1997

1994 - 1995 - 1996 - 1997 - 1998 - 1999 - 2000

1997 (MCMXCVII) waor e gewoen jaor wat begós mit goonsdig. 't Woort door milieuorganisaties en door de Vereinigde Naties oetgerope tot Jaor van 't Koraalrif.

 Gebäörtenisse 
jannewarie
 1 - De Nederlandse provincie Friesland weurt officieel tot Fryslân umgeduip; deze Friese naom weurt noe ouch in Nederlandstaolege publicaties gebruuk.
 20 - President Bill Clinton vaan de Vereinegde Staote begint aon zien twiede ambsperiood.
fibberwarie
 4 - President Slobodan Milosevic vaan Klein-Joegoslavië erkint de euverwinning vaan de oppositie bij de parlemintsverkezinge.
 22 - De geboorte vaan sjaop Dolly, 't ierste gekloond zoegdier ter wereld, weurt bekind gemaak.

miert
 9 - Gangsterrapper Notorious B.I.G. weurt zes maond nao Tupac Shakur vermaord.
 28 - 'n Albanees sjeep mèt economische vlöchtelinge vergeit in de Straot vaan Otranto. Dit heet tacheteg doeje tot gevolg.

april
 13 - Tiger Woods wint es joongste golfer en es ierste gekleurde oets 't Masters-toernoej.
 22 - Aajd-SS'er Erich Triebke weurt tot vief jaor gevaangenisstraof veroordeild.
 23 - In Omaria in Algerije vint e bloodbaad plaots boebij extremistische moslims 93 lui vermaorde. Later dat jaor zalle mie vaan die bloodbaojer volge.

mei
 1 - Labour-leismaan Tony Blair versleit de conservatief John Major euvertugend, boemèt 't Vereineg Keuninkriek veur 't iers in 18 jaor weer 'ne Labour-regering.
 17 - de tróppe vaan rebelleleismaan Laurent Kabila marchere Kinshasa binne. Daomèt is de hiersjappij vaan Mobutu Sese Seko in Zaïre veurbij.
 10 - 'n Eerdbeving op de grens vaan Iraan en Afghanistan vaan 7,1 op de Sjaol vaan Richter doejt 1.600 lui.

juni
 13 - Timothy McVeigh, d'n terroris dee in 1995 in Oklahoma City 'nen aonslaag pleegde, weurt te doed veroordeild.
 30 - Harry Potter and the Philosopher's Stone, 't ierste book oet de later hiel succesvol Harry Potter-serie vaan J.K. Rowling, weurt gepubliceerd.

juli
 1 - Hong Kong weurt door 't Vereineg Keuninkriek aon China euvergedraoge.
 4 - De ruimdesonde Pathfinder lant op Mars.
 15 - Mode-oontwerper Gianni Versace weurt in Miami door 'ne seriemaordeneer doedgesjote.

augustus
 29 - Netflix weurt opgeriech in Californië. Pas jaore later zal 't bedrief mèt de videodeens beginne boe 't bekind door is gewore.
 31 - Prinses Diana Spencer veroongelök in Paries en störf de mörge daonao.

september
 6 - Prinses Diana weurt in Westminster Abbey begraove.
 11 - Sjotland kees in e rifferendum veur otonomie en 'n eige parlemint.
 29 - Britse weitesjappers tuine aon tot inderdaod e verbaand besteit tösse BSE en de Krenkde vaan Creutzfeld-Jacob.

oktober
 27 - Euveral op de wereld, mèt Wall Street veurop, zakke de beurskoerse inein.

november

december
 In Zuid-Korea weurt Kim Dae-jung, arsjitek vaan 't "Zonnesjien-beleid", tot president gekoze.
 3 - In Ottawa (Canada) teikene 121 len e tractaot tege landmiene. De Vereinegde Staote, Rusland en Chian evels teikene neet.

Nobelprieze
 Natuurkunde: Steven Chu, Claude Cohen-Tannoudji en William Daniel Phillips "veur 't oontwikkele vaan methodes um atome mèt laserleech aof te keule en te vaange."
 Sjemie:
 Paul D. Boyer en John E. Walker "um hun verheldering vaan 't enzymatisch mechanisme achter de synthees vaan adenosinetrifosfaot (ATP/ATF)."
 Jens Christian Skou "um 't oontdèkke vaan 'n ionetransportenzym, Na+,K+ATPase."
 Geneeskunde: Stanley B. Prusiner "um zien oontdèkking vaan prione, e nui biologisch infectieprinciep."
 Literatuur: Dario Fo "dee de narre vaan de middeliewe naovolg door de hiersers te treitere en de weerdegheid vaan de vernederde op te hawwe."
 Vrei: Internationaol Campagne veur 't Verbod op Landmijne en Jody Williams "um hun werk um antipersoensmijne te verbeeje en op te ruime."
 Economie: Robert C. Merton en Myron Scholes "veur 'n nui methode um de weerde vaan derivaote te bepaole."

Maan vaan 't Jaor
Andrew Grove

 Gebore 
 10 fibberwarie - Maan, Nederlandse popzengeres
 12 mei - Frenkie de Jong, Nederlandse voetballer
 30 september - Max Verstappen, Nederlands-Limbörgsen otocoureur

Gesjtorve
 5 jannewarie - André Franquin, Belzje stripteikeneer (73)
 14 jannewarie - Frank Govers, Nederlandse modeontwerper (64)
 17 jannewarie - Clyde Tombaugh, Amerikaanse sjtarrekóndige (90)
 19 fibberwarie - Deng Xiaoping, Chinese politicus (92)
 9 miert - The Notorious B.I.G., Amerikaanse rapper (24)
 19 miert - Willem de Kooning, Nederlands-Amerikaanse sjilder (92)
 29 miert - Willem de Gaay-Fortman, Nederlandse politicus (85)
 15 juli - Gianni Versace, Amerikaanse modeontwerper (50)
 30 juli - Charlotte van Pallandt, Nederlandse bildhouwster (98)
 1 augustus - Svjatoslav Richter, Russische pianis (82)
 4 augustus - Jeanne Calment, awdste mins (122)
 15 augustus - Ida Gerhardt, Nederlandse dichteres (92)
 1 september - Diana Spencer, Britse aedelvrouw (36)
 5 september - Moder Theresa, Indiase non (87)
 7 september - Mobutu Sese Seko, Congolese politicus (66)
 13 september - Meindert Tjoelker, Nederlands sjlachoffer van zinloes geweld (30)
 23 september - Dolf Brouwers, Nederlandse komiek (85)
 29 september - Roy Liechtenstein, Amerikaanse kónstenaer (73)
 12 oktober - John Denver, Amerikaanse countryzenger (53)
 21 oktober - Maarten van Traa, Nederlandse politicus (52)
 23 oktober - Bert Haanstra, Nederlandse cineas (81)
 25 november - Hastings Kamazu Banda, Malawese politicus (99)

 Films 
 Jackie Brown - 'ne Misdaodfilm vaan Quentin Tarantino
 The Ice Storm
 Hana-bi
 Boogie Nights
 L.A. Confidential
 Funny Games
 Abre los ojos
 The Sweet Hereafter
 Titanic
 Ta'm e guilass


Categorie:Twintigste iew