Taalweitesjap

Taalkunde of taalweitesjap of linguïstiek is de sjtudie van de natuurlike tale. Wannier het versjiensel (natuurlijke) taal in zien algemeinheid weurt besjtudeerd, kalt me euver algemein of universeil taalweitensjap.

Aafhankelik van de invalshook van de ongerzeuker en eventueil 't ongerdeil van de linguïstiek, weurt linguïstiek tot versjillende takke van de weitensjap geraekend, zoeës cognisieweitesjappe, psychologie, en antropologie.

 Taaloetinge 
Taaloetinge zunt veur de taalkunde in de eisjte plaatsj gesjpraoke oetinge, of de oetsjpraok, opgeboewd oet klanke, morfeme, weurd, zinne en tekste of discourses. De klanke weure besjtudeerd door de fonetiek en de fonologie, de opboew van weurd door de morfologie en de groepering van weurd in zinne door de syntaxis. De beteikenis van taaloetinge weurt besjtudeerd door de semantiek, wat de sjpraeker mit de taaloetinge probeert te berieke, 't doel dat d'r mit naogesjtraef weurt, weurt besjtudeerd door de pragmatiek.

 Vakgebede 
Taalkundige disciplines zunt onger angere:

- Algemeine taalkunde:
 Pragmatiek, de sjtudie va taalgebroek
 Prosodie
 Semantiek, de beteikenis van weurd, zinne en tekste
 Tekslinguïstiek
 Fonetiek, algemeine klanklier (articulatorisch, akoestisch, perceptief en linguïstisch)
- Sjtructureile taalkunde (veural grammatica):
 Semiotiek, teikenraegels van 'n taal
 Syntaxis, zinsboew
 Morfologie, sjtudie van weurdvörm
 Fonologie, de grammaticaal oetsjpraokraegels van 'n taal (neet te verwarre mit fonetiek)
 Lexicologie, de "woerdlier", alles wat met weurd te make haet - en lexicografie, de toepassing van lexicologische reigels van 'n taal, en dus ouch de sjpelling
 Stilistiek, alhoewaal gein echt ongerdeil van de Structureel Taalkunde waal 'n ongerwerp van de grammatica
- Interdisciplinaire taalkunde:
 Sociolinguïstiek
 Psycholinguïstiek
 Neurolinguïstiek, 't verbandj tösje taal en hersene
 Etnolinguïstiek
 Rechslinguïstiek, 'n nuuj sjtudie va taalgebroek in de jurisprudentie  
- Toegepaste linguïstiek:
 Taaldidactiek
 Logopedie
 Afasiologie en dyslexie
- Systematische taalkunde:
 Sjtudie van natuurlike tale op taolsjtructureile methode

*
Categorie:Weitesjap