Heilige

In 't christendom ies heilige de benaming veur ‘ne geluivige dae in zien leve zoa veurbeeldig en vroom haet gelaef, dat hae nao zienen doad door de katholieke kèrk heilig weurt verklaord. Daonao haet 'r rech op openbaar verièring.
In 't Nuuj Testament beteikende heilige ’t zelfde es geluivige. 
De verièring van heilige kump vanoet de bewóndering veur zien meneer van leve. Sóms waoren ’t martelaere. De sjterfdaag, es sjtartpunt van ’n ander hoager leve, weurt meistal gevierd. Oetzónderinge zint Sint Jan de Duiper en Maria, woavan de geboortedaag weure gevierd. 

Door de katholieke kerk ies ‘ne heiligekalender samegesjtèld woa-op alle fièsdaag van heilige sjtoon genoteerd. Op 1 november weur ’t fiès van Allerheilige gevierd.
't Fiès van de Heilige familie woort op 't ing van de 19e ièw ingeveurd ter bevordering van 'n christelik gezinsleve.

 Legende 
Rónd ‘ne heilige weurt dèks ’n legende vertèld. Zoa zou hae wóndere verriech höbbe of nog doon. Bie ’t graaf van zoa emes óntsjteit dan dèks ’n speciaal devotiecultus. Sóms weurt de plek ’n baevaartsoord.

Vanaaf de 4e ièw weurt ’t gebeinte van ‘ne heilige ónder ‘t altaor biegezat en vanaaf de 11e ièw weurt in eder altaorblaad ’n klein eupening , ’t graaf geneump, mèt ’n relikwie gevöld. ’n Relikwie ies ’t lichaam, of ’n gedeilte daovan, van ‘ne heilige. Op väöl plaatse maak me es plaatsvervanging van de echte heilige gebruuk van representatieve relieke. Dat zint veurwerpe, die in verband sjtoon mèt de heilige. 
In de Mieddelièwe greujde de heiligeverièring oet zien proporties. Nao de 14e ièw dreig ‘t ‘t gelouf in Christus’ verlossing te vervage. Um die rae haet o.a. 't calvinisme de heiligeverièring aafgeweze.

 Bekènde heilige 
 Andreas, 30 november.
 Anna, 26 juli
 Antonius van Padua, 13 juni
 Sinte Berb, Barbara, 4 december
 Benedictus van Nurcia, 11 juli
 Bernardus van Clairvaux, 20 augustus
 Blasius, 3 februari
 Bonifatius, 5 juni
 Briej, Brigida, 1 februari 
 Caecilia, 22 november
 Ketrien, Catharina van Siena, 29 april
 Clara van Assisi, 11 augustus
 Cornelius, 16 september
 Pater Damiaan, 15 april 
 Driekeuninge, 6 januari
 Elisabeth van Portugal, 4 juli
 Elisabeth van Thüringen, 19 november
 Franciscus van Assisi, 4 oktober
 Franciscus van Paola, 2 april
 Gabriël, 29 september
 Gerardus, 24 september
 Sint Gièrling, Gerlachus van Houtem, 8 januari
 Gregorius de Groate, 3 september
 Hildegard von Bingen, 17 september
 Hubertus van Luuk, 3 november
 Ignatius, 17 oktober
 Isidorus van Sevilla, 4 april
 Isidorus van Madrid, 15 mei
 Jacobus de Meerdere, 25 juli
 Jacobus de Mindere, 11 mei
 Jeanne d'Arc van Orléans, 30 mei
 Joachim, 16 augustus
 Jan, Johannes de Duiper, 24 juni
 Jan, Johannes de evangelis 27 december
 Joep, Jozef van Nazaret, 19 mièrt
 Karel de Groate, 27 juli
 Lambertus van Mestreech, 17 september
 Leo de Groate, 10 november
 Lodewiek de Heilige, 25 augustus
 Lucas de evangelis, 18 oktober
 Marcus de evangelis, 25 april
 Margaretha, 20 juli
 Maria, 8 december
 Maria Magdalena, 22 juli
 Sintermeerten, Maarten, Martinus 11 november
 Mattheus evangelis, 21 september
 Mathias, 14 mei
 Michael, 29 november
 Sinterklaos, Nicolaas van Myra, 6 december
 Paulus, 29 juni
 Sint Pièter, Petrus, 29 juni
 Pater Pio, 23 september
 Rafaël, 29 september
 Sintermies, Remigius van Reims, 13 januari
 Rita van Cascia, 22 mei
 Sebastiaan, 20 januari
 Sint Servaos, Sintervaos, Servaas van Tóngere, 13 mei
 Silvester, 31 december
 Simon, 28 oktober
 Sjteven, Stephanus, 26 december
 Theresia van Lisieux, 1 oktober
 Thomas, 3 juli
 Valentien, 14 februari
 Veronica, 27 februari
 Willibrord, 7 november