1940

1937 - 1938 - 1939 - 1940 - 1941 - 1942 - 1943 
1940 (MCMXL) waor e sjrikkeljaor wat op 'ne maondag begós op de Gregoriaanse kalender.

 Gebäörtenisse 
 30 jannewarie - De zösde Élfsjtedetoch wirt verreje.
 5 fibberwarie - De Nederlandse regering óntsjleit de opperbevèlhöbber generaal Izaäk Reijnders. Hae wirt opgevolg door generaal Henri Winkelman.
 miert - Versjiene in Nederlandj van 't eësjte nummer van ein blaad veur homoseksuele: Levensrecht.
 9 april - Duutsjlandj vilt Denemarke en Noorwege bènne. De Dene beje geine weersjtand, de Nore waal.
 10 mei - Duutsje troepe valle Nederlandj, Belsj en Luxemburg bènne. Hiejdoor rake ouch dees lènj betrokke biej de Tweëde Waereldaorlog.
 11 mei - 02.00 oer. Begin van de Duutsje aanval op de Grebbeberg.
 11 mei - In de nach van 10 op 11 mei wirt 't Fort Eben-Emael Belsj ingenómme door Duutsje troepe die mèt zjweefvliegtuige lanje.
 13 mei - Keuningin Wilhelmina wiek same mèt 't Nederlandse kabinet oet nao Londen.
 14 mei - Duutsje Bómmewerpers baove Rotterdam veure ómsjtreeks 13.30 oer 't Bómbardemènt op Rotterdam oet.
 15 mei - De Nederlandse sjtriedkrachte gaeve zich euver, mèt oetzunjering van die in Zeëlandj.
 15 mei - De CPN besjloet óm zich tot óngergróndjse verzètsorganisatie óm te vorme, de eësjte verzètsorganisatie in Nederlandj.
 19 mei - De Oasteriekse nazileijer Arthur Seyss-Inquart wirt beneump tot Riekscommissaris veur de bezètte Nederlande.
 23 mei - Duutsje troepe bereike Boulogne en 't Kanaal.
 23-28 mei - De Leiesjlaag, de ènnige echte sjlaag tösje 't Belsje en Duutsje Leger vundj plaatsj.
 25 mei - op 't Kesjteël van Wijnendale vundj ein besjpraeking plaatsj van Koning Leopold III mèt premier Hubert Pierlot en drie anger ministers. De keuning weigert mèt de regering 't landj te verlaote en lieët de ministers weite dat hae biej zien troepe blif.
 28 mei - 't Belsje leger capituleert. Keuning Leopold III weigert de regering te volge nao Frankriek, en blif biej zien troepe.
 29 mei - Arthur Seyss-Inquart wirt in Den Haag geïnsjtalleerd es riekscommissaris van Nederlandj.
 30 mei - 't Bènnevaartsjeep Rhenus 127, dat mèt ènnige doezende Belsje kriegsgevangene op waeg is nao Duutsjlandj, löp op 't Hollandsch Diep biej Willemsjtad op ein mien en zink. Meë es 200 man verdrènke.
 31 mei In Limoges sjpruk de Belsje eësjte minister Hubert Pierlot 't parlement toe. Hae óntnump keuning Leopold alle bevoogheje.
 1 juni tot 2 juni - Operatie Dynamo. Britte trèkke zich truk. Evacuatie oet Duunkirke.
 10 juni - Italië verklaort de aorlog aan de geallieerde.
 14 juni - Sjpanje bezèt de internationale zone Tanger.
 17 juni - In Litouwe kump ein pro-Russische regering aan de mach, die Moskou "verzeuk óm te maoge waere opgenómme in de Sovjet-Unie". 't Verzeuk wirt ingewillig.
 22 juni - Frankriek wirt gedwónge waopesjtilsjtand mèt Duutsjlandj te teikene.
 25 juni - De Nederlandse óngerzeëboat O 13 wirt officieel es vermis besjouwd naodat 't sjeep neet trukkaom van ein patrouille op de Noordzeë.
 27 juni - 't Communistische Volksdagblad wirt es eësjte Nederlandse gezèt door de Duutsje verbaoje, naodat 't zich de veurige daag neet aan de censuurveursjrifte hèj gehawwe.
 29 juni - Ein aantal Nederlanders protesteert zjwiegend taenge de "nieuwe orde" door op de verjaordaag van prins Bernhard ein witte anjer te drage.
 29 juni - Èngelsje troepe valle Italiaanse sjtriedkrachte in Noord-Afrika aan.
 10 juli - Begin van de Slaag óm Èngelandj, (Battle of Britain): Duutsje bómbardemènte op Èngelandj, sjtried tösje Èngelandj en Duutsjlandj óm controle van 't lóchruum.
 20 juli - De NSB'er Meinoud Rost van Tonningen nump es 'Kommissar für die marxistischen Parteien' 't geboew van De Arbeiderspers in bezit. Directeur Y.G. van der Veen pleeg zelfmoord.
 25 juli - Frans Goedhart begint mèt de 'Nieuwsbrief van Pieter 't Hoen', later es de illegale gezet Het Parool oetgegaeve.
 28 juli - Radio Oranje begint zien oetzendinge.
 3 augustus - In Londen versjient 't eësjte nummer van Vrij Nederland.
 13 augustus - Begin van de 'Operatie Adelaar' door de Duutsje Luftwaffe in 't Britse lóchruum.
 31 augustus - Eësjte oetgaaf van Vrij Nederland.
 11 september - NSB-leider Mussert belas ónger Duutsje drök Henk Feldmeijer mèt de oprichting en de leiding van ein Nederlandsche SS.
 Japanse troepe bezètte Indochina.
 13 september - Italiaanse troepe valle vanoet Libië Egypte bènne: 't Midde-Oaste wirt betrokke in de Tweëde Waereldaorlog.
 27 september - Josukè, Ciano en Von Ribbentrop sjlete 't Driemogendhedenpact.
 16 oktober - 't Getto van Warschau weurt opgeriech
 23 oktober - Óntmoeting tösje Hitler en de Sjpaanse generaal Franco in Hendaye (Frankriek).
 1 november - 't Japanse sjlaagsjeep Musashi wirt op de sjeepswerf van Nagasaki in alle sjtilde te water gelaote. De Musashi waas 't groatste sjlaagsjeep oats geboewd. 
 4 november - Sjpanje annexeert de internationale zone van Tanger, die 't op 14 juni 1940 bezat haet.
 5 november - Roosevelt wirt veur de derde achtereinvolgende keër gekaoze tot president van de Vereinigde Sjtate.
 11 november - De Èngelsje Middellandjse Zeëvloot brink drie van de zös Italiaanse sjlaagsjepe tot zinke. De Italiaanse vloot is in feite oetgesjakeld.
 7 december - Duutsjlandj begint de Blitz op Londen. Gedoerende de aanhawwende bómbardemènte sjoele 177.000 luuj waeke lank in de óngergróndjse sjtations van de underground. 30.000 luuj vènje de doad, 100.000 hoeze en ein derde deil van Londen wirt verrinneweert, veural in de wiek East End.
 23 december - Winston Churchill rich zich in ein radio-rede rechsjtreeks tot 't Italijaanse volk en hilt hun veur dat Mussolini hun in eine aorlog mèt Groat-Brittannië dreig te sjtorte, terwiel d'r traditioneel hechte vrundjsjapsbènj tösje de tweë lènj besjtaon.

Nobelprieze
De Nobelprieze woorte dit jaor neet touwgekind.

Maan vaan 't Jaor
Winston Churchill

 Gebore 
 4 jannewarie - Pim de la Parra, Surinaams-Nederlands filmregisseur
 4 jannewarie - Gao Xingjian, Chinees sjriever en Nobelprieswinnaer
 7 jannewarie - Teun Koolhaas, Nederlands architect en sjtedeboewköndige (euverleje 2007)
 19 fibberwarie - Smokey Robinson, Amerikaanse zenger
 23 fibberwarie - Peter Fonda, Amerikaanse acteur en regisseur ("Easy Rider")
 24 fibberwarie - Denis Law, Sjots voetballer
 28 fibberwarie - Mario Andretti, Amerikaanse autocoureur
 29 fibberwarie - Sonja Barend, Nederlandse tv-presentatrice
 29 fibberwarie - Bartholomeus I, patriarch van Constantinopel
 6 miert - Gerard Cox, Nederlandse zenger en acteur ("'t Is weer voorbij die mooie zomer")
 12 miert - Al Jarreau, Amerikaanse zenger
 16 miert - Bernardo Bertolucci, Italiaanse filmregisseur (gestorve 2018)
 16 miert - Jan Pronk, Nederlandse politicus (PvdA) en minister
 26 miert - Nancy Pelosi, Amerikaanse politica
 12 april - Herbie Hancock, Amerikaanse jazzpianist
 16 april - Margaretha II, keuningin van Denemarke
 20 april - Jan Cremer, Nederlandse sjriever ("Ik, Jan Cremer")
 25 april - Al Pacino, Amerikaanse acteur
 4 mei - Robin Cook, Amerikaanse sjriever van medische thrillers
 8 mei - Ricky Nelson, Amerikaanse zenger (euverleje 1985)
 11 mei - Frans Molenaar, Nederlandse couturier
 19 mei - Jan Janssen, Nederlandse fitserenner, winnaer van de Runj van Frankriek 1968
 24 mei – Joseph Brodsky, Russische sjriever
 7 juni - Tom Jones, Britse zenger
 8 juni - Nancy Sinatra, Amerikaanse zangeres ("These Boots Are Made For Walkin'")
 16 juni - Hans Dorrestijn, Nederlandse cabaretier en sjriever
 23 juni - Wilma Rudolph, Amerikaanse atlete en olympisch kampioen (euverleje 1994)
 4 juli - Tonny Eyk, Nederlandse pianis en compenis
 7 juli - Ringo Starr, Britse drummer van The Beatles
 27 juli - Sjoukje Hooymaayer, Nederlandse actries (gestorve 2018)
 2 augustus - Will Tura, Vlaamse zenger
 29 augustus - Wim Ruska, Nederlandse judoka en Olympisch kampioen
 18 september - Frankie Avalon, Amerikaanse acteur en rock-'n-roll-zenger
 23 september - Hans Couzy, Nederlandse militair (gestorve 2019)
 23 september – Brûni Heinke, Nederlandse actrice
 27 september - Benoni Beheyt, Belsje fitserenner
 9 oktober - John Lennon, Britse muzikant van ónger meë The Beatles (vermaord in 1980)
 14 oktober - Sir Cliff Richard, Britse zenger
 21 oktober - Anne Wil Blankers, Nederlandse actrice
 21 oktober - Manfred Mann, Britse zenger
 23 oktober - Pelé, Braziliaanse voetballer
 7 november - Klaas Nuninga, Nederlandse voetballer en sjportbesjtuurder
 13 november - Joan Haanappel, Nederlandse könssjaatsster
 18 november - Peter Delahay, Nederlandse astroloog
 20 november - Chiem van Houweninge, Nederlandse acteur en sjriever van televisieseries
 25 november - Jan Jongbloed, Nederlandse voetbalkeeper
 25 november - Percy Sledge, Amerikaanse soulzenger ("When a man loves a woman")
 27 november - Bruce Lee, oasterse vechsjport-acteur (euverleje 1973)
 29 november - Denny Doherty, Amerikaanse zenger van de groep The Mamas and the Papas (euverleje 2007)
 1 december - Richard Pryor, Amerikaanse acteur en komiek (euverleje 2005)
 12 december - Dionne Warwick, Amerikaanse zangeres
 14 december - Mient Jan Faber, Nederlandse vredesactivis en secretaris van het IKV
 21 december - Frank Zappa, Amerikaanse rockmusicus en componis (euverleje 1993)
 26 december - Harmen Siezen, Nederlandse nuujslaezer van 't NOS-journaal
 29 december - Peter Koelewijn, Nederlands producer en zenger ("Kom van dat dak af")

 Gestorve 
 16 miert - Selma Lagerlöf (81), Zjweedse sjriefster
 26 miert - Spiridon Louis (67), Griekse marathonluiper en Olympisch kampioen (1896)
 28 april – Rob Graafland, Limburgse beeldend kunstenaer
 23 mei - Andrej Rimski-Korsakov (61), Russische musicoloog
 26 mei - Wilhelm van Pruisen (33), Duutsje prins
 28 mei - Frederik Karel van Hessen (72), Finse keuning
 21 juni - Hendrik Marsman (40), Nederlandse dichter
 29 juni - Paul Klee (60), Duutsj-Zjwitserse kunssjilder
 1 juli - Ben Turpin (70), Amerikaanse slapstickkemiek
 15 juli - Robert Wadlow (22), Amerikaan, langste miensj oats
 5 augustus - Frederick Cook (75), Amerikaanse noordpoolreiziger
 16 augustus - Henri Desgrange (75), Franse organisator van de Tour de France
 18 augustus - Walter Chrysler (65), Duutsj-Amerikaanse autofabrikant
 21 augustus - Leon Trotski (60), Russische revolutionair en politicus
 24 augustus - Paul Nipkow (80), Duutsje oetvènjer en televisiepionier
 9 november - Neville Chamberlain (71), Britse premier van 1937 pès 1940
 11 november - Karel Frederik Wenckebach (76), Nederlandse hoagleëraar genaeskunde
 16 december – Eugène Dubois, Nederlandse anatoom en geoloog

Categorie:Twintigste iew