Mathias Soiron

Mathias Soiron (Mesjtreech, 29 jannewarie, 1748 – Mesjtreech, 1 april 1834) waas 'ne Mesjtreechse architek, decorateur en meubelóntwerper.

Biografie
Soiron is 'ne tèlg oet ein gesjlach van architekte dat actief waes in Mesjtreech en ómgaeving. Anger femilieleje ware wirkzaam es sjteinhouwer en sjrienwirker. Deze achtergróndj en de verwantsjap mèt zilversjmeejfemilies höbbe 't kunszinnig talent van Soiron helpe óntwikkele. 

Hae waas sjtadsboewmeister van Mesjtreech en heel zich veural bezig mèt de in ziene tied popelaire neoclassicistische of Lodewijk XVI-sjtiel. Ein bekènd geboew van de handj van de architek is 't veurmalige kanunnikehoes aan de Groate Grach dat hae boewde veur zien breurs André en Guillaume, die allebei kanunnik ware biej 't Sint-Servaoskapittel. Allewiel is dit geboew bekènd es 't Soironhoes en maak 't deil oet van de Universiteitsgeboewe van Mesjtreech. 
Ouch van zien handj is de verboewing van de Jezuïetekirk in Mesjtreech in 1788/1789 tot sjouwburg, de hujige Bonbonnière en 't militair wachhoes aan de Graanmert biej de Slevrouwebasiliek.

Aevenèns nao zien óntwerp zint de Sint-Martinuskirk in Ittere, de Sint Laurentiuskirk in Bemele, de Sint Merarduskirk mèt pasterie in 't Belsje Vreren en de Sint Johannes de Duiper kirk in Mechele. 

Es aannömmer leverde Soiron ouch regelmaotig zien biejdrage aan 't in sjtand hawwe c.q. reparere en óngerhawwe van de vèstingwerke in en róndj Mesjtreech.
Ouch óntwórp hae versjillende tuine mèt alles wat dao-in thoesheuërde, zoa-es beelde, sokkele, vaze en tuinsjteul. Wiejer haet hae völ meubele óntwórpe veur diverse Mesjtreechse hoeze, wobiej sjteul, taofele en kes mèr ouch commodes, sjrieftaofele, sjpeeltaofele, biljarttaofele, secretaires en hemelbèdde. 

Van Mathias Soiron zint ein aantal teikenalbums bewaard gebleve die zich noe in 't Regionaal Historisch Centrum Limburg bevènje. Dees gaeve ein prachtig euverzich van zien óntwerpe veur de völe historiese hoeze die Mesjtreech riek is.

Mathias Soiron waas getrouwd mèt Sophia Elisabeth L'Herminotte en bewoonde, door vererving van Gerard L'Herminotte, 't landjgood Sint Antoniusbank in Bemele. 

't Echpaar is begrave taenge de westelike moer van de kirk van Bemele wo ziene zoon François pesjtoar waas. 't Graaf haet 'ne zerk wo-op ein kruus sjteit, geflankeerd einerzieds door 'ne doadskop en doadsbeindere en angerzieds door 'ne zandjluiper.

Selectie van zien werke
 Kesjteël Borghare – hèkwerk veurplein - 1776
 Awt (Veurmalig) Gouvernemèntsgeboew Mesjtreech – tweëde verdeping – 1777
 Pasterie Sjlenake – óntwerp heërehoes – 1779
 Sint-Medarduskirk en pasterie in Vreren (B) – op fundamente van 'ne veurganger – 1779
 Kloaster Sint-Gerlach - architectoniese elemente veur 't interieur - 1781
 Sint Martinuskirk in Ittere - classicistische sjtiel – 1784
 Kesjteël Borghare - veurgaevel in neoclassicisties uterlik – 1785
 Groate Grach 80, Mesjtreech, Soirongeboew – woonhoes van de gebr. Soiron – 1785
 Kirk van Heer – óntwerp – 1786
 Graanmert 4, Mesjtreech – wachhoes biej de veurmalig O.L. Vrouwepaort – 1787
 Jezuietekirk (Bonbonnière) in Mesjtreech – verboewing tot sjouwburg – 1788-1789
 Mariakapel langs de waeg Ittere-Borghare – altaarretabel – eindj 18e eëuw
 Sint Augustinuskirk in Aelse – praeksjtool aafkómstig oet de Sint Servaeskirk in Mesjtreech – ca. 1800
 Kesjteël Meerssenhoven in Ittere - verboewinge en oetbreijinge – ca. 1800
 Kesjteël Neubourg in Gölpe – paort veurbörch mèt zule en fronton – ca. 1800
 Withuishof biej Amby – vernujing woongedeilte in neoclassicistische sjtiel – 1801
 Kesjteël Wolfrath in Houtem – interieur in neoclassicistische sjtiel – 1803
 Kesjteël Wielder - tuin in landjsjapssjtiel – 1810
 Sint Jan de Duiper Kirk in Mechele – verhoaging sjeep van de kirk - 1810 
 Heërehoes Mert 19 in Mesjtreech – veurgaevel en interieur – ca. 1810
 Hoaf De Lanterne in Wahlwiller – woonhoes - 1813
 Kesjteël Rustenburg in Bunde – interieur – begin 19e eëuw
 Kloaster Calvariënberg in Mesjtreech – kapeloetboew – 1821
 Kirk van Berg en Terbliet – koar - 1826
 Sint Rosa de Limakirk in Sibbe – 1843-1844
 Sint Laurentiuskirk in Bemele – neoclassicistisch óntwerp – 1845
 Museum aan 't Vriethof – interieur – 

Brón
 Archiefsprokkel De Maaspost aangaonde Mathias Soiron

Categorie:Limburgse architekte
Categorie:Limburgse kunstenaere
Categorie:Persoene oet Nederland
Categorie:Luuj gebaore in d'n achteenden iew
Categorie:Luuj gesjtorve in de neugeteenden iew
Categorie:Cultuur in Mestreech