Limburgs in driej trepkes

Vör d'r driejhook tössje de Germaans-Romaanse taalgrens en de Benrather Laen haat Professer Boileau van de universitèèt va Lük in 1951 - 1971 de klaanke van de lokale taal  besjtudeerd, namelik vör 'n òppervlakte va-n driejhónderdsestig veerkaante kilometer, mit sestigdoezend inwoners (1969).

Hae broekt dao bie 'n aege sjpelling, neet die van de IPA, 'n sjpelling die tèkes vraot die v'r normaal neet hant (e mit e peunt d'r- ónder, e mit e-n hökske d'r- ónder, enz.)

Dr' pròfesser laet waeëd op 't feit dat ee g'n umgangstaal van zie gebied de e, de o en de eu mie es twèèj trappe van aoëpenhèèd hant: 

äö-èù-eu      -     Tùssje "däör" en "zeut" sjtèèt "Tèùve" 

ao-òò-oo     -     Tùssje "plaog" en "ploog", "gròòf'" 

ae-èè-ee     -     Tùssje "waeg" en "vleeg", "gèèt'" 

In de lies hie- ónder zunt de inzichte van d'r Armand Boileau toegepast mit 'n sjpelling, die baeëter paast bie wat me-n ee Limburg gewend ès.

 In ander tale 

't Nederlans haat bv. mer èng köete e (bed) en èng lang ee, en die versjille ee klaank - zeu òch de o en de oo -en 'n lang eu hant ze dao al gaar neet.- Freule ??

Officieel haat 't Duutsj al get mieë:  köete e (Bett) en lang ä (Bär) / lang ee (mehr). Mae voll - bohren  / Böcke - Höhle. -- Me hüet òch grob, gröbrt, met ù.

't officieel Fraans kint zelfs mar juus köete kleenkers: è, é, o, au, ... Mae me huuët (inj 't Belsj Fraans ?): "la mariée est très belle": la marjee è trè bel, mit driej trepkes.

 Grens 

Oeë liet de grens van ós driej trepkes nao 't naoërd-westen toe?

Categorie:Limburgse dialekte

referenties
 Boileau A. 1971. Enquête dialectale sur la toponymie germano-romane du Nord-Est de la province de Liège - Analyse lexicologique et grammaticale comparative 
 http://users.skynet.be/fa393867/lit/kwoof17.html
 ''http://www.arts.gla.ac.uk/ipa/vowels.html"

'''Limburgs mit 3 TrepkesDit ès 'n klinkeranalyse, gèè spellingssysteemDaoväöer haat dis analyse 'n ège spellingl 1. de köete klaanke an 't ing van e waoëd, en 2.  lang en köete ie, oe, uu.Kleenkere mit naslag (-ë) kaome later nog.30pix|right|oetspraokschema1 open niet-geronde klinkers fonBoileau1971conv. SL = sleeptoonST =stoottoon gesjlaoëte lettergr. aoëpe lettergr. an 't ing y15pxu laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) tuut ((punt)zak)---muus (muizen)____________________krüts (kruis)---ül (uil) ruke (ruiken)---sjume (schuimen)____________________trükke (tricks)---sjpüjje (spuwen) xx---juu (halt paard !)____________________xx---dedjü (gotfer..) ø 15px+15pxö1 laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) keump (kommen)---sjteul (stoelen)____________________zus (want)---un (ui) keuse (konden, conj)---veule (voelen)____________________kulle (verneuken)---xx xx---keu (koeien)____________________xx---xx ǭ  ???15pxö2 laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) dèùsj  (tafel)---drèùm (droom imp.)____________________Gùlpe (Gulpen)---pùl (jong kip) flèùte (fluiten)---drèùme (dromen)____________________knùppel (knuppel)---hùjje (hooien) nèù (neen (twijfel))---nèù (neen (zeker))____________________xx---jèù (vooruit paard !) œ15pxö3 laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) näöj (gierig)---päöl (palen)____________________xx---öft (gedroogd fruit) xx---xx____________________xx---käöre (aaien) bäö (boe)---knäö (kluwen, plur)____________________xx---xx2  gesloten, niet-geronde klinkers fon Boileauconv. SL = sleeptoonST =stoottoon gesjlaoëte lettergr. aoëpe lettergr. an 't ing i15pxi laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) knien (konijn)---vies (vies)____________________diekk (dik)---bliefft (blijft, hij) piepe (roken)---piepe (piepen)____________________diekke (dikke)---kienne (kienen) hie (hier)---xx____________________bie (bij (iemand))---wie ?(hoe?) ɪ, e15px+15pxe1 laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) keend (kind)---reem (riem)____________________drissig (dertig)---dipde (diepte) pese (pissen)---dene (dienen)____________________xx---sjpringe(springen) xx---knee (knie)____________________ee (in)---xx ȩ15pxe2 laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) Èèzde (NL-Eijsden)---wèès (wees)____________________hèts (hitte)---bèd (bed) wète (weten)---dèle (delen)____________________lètter (letter)---lèjje (leiden) nèè (neen)---hèè ! (he !)____________________xx---büffèè (buffet) ɛ15pxe3 laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) hael (hard)---gael (geel)____________________get (iets)---teng (tanden) xx---gaele (kopen)____________________effe (effen)---Sjlennig (Slenaken) xx---rae (reden)____________________xx---mae (maar)3 open geronde klinkers fon Boileauconv. SL = sleeptoonST =stoottoon gesjlaoëte lettergr. aoëpe lettergr. an 't ing zz u15pxoe laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) moes (muis)---sjoer (schuur, imp.)____________________oett (uit)---voett (weg (gaan)) kroepe (kruipen)---sjoere (schuren)____________________toeppe (kaartspel)---doemme (duimen) doe (jij)---xx____________________xx---doe (toen) o15px+15pxo1 laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) Moontse (Montzen)---good (goed)____________________dóch (doe, imp.)---ós (onze (vr.)) xx---rope (roepen)____________________xx---wónne (wonen) xx---ko (koe)____________________xx---xx ǫ15pxo2 laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) gòòd (goud)---róóm (room)____________________òp (op)---Mòrres'nt (Moresnet) ròke (roken)---vóge (voegen)____________________klòppe (kloppen)---òwwe (ogen) jó (ja, twijfel)---hó ! (ho !)____________________xx---fòttò (foto)  ɔ15pxo3 laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) zaot (zout)---traon (traan)____________________nog (nog)---kow (koude) xx---raoze (kijven)____________________hotte (houden)---sjowwe (schouwen) jao (ja)---dao (aldaar)____________________xx---bao (bijna)4 gesloten geronde klinkersɯ ??? ___hant v'r die?? (Belsj Limburg missjie ?) bekaand in Slavische tale (Russ. byt' = zieë).5 a fon Boileauconv. SL = sleeptoonST =stoottoon gesjlaoëte lettergr. aoëpe lettergr. an 't ing a15pxa laank (SL)---laank (ST)__________köet (SL)---köet (ST) graaf (talud)---graaf (graf)____________________gasp (gesp)---gram (gram) bazel (prietpraat)---kare (karren)____________________matte (matten)---kalle (praten) xx---sja (schade)____________________da (dan)---ba (bah)