Sint Pieter (Mestreech)

Sint-Pieter is 'n wiek vaan Mestreech, die huurt tot 't stadsdeil Mestreech-Zuidwes. Ze weurt in 't weste begrens door de Vroenhoveweeg,Nao de gemeintesite löp Sint-Pieter tot aon d'n Tóngerseweeg, meh dit is oonwoersjijnelek umtot 't daan ouch e groet deil vaan Wolder zouw mote umvaange. in 't ooste door de Maos en 't Villapark, in 't noorde door Biesland en Jekerdal en in 't zuie door de Belzje grens.Gemeente Maastricht - Sint Pieter Vaanajds woort de wesgrens (mèt Vroenhove, later Aajd-Vroenhove) evels door de Jeker gevörmp. Tot 1920 waor 't 'n zelfstendege gemeinte; de plaots heet ein en aandert vaan häör aajd dörps karakter kinne behawwe.

Waope
Sint Pieter kraog op 16 fibberwarie 1889 e gemeintewaope touwgeweze (zuug 't pleetsje), wat ziech es volg liet umsjrieve:

In e veld vaan lazuur (blauw) 'ne Petrus in natuurleke kleur, mèt 'ne nimbus vaan goud en gekleid in 'n toog vaan zèlver (wit), hawwend in de rechterhand 'ne sleutel vaan goud en in de linkerhand e book vaan keel (roed) mèt ran vaan goud; aon de rechterkant vaan d'n heilege (veur de beziener links) oet de oonderrand vaan 't sjèld 'ne berg, aon de linkerkant (veur de beziener rechs) 'n kapel mèt spitsen torie, alles vaan goud.

't Waope is sprekend ('t verbeeld de naom vaan de gemeinte), meh Sint Pieter is ouch de parochieheilege. De berg is allezeleve de Sint-Pietersberg.Heraldry of the world - Sint Pieter

Aonzien en cultuur
Landsjap
't Dörp Sint-Pieter besteit oet e paar straote, die vaanoet 't Maos- en Jekerdal bergop loupe nao de Sint-Pietersberg. De koms vaan de ENCI, die gebruuk maak vaan de berg, heet 'ne negatieven invlood op 't landsjapssjoen gehad: 't febrik heet 'nen enorme krater in de berg gegraove. 't Deil wat 't febrik neet gebruuk is euver 't algemein bebos; bergaof vint me väöl akkerland.

Monuminte
Binne 't gebeed vaan de aw gemeinte Sint Pieter vèlt oonder mie Fort Sint Pieter. 't Dörp had vaanajds geinen echte kómp; de aw boerehäöf en aander hoezer ligke verspreid euver e groet gebeed mèt väöl nuier gebouwe detösse.

Dialek
Sint-Pieter heet, oondaanks de inkapseling in de stad Mestreech, tot op d'n huiegen daag 'n eige dialek kinne behawwe.Pierre Bakkes, Taal in stad en land: Venloos, Roermonds en Sittards, Den Haag 2002: p. 41

Historie
Al um 1145 weurt gewag gemaak vaan 'n parochie gewijd aon Petrus, boete de mör vaan Mestreech, aon d'n euverkant vaan de Jeker. Mesjiens is 't kèrkske op dees plaots al väöl awwer: in 't heilegeleve vaan Sint Lambertus (dinkelek gesjreve in d'n achsten iew) kump al 'n Pieterskèrk veur. 'n Akte oet 1284 gaof de hierlekheid 'nen eige rechskrink; vaanaof noe woort vaan de vrijheid Sint Pieter gesproke. 't Waor 'n soort veurstad vaan Mestreech, gans umringk. Wie in de vieftienden iew de stei oet 't Luikse in opstand kaome tege de Bourgondischen hertog Sjarel de Stoute, raakde Sint Pieter bij 'n vergeldingsactie compleet vermassakreerd. Sjarel verbooj 't weer op te bouwe.

Nao d'n doed vaan Sjarel de Stoute in 1477 begós hei weer hoezer te bouwe, meh d'n umvaank vaan vreuger kraog 't neet trök. In 1624, in d'n Tachtegjaoregen Oorlog, verweusde de Staotse legers 't obbenuits, en ouch in 1672, kort veur 't belag vaan Mestreech door de Fransoze, woort de kèrk verweus. 'tzelfde gebäörde in 1748, alweer um defensief reies, noe veuroetluipend op d'n aonstoonden Oosteriekse Successieoorlog.Historie vaan kèrke en kèrkef Sint Pieter

In d'n achtienden iew (in 1762 um perceis te zien) kaom Petrus Ceulen in Sint Pieter te woene. Zien naozaote zouwe Sint Pieter vaanaof 1803 tot 1818 en tenao vaan 1838 tot 1920 besture.Maastricht aktueel - Burgemeesters van Sint Pieter Nao de deiling vaan Limbörg in 1839 kaom/bleef Sint Pieter aon Nederland, es deil vaan 'n bufferzone roontelum Mestreech. De negentienden-iewse gemeinte Sint Pieter leep nog ummertouw tot aon de (zwoer) vestingwerke vaan de stad, en besloog ouch gebeed wat noe neet mie tot Sint Pieter weurt gerekend: 't huieg Villapark en e struukske groond aon d'n ooskant vaan de Maos (toen bekind es De Weert, noe De Zjeramiek en e deil vaan Randwiek). Op 1 jannewarie 1920 woort de gemeinte Sint-Pieter, tegeliek mèt Aajd-Vroenhove, opgeheve en gans bij Mestreech geveug.

Historische inwoenertalle
 jaor  inwoeners   jaor  inwoeners1830  666Volkstèlling 1830   1879  990Volkstèlling 1879: provincie Limbörg, plaotseleke indeiling1840  700Volkstèlling 1840: Hertogdóm Limbörg   1889  1.034Volkstèlling 1889: provincie Limbörg, hoezer, bewoend en oonbewoend1849  647Volkstèlling 1849: Gemeintetèlling Hertogdóm Limbörg   1899  1.450Volkstèlling 1899: provincie Limbörg, plaotseleke indeiling1859  794Volkstèlling 1859: wèrkeleke bevolking vaan eder gemeinte   1909  2.058Volkstèlling 1909: plaotseleke indeiling1869  843Volkstèlling 1869: wèrkeleke of getèlde bevolking vaan inkel gemeintes in 't Riek   1919  2.197

Rifferenties

Externe link
Stichting Oud Sint Pieter

Categorie:Dörper en wieke in Mestreech
Categorie:Dörper in Nederlands Limburg