Europese Kemissie

De Europees Kemissie (EK, Ingels: European Commission, Frans: Commission européenne, Duuts: Europäische Kommission) is 't einsegste instituut dat de direkte executieve mach vaan de Europese Unie (EU) es instituut oetoefend zoonder tot de belange vaan de EU-lidstaote mèt mage wege (wie dat wel 't geval is in d'n Europese Raod en Raod vaan de EU). Zie is verantweurdelek veur 't veurstèlle vaan wètgeving, oetveuringsbeslute, handhaving vaan de EU-verdrage en 't behier vaan 't daag-bis-daag-bedrieg vaan de EU. 't Weurt daorum soms ouch wel oetgelag es de regiering vaan de EU. Eurocommissarisse zwere bij de Hof vaan Justitie vaan de Europese Unie in Luxembörg verpanding aon de verdrage te respectere en gans oonaofhenkelek in de oetoefeninge vaan hun take tiejes hun mandaot zien. 

De Kemissie wèrk wie'e kabinètregiering, mèt 28 leije vaan de Kemissie (informeel bekènd es kemissarisse of Eurokemissarisse). Per lidstaot gief 't ei lid, allewel leije zien geboonde aon de belange vaan de EU es gehiel in plaots vaan 't land vaan herkoms. Ei vaan de 28 is de President vaan de Europees Kemissie (allewijl Ursula von der Leyen) door d'n Europese Raod veurgestèld en door 't Europees Parlemint verkoze. De Raod beneump vervolges de aander 27 leije vaan de Kemissie (Eurokemissarisse) in euvereinstömming mèt de veurgedrage veurzitter, en de 28 leije es ein inkel liechaom weure vervolges oonderworpe aon 'n stömming vaan 't Europees Parlemint. De allewijl Kemissie is de Kemissie-Von der Leyen, oonder leiing vaan Ursula von der Leyen; zie góng ind 2019 vaan start. Dèks weurt de veurzitter door de media Europese prizzedent geneump, al zal dat begrip noets weure gebruuk door de veurzitter zelf.

't Bezej 'kemissie' weurt gebruuk veur ofwel 't college vaan de 28 commissarisse ('t College) of um ouch 't gaans bestuursorgaan vaan oongeveer 23.000 Europese ambtenere te beneume. De gebrukeleke procedurele taole vaan de Kemissie zien Ingels, Frans en Duuts. In de praktiek hoof 'ne Kemissaris allein Ingels te hove spreke. De leije vaan de Kemissie en hun kabinètte (oonmiddeleke teams) zien gevesteg in 't Berlaymontgebouw in Breusel. 

Edere Kemissaris (of Eurokemissaris) heet neet allein zien eige portefuille (zjus wie ministers op nationaol niveau) mer höbbe ouch de leiing in hunnen eigen Directorate-General (DG) (vergeliekbaar mèt ministeries op nationaol niveau). 'n Aontal Eurokemissarisse höbbe mie es einen DG.

Allewel de Kemissie bij väöl sectore mer minimaole inbring heet in de EU vergeleke mèt nationale regieringe (wie oonderwies en gezoondheid), heet ze op aander gebeeje väöl mie mach. In 't vertegeweurdege vaan d'n Europesen interne merret in polletieke handelsoonderhandelinge mèt neet-EU-len heet de Kemissie zelfs de polletieke exclusiviteit um te mage spreke (en daobij höbbe de lidstaote dus in principe gein inkel mach).

 Kemissie-Von der Leyen (2019-2024) 

De Von der Leyen-Kemissie regeert de EU sinds ind 2019 en zal, tenzij ze oondertösse oetein vilt, blieve tot de Europese verkezinge vaan 2024. De Von der Leyen-Kemissie, oonder leiing vaan President Ursula von der Leyen, is 'n coalitie vaan drei Europese partije, naomelek de christendemocratische Europese Volkspartij (EVP), de sociaaldemocratische S&D en de liberale Renew Europe. Wijers zitte ouch nog twie nationaal polletieke partije in de coalitie, naomelek de Poolse conservatief-nationalistische PiS en de Italiaanse centrum-populistische M5S.

 Portefeuille  Kemissaris  Lidstaot  Partij  Opmerkinge Prizzedent of Veurzittervaan de Europese Kemissie   80px|Ursula von der Leyen  Ursula von der Leyen  25px  EVP(Nationaal: CDU) Ierste ViceprizzedentEuropean Green Deal, Klimaat  80px|Frans Timmermans  Frans Timmermans  25px  S&D(Nationaal: PvdA)  Timmermans is 'ne in Mestreech gebore en deils in Heerle opgegreuide Limbörger ViceprizzedentDigitaole Ikkenemie en Maotsjappij: a Europe fit for the digital age   80px|Margrethe Vestager   Margrethe Vestager  25px  Renew Europe (Nationaal: RV)  ViceprizzedentHoege represant vaan de Unie veur Boetelandse Affaires en Veilegheidspolletiek   80px|Josep Borrell  Josep Borrell  25px  S&D(Nationaal: PSOE)  ViceprizzedentPromoting our European way of life   80px|Margaritis Schinas  Margaritis Schinas  25px  EVP(Nationaal: ND)  ViceprizzedentDemocratie en demografie || style="background-color: #DDEEFF"| || 80px|Dubravka Šuica || Dubravka Šuica || 25px || EVP(Nationaal: HDZ) ||
|-
| VicevoorprizzedentAn economy that works for people || style="background-color: #DDEEFF"| || 80px|Valdis Dombrovskis || Valdis Dombrovskis || 25px || EVP(Nationaal: Einheid) ||
|-
| ViceprizzedentInterinstitutional relations and foresight || style="background-color: #FFE8E8"| || 80px|Maroš Šefčovič ||  Maroš Šefčovič || 25px || S&D (Nationaal: Smer-SD) ||
|-
| Viceprizzedent'Weerdes en transparantie || style="background-color: #FFFFDD"| || 80px|Věra Jourová || Věra Jourová || 25px || Renew Europe (Nationaal: ANO 2011')'  Zjustitie  80px|Didier Reynders  Didier Reynders  25px  ALDE(Nationaal: Mouvement Réformateur)  Innovatie en jäög   80px|Marija Gabriel  Marija Gabriel  25px  EVP(Nationaal: GERB)  Gezoondheid   80px|Stella Kyriakidou   Stella Kyriakidou  25px  EVP(Nationaal: Dimokratikos Synagermos)  Energie   80px|Kadri Simson  Kadri Simson  25px  ALDENationaal: Eesti Keskerakond  Internationaol partnersjappe   80px|Jutta Urpilainen  Jutta Urpilainen  25px  S&D(Nationaal: SDP)   Interne merret   80px|Thierry Breton  Thierry Breton  25px    Oersrpoonkeleke kandidaot Sylvie Goulard (weggestömp) Neighbourhood en Oetbreiing   80px|Olivér Várhelyi  Olivér Várhelyi  25px  EVP  Oersproonkeleke kandidaot László Trócsányi (weggestömp) Handel   80px|Phil Hogan  Phil Hogan  25px  EVP(Nationaal: Fine Gael)  Ikkenemie   80px|Paolo Gentiloni  Paolo Gentiloni  25px  S&D(Nationaal:PD)  Milieu en oceaone   80px|Virginijus Sinkevičius  Virginijus Sinkevičius  25px  Greune/EVA(Nationaal: LVŽS  Jobs   80px|Nicolas Schmit  Nicolas Schmit  25px  S&D(Nationaal: LSAP)  Geliekheid   80px|Helena Dalli  Helena Dalli  25px  S&D(Nationaal: MLP)  Budget en administratie   80px|Johannes Hahn  Johannes Hahn  25px  EVP(Nationaal: ÖVP)  Landbouw   80px|Janusz Wojciechowski  Janusz Wojciechowski  25px  ECH(Nationaal: PiS)  Cohesie en hervörminge   80px|Elisa Ferreira  Elisa Ferreira  25px  S&D(Nationaal: PS)  Transport   80px|Adina-Ioana Vălean  Adina-Ioana Vălean  25px  EVP(Nationaal: PNL)  Oersproonkeleke kandidaot Rovana Plumb (weggestömp) Crisismanagement   80px|Janez Lenarčič  Janez Lenarčič  25px    Thoesaffaires   80px|Ylva Johansson  Ylva Johansson  25px  S&D(Nationaal: SSA) 

Directorates-General (2019-2024)
De volgende Directorates-General (ofwel "Directoraote-Ginneraol"; aofgekort DG) valle oonder de Kemissie-Von der Leyen. DG's zien de EU-equivalint vaan wat me op nationaol niveau ministeries neump. Zjus wie ministeries, kin eder Kemissie ministeries opriechte, opdoke, fusere en herneume. De DG's zien hei-oonder op 't Ingels gesjreve, de meis gebruukden taol vaan de drei wèrktaole vaan de EU (Ingels, Duits en Frans). In aander EU-taole weure de DG's officieel neet vertaold.

+ Directorates-General vaan de Kemissie-Von der Leyen Directorate-Generals Rillevante KemissarisNaomAbbrivatie Agriculture and Rural Development AGRI Wojciechowski, Janusz Budget BUDG Hahn, Johannes Climate Action CLIMA Timmermans, Frans Communications Networks, Content and Technology CONNECT Breton, Thierry Communication COMM Von der Leyen, Ursula Competition COMP Verstager, Magrethe Defence Industry and Space DEFIS Breton, Thierry Economic and Financial Affairs ECFIN Gentiloni, Paolo Education, Youth, Sport and Culture EAC} Gabriel, Mariya Employment, Social Affairs and Inclusion EMPL Schmit, Nicolas Energy ENER Simson, Kadri Environment ENV Sinkevičius, Virginijus European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations ECHO Lenarčič, Janez European Neighbourhood Policy and Enlargement Negotiations NEAR Várhelyi, Olivér Eurostat (European statistics) EUROSTAT Gentiloni, Paolo Financial Stability, Financial Services and Capital Markets Union FISMA McGuinness, Mairead Health and Food Safety SANTE Kyriakides, Stella Human Resources and Security HR Hahn, Johannes Informatics DIGIT Hahn, Johannes Internal Audit Service  IAS Reynders, Didier Internal Market, Industry, Entrepreneurship and SMEs GROW Breton, Thierry International Cooperation and Development DEVCO Urpilainen, Jutta Interpretation SCIC Hahn, Johannes Joint Research Centre JRC Gabriel, Mariya Justice and Consumers JUST Reynders, Didier & Dalli, Helena Maritime Affairs and Fisheries MARE Sinkevičius, Virginijus Migration and Home Affairs HOME Johansson, Ylva Mobility and Transport MOVE Vălean, Adina Regional and Urban Policy REGIO Ferreira, Elisa Structural Reform Support REFORM Ferreira, Elisa Research and Innovation RTD Gabriel, Mariya Taxation and Customs Union TAXUD Gentiloni, Paolo Trade TRADE Dombrovskis, Valdis Translation DGT Hanh, Johannes
 Brón 
 Ingelstaolege Wikipedia

Categorie:Europese Unie
*
Categorie:Insjtillinge van de Europese Unie
Categorie:Executieve mach