1822

1819 - 1820 - 1821 - 1822 - 1823 - 1824 – 1825
1822 (MDCCCXXII) waor e gewoen jaor wat begós op 'nen dinsdag op de Gregoriaanse kalender.

 Gebäörtenisse 
 22 april - De Oldenburger Anton Sinkel äöpent eine manifacturehanjel aan de Nujendiek in Amsterdam. De zaak zal oetgreuje tot 't eësjte Nederlandse warehoes: "In de winkel van Sinkel is alles te koup".
 9 juni - Octrooi wirt toegekènd aan Charles Graham veur 't kunsgebit.
 14 juni - Charles Babbage bedènk zien raekenmachine.
 22 juni - 't Groathertogdóm Beneje-Rien wirt mèt de Pruusje provincie Gulik-Kleef-Berg (provincie) samegevoog tot Rienprovincie.
 7 september - Brazilië wirt ein ónaafhankelik keuninkriek.
 12 oktober - Brazilië wirt ein ónaafhankelik keizerriek.
 30 november - Nao ein belègk van 14 maondj verovert de widvrouw Bouboulina de Griekse havesjtad Nauplion, die es veurluipige hoofsjtad zal dene van 't ónaafhankelike Griekelandj.

zónger datum
 Op Chios, dat zich ouch ónaafhankelik perbeert te make, richte de Turke ein groat bloodbaad aan. Ouch 't Nea Moni kloaster löp zjwaore sjaaj op.
 Mèt behulp van de inscripties van de Sjtein van Rosetta wit Jean-François Champollion de Egyptische hiërogliefe te óntciefere.
 De Heilige Alliantie, besjlut op 't Congres van Verona, dat ein Frans leger 't liberale Sjpanje zal bènne valle óm 't absolutistische bewèndj van Ferdinand VII te hersjtèlle.
 Keuning Willem I van de Nederlande rich de Algemeine Nederlandsche Vereiniging tot bevordering van de volksvliet op.
 De Brit Peter Barlow boewt eine einvoudige elektromotor, 't "Wiel van Barlow".

 Gebore 
 6 jannewarie - Heinrich Schliemann, Duutsje archeoloog (gesjtorve 1890)
 12 jannewarie - Etienne Lenoir, Belzje oetvènjer van de explosiemotor (gesjtorve 1900)
 7 fibberwarie - Joaquín Gaztambide Garbayo, Sjpaanse componist en dirigent (gesjtorve 1870)
 16 fibberwarie - Sir Francis Galton, Britse bioloog (gesjtorve 1911)
 25 fibberwarie - Jacobus Cornelis Bloem, Nederlandse politicus (gesjtorve 1902)
 9 april - Willem Johan Lucas Grobbée, Nederlandse politicus (gesjtorve 1907)
 25 april - Louis Willems, Belzje arts, en eine van de pioniers van de bacteriologie (gesjtorve 1907)
 27 april - Ulysses S. Grant, achttiende president van de Verenigde Staten (gesjtorve 1885)
 22 juli - Gregor Mendel, grondlegger van de genetica (gesjtorve 1884)
 11 september - Olga Nikolajevna van Ruslandj, trouwde later keuning Karel I van Württemberg (gesjtorve 1892)
 2 oktober - Jan Kappeyne van de Coppello, Nederlandse liberaal politicus (gesjtorve 1895)
 4 oktober - Rutherford B. Hayes, neugetieënde president van de Verenigde Sjtate (gesjtorve 1893)
 10 december - César Franck, Belzje componist en organist (gesjtorve 1890)
 27 december - Louis Pasteur, Franse sjeikundige en bioloog (gesjtorve 1895)

 Gesjtorve 
 22 mei - Gerard van Spaendonck (76), Nederlandse kunssjilder
 25 juni - E.T.A. Hoffmann (46), Duutsje sjriever
 8 juli - Percy Bysshe Shelley (29), Èngelsje dichter 
 25 augustus - William Herschel (83), Duutsj-Britse astronoom, componist, organist en meziekleëraar

 Oetgesjtórve 
 De emoe van Keuningseilandj (Australië)

Categorie:Negentiende iew