World Rally Championship

't World Rally Championship is ein jaorliks kampioensjap in'ne rallysjport, det zich oetsjtrek euver 4 versjillendje continente. In dit kampioensjap sjtrieje de beste rallyriejers euver de waereld mit ein om'me titel. D'r is ein kampioensjap veur riejer- en constructeurs. In Nederlandj en Vlaandere sjtuitj 't ouch waal bekindj es 't Waereldkampioensjap Rally's. 

 Gesjiedenis 
Ofsjoon de gesjiedenis van'ne rallysjport zich sjtrektj euver zo'n hongerd jaor, is 't World Rally Championship nauweliks dertig jaor aad. Door de greujendje populariteit van'ne rallysjport in'ne jaore '50 en '60 biej de constructeurs, besjloot de euverkoepelendje motorsjport organisasie FIA begin jaoren '70 ein kampioensjap te organisere veur constructeurs. HOfsjoon dr rally's verreeje waerdje euver de hele waereld, loog 't epicentrum van 't kampioensjap toch in Europa, aangezeen dao de oorsjprong van'ne rallysjport loog en'ne belangsjtelling van constructeurs en publiek 't grotste waas. Zo ontsjtong in 1973 't World Rally Championship (WRC), toen allein nog veur de constructeurs. In 1979 introduceerde de FIA ouch ein appaart kampioensjap voor de riejers.

 Tiedlien 
 1973-1979 
Aangezeen d'r oetsjloetendj ein constructeurkampioensjap georganiseerdj waerdje, ging in de beginjaore de belangsjtelling veural oet nao de prestaties van'ne wages. Dit stimuleerdje väöl constructeurs om deil te numme. De Groep 2 en 4 wages domineerdje destieds de rally's en dus ouch 't nuuje WK. De wages die in aanmerking wolle komme veur deilname aan 't kampioensjap moste van'ne FIA aan bepaaldje technische veursjrifte voldoon om gehomologeerd te kinne waere, ouch moste de constructeurs minimaal 4000 sjtöks produceere van 't model in kwestie.

In 1977 waerdje de FIA Drivers Cup geïntroduceerdj, deze waerdje waal neet es ein offisjeel kampioensjap beschouwdj. Pas in 1979 kwaam d'r veur 't eers ein ech riejerskampioensjap. In detzelfdje jaor leet de FIA veur 't eers ouch veerwielaandrieving toe, ein technologie die de volgende jaore ein enorme impact zoew höbbe op'pe sjport.

 1980-1986 
In 1980 waas Audi de eerste om veerwielaandrieving in 't WK te introduceere (en in de rallysjport in 't algemein). Anger constructeurs zooge d'r 't potentieel neet van in en bleeve biej tweewielaandrieving zjwaere. Audi bewees mit häöre Audi Quattro echter det ze 't biej 't rechte enj haaje en in de volgendje jaore sjakeldje ouch de anger constructeurs euver. De Groepe 2 en 4 waerdje in 1983 definitief vervange door de nuuj klasse: Groep B. Door de grote vriejheid die 't reglement de groep B wages leet, koste de constructeurs op technisch vlak al häör vernuf aan'ne daag ligke. 't Maakdje 't kampioensjap enorm populair biej 't publiek en sjteeds meer constructeurs noome deil. De technologische evolutie leidje echter toet wages mit vermoges van meer es 500 pk en veurhaer nooit verteundje sjnelheeje. 't Zoew in inkele fataal ongelökke resultere, en de dood van Henri Toivonen en ziene navigator tiedes de Tour de Corse in 1986 zoew veur de FIA de directe aanleiding zeen om dees wages nao 't seizoen 1986 te banne oet 't WK-Rally. De "Groep B"-jaore waere door väöl miense nog sjteeds gezeen es 't meis roemruchte tiedperk van 't Waereldkampioensjap Rally's.

 1987-1996 
Nao Groep B volgdje de langsaamer Groep A. In 't begin leek 't kampioensjap tanendj, maar nao inkele jaore ging 't weer in sjtijgendje lien. Hernuujde intresse van zowaal constructeurs es publiek deej de sjport weer oplaeve. De Groep A auto's heele 't vol toet 1996. In 't seizoen 1997 waerdje d'r ein nuuj klasse geïntroduceerd, de World Rally Cars. De FIA greep hiejmit trök nao ein idee oet 't midde van'ne jaore tachtig, toen ze aan eine opvolger van'ne Groep B wages dachte. Dit projec (mit codenaam Groep S), waerdje  saame mit de Groep B wages afgeveurdj nog veur 't gerealiseerdj waerdje. Groep A auto's bleeve ouch toegelaote en ein team es Mitsubishi heel 't mit Groep A gehomologeerde wages vol toet enj 2001, veurdet 't ouch mit eine World Rally Car oetpakdje, de Mitsubishi Lancer EVO.

 1997- noe 
Constructeurs es Subaru, Ford en Toyota, waare in 1997 de eerste om mit World Rally Cars deil te numme. 't Vermoge van dees klasse waas waal gelimiteerd toet 300 pk (zo es oorsjpronkelik ouch biej Groep A 't geval waas, allein wiste ze de grens dao waal ins te oversjrieje) maar veur homologatie hoofdje sjlechs 10 exemplaare geboewdj te waere. De huidige WRCars zeen van ein hoog technisch niveau en ze besjikke onger angere euver väöl elektronica om 't de riejer zo comfortabel en mekkelik meugelik te maake. 

Toet noe zeen 't de World Rally Cars die de top van'ne WK-scene dominere. Door t parallel organisere van wereldkampioensjappe zowie 't Junior World Rally Championship en 't Production World Rally Championship komme ouch minder sjterke en gesofisticeerde wages aan bod. In 't JWRC rieje 1600cc wages rondj mit tweewielaandrieving. In 't PWRC rieje sjtandaard wages rondj mit veerwielaandrieving. 

Door de PK limiet wiste taege 2000 ouch zogenumpdje Kit Cars mit te doon in de top van 't WRC, mit auto's wiej de Citroën Xsara Kit Car en'ne Renault Megane Maxi. De FIA haaj zellefs ein appaart kampioensjap neergezatj veur dees auto's, om de populariteit te sjtimulere en om meer fabrikante aan te trekke, aangezeen dit ein goojekoupere formule waas. Dit werkdje toch neet en nao 't seizoen van 1999 waerdje 't opgeheve.

Sins 't begin van'ne 21e eeuw gebeurtj de organisasie van'ne wedsjtriede sjteeds meer in functie van 't vergote van'ne publieke belangsjtelling, om 't kampioensjap qua populariteit op 't niveau van'ne Formule 1 te bringe. De rol van televisieoetzendinge is hiejbiej doorsjlaaggaevendj en dit haetj onger angere geleidj toet 't compacter maake van'ne wedsjtriede (minder klassementsproove), 't introducere van korte "Super Specials" (korte klassementsproove in aopeloch sjtadions), 't verdwiene van nachtelikke chronoritten. Biej de liefhöbbers zeen de meininge euver dees ingreepe erg verdeildj, en heel get van häör vinje det de sjportieve kwaliteit d'r onger haetj geleeje.

 Euverzich 
 Winnaars van 't World Rally Championship 
 Jaor Riejers kampioensjap (auto)  Constructeurs kampioensjap2008Sébastien Loeb (Citroën C4 WRC)Citroën2007Sébastien Loeb (Citroën C4 WRC) Ford2006Sébastien Loeb (Citroën Xsara WRC) Ford2005Sébastien Loeb (Citroën Xsara WRC) Citroën2004Sébastien Loeb (Citroën Xsara WRC) Citroën2003Petter Solberg (Subaru Impreza WRC)Citroën2002Marcus Grönholm (Peugeot 206 WRC)Peugeot2001Richard Burns (Subaru Impreza WRC)Peugeot2000Marcus Grönholm (Peugeot 206 WRC)Peugeot1999Tommi Mäkinen (Mitsubishi Lancer EVO)Toyota1998Tommi Mäkinen (Mitsubishi Lancer EVO)Mitsubishi1997Tommi Mäkinen (Mitsubishi Lancer EVO)Subaru1996Tommi Mäkinen (Mitsubishi Lancer EVO)Subaru1995Colin McRae (Subaru Impreza 555)Subaru1994Didier Auriol (Toyota Celica Turbo 4WD)Toyota1993Juha Kankkunen (Toyota Celica Turbo 4WD)Toyota1992Carlos Sainz (Toyota Celica Turbo 4WD)Lancia1991Juha Kankkunen (Lancia Delta Integrale 16V)Lancia1990Carlos Sainz (Toyota Celica GT4)Lancia1989Miki Biasion (Lancia Delta Integrale)Lancia1988Miki Biasion (Lancia Delta Integrale)Lancia1987Juha Kankkunen (Lancia Delta HF 4wd)Lancia1986Juha Kankkunen (Peugeot 205 Turbo 16 E2)Peugeot1985Timo Salonen (Peugeot 205 Turbo 16/205 Turbo 16 E2)Peugeot1984Stig Blomqvist (Audi Quattro A2/Sport Quattro)Audi1983Hannu Mikkola (Audi Quattro A1/A2)Lancia1982Walter Röhrl (Opel Ascona 400)Audi1981Ari Vatanen (Ford Escort MKII)Talbot1980Walter Röhrl (Fiat 131 Abarth)FIAT1979Björn Waldegård (Ford Escort MKII/Mercedes 450 SLC)Ford1978FIA Cup for Drivers: Markku Alén (FIAT, Lancia)FIAT1977FIA Cup for Drivers: Sandro Munari (Lancia)FIAT1976Lancia1975Lancia1974Lancia1973Alpine-Renault

 Veurnaamste auto's per tiedperk 
 Groep 2 en 4: 
 Ford Escort MKI/MKII
 Alpine A110/A310 (Alpine-Renault)
 Renault 5 Alpine
 Lancia Fulvia/Stratos HF
 Saab 96 V4/Saab 99 EMS/99 Turbo
 FIAT 124/131 Abarth
 Datsun 240Z/160J
 Opel Ascona/Kadett GT-E/Ascona 400
 Talbot Sunbeam Lotus (Talbot Horizon)
 Audi Quattro
 Peugeot 504
 Toyota Corolla/Celica 2000 GT
 Mitsubishi Lancer GSR/Lancer Turbo
 Vauxhall Magnum Coupé/Chevette 2300 HS/HSR

 Groep B: 
 Audi Quattro A2/Sport Quattro/Sport Quattro E2
 Peugeot 205 Turbo 16/205 Turbo 16 E2
 Lancia Rally 037/Delta S4
 Opel Ascona 400/ Manta 400
 Toyota Celica TCT
 Rover Metro 6R4
 Ford RS200
 Renault 5 Turbo/5 Maxi Turbo
 Nissan 240 RS
 Mazda RX-7
 Citroën BX 4TC

 Groep A: 
 Lancia Delta HF 4wd/Delta Integrale/Delta Integrale 16v/Delta HF Integrale evo
 Toyota Supra Turbo/Celica GT-Four/Celica Turbo 4wd
 Ford Sierra RS Cosworth/Sierra RS Cosworth 4wd/Escort RS Cosworth
 Mitsubishi Galant VR-4/Lancer evo 1 t/m 11
 Subaru Legacy RS/Impreza 555
 Audi 200 Quattro
 BMW M3
 Mazda 323 4wd/GTX
 Volkswagen Golf GTI/Golf G60 Rallye
 Nissan Sunny GTI-R
 Opel Kadett GSI/Astra GSI/Calibra 4wd
 Renault 11 Turbo

 World Rally Car: 
 Subaru Impreza WRC
 Ford Escort WRC / Focus RS WRC
 Peugeot 206 WRC / 307 WRC
 Citroën Xsara WRC / C4 WRC
 Toyota Corolla WRC
 Mitsubishi Lancer WRC
 Škoda Octavia WRC / Fabia WRC
 Seat Córdoba WRC
 Hyundai Accent WRC
 Suzuki SX4 WRC

 S1600: 
 Renault Clio S1600
 Citroën Saxo VTS S1600/C2 S1600
 Suzuki Ignis S1600/Swift S1600
 Peugeot 206 XS S1600
 Ford Puma S1600/Fiesta S1600
 FIAT Punto S1600
 Opel Corsa S1600
 Volkswagen Polo S1600
 MG ZR S1600

 Groep N: 
 Subaru Impreza WRX
 Mitsubishi Lancer evo 1 t/m 9
 Proton Pert

 S2000: 
 Dacia (automerk)|Dacia]] Logan S2000 (bestaat enkel als concept uitvoering)
 FIAT Punto S2000 Abarth
 Peugeot 207 RC S2000
 Volkswagen Polo S2000
 Toyota Corolla S2000

 Formule 2: 
 Peugeot 306 Maxi
 Renault Clio Maxi/Mégane Maxi
 Citroën Xsara Kit Car
 Seat Ibiza Kit Car/Ibiza Kit Car evo 2
 Hyundai Coupé Kit Car
 Nissan Almera Kit Car
 Opel Astra Kit Car
 Volkswagen Golf Kit Car
 Škoda Felicia/Octavia Kit Car

 Sjtatistieke 
 Meiste euverwinninge 

 Plaats Riejer Aantal1Sébastien Loeb402Carlos Sainz 263Marcus Grönholm25=Colin McRae255Tommi Mäkinen246Juha Kankkunen237Didier Auriol208Markku Alén199Hannu Mikkola 1810Miki Biasion17

 Plaats Merk Aantal1Lancia73 (1974-1992)2Ford 56 (1973-2006)3Peugeot48 (1975-2005)4Subaru47 (1993-2005)5Toyota 43 (1973-1999)6Citroën 34 (1999-2006)7Mitsubishi33 (1974-2001)8Audi 24 (1981-1987)9FIAT21 (1973-1981)10Datsun/Nissan9 (1973-1988)

 Euverwinninge per landj 

 Plaats Land Aantal1Finlandj1402Frankriek953Zjwede434Ingelandj365Italië306Sjpanje277Duitslandj178Noorwege139Kenia810Estlandj5

 Jongste/aajste winnaar 

 Plaats Riejer Laeftied Rally1Henri Toivonen24 (86 daag)Ingelandj(1980)2Markku Alén24 (156 daag)Portugal (1975)3François Duval24 (359 daag)Australië (2005)4Colin McRae25 (2 daag)Nuuj-Zeelandj (1993)5Timo Salonen25 (345 daag)Canada (1977)6Juha Kankkunen25 (352 daag)Kenia (1985)7Fulvio Bacchelli26 (69 daag)Nuuj-Zeelandj (1977)8Mikko Hirvonen26 (89 dagen)Australië (2006)9Stig Blomqvist26 (203 daag)Zjwede (1973)10Walter Boyce27 (6 daag)Canada (1973)

 Plaats Riejer Laeftied Rally1Björn Waldegard46 (155 daag)Kenia (1990)2Hannu Mikkola44 (331 daag)Kenia (1987)3Pentti Airikkala44 (80 daag)Ingelandj(1989)4Joginder Singh44 (70 daag)Kenia (1976)5Kenjiro Shinozuka44 (13 daag)Ivoorkust (1992)6Didier Auriol42 (219 daag)Sjpanje (2001)7Ingvar Carlsson42 (107 daag)Nuuj-Zeelandj (1989)8Carlos Sainz42 (98 daag)Argentinië (2004)9Kenneth Eriksson41 (83 daag)Nuuj-Zeelandj (1997)10Juha Kankkunen40 (123 daag)Finlandj (1999)

Categorie:Autosjport