Elektromagnetische straoling

Elektromagnetische straoling is 'n zelfveurtplantende trillende golfbeweging oet elektrische en magnetische velde. In inge zin geit 'n um ziech vrij veurbewegende golve, in breie zin um alle elektromagnetische golve, ouch wienie die neet vrij kint bewege (beveurbeeld leech door 'ne glaasvezel of elektrische energie door 'ne stroumkabel). Elektromagnetische straoling heet in tegestèlling tot mechanische golve geinen draoger nujeg; integedeil, materie hèlt straolingsgolve tege. EM-straoling is 'nen draoger vaan energie en impuls, die vrij kinne koume es de straoling interageert mèt materie.

EM-straoling plant ziech in e vacuüm veurt mèt 'n snelheid vaan 299.792.458 m/s, ofwel de leechsnelheid.

 't Elektromagnetisch spectrum 
Elektromagnetische straoling kump in 'n extreem groet spectrum veur, en in väöl versjijningsvörm. 't Modèl wat me hanteert is contra-intuïtief: de besjouwer heet vaan nature neet de neiging ziechbaar leech, radiogolve en röntgenstraole es wezelek 'tzelfde fenomeen te zien, umtot hun versjijningsvörm zoe hendeg versjèlle.

De straoling liet ziech verdeile in 'n logaritmische sjaol vaan korte nao lang golflengde (oetgedrök in meters), en naovenant vaan hoeg nao lieg frequentie (oetgedrök in hertz). Gammastraoling heet de hoegste freqintie en de kortste golve, ELF-radiogolve höbbe de liegste frequintie en de langste golve.

 Elektromagnetische straoling straolingsklasse  frequintie  golflengde gammastraoling  >30 EHz  <10 pm röntgenstraoling  hel RS  3-30 EHz  10-100 pm weike RS  30 PHz - 3 EHz  100 pm - 10 nm ultraviolette straoling  UVC  1,1-30 PHz  10-280 nm UVB  950 THz - 1,1 PHz  280-315 nm UVA  790-950 THz  315-380 nm ziechbaar leech  430-790 THz  380-700 nm infraroej straoling  korte IR-str.  210-430 THz  700 nm - 1,4 µm mid-IR-str.  20-210 THz  1,4-15 µm lang IR-str.  300 GHz - 10 THz  15 µm - 1 mm microgolve  3-300 GHz  1 mm - 1 dm radiogolve  300 Hz - 3 GHz  1 dm - 1 Mm ELF-golve (lang radiogolve)  < 300 Hz  >1 Mm
Categorie:Elektromagnetisme