12 fibberwarie

12 fibberwarie is de 43ste daag van 't jaor in de Gregoriaanse kalender. Nog 322 daag (323 daag in ein sjrikkeljaor) pès 't eindj van 't jaor.

 Gebäörtenisse 
 1541 - Santiago in Chili wirt gesjtich door Pedro de Valdivia.
 1922 - Kroaning van Paus Pius XI in Roame.
 1832 - Ecuador annexeert de Galápagoseilande.
 1838 - Paus Gregorius XVI creëert ach nuuj kardinale.
 1904 - In Amsterdam wirt de eësjte tentoansjtèlling van de Rijwiel- en Automobielindustrie (RAI) geäöpend.
 1912 - China geit euver op de Gregoriaanse kalender.
 1912 - D'r kump ein eindj aan de Mantsjoe Qing-dynastie mèt de abdicatie van de 12-jaorige keizer van China Pu-Yi.
 1931 - Ingebruuknumming van Radio Vaticana door Paus Pius XI. De zendinsjtallatie is óntwórpe door Guglielmo Marconi.
 1957 - Bisjopswiejing van Wilhelmus Marinus Bekkers, Nederlandse bisjop-coadjutor van Bisdóm 's-Hertogenbosch.
 1962 - De Deense euverheid lègk besjlaag op ein van de zèndjsjepe van zeëzender Radio Mercur.
 1967 - Kees Verkerk wirt in Oslo waereldkampioen hardrieje op de sjaats.
 1985 - Minister Elco Brinkman weigert de P.C. Hooft-pries oet te reike aan Hugo Brandt Corstius.
 1993 - Gruwelike maord op James Bulger. Tweë jónges van 10 jaor awt óntveure, martele en vermaorde eine peuter van drie jaor.
 1994 - Bisjhopswiejing van Ad van Luyn, bisjop van 't Bisdóm Rotterdam
 2006 - Ireen Wüst wint goud op de 3000 m biej de Olympische Sjpele in Turijn.
 2006 - Renate Groenewold wint zilver op de 3000 m biej de Olympische Sjpele in Turijn.
 2005 - De nuje Ariane 5 ECA wirt succesvol gelanceerd, mèt aan baord de Sloshsat-FLEVO satelliet.
 2009 - 't DNA-profiel van de Neanderthaler is in kaart gebrach.
 2019 - In Sjpanje begintj 't perces taege de Catalaanse regioregering die in 2017 de ónaafhenkelikheid oetreep. De politici waere verdach van misbroek van euverheidsgeld en rebellie. In 't landj weurt gekald van 't 'perces van d'n iew'.
 2019 - Macedonië verangert ziene naam officieel nao Rippubliek Noord-Macedonië. Hiemit weurt e lankjäörig dispuut mit Griekelandj opgelos.

 Gebore 
 1584 - Barlaeus, Nederlandse dichter (gesjtorve 1648)
 1637 - Jan Swammerdam, Nederlandse natuurweitesjapper (gesjtorve 1680)
 1728 - Étienne-Louis Boullée, Fransen arsjitek (gesjtorve 1799)
 1768 - Keizer Franse II van Oasteriek van Habsburg, lètste keizer van 't Heilige Roamse Riek (gesjtorve 1835)
 1777 - Friedrich de la Motte-Fouqué, Duutsje sjriever (gesjtorve 1843)
 1791 - Jan David Zocher, Nederlandse architect en sjtedeboewkundige (gesjtorve 1870)
 1800 - John Edward Gray, Britse zoöloog (gesjtorve 1875)
 1809 - Charles Darwin, Èngelsje bioloog (gesjtorve 1882)
 1809 - Abraham Lincoln, Amerikaanse president (gesjtorve 1865)
 1851 - Hendrik van Bourbon-Parma, hertog van Bardi (gesjtorve 1905)
 1869 - Kien Phuc, regerend keizer van Vietnam (gesjtorve 1884)
 1877 - Louis Renault, autofabrikant (gesjtorve 1944)
 1893 - Marcel Minnaert, Belzje bioloog, astrofysicus, didacticus, flamingant en marxist (gesjtorve 1970)
 1893 - Steingrímur Steinþórsson, Ieslandse politicus (gesjtorve 1966)
 1900 - Pink Anderson, Amerikaanse bluesmuzikant (gesjtorve 1974)
 1906 - Jan Broeksz, Nederlandse journalist, ómrooppionier, politicus en radiopresentator (gesjtorve 1980)
 1910 - Bernard Slicher van Bath, Nederlandse landjboewhistoricus (gesjtorve 2004)
 1911 - Charles Mathiesen, Noorse sjaatser (gesjtorve 1994)
 1913 - Tony Bell, Vlaamse zenger en acteur (gesjtorve 2006)
 1914 - Nello Celio, Zjwitserse politicus (gesjtorve 1995)
 1914 - Jacob Kraal, Nederlandse verzètssjtriejer (gesjtorve 1944)
 1915 - Lorne Greene, Canadese acteur oet 'Bonanza' (gesjtorve 1987)
 1921 - Walter Goddijn, Nederlandse theoloog (gesjtorve 2007)
 1923 - Nand Buyl, Vlaamse acteur en regisseur (gesjtorve 2009)
 1931 - Janwillem van de Wetering, Nederlandse sjriever, zakeman en avontureer (gesjtorve 2008)
 1933 - Vladimir Suchanek, Tsjechische grafische kunstenaer
 1939 - Ray Manzarek, Amerikaanse toetsenist
 1942 - Ehud Barak, Israëlische generaal en premier (1999-2001)
 1945 - Luc Dupanloup, Belzje teikenaer (gesjtorve 2000)
 1945 - David Friedman, Amerikaanse econoom
 1946 - Ever Meulen, Belzje illustrator
 1947 - Jaap Dekker, Nederlandse componist en pianist
 1949 - John Blankenstein, Nederlandse voetbalsjeidsrechter (gesjtorve 2006)
 1950 - Angelo Branduardi, Italiaanse musicus en componist
 1950 - Steve Hackett, Britse musicus (o.a. Genesis)
 1952 - Michael McDonald, Amerikaans zanger
 1956 - Ad Melkert, Nederlandse politicus en bewèndjveurder biej 't IMF
 1957 - Willie Smits, Nederlandse bosjboewkundige, dererechteactivist en natuurbesjermer
 1958 - Mary Chapin Carpenter, Amerikaanse singer-songwriter en countryzangeres
 1961 - Tonnie Dirks, Nederlandse langeaafsjtandsluiper
 1970 - Brian Roy, Nederlandse voetballer
 1971 - Sanne Wallis de Vries, Nederlandse cabaretière
 1973 - Gianni Romme, Nederlandse sjaatser

 Gesjtorve 
 1554 - Jane Grey (16), keuningin van Èngelandj
 1689 - Marie Louise van Orléans (26), keuningin van Sjpanje
 1692 - Hendrik Hamel (62), Nederlandse zeëvaarder en VOC-bookhawwer
 1798 - Stanislaus II August Poniatowski (66), lètste keuning van ein zelfsjtendig Pole
 1804 - Immanuel Kant (79), Duutsje filosoof
 1916 - Richard Dedekind (84), Duutsje wiskundige
 1929 - Lillie Langtry (75), Brits actrice
 1935 - Auguste Escoffier (88), Franse chef-kok
 1938 - Maurits Sabbe (65), Vlaamse sjriever
 1945 - Walraven van Hall (39), Nederlandse bankeer en verzètssjtriejer
 1947 - Kurt Lewin (56), Duutsje psycholoog
 1952 - Rudolf Strnisko (71), Tsjechische beerbroewer
 1959 - George Antheil (58), Amerikaanse componist
 1976 - Sal Mineo (37), Amerikaanse acteur
 1977 - Herman Dooyeweerd (82), Nederlandse filosoof
 1978 - Cecilia Callebert (93), Vlaamse pianiste en componiste
 1983 - Jan Klaassens (51), Nederlandse voetballer
 1984 - Julio Cortázar (70), Argentijnse sjriever 
 1989 - Thomas Bernhard (58), Oastenriekse sjriever 
 1999 - Michel Seuphor (97), Belzje kunstenaer
 2005 - Marinus van der Goes van Naters (104), Nederlandse politicus
 2007 - Dé Stoop (87), Nederlandse sportbestuurder
 2017 - Al Jarreau (76), Amerikaansen jazzzenger

 Viering/herdènking 
 VS - verjaordaag van Abraham Lincoln
 Chili - Ónaafhankelikheidsdaag (1818)
 2002 - Chinees Nuujjaor
 2009 - 200 jaor Darwin
 Roams-Katholieke kalender:
 Heilige Benedictus van Aniane († 821) (bisdóm Aoke & Sjtraatsburg)
 Heilige Alexis van Moskou († 1378)
 Heilige Damianus van Alexandrië