Volksgeluif

Volksgeluif ies 't geluive in persone, dere of ander soort wezes die veurkómme in
 sjpreukskes, volksverhaole, legendes en sages.

Biegeluif ies 't geluive aan de bovenatuurlike wèrkinge van allerlei veurwerpe, handelinge, sjpreuke en zake. 
Bekènde figure in 't volksgeluif

 Heks (persoon)
 Vuurman
 Auverman
 Boedebaer
 Touvenaer
 Kabouter
 Reus
 Elf
 Fee
 Vampier
 Geis
 Sjpoak
 Paosjhaas
 Woarzègker
 trol (mythologisch figuur)
 Waerwouf
 Kingersjriek
 Um te zörge dat kinger ziech neet in 't koreveld zouwe ophouwe dreigde me mèt de korewouf 
 Um kinger oet 't water van pool, beek, rivier of waterpöt te houwe vertèlde me 't verhaol van de Haokeman, dae diech mèt 'ne haok 't water in zou trèkke es se diech te kort in of bie 't water zous waoge.

Volksdevotie
Volksdevotie woamèt bepaalde katholieke en orthodoxe gebruke bedoeld were neve de sacramente. 
Hiebie huère ouch zake, die gekerstend zin zoa-es de verièring van:
 waegkruus
 roazekrans
 relieke van heilige
 heiligebeelde
 baevaart
 processie
 kruuswaeg
 sjappeleer en ander medailles    

Biegeluif
 'ne Talisman
Gelöksgetalle en óngelöksgetalle
 3 en 7 zint gelöksgetalle. Daovan kump o.a. 't gezèkde: Alle gooj dinger in drieje.
 11 ies 't gekkegetal. Toegepas o.a. rónd de carnaval
 't Getal 13  ies 't óngelöksgetal. Dèks weurt daorum 't nummer euvergesjlage bv. in de reeks hotelkamersj.
 Vriedig de 13e, es de vriedig op de 13e daag van 'ne maond vèlt, weurt door väöl luuj es 'ne óngelöksdaag gezeen.
 Tetrafobie ies de angs veur 't nummer 4. 't Ies e biegeluif wat veural veurkump in Oas-Aziatische leng wie China, Japan, Korea en Taiwan.
 e zóndigskind zou gelök in 't leve höbbe
 Ónder 'n lödder doorloupe zou gevièrlik zin.
 'n Zjwarte kat 
 Jeuk in de naas höbbe of de oare tute, dan zouwe ze euver diech kalle
 de horoscoop
 'n Klavertje veer,  e klièplentsje mèt, bie hoage oetzóndering, e veerdeilig blaad, zou gelök bringe. Um dees rae were klaverzuringplante mèt veerdeilig blaad, tegewoordig es "gelöksklaver" gekweek.
 Aafweerteikes um gesjpaard te blieve veur ónheil: 
 e wietgekalk kruus bove de deur, in kruusvörm gelagde daakpanne, e ingekap kruuske ónder 'ne helsjteine dörpel of e kruus bove 'ne poortklopper; 
 e paumetekske achter 'n deursjtiel of kruus gesjtoke of 't gebruuk van de (of 'n deil van) de kroedwösj
 de hoeszege tege de balk op de zölder geprik; 
 de lèttersj IHS (Latien veur: In diet teike zölt geer euverwinne) bove de deur of in 'ne balk gesjneje; 
 gewiejd zand of water veur besjerming van viè of plant (bv ónder 't graaf van St. Gerlach in de kèrk in Houtem (Valkeberg)); 
 't Ophange van e hoofiezer. Zoan iezer moos dan mèt 3 negel vasgemaak zin, want 3 waor e gelöksgetal. Es me 'n hoofiezer vóng mèt 7 loker d'r in dan zou dit extra gelök bringe. Ouch 7 ies e gelöksgetal. 't Iezer hingk in Limburg mèt de ope kant nao ónder, es symbool van 'ne hemelkoepel of e besjermend daak veur miensj en deer. Miè nao 't noorde ies 't gebrukelik um 't hoofiezer mèt de ope kant nao bove op te hange mèt es motief dat andersj 't gelök d'r oet zou valle.
 gelökskleure. bv. greun de kleur van de houp.

Volksgeneeskunde
 Genezing zeuke mèt hölp van plante en kroed. De signatuurlièr en de lièr van de sympathie zint dao ónderdeile van
 Genezing zeuke mèt heilzaam dinger bv. wiewater, gewiejd zand, plante, 'n noot in de tesj
 't Oetdrieve, verjage en euverdrage van krenkdes

Volksetymologie
Volksetymologie ies de verklaoring wat 't volk geuf aan ombegrepe weurd. Zoa-es dèks gebeurt bie plaatsname. 't Ónbekènde weurt in verband gebrach mèt 't bekènde in e bepaald woord. De ièrsjte dae de term volksetymologie gebruukde waor W.Förstemann in 't "Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung" (13e ièw). 
*
Categorie:volksverhaole