregoriaanse kalender.

 Gebäörtenisse 
 1 jannewarie - 't Verenigd Keuninkriek, Denemarke en Ierlandj traeje toe tot de EEG.
 6 jannewarie - De 4 Nederlandse scoutingorgane (organisaties) gaon same wiejer es Scouting Nederlandj.
 9 jannewarie - Willem van Otterloo nump aafsjied es dirigent van 't Residentie Orkest mèt ein oetveuring van de 7e symfonie van Bruckner.
 10 jannewarie - 't Komisch duo Peppi en Kokki versjient veur 't eësj op de Nederlandse televisie.
 22 jannewarie - In de Verenigde Sjtate van Amerika erkènt 't Hoaggerechshof mèt 't arrest in de zaak Roe taenge Wade 't rech op abortus.
 27 fibberwarie - Biej ein vakbóndjsdemonstratie in de Surinaamse hoofsjtad Paramaribo wirt Jowini Abaisa doadgesjaote.
 18 miert - Nederlandj eindigt es tweëde biej 't waereldkampioensjap ieshockey veur C-lenj in Den Haag en promoveert same mèt Noorwege nao de B-poule.
 2 april - In eine zjwaore sjtörm wirt 't zendjsjeep Norderney van Radio Veronica op 't sjtrand biej Sjeveninge gewórpe. 't Sjeep kump moervas te zitte, de sjtörm -mèt aaf en toe eine orkaankrach- rich ouch groate sjaaj aan in 't Weslandj. In heël Nederlandj sjneuvele meë es drie miljoen buim. 
 4 april - Äöpening van 't World Trade Center in New York.
 7 april - Eddy Merckx wint de achste editie van de Amstel Gold Race.
 15 april - Veur eige pebliek wint de Sovjet-Unie 't waereldkampioensjap ieshockey.
 18 april - In Den Haag demonsjtrere 80.000 veural jóngere veur de legalisatie van de radiopiraat Veronica. Op dezelfde daag wirt 't gesjtranje zendjsjeep vlotgetrokke en trukgesjleip nao internationaal watere.
 10 mei - Invasie van Hutu-rebelle vanoet Rwanda en Tanzania in Burundi.
 18 mei - De Standaard ónthult 't RTT-sjandaal.
 23 mei - In Avignon wirt de Pablo Picasso-expositie geäöpend, de eësjte naodat hae op 8 april waas gesjtórve. Alle 201 deuk die hae saer 1970 sjilderde waere dao tentoangesjtèld, ouch de nuujste die hae vlak veur ziene doad hej gemaak.
 29 juni - 't Door Tutsi's geleijde regeringslaeger van Burundi vermaord in Tanzania tieën Hutu's.
 30 juni - De Tour de France sjtart in Sjeveninge. Dit is de eësjte keer dat de Tour in ’t boetelandj van sjtart geit.
 11 juli - De Raod veur de Nederlandse Cultuurgemeinsjap wies De Leëuw van Vlaandere aan es Vlaams volksleed.
 18 juli - Biej ein bösóngelök in de Franse Alpe kómme 43 Belzje óm 't laeve.
 20 juli - De Sjpaanse fitserenner Luis Ocaña wint de Runj van Frankriek.
 21 juli - D'r wirt ein akkaord gesjlaote tösje de presidente van Tanzania en Burundi, nao bemiddeling van president Mobutu van Zaïre.
 23 augustus - Ilie Năstase wirt de allereësjte nummer ein op de waereldranglies van de tennisprofessionals.
 2 september - Nederlandj wint in 't Wagener-sjtadion 't waereldkampioensjap hockey door in de finale India nao sjtraofbel te versjlaon.
 11 september - In Chili pleeg 't leger ónger generaal Augusto Pinochet eine sjtaatsgreep. De democratisch gekaoze president Salvador Allende, dae eine lènkse koers aanheel, wirt doad aangetróffe.
 6 oktober - Egyptische sjtriedkrachte sjtaeke op deze joadse feësdaag ónverwach 't Suezkanaal euver en euverrómpele mèt succes de Israëlische Bar-Lev-linie. Begin van de Jom Kippoeraorlog.
 Syrische sjtriedkrachte verovere de Golanheuëgde.
 11 oktober - 't Christen Democratisch Appèl (CDA) wirt officieel opgerich. 't Is veurluipig ein federatie van KVP, ARP en CHU ónger veurzittersjap van Piet Steenkamp.
 12 oktober - 't Israëlische laeger herovert de Golanheuëgde.
 14 oktober - 't Laeger wirt ingezat taenge ein sjtudente-demonstratie in Thailand: 1577 doaje. Keuning Bhumibol sjtuurt de militaire junta weg.
 15 oktober - Israëlische sjtriedkrachte sjtaeke 't Suezkanaal euver en ómsingele 't Egyptische Derde Laeger.
 17 oktober - Begin van de aoliecrisis. De Arabische lenj boycotte ónger angere Nederlandj, ómdat dit landj Israël sjteunt.
 24 oktober - Sjtaak-'t-vure tösje Israël en Egypte.
 4 november - In Nederlandj vundj de eësjte autoloze zóndig plaatsj, veroarzaak door de aoliecrisis. De sjnelwaege zint oetgesjtórve en waere allein nog mer gebruuk door fitsers en rolsjaatsers.
 17 december - Op deze daag vundj de blojigste kaping pes dan toe plaatsj door Palestiene, wobiej 32 doaje valle. De kaping doert 16 oer.
 31 december - Wim Kan kump veur 't eësj mèt zien awtjaorsaovendconference op televisie. Mèt 8,8 scoort hae de hoagste waardering aller tieje. Van de elpee dae daovan gemaak woort gaon d'r zoa ein 300.000 euver de toanbank.

zónger datum
 In Nederlandj mótte artse vanaaf noe nog drie jaor specialisatie volge óm hoesarts te waere.
 Toneëlsjriever en regisseur Lodewijk de Boer baart väöl opzeen mèt de theaterserie The family.

Nobelprieze
 Natuurkunde:
 Leo Esaki en Ivar Giaever "um hun experimenteel oontdèkkinge umtrint tunneleffekte in respectievelek haafgeleiers en supergeleiers.
 Brian Josephson "um zien theoretische veurspeulinge vaan de eigensjappe vaan 'ne superstroum door 'n tunnelbreer, in 't bezunder die versjijnsele die me gemeinelek es 't Josephsoneffek kint."
 Sjemie: Ernst Otto Fischer en Jeffrey Wilkinson "um hun baonbrekend werk, oonaofhaankelek vaanein, umtrint de sjemie vaan organometallische "sandwichverbindinge."
 Geneeskunde: Karl von Frisch, Konrad Lorenz en Nikolaas Tinbergen "um hun oontdèkkinge umtrint organisatie en oerzaak-en-gevolg vaan individueel en sociaol gedraagdpatroene."
 Literatuur: Patrick White "veur 'n epische en psychologische vertèlkuns, die e nui continent in de literatuur heet geïntroduceerd."
 Vrei: Henry Kissinger en Lê Đức Thọ (weigerde), "veur 't Akkoord vaan Paries vaan 1973, gemeind um e staak-'t-vure in de Vietnamoorlog en 'n tröktrèkking vaan de Amerikaanse tróppe te bewèrke."
 Economie: Wasilly Leontief "um de oontwikkeling vaan de input-outputmethode en veur häör touwpassing op belaankrieke economische vraogstökker."

Maan vaan 't Jaor
John Sirica

 Gebore 
 4 jannewarie - Frank Høj, Deense fitserenner
 9 jannewarie - Ronald Hamming, Nederlandse voetballer
 14 jannewarie - Giancarlo Fisichella, Italiaanse autocoureur
 15 jannewarie - Tomáš Galásek, Tsjechische voetballer
 18 jannewarie - Regilio Vrede, Nederlandse voetballer
 19 jannewarie - Jevgeni Sadovy, Russische zjwömmer en meërvoudig Olympisch kampioen
 20 jannewarie - Mathilde, prinses van Belsj
 25 jannewarie - Elsbeth van Rooy-Vink, Nederlandse fitserenster
 5 fibberwarie - Trijntje Oosterhuis, Nederlandse zangeres
 12 fibberwarie - Laurens Looije, Nederlandse atleet
 12 fibberwarie - Gianni Romme, Nederlandse sjaatser
 13 fibberwarie - Bas Roorda, Nederlandse voetbalkeeper
 15 fibberwarie - Amy Van Dyken, Amerikaanse zjwömster
 16 fibberwarie - Cathy Freeman, Australische atlete en Olympisch kampioene (2000)
 22 fibberwarie - Shota Arveladze, Georgische voetballer
 22 fibberwarie - Philippe Gaumont, Franse fitserenner
 2 miert - Max van Heeswijk, Nederlandse fitserenner
 2 miert - Romans Vainsteins, Letse fitserenner
 3 miert - Xavier Bettel, premier vaan Luxembörg
 8 miert - Jeroen Delmee, Nederlandse hockeyer
 13 miert - Edgar Davids, Nederlandse voetballer
 20 miert - Yvon Jaspers, Nederlandse televisiepresentatrice en actrice
 23 miert - Jerzy Dudek, Poolse voetballer
 24 miert - Daniëlle Overgaag, Nederlandse televisiepresentatrice en fitserenster
 29 miert - Marc Overmars, Nederlandse voetballer
 30 miert - Jan Koller, Tsjechische voetballer
 6 april - Edith van Dijk, Nederlandse marathonzjwömster
 9 april - Bart Goor, Belzje voetballer
 10 april - Roberto Carlos, Braziliaanse voetballer
 12 april - Robert Jensen, Nederlandse radio- en televisiepresentator
 13 april - Nicolas Jalabert, Franse fitserenner
 15 april - Jeroen Dubbeldam, Nederlandse sjprèngruter
 16 aprèl - Akon, Senegalees-Amerikaanse rapper en oondernummer
 20 aprèl - Isabel dos Santos, Angolese zakevrouw
 26 april - Stephanie Graf, Oasteriekse atlete
 30 april - Michael Blaudzun, Deense fitserenner
 2 mei - Richard Schuil, Nederlandse volleyballer
 3 mei - Michael Reiziger, Nederlandse voetballer
 7 mei - Paolo Savoldelli, Italiaanse fitserenner
 11 mei - Sabine Völker, Duutsje sjaatsster
 14 mei - Mike van de Goor, Nederlandse volleyballer
 18 mei - Saskia Mulder, Nederlandse actrice
 23 mei - Mirjam Sterk, Nederlandse politica (CDA)
 24 mei - Ruslana, Oekraïense zangeres en politica, winnares van 't Eurovisiesongfestival 2004
 1 juni - Frederik Deburghgraeve, Belzje zjwömmer
 1 juni - Heidi Klum, Duutsj fotomodel
 4 juni - Greg van Hest, Nederlandse atleet
 5 juni - Gella Vandecaveye, Belzje judoka
 8 juni - Erick Overveen, Nederlandse sjriever
 16 juni - Jan Mierten Heideman, Nederlandse marathonsjaatser
 16 juni - Nikos Machlas, Griekse voetballer
 19 juni - Letícia Spiller, Braziliaanse actries
 28 juni - Regillio Simons, Nederlandse voetballer
 29 juni - George Hincapie, Amerikaanse fitserenner
 11 juli - Konstantinos Kenteris, Griekseatleet en Olympisch kampioen (2000)
 12 juli - Christian Vieri, Italiaansevoetballer
 16 juli - Stefano Garzelli, Italiaanse fitserenner
 19 juli - Xander de Buisonjé, Nederlandse zenger
 20 juli - Kroanprins Haakon Magnus van Noorwege
 23 juli - Monica Lewinsky, Amerikaanse ex-stagiaire in 't Witte Hoes
 25 juli - Carolijn Brouwer, Nederlandse zeilster
 6 augustus - Stuart O'Grady, Australische fitserenner
 11 augustus - Kristin Armstrong, Amerikaanse fitserenster
 12 augustus - Joseba Beloki, Sjpaanse fitserenner
 16 augustus - Tracy Looze-Hargreaves, Australisch-Nederlandse triatlete
 19 augustus - Kroanprinses Mette-Marit van Noorwege
 23 augustus - Ignacio Tuhuteru, Nederlandse voetballer
 24 augustus - Inge de Bruijn, Nederlandse zjwömster
 25 augustus - Bas van Dooren, Nederlandse fitserenner
 29 augustus - Boris van der Ham, Nederlands politicus (D66)
 10 september - Mark Huizinga, Nederlands judoka
 10 september - Nance, Nederlandse zangeres en televisiepresentatrice
 13 september - Fabio Cannavaro, Italiaanse voetballer
 13 september - Sabine Koning, Nederlandse actrice (o.a. Goede tijden, slechte tijden)
 16 september - Camiel Eurlings, Nederlandse politicus en minister
 16 september - Aleksandr Vinokoerov, Kazachse fitserenner
 17 september - Anastacia, Amerikaanse zangeres
 18 september - Dario Frigo, Italiaanse fitserenner
 5 oktober - Jacqueline Poelman, Nederlandse atlete
 7 oktober - Hans Peter Minderhoud, Nederlandse dressuurruter
 19 oktober - Marc Lotz, Nederlandse fitserenner
 19 oktober - Hanneke Smabers, Nederlandse hockeyster
 22 oktober - Marten Eikelboom, Nederlandse hockeyer
 22 oktober - Fleur van de Kieft, Nederlandse hockeyster
 24 oktober - Levi Leipheimer, Amerikaanse fitserenner
 1 november - Igor González de Galdeano, Sjpaanse fitserenner en ploogleijer
 5 november - Koos Moerenhout, Nederlandse fitserenner
 7 november - Monique van der Lee, Nederlandse judoka
 22 november - Daphne Bunskoek, Nederlandse presentatrice
 22 november - Eliana, Braziliaanse presentatrice
 23 november - Claudia Zwiers, Nederlandse judoka
 25 november - Steven de Jongh, Nederlandse fitserenner
 29 november - Ryan Giggs, Welsh voetballer
 2 december - Monica Seles, Joegoslavisch-Amerikaanse tennisster
 2 december - Jan Ullrich, Duutsje fitserenner
 6 december - Nikos Christodoulides, Cypriotische president
 16 december - Kristie Boogert, Nederlandse tennisster
 17 december - Paula Radcliffe, Èngelsje atlete
 28 december - Ids Postma, Nederlandse sjaatser
 30 december - Frans Bauer, Nederlandse zenger

 Gesjtorve 
 22 jannewarie - Lyndon B. Johnson (64), 36ste president van de Verenigde Sjtate
 7 miert - André de Meulemeester (78), Belzje Eësjte Waereldaorlog lóchaos
 15 miert - Sjef van Dongen (66), Nederlandse Noordpoolvorsjer en politicus
 26 miert - Noël Coward (73), Èngelsje toneëlsjriever
 5 april - David Murray (63), Sjotse autocoureur
 8 april - Pablo Picasso (91), Frans-Spaanse kunstenaer
 1 mei - Marinus Vertregt (76), Nederlandse weitesjapper
 31 mei - Albert van Giffen (89), Nederlandse archeoloog
 1 juni - Helen Parkhurst (84), Amerikaanse pedagoge
 2 juni - Sophie Stein (80), Nederlandse cabaretière en actrice
 11 juni - Cor Hilbrink (54), Nederlandse óngernummer, verzètsman en sjportbesjtuurder
 14 juni - Mierten de Niet (79), Nederlandse jurist en besjtuurder in Suriname
 18 juni - Willem Vogt (84), Nederlandse ómrooppioneer
 20 juli - Bruce Lee (32), Amerikaans/HongKongs (vechsjport)acteur
 29 juli - Roger Williamson (25), Britse autocoureur
 17 augustus - Paul Williams (34), Amerikaans baritonzenger van The Temptations
 20 augustus - Wam Heskes (82), Nederlandse beeldend kunstenaer en acteur
 31 augustus - John Ford (79), Amerikaanse filmregisseur
 2 september - J.R.R. Tolkien (81), Èngelsje sjriever
 17 september - Eugenio Garza Sada (81), Mexicaanse zakeman
 29 september - W.H. Auden, Èngelsje sjriever
 2 oktober - Paavo Nurmi (76), Finse atleet en Olympisch kampioen
 25 oktober - Abebe Bikila (41), Ethiopische marathonlouper en Olympisch kampioen
 12 november - Friedrich Ahlers-Hestermann (90), Duutsje kunssjilder en lithograaf
 1 december - Willem Hesselink (95), Nederlandse voetballer
 9 december - Mary Fuller (85), Amerikaanse actrice
 20 december - Bobby Darin (37), Amerikaanse zenger
 23 december - Gerard Kuiper (68), Nederlands/Amerikaanse astronoom

 Meziek 
Album top 10 (brón: popdossier.nl)
Introspection - Thijs van Leer
Forever and ever - Demis Roussos
Osmonds greatest hits - The Osmonds
1962 - 1966 - The Beatles
Vicky Leandros - Vicky Leandros
1967 - 1970 - The Beatles
Billion dollar babies - Alice Cooper
Desperado - The Eagles
Alle 13 goed deel 5 - Diverse artiesten
Dubbel, twee - Boudewijn de Groot

 Film 
Bekènde films oet 1973:
The Exorcist
The Sting
Magnum Force
Live and Let Die
Jesus Christ Superstar
Enter the Dragon
The Wicker Man
The harder they come.

 Literatuur 
Thea Beckman - Kruistocht in spijkerbroek 
Heere Heeresma - Zwaarmoedige verhalen veur bij de centrale verwarming
Aleksandr Solzjenitsyn - De Goelag Archipel. 

 Externe link (video) 
 Polygoon jaoreuverzich 1973 (Nederlandj) (.wmv)

Categorie:Twintigste iew