Veerde iew

daarde iew - veerde iew - viefde iew
De veerde iew vaan de christeleke jaortèlling leep vaan 301 tot en mèt 400. Me associeert die iew, entans in Europa, mèt de late aajdheid. Oonder Constantijn de Groete góng 't Romeins Riek nog eine kier 'ne bleujtied in. 't Waor ouch de iew vaan 't christendom, wat de staotsreligie vaan 't Riek woort. In de loup vaan de iew kraoge de Romeine ummer mie te lije vaan de Groete Volksverhuizinge, die volker oet 't noorde en ooste detouw dreef 't Romeins Riek binne te valle. In Perzië regeerde de Sassanide. Indië waor oonder diverse rieke verdeild, meh 't Guptariek waor hendeg in opkoms. China begós de iew vereineg oonder 't veendel vaan de Jindynastie, meh al gaw veel 't land oeterein. In Midde-Amerika bleujde de Mayacultuur op.

Groete gebäörtenisse
 304: De Jindynastie begint zie controle euver China te verlere. In de vallei vaan de Geel Revier griepe lokaol dynastieë wie de Vreug Zhaodynastie en de Cheng Han de mach. Begin vaan de Zèstienrieketied.
 305: Diocletianus treujt aof um zien zwake gezoondheid.
 306: Constantijn de Groete kump aon de mach in Gallië, Brittannië en Hispanië.
 312: Constantijn versleit Maxentius in de slaag bij de Milvische Brögk en heet noe gans 't weste vaan 't Riek in han.
 317: Keizer Jin Yuandi verplaots zien residentie nao Jiankiang; begin oosteleke Jin.
 324: Constantijn versleit ouch Licinius in de slaag bij Chrysopolis en weurt noe keizer vaan gans 't Romeins Riek.
 370: De Alaone en Gote slete ziech aon bij de Hunne, die de koumenden iew 't Romeins groondgebeed bij herhaoling binnevalle.
 376: De Vreuge Qin vereineg gans Noord-China. 't Zuie blijf in han vaan de Jin.
 375: 't Koesjanariek in 't noordweste vaan 't Indiaas subcontinent vèlt oonder Perzische en Indische invalle.
 378: Teotihuacan löp de Maya-stadsstaote oonder de voot en installeert bevrunde heersers. Tikal weurt de belaankriekste stad in deze vazalstaot.
 383: In de naodaog vaan keuning Fu Jian begint 't Qin-riek weer oeterein te valle.
 384: Armenië weurt in de Vrei vaan Acilisene verdeild in e deil oonder Romeinse en e deil oonder Perzische suzereiniteit.
 395: Theodosius de Groete geit doed. Nao zienen doed weurt 't Riek definitief in twie deile verdeild.

Religie
 301: Armenië nump es ierste land wereldwied 't christendom es staotsreligie aon.
 303: Oonder Diocletianus perbeert de Romeinse staot veur de lèste kier 't christendom te oonderdrökke.
 313: Constantijn de Groete legaliseert 't christendom in 't Edik vaan Milaon.
 325: Op 't Ierste Concilie vaan Nicaea, 't ierste concilie wat de kèrk bijeinreup, weurt 't arianisme verketterd, de Geluifsbelijenis geformuleerd en d'n datum vaan Paose vasgestèld.
 361: Julianus Apostata veurt, mèt de bedoeling de aw Romeinse relizjie te rèdde, diverse maotregele in die heidene mie rechte geve es christene.
 380: In 't Edik vaan Thessalonica weurt 't orthodox christendom officieel de Romeinse staotsgodsdeens. De keizer gief 't amb vaan pontifex maximus op en veroerdeilt de struiminge die de kèrk iejer al tot ketterije heet verklaord.
 381: Ierste Concilie vaan Constantinopel. Op d'n agenda stoon weer dezelfde dinger wie in 325, boe de kèrk in de praktijk neet is oetgekoume.
 391-2: Theodosius de Groete veerdeg wètte oet die praktisch neerkoume op e verbod op 't heidedom.

Kuns
 ca. 360: De Aw Pieterskèrk in Roeme kump veerdeg. Ze steit tot de zèstiende iew op dezelfde plaots boe noe de nui Pieterskèrk steit.

Wetensjap
 348: Wulfila weurt verbanne nao Moesia; terminus post quem veur de Gotische Biebel en de skeireins, de ierste gesjreve Germaonse documinte vaan insege lengte.

Persoenelekhede
Voorste
 Chandragupta I
 Constantijn de Groete
 Fu Jian
 Shapur II
 Theodosius de Groete
 Yax Nuun Ahiin I

Gelierde
 Augustinus
 Hieronymus
 Wulfila

Jaore
 Jaore 300 301  302  303  304  305  306  307  308  309  310 Jaore 310 311  312  313  314  315  316  317  318  319  320 Jaore 320 321  322  323  324  325  326  327  328  329  330 Jaore 330 331  332  333  334  335  336  337  338  339  340 Jaore 340 341  342  343  344  345  346  347  348  349  350 Jaore 350 351  352  353  354  355  356  357  358  359  360 Jaore 360 361  362  363  364  365  366  367  368  369  370 Jaore 370 371  372  373  374  375  376  377  378  379  380 Jaore 380 381  382  383  384  385  386  387  388  389  390 Jaore 390 391  392  393  394  395  396  397  398  399  400

*