Auguste Rodin

François-Auguste-René Rodin (Paries, 12 november 1840 - Paries, 17 november 1917) waor 'ne Franse beeldhouwer.

Rodin woort gebore in Paries es zoon van de politiebeamte Jean-Baptiste Rodin en zien vrouw Marie Cheffer. Mèt 14 jaor woort hae lièrling aan de Petite École in 't Quartier Latin, allewiel École Impériale Spéciale de Dessin et de Mathématiques. Drie jaor later probeerde hae een plaats te kriege op de École des Beaux Arts meh woort 3 kièr aafgeweze. Daonao góng hae um in zien levesónderhoud te veurzeen wèrke veur versjillende decoratäörsj. In 1862 sjtorf zien ouwer zuuster Maria, mèt wae hae 'ne goje band houw. Rodin zoch troas door in te trae bie de orde van de Pères du Saint-Sacrement. Hae bleef hie tot 1863, naodat hae 'n portrèt houw gebeeldhouwd van de superieur van de orde, Frère Eynard. 

In 1864 góng hae wèrke in 't atelier van de beeldhouwer Albert-Ernest Carrier-Belleuse. In datzelfde jaor lièrde hae Rose Beuret kènne, die zien levesgezellin zou were. Hunne zoon Auguste-Eugène Beuret woort gebore in 1866. In 1870 góng hae same mèt Cerrier-Belleuse nao Brussel. Zie koeste 't artistiek neet eins were en Cerrier-Belleuse góng in 1871 truuk nao Frankriek. Rodin bleef in Brussel, en Rose kaom bie häöm wone. Hae sjloot ziech aan bie de Belzje beeldhouwer Antoine van Rasbourg, mèt wae hae ónder andere wèrkde aan de decoraties veur de Brusselse Beursj. 

In 1875 góng Rodin op reis nao Italië, woa hae 't werk van Michelangelo besjtudeerde. Diet maakde groate indrök op häöm en zou zien sculptuur beïnvloje. 't Jaor denao maakde hae l'Age d'airain, e beeldhouwwerk dat zoa realistisch waor dat me häöm devan besjuldigde dat hae 't van levend model zou höbbe gegote. In de herfs van 1877 maakde Rodin 'n reis langs de gotische kathedrale van Centraal-Frankriek, um 't beeldhouwwerk te besjtudere. Hae góng ouch weer in Paries wone. Bies 1882 wèrkde hae part-time in de  Manufacture de Sèvres, 'n porseleinfabriek. 

In 1880 kreeg Rodin zien ièrsjte groate opdrach, 'n toegangspoort veur 'n te boewe Musée des Arts Décoratifs. Diet zou de Porte de l'Enfer (Poort van de Hèl) were. Diet werk, woa-aan Rodin de res van zien leve zou wèrke en wat noats opgeleverd zou were, ies geïnspireerd op de hèl oet Dantes La Divina Commedia. Väöl van Rodins bekèndste beelde, wie Le Penseur ("De Dinker") en Le Baiser ("De Poen"), zint oorsjprónkelik ónderdeile van de Porte de l'Enfer, meh woorte later door de beeldhouwer es zelfsjtendige beelde oetgewèrk.

In 1883 lièrde hae Camille Claudel kènne. Claudel, die 24 jaor jónger waor es Rodin, woort ièrsj zien lièrlinge en later zien geleefde en muze. Twiè jaor later kreeg hae de opdrach van 't sjtadsbesjtuur van Calais um 'n heldhaftige actie oet de historie te verièwige in e beeldhouwwerk. Diet woort Les bourgeois de Calais ("De börgersj van Calais"), dat de euvergaaf van zès börgersj mèt de sjleutele van de sjtad aan Edward III van Ingeland in 1347 oetbeeldt. De bronze beeldegroep woort in 1895 geplaats.

Van 't Panthéon in Paries kreeg Rodin in 1889 de opdrach um e beeld van Victor Hugo te make. Diet projek woort aafgeweze, umdat zien óntwerp neet voldeeg aan de conventioneel verwachtinge. Tösje 1892 en 1897 wèrkde hae aan e beeld van Balzac in opdrach van de Société des gens de lettres. Ouch diet beeld veroorzaakde e sjandaal (door sómmige woort de vörm van 't beeld zelfs geassocieerd mèt 'ne penis in erectie) en woort geweigerd door d'n opdrachgever. 

In 1893 góng Rodin in Meudon, vlak boete Paries wone. Bie de waereldtentoansjtèlling in Paries van 1900 woorte in 't Pavillon Rodin 171 van zien beelde geëxposeerd. Zien kuns kreeg hiedoor miè bekèndheid en e nuuj publiek. Hae kreeg väöl opdrachte, veural van rieke Amerikaanse kunsverzamelaersj die 'n portrètbuste van ziechzelf wolle höbbe. Rodin houw óndertösje 'n groat aantal lièrlinge en vakluuj die veur häöm wèrkde. In 1905 woort de Duutsje sjriever Rainer Maria Rilke, dae twiè jaor ièrder al 'n book euver Rodin publiceerde, ziene perseunlike secretaris. Hae zal diet tot 1906 blieve. 

In 1907 riechde Rodin in 't Hôtel Biron in Paries nog 'n atelier in. In diet geboew ies allewiel 't Musée Rodin gevestig. In zien lètste creatief jaore concentreerde Rodin ziech op beelde van dansersj en erotische teikeninge. Op 29 januari 1917 trouwde Rodin mèt Rose Beuret. Zie sjtorf op 14 februari van dat jaor. Rodin, dae al langer krank waor, sjtorf op 17 november 1917. Hae woort begrave in Meudon, neve Rose. Op hun graaf sjteit 'n versie van De Dinker.

 Extern links 
 http://www.musee-rodin.fr
 http://www.rodin-web.org

Categorie:Beeldhouwers
Categorie:Luuj gebaore in de neugeteenden iew
Categorie:Luuj gesjtorve in d'n twintigsten iew
Categorie:Persoene oet Frankriek