1543

1540 - 1541 - 1542 - 1543 - 1544 - 1545 - 1546
1543 waor e gewoen jaor wat begós op maondag volgens de Juliaanse kalender.

Gebeurtenisse
 11 fibberwarie - Sjarel V verbint ziech mèt Hendrik VIII vaan Ingeland tege Fraankriek.
 21 fibberwarie - In de slaag bij Wayna Daga versleit e gecombineerd Ethiopisch-Portugees leger 't sultanaot Adal.
 1 juli - Ingeland en Sjotland sjeten 't Verdraag vaan Greenwich. Sjotland zal 't op 11 december weer verwerpe.
 12 juli - Hendrik VIII vaan Ingeland trojt mèt Catherine Parr, zien zèsde en leste vrouw.
 10 augustus - Suleiman de Groete nump de Hongaarse stad Esztergom in.
 22 augustus - Mèt hölp vaan de Osmaanse Turke weite de Franse Nice te pakke.
 7 september - 't Tractaat van Venlo weurd geteikend. Gelder en Zutphen kwome hiemit ónger Karel V.
 9 september - Mary Stuart weurt gekroend tot keuningin vaan Sjotland.

Algemein/datum oonbekind
 De Zweedse Boerenopstand oonder Nils Dracke weurt neergeslage.
 Nicolaus Copernicus publiceert De revolutionibus orbium coelestium, boe-in heer 't heliocentrisch stèlsel propageert.
 Andreas Vesalius publiceert De humani corporis fabrica, euver de minseleke anatomie.
 Martin Luther publiceert Von den Jüden und iren Lügen.
 In 't Spaons Riek weurt   verboje um Indiaone es slave te hawwe.
 De Spanjole doen 'n mislökde poging um de Filipijne te vereuvere.

Gebore
 18 jannewarie (duip) - Alfonso Ferrabosco, Italiaanse componis
 31 jannewarie - Tokugawa Ieyasu, Japanse sjogoen
 2 mei - Jan Moretus, Zuid-Nederlandsen drökker
 14 september - Claudio Acquaviva, Italiaanse jezuïete en gelierde
 Domenico Fontana, Italiaansen arsjitek
 Sonam Gyatso, derden Dalai Lama vaan Tibet, d'n ierste dee deen titel droog

Gestorve
 2 jannewarie - Francesco Canova da Milano, Italiaanse luitis en componis (45)
 3 jannewarie - Juan Rodríguez Cabrillo, Portugesen oontdèkkingsreizeger in Spaonsen deens (43)
 13 fibberwarie - Johann Eck, Duitsen theoloog, vreuge bekamper vaan 't lutheranisme (56)
 24 mei - Nicolaus Copernicus, Poolsen astronoom
 29 november - Hans Holbein de Joongere, Duitse sjèlder (45)
 Sebastian Franck, Duitse filosoof en hervörmer (ca. 44)

Categorie:Zestiende iew