Meersje

Meersje (Nederlands: Meerssen) is e dörp en 'n gemeinte in Zuid Limburg, aan de voot van 't Heuvelland, in 't dal van de Geul. 't Aantal inwonersj bedreug per 1 april 2016 19.071 en 't gróndoppervlak is 2747 km².  

Ouw sjriefwies van de naam zin: Marsna, Marsanam en Mersenam. De beteikenis zou 'n aafleiing zin van Maris-onlu, dat moerassige baek beteikent. 'n Ander brón zaet, dat de naam kump van 't Latiense woord Marna, dat mergel beteikent. In de mergelgrotte langs de Geul höbbe in vreuger tieje luuj gewoond. 't Franse marne beteikent ouch mergel.
In 't gemeintewape is 'n gedeilte van de kopie van 't wape van keuningin Gerberga van Frankriek en van 't wape van de veurmalige proosdie van Reims, wavan Meersje aafhankelik waor, verwèrk. Allein de H.Remigius en de Valkebergse ljèw zint noe weggelaote. 

Meersje is veural bekènd vanwege 't verdraag van Meersje, dat in 870 nao Christus gesjreeve en onderteikend is. Dit verdraag hei tot doel um 't grwate riek van Karel de Grwate te verdeile onder zien drie naozaate.

 Dörper en gehuchte in de gemeinte Meersje 
Dörper, gehuchte, buurtsjappe en wieke:
 Bung (Bunde)
 Kaze (Kasen)
 't Voelwames (Voulwames) 
 Gäöl (Geulle)
 Brookhaove (Broekhoven)
 Brómmele (Brommelen)
 Mwórveld (Moorveld)
 de Husjeberg (Hussenberg)
 't Klei-Brook (Oostbroek)
 Sniedersberg (Snijdersberg)
 't Sjtómmeveldsje (Stommeveld)
 't Grwat-Brook (Westbroek)
 Gäöl aan de Maas (Geulle aan de Maas) Meersje (plaats), (Meerssen)
 Meersje-Wes (Meerssen-West)
 Raor (Raar)
 Raotem (Rothem)
 Waert (Weert) (gedeiltelik)
 Ulesjtraote (Ulestraten)
 Grwat Bergem (Groot Berghem)
 Klein Bergem (Klein Berghem)
 Waterval
 Genzon
 Vliek
 Humkove (Humcoven)
 Sjietekove (Schietecoven)

 Douzelage van Meersje 

Meersje haet 'n douzelage, dwz partner mèt 19 ander sjtae in de Eurpese gemeinsjap, mèt Kötzting in Duutsjland; Houffalize in Belsj; Holstebro in Denemarke; Altea in Sjpanje; Granville in Frankriek; Preveza in Griekeland; Bunduran in Ierland; Bellagio in Italië; Niederanven in Luxemburg; Sesimbra in Portugal; Oxelösund in Zjwede ; Karkkila in Finland; Judenburg in Wastenriek ; Sheborne in Ingeland ; Chojna in Pole ; Sušice in Tsjechie ; Köszeg in Hongarië ; Sigulda in Letland ; Türi in Estland. D'n opzat is mje begrip veur elkaars cultuur, geweuntes en probleme.

 Gesjiedenis 
Al in 849 besjteit'r 'n vermelding van Meersje in de archieve, meh lang daoveur waor d'r al minsjelike bewoning zwa bliek oet archeologische opgravinge. De Romeine houwe hie 'ne Romeinse villa Herkenberg ligke en bie Raotem haet me 'n graafveld oet de Merovingische periode óntdèk. In de 9e jèw vèlt Meersje ónder de Karolingische keuninge. In dit kader is 't verdraag van Meersje (8 augustus 870), wa-in de driedeiling van 't Karolingische midderiek Lotharinge weurt bepaald, waereldberoemd. In 969 geuf de Franse keuningin Gerberga Meersje, dat zie es huwelikscadeau houw gekrege van Giselbert I van Lotharinge, weg aan de abdij van Reims. Reimser Benedictiener monikke vestige zich in de 12e jèw in Meersje in 'n proosdie. In 1611 weurt dees eigendóm van de abdij van Eaucourt.
Nao de Franse bezètting van 1794 to 1814 kump d'r 'n eind aan de band mèt Reims.
'n Deil van de industrie van Mestreech vingk oetbreiding nao 't gróndgebeed van Meersje.
In 1834 weurt de papierfabriek in de buurtsjap Waert gevestig. 

In 1853 krieg Meersje 'n halteplaats aan de sjpoorlien Mestreech - Aoke. 't Sjtasiegeboew kump in 1901. 't Aantal inweunersj greujt forsj.
Nao de Tjwède Waereldoorlog weurt 'r, vanwege bevolkingsaanwas, ouch boete de ouw nederzètting geboewd. Dao vestige zich väöl forense, die in Mestreech wèrke.

Neve twje openbaar basissjwale lik d'r 1 katholieke sjwal.

Historische inweunertalle
 Jaor  Aantal  Greuj (gans Limburg) 1830  1.738Volkstèlling 1830  -- 1840  1.891Volkstèlling 1840 - Limbörg  +8,8% (+5,6%) 1849  2.184Volkstèlling 1849 - Hertogdóm Limbörg: gemeintesgewijs indeiling vaan de provincie  +15,5% (+4,3%) 1859  2.485Volkstèlling 1859 - Plaotseleke indeiling  +13,8% (+4,4%) 1869  2.781Volkstèlling 1869 - Feiteleke of getèlde bevolking in eder gemeinte vaan 't riek  +11,9% (+4,5%) 1879  3.423Volkstèlling 1879 - Limbörg: plaotseleke indeiling  +23,1% (+7,0%) 1889  3.919Volkstèlling 1889 - Limbörg  +14,5% (+6,8%) 1899  5.007Volkstèlling 1899 - Limbörg  +27,8% (+10,2%) Jaor  Aantal  Greuj (gans Limbörg) 1909  6.140Volkstèlling 1909 - Plaotseleke indeiling  +22,6% (+17,8%) 1920  4.600Volkstèlling 1920 - Plaotseleke indeiling  -25,1% (+32,6%) 1930  5.436Volkstèlling 1930 - Plaotseleke indeiling  +18,2% (+25,1%) 1947  7.019Volkstèlling 1947 - Plaotseleke indeiling  +29,1% (+24,2%) 1956  8.114Woeningtèlling 1956 - Veurnaomste gegeves per gemeinte  +15,6% (+27,3%) 1960  8.418Volkstèlling 1960 - Bevolking vaan gemeintes en oonderdeile vaan gemeintes  +3,7% (+7,4%) 1971  8.505Volkstèlling 1971 - Plaotseleke indeiling  +1,0% (+13,9%)

Opmerkinge
 In 1919 verloor Meersje 't dörp Lummel aan Mesjtreech. T'r vergelieking: Bie de woningtèlling van 1919 hauw de gemeinte Meersje 7.483 inweunersj, 't greuj taege 1909 van 21,9%.
 't Inweunertal van 1971 is op ganse vieftalle aafgerónd.
 Alle ciefersj zeen van veur de fusies van 1982, dus zónder Bung, Gäöl en Ulesjtraote.

Rillatief oontwikkeling vaan 1830 tot 1971
(v1830=100)

Greun: Gemeinte Meersje
Blauw: Provincie Limburg

Waope

Op 16 fibberwarie 1874 kraog de gemeinte Meerse vaan d'n Hoege Raod vaan Adel e waope touwgekind, wat ziech zoe liet umsjrieve:

Vaan sinopel (greun), boe-op 't zèlvere beeld vaan d'n H. Remigius gans, in bisjopskleid mèt kruzer en 'ne nimbus vaan goud, hawwend in de rechterhand de H. ampul vaan goud, boebove 'n douf vaan zèlver, in de linkerhand 'ne gouwe bisjopsstaaf; aon beiskante vaan de bisjop twie klein sjèlder, aon de rechterkant (veur de beziener links) vaan zèlver mèt 'nen dobbelstartege liew vaan keel (roed) gekroend vaan goud; aon de linkerkant gekwartileerd: 1 en 4 vaan lazuur (blauw) mèt 3 rije gouwe lelies, gezat 3 aon 3, kerteer 2 en 3 vaan goud mèt 'nen dobbele gekroenden adeleer vaan sabel (zwart); bove eder waope 'ne valk vaan sabel op 'n tak vaan zèlver.

Dit waope tuint de parochieheilege en de waopes vaan de proosdij Meerse en Valkeburg.

Nao de herindeiling vaan 1982 besloot me um allein nog 't proosdijwaope te drage. Dit waope woort op 3 juni vaan datzelfde jaor verliend.Heraldrywiki - Meerssen

 Bezeenswaerdig 
 Midde in Meersje op de Mert sjteit 'n gotische basiliek gewiejd aan 't Heilig Sacrament. Ze is in de 14e jèw geboewd es vervanging van 'n ouwer geboew. De sjtiel sjteit ónder invloed van de Franse vanwege de beng mèt de abdij van Reims. In later jèwe volg d'r 'n reeks restauraties. Veural die van 1882 -1910 door architect J. Kayser is ingriepend. 't Barok altaor weurt vervange door 'n neo-gotisch en dao weure bónte sjilderinge aangebrach. De hwag vènstere kriege glaas-in-lwad van Joep Nicolas en gewelve en maaskapitele weure verseerd mèt floraal motieve. Op 't kwar sjteit 'n sacramentshoes van  12 maeter gemaak van mergel. De sjtatus van basiliek krig de kèrk in 1938. 't Grwat vènster in de wesgevel is óntworpe door Charles Eyck. In de kelder bevingk zich 'n graafkapel van de familie Regout oet 1883, óntworpe door Petrus Regout zelf. Meersje is 'n baevaartsoord veur 't heilig Sacrament, dat gevierd weurt mèt 'n octaaf.
 De Grwate watermeule op de Geul is in gebroek es graanmeule.
 de Delle en 't Meersjener brook: natuurgebeed en hellingbösj aan de Geul. Brook beteikent: moerassig terrein.
 Protestantse kèrk
 St Joseph (Sint Joep)-arbeiderkerk óntworpe door Charles Eyck in Meersje-wes (1958).
 Synagoge (1852)
 Vraekapel (1940)
 Proosdijpark mèt Neo-classicistisch theehoes, de Gloriëtte, oet 1895 
 Hoes Kruusdonck (1902), waor warsjprunkelik 'n meule.
 Forellekwekerie de Geulhof
 Kesjtjel Vliek in Ulesjtraote

 Dörpsvereiniginge en folklore 
 Sjötterie Sint Remigius
 Harmonie Meersje
 Carnavalsvereiniging de Aanhawwersj
 Op 30 april mei-denplanting neve de basiliek op de mert.

 Bekinde Meersjenaere 
 Charles Eyck, kunssjilder, 1897-1983
 Maria van der Hoeven, minister (wonend in Mestreech)
 Mark van Bommel, vootballer 1977' wonend in Meersje
 Erik Meijer, vootballer
 Jan Meijers (1955), beeldhouwer
 Harry Koolen, kunssjilder, 1904-1985
 Alphons Volders, kunssjilder, 1894-1974
 Bert van Marwijk, bondscoach Nederlands ílftal(wonend in Meersje)

Rifferenties

 Extern links 

 Gemeinte Meersje
 RTME Radio
 Meteo Meerssen

Categorie:Gemeintes in Nederlands Limburg
*
Categorie:Dörper in Nederlands Limburg