Zevende iew

zèsde iew - zevende iew - achste iew
De zevende iew waor 'n iew in de christeleke jaortèlling die leep vaan 601 tot en mèt 700. 't Waor in d'n ierste plaots d'n iew vaan d'n islam, 'n nui relizjie boe de Arabere ziech en masse touw bekierde en de inleiing waor tot vereuveringstrèkke die hun gelieke in de historie neet kinne. Dit beteikende 't ind vaan väöl groete rieke wie 't Perzisch Sassanideriek, en 'n belaankrieke gebeedsverkleining veur 't Byzantijns Riek. In China kaom de Tangdynastie op. In Midde-Amerika bleujde nog ummer de Mayabesjaving. In Wes-Europa waor vaan besjaving nog mer beperk spraoke, meh 't Riek vaan de Fraanke, wat de koumenden iew de regio zouw goon dominere, kaom al ummer mie op.

Groete gebäörtenisse
 602: D'n usurpator Phocas zèt Mauritius aof es keizer vaan 't Byzantijns Riek.
 602-28: Byzantijns-Sassanidischen Oorlog
 614: De Perze pakke Jeruzalem
 626: De Sassanide en de Avare belègke Constantinopel.
 628 Nao diverse Byzantijnse successe trèkke de Perze ziech trök.
 610: Phocas weurt zelf aofgezat door Heraclius; begin vaan de Heraclijnse dynastie.
 612-4: Twiede Sui-invasie van Korea. De campagne indeg in 'n groete mislökking.
 618: Li Yuan zèt de lèste Sui-keizer aof en liet ziech kroene tot Tang Gaozu: begin Tangdynastie.
 622-32: Nao d'n hidzjra begint Mohammed aon de vereuvering vaan 't Arabisch sjiereiland. Bij zienen doed heet 'r al zoe good wie gans 't gebeed in han.
 629: Bʼalaj Chan Kʼawiil stiech Dos Pilas
 632: Mohammed störf, Aboebakar volg 'm op. Zienen titel weurt kalief, lètterlek 'opvolger'.
 633: Ierste Arabische invalle in Mesopotamië; 't Kalifaot nump 't op tegen 't Sassanideriek.
 634-41: Arabische campagne in 't Kortbij Ooste. De Arabere vereuvere e groet gebeed, meh in Anatolië hawwe de Byzantijne stand.
 639-42: Arabische vereuvering vaan Egypte.
 642: Mèt de Slaag bij Nahavand weurt de vereuvering vaan Perzië zelf begós.
 647: Nao iejer mislökde poginge valle de Arabere de Maghreb binne.
 648: Bʼalaj Chan Kʼawiil weurt aofgezat door Yuknoom Chʼeen II; Dos Pilas kump oonder suzereiniteit vaan Calakmul.
 651: Gans Perzië kump in islamitische han; ind vaan 't Sassanideriek.
 661: Ind Rashidekalifaot; begin Oemajjadekalifaot mèt Moe'awiya I es ierste kalief.
 665-689: Twiede, succesvolder Arabische campagne in Noord-Afrika.
 690: Nao d'n doed vaan keizer Tang Gaozong nump keizerin-wedevrouw Wu Zetian zelf 't keizersjap op ziech.
 695: Carthago, tot daan touw Byzantijns, kump in Arabische han.

Kuns
 oonbekind: de Chinese roman You Xian Ku weurt gesjreve.

Religie
 gansen iew: opkoms vaan 't Chanboeddhisme in China, wat later es zenboeddhisme in Japan hendeg groet weurt.
 610: Nao de traditie krijg Mohammed zien ierste revelatie.
 ca. 610: Johannes Moschus bringk zie Limonarion biejein.
 622: D'n hidzjra: Mohammed vlöch vaan Mekka nao Medina. Traditioneel gezeen es 't begin vaan d'n islam.
 661: Nao d'n doed vaan Ali en e paar maond later ziene zoon Hasan oontsteit ooninsegheid euver de opvolging. Dit veurt tot 'n splitsing tösse soenniete en sjiïete.
 671: De Longobarde geve es lèste volk 't arianisme op veur 't katholicisme.
 680-1: Daarde Concilie vaan Constantinopel

Persoenelekhede
Voorste
 Aboebakar
 Bʼalaj Chan Kʼawiil
 Chosrow II
 Dagobert I
 Heraclius
 Mohammed
 Sui Wendi
 Sui Yangdi
 Tang Gaozu

Gelierde
 Isidoor vaan Sevilla

Kunstenere

Jaore
 Jaore 600 601  602  603  604  605  606  607  608  609  610 Jaore 610 611  612  613  614  615  616  617  618  619  620 Jaore 620 621  622  623  624  625  626  627  628  629  630 Jaore 630 631  632  633  634  635  636  637  638  639  640 Jaore 640 641  642  643  644  645  646  647  648  649  650 Jaore 650 651  652  653  654  655  656  657  658  659  660 Jaore 660 661  662  663  664  665  666  667  668  669  670 Jaore 670 671  672  673  674  675  676  677  678  679  680 Jaore 680 681  682  683  684  685  686  687  688  689  690 Jaore 690 691  692  693  694  695  696  697  698  699  700

*