Gäöl (dörp)

Gäöl (Nederlands: Geulle) is ein dörp in de gemeinte Maersje en is gelaege aan 't Julianakanaal en de Maas. Tösje 't Julianakanaal en de Maas ligk Gäöl aan de Maas, dat eigelek de ouw dörpskern is. De knaal splits Gäöl dus in twje deile.

De naam is aafgeleid van de Geul, die vreuger ónger of tegenéuver 't dörp in de Maas oetmóndde. Dat gebäört noe, naodat de Maas lang geleje de struim van 't letste deil van de Geul is gaon volge, 5 km zudeliker bie 't Voelwames. Ouwer sjriefwieze zin: Goila, Guel en Goelle.

't Kestjièl van Gäöl en ouch de ouw parochiekèrk (Sint Maarten) ligke in de vreuger dörpskern. In 1953 is 'n nuu parochie gestich mèt de kèrk van 't Ónbevlek Hart van Maria. Dees bevungk zich eigelek in de bövenste kern van Gäöl: Mwórveld.
Op de Sniedersberg drièjt de óngerste watermeule oet 1850 in de Meulebaek.

't Dörp haet gein eige NS-stasje mje aan 't spaor van Mestreech nao Remung.

Vreuger werd eder jaor Knastercross gehaute.

Waope

De gemeinte Gäöl kraog op 10 miert 1941 vaan d'n Hoege Raod vaan Adel 't volgend waope touwgekind:

Gedeild: I. In zèlver (wit) 'nen umgewènden dobbelstartege liew vaan keel (roed), getongk, genageld en gekroend vaan goud; II. gedweersbalk vaan ach stökker zèlver en keel, euver alles heer 'nen dobbelstartege liew vaan sabel (zwart), gekroend en genageld vaan goud, getongk vaan keel. 't Sjèld gedèk mèt 'ne gouwe kroen mèt drei blaajer en twie perele.

't Waope is 'n combinatie vaan de waopes vaan Valkeberg en Gebrook, die achterein euver Gäöl heersde.

Historische inwoenertalle
 Jaor  Aontal  Greuj (gans Limbörg) 1830  923Volkstèlling 1830  -- 1840  955Volkstèlling 1840 - Limbörg  +3,5% (+5,6%) 1849  985Volkstèlling 1849 - Hertogdóm Limbörg: gemeintesgewijs indeiling vaan de provincie  +3,1% (+4,3%) 1859  1.010Volkstèlling 1859 - Plaotseleke indeiling  +2,5% (+4,4%) 1869  1.038Volkstèlling 1869 - Feiteleke of getèlde bevolking in eder gemeinte vaan 't riek  +2,8% (+4,5%) 1879  1.036Volkstèlling 1879 - Limbörg: plaotseleke indeiling  -0,2% (+7,0%) 1889  1.031Volkstèlling 1889 - Limbörg  -0,5% (+6,8%) 1899  1.059Volkstèlling 1899 - Limbörg  +2,7% (+10,2%) Jaor  Aontal  Greuj (gans Limbörg) 1909  1.084Volkstèlling 1909 - Plaotseleke indeiling  +2,4% (+17,8%) 1920  1.215Volkstèlling 1920 - Plaotseleke indeiling  +12,1% (+32,6%) 1930  1.528Volkstèlling 1930 - Plaotseleke indeiling  +25,8% (+25,1%) 1947  1.916Volkstèlling 1947 - Plaotseleke indeiling  +25,4% (+24,2%) 1956  2.100Woeningtèlling 1956 - Veurnaomste gegeves per gemeinte  +9,6% (+27,3%) 1960  2.245Volkstèlling 1960 - Bevolking vaan gemeintes en oonderdeile vaan gemeintes  +6,9% (+7,4%) 1971  2.690Volkstèlling 1971 - Plaotseleke indeiling  +20% (+13,9%)

Opmerking
 De getalle veur 1971 zien aofgerund op ganse vieftalle. Gelèt op 't klein aontal inwoeners vaan Gäöl is 't greujciefer veur dat jaor daorum neet exakter es op ganse percinte; in tiende perceis is dit +19,8%.

Rillatief oontwikkeling vaan 1830 tot 1971
(v1830=100)

Greun: Gemeinte Gäöl
Blauw: Provincie Limbörg

Buurtsjappe
Gehuchte en buurtsjappe:
 Brookhaove (Broekhoven)
 Brómmele (Brommelen)
 Mwórveld (Moorveld)
 de Husjeberg (Hussenberg)
 't Klei-Brook (Oostbroek)
 Sniedersberg (Snijdersberg)
 't Sjtómmeveldsje (Stommeveld)
 't Grwat-Brook (Westbroek)
 Hölse (Hulserstraat)
 De Peel (De Peel)
 Aan de Maas (Aan de Maas)

Dörpsvereiniginge
 Toneelvereninging Gäöl '62 
 Fanfaar: Sint Maarten (Martinus)
 Harmonie Sint Caecilia
 Gäöls Mannekoar 
 Carnavalsvereiniging de Bokkerieërs
 Heemkundevereiniging Gäöl
 Vrouwenvereniging ZijActief Moorveld

Persone
Inweunersj:
 Marie Koenen (1879 - 1959), Nederlandse sjriefster
 Felix Rutten (1882 - 1971), sjriever in 't Nederlands en in 't dialek
 Johan (Jan) Melchior van der Mey (1878-1949), arsjitek van de Amsterdamse Sjwal
Gebaore:
 Theo Engelen (1951), hwagljeraar geschiedenis en sjriever van kengerbeuk

Rifferenties

Extern links
 http://www.geulle.com
 http://www.teamgaol.com
 http://www.harmoniegeulle.nl
 http://www.gmk-geulle.nl (Gäöls Mannekoar)
 http://www.buurtverenigingwaalssen.nl
 https://web.archive.org/web/20090307151202/http://www.tevoot.nl/ (Stichting TeVoot)
 https://web.archive.org/web/20100916084143/http://clustering.ning.com/ (Parochie Gäöl etc.)

Gaol
Gaol