Elisie

Elisie is 'n taolweitesjappelek versjijnsel boebij ein of mierdere spraokklaanke weure weggelaote. Es me Limbörgs en Nederlands beveurbeeld mèt mekaar vergelieks, kumps de hendeg bekind Elisie tege. 't Guuf twie elisies tösse dees twie taole. De elisie vaan de slot -t en de elisie vaan de slot -n.

Elisie vaan de slot -t
Op 't Limbörgs kin 'n t veurkoume aon 't begin vaan e woord (tien), in 't middel (betaole) en aon 't ind (oet). D'n t-klaank weurt op 't Limbörgs evels altied weggelaote in de volgende klaankcombinaties aon 't ind vaan wäörd (boe 't Nederlands wél 'n t heet):
 cht > ch: Maastricht weurt Mestreech
 ft > f: blaft weurt blaf
 gt > g: vraagt weurt vreug
 kt > k: dialect weurt dialek
 pt > p: loopt weurt löp
 st > s: feest weurt fies

Es Limbörgers Nederlands praote, passe ze dizze regel ouch dèks touw en laote ze de t weg: In Maastrich is 't elke nach fees en krijg je nooit rus. Dit versjijnsel nump me soms ouch wel, plaotsgeboonde, Huilands of Nedertreechs.

Elisie vaan de slot -n
Op 't Nederlands kin de slot -n in hiel väöl wäörd al of neet weure oetgesproke, meh ze weurt altied gesjreve. In de Limbörgse vertaolinge vaan die wäörd weurt de slot -n neet oetgesproke en ouch neet gesjreve. De regel op de mieste Limbörgse dialekte is: Oonbeklemtoende lèttergrepe mèt de schwa-klinker aon 't ind vaan wäörd kinne neet oetgoon op -n. Veurbeelde:
 horen - hure
 straten - straote
 open - ope
 zeven - zeve

Lèt wel op: de slot -n kan 'n oonderdeil zien vaan de stam vaan e werkwoord. Daan blijf de -n bewaord: "iech teiken".

In sommege dialekte kump dees slot -n evel wel trök es 't woord weurt gevolg door 'ne klinker of zelfs 'n h-. Dit gebäört beveurbeeld in 't Mofers.

Brónne
 Verhaol vaan eus Taol (2009)
 Hoofstök 8 vaan Aarts (2001)

Categorie:Taalweitesjap
Categorie:Limburgs