Awstroa

Awstroa (Nederlands: Amstenrade, plaatselik meistal gesjrieve es Austroa) is 'n dörp in de gemeente Baekdale in Nederlands Limburg.
'n Buurtsjap is Hómmert.

Awstroa haet 'n kesjtieël mèt e wanjelpark d'r achter. 't Kesjtieël wurt nog ummer bewoeënd doer de graofelike familie. Sinds op 17 februari de graof,  Lambert Marchant et d'Ansembourg gesjtorve is, haet zien oudste dochter, Gravin Leila de Marchant et d'Ansembourg, zien taak uvergenomme. 

In 't park sjteet ooch de "Kloes", dit is 'n koepelgrot opgeboewd mit veldbrandjsjteen en mergelsjteen.

Awstroa haet nog mieë bezeenswaerdighede: de Oranjerie, Villa de Streek, 't Kloeëster en de ouw Sjoeël.

Bis 1982 waor Awstroa inne zefsjtendige gemeente, daonao hoeërt 't dörp bis 2019 bie Sjènne.

Kèrk

De kèrk van Slevevrouw Ónbevlek Óntvange ies 'n driebeukige hallekèrk óntworpe door Carl Weber. Ze woort geboewd tösje 1852 en 1856. Dit ies de ièrsjte kèrk in neogotische sjtiel in Limburg. In de kèrk bevingk ziech de graafkelder van J.B. graaf de Marchant en d'Ansembourg.

Dörpsvereiniginge
Awstroa haet ouch 'n sjötterie (St. Gertrudis) en 'n harmonie (de Nederlande).
Wiejer haet Awstroa nog 'n toneelvereiniging ([Ongeros), 'n zate hermenie (Ut Zal Waal), 'n voetbalvereiniging (V.V. Amstenrade) en sjportvereiniging (OMNI vereniging Amstenrade sport).  ETTELBRÜCK - AMSTENRADE is een joarliks wielerevenement.

 Waope 

't Waope vaan de vreuger gemeinte Awstroa geit trök op dat vaan 't aajd graofsjap Awstroa en woort op 11 miert 1925 door d'n Hoege Raod vaan Adel verliend. 't Liet ziech zoe umsjrieve:

Gedeild: I. In keel (roed) e dobbel slangekopkruus vaan zèlver(wit), in e hartsjèld vaan zèlver drei keuk vaan keel; II. geverendeild: a en d. in zèlver 'nen dobbelstertege goudgekroende, roedgetongde liew vaan keel, b en c. in zèlver 'n dreiheukege eeg vaan sabel (zwart). 't Sjèld gehawwe door de H. Geertrudis.

De femilie Huyn koch in 1610 de sjepebaank boe oonder mie Awstroa touw huurt, en nao de aonkoup vaan Gelaen in 1654 woort dit gebeed verheve tot 't graofsjap Awstroa-Gelaen. 't Dobbel slangekopkruus waor vaanajds 't waope vaan de femilie Huyn, de drei keuk koume oet 't waope vaan de aw femilie Printhagen wat de Huyns toen ouch droge. 't Twiede deil, de liew en de eeg, koume oet 't femiliewaope vaan de Marchant d'Ansembourgs, de lèste femilie die ziech graove vaan Awstroa neumde. Sint-Geerte is de petroenheilege vaan 't dörp.Heraldry of the World - Amstenrade

 Historische inwoenertalle 
De volkstèllinge tuine e twievajdeg verhaol veur Awstroa. Tot aon d'n Ierste Wereldoorlog sjogkelde de bevolking um 'tzelfde niveau; in d'n tied tot väöl plaotse in Limbörg begóste te greuje, kroomp hei de bevolking zelfs. Tenao zuut me wie 't dörp versteidelek oonder invlood vaan de mijne in en um Heële, dewijl de greuj nao d'n Twiede Wereldoorlog weer laankzaam tot stèlstand kump.

 Jaor  Aontal  Greuj (gans Limbörg) 1830  455Volkstèlling 1830  -- 1840  495Volkstèlling 1840 - Limbörg  +8,8% (+5,6%) 1849  532Volkstèlling 1849 - Hertogdóm Limbörg: gemeintesgewijs indeiling vaan de provincie  +7,5% (+4,3%) 1859  512Volkstèlling 1859 - Plaotseleke indeiling  -3,8% (+4,4%) 1869  461Volkstèlling 1869 - Feiteleke of getèlde bevolking in eder gemeinte vaan 't riek  -10,0% (+4,5%) 1879  464Volkstèlling 1879 - Limbörg: plaotseleke indeiling  +0,7% (+7,0%) 1889  508Volkstèlling 1889 - Limbörg  +9,5% (+6,8%) 1899  498Volkstèlling 1899 - Limbörg  -2,0% (+10,2%) Jaor  Aontal  Greuj (gans Limbörg) 1909  471Volkstèlling 1909 - Plaotseleke indeiling  -5,4% (+17,8%) 1920  800Volkstèlling 1920 - Plaotseleke indeiling  +69,9% (+32,6%) 1930  1.403Volkstèlling 1930 - Plaotseleke indeiling  +75,4% (+25,1%) 1947  2.539Volkstèlling 1947 - Plaotseleke indeiling  +81,0% (+24,2%) 1956  2.979Woeningtèlling 1956 - Veurnaomste gegeves per gemeinte  +17,3% (+27,3%) 1960  3.180  +6,7% (+7,4%) 1971  3.265  +2,7% (+13,9%)

 Opmerking: 't Getal veur 1971 is op ganse vieftalle aofgerund. Me moot 't greujpercentaasj daorum mèt veurziechtegheid leze: de wèrkeleke greuj kin deneve zitte.

Rillatief oontwikkeling vaan 1830 tot 1971
(x1830=100)

Greun: Gemeinte Awstroa
Blauw: Provincie Limbörg

 Rifferenties 

 Zuug ouch 

Extern links
AustroA - informatie euver 't dörp en de vereiniginge
Sjutterie St. Gertrudis
Website uever het kastiel van Austroa 
Harmenie de Nederlanden
Toneel vereniging Ongeros
ettelbruck-amstenrade
Ut-Zal-Waal-Austroal

Categorie:Baekdale
Categorie:Dörper in Nederlands Limburg