Keuninkriek vaan de Nederlen

't Keuninkriek vaan de Nederlen (Nederlands: Koninkrijk der Nederlanden; Fries: Keninkryk fan 'e Nederlannen; Papiaments Reino Hulandes; Ingels Kingdom of the Netherlands), is 'ne souvereine staot dee oet veer len besteit, te weite Nederland (inclusief de BES-eilen), Aruba, Curaçao en Sint-Maarten. De veer staote deile e staoshoof (de keuning, sinds 2013 Willem-Alexander vaan de Nederlen), meh höbbe eder 'n eige regering. In de drei Caribische eilandstaote weurt de keuning door 'ne gouvernäör vertrooje. Dees drei staote regele gans hun binnelands beleid; veur 't boetelands beleid en defensie zien ze evels op Nederland aongeweze.

't Keuninkriek vaan de Nederlen woort in 1815 gestiech, es opvolgerstaot vaan 't Soeverein Voorstedóm vaan de Nederlen. Tot 1830 (Belsj perspectief) of 1839 (Nederlands perspectief) waore ouch de huiege len Belsj en Luxemburg deil vaan dit land. De euverziese bezittinge (Nederlands-Indië, Suriname, Caribisch Nederland, de Goudkös) waore kolonië; in d'n tied vaan de Rippubliek waore dees len particulier bezit gewees.

Dees situatie bleef in de groond dezelfde tot 1954, wie 't Statuut vaan 't Keuninkriek vaan de Nederlen woort opgestèld. Suriname en de Nederlandse Antille (Indië had ziech al aofgesjeie) woorte in plaots vaan kolonies noe otonoom len mèt eige regeringe. Dit statuut is noe nog vaan krach, meh de indeiling vaan 't keuninkriek is versjèllende kiere veranderd. In 1975 woort Suriname oonaofhenkelek, in 1986 sjeide Aruba ziech vaan de Nederlandse Antille aof (status aparte) en in 2010 woorte de Nederlandse Antille oontboonde. Curaçao en Sint-Maarten zien sindsdeen ouch otonoom deile vaan 't Keuninkriek, Bonaire, Saba en Sint-Eustatius zien noe bezunder gemeintes vaan Nederland.