1979

1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982
1979 (MCMLXXIX) waor e gewoen jaor wat begoó op 'ne maondag op de Gregoriaanse kalender.

 Gebäörtenisse 
 vanaaf eindj december 1978 zint groate deile van Wes-Europa in de ban van extreem kaw en sjneëval. Deile van Noordoas-Nederlandj en Noord-Duutsjlandj zint dagelank geïsoleerd vanwaege maetershoag sjneëdune. Nao de eësjte jannewariewaek nump de ergste kaw aaf, mèr vanwaege iezel en sjneë zal d'r nog lang sjprake zeen van maatsjappiej-óntwrichtende waersómsjtandigheje. Limburg blif gelökkeg óngedeerd.
 Dit jaor voond ’t WK Fietsrenne ziech aof in Valkeberg
 De Westeleke Sahara is sinds dit jaor eigendom vaan Marokko

jannewarie
 1 - Mato Grosso do Sul weurt officieel aofgesjeie vaan Mato Grosso es 25e staot vaan Brazilië.
 16 - De shah van Iran vlöch mèt zien femilie nao Egypte. Iran wirt eine islamitische sjtaot, geleijd door Ayatollah Khomeini.
 29 - Brenda Ann Spencer, gebaore op 3 April 1962, vermoard directeur Burton Wragg en opvoedingshoof Mike Suchar biej ein sjeetgevech op de Cleveland Elementary School in San Diego, op 29 jannewarie 1979. Wiej 't 6 oer doerende gevech aafgeloupe waas en me häör vroog wóróm ze 't gedaon hèj, antjwoorde ze: "I don't like mondays".
fibberwarie
 13-14 - Veural Noordoas-Nederlandj wirt opnuuj getróffe door eine extreem zjwaore sneësjtörm. 't Leger wirt ingezat óm weuninge en boerderieje te helpe.
 15 - Veer hoag generaals van de aafgezatte Sjah van Iran waere geëxecuteerd. D'r volge nog tieëntalle terechsjtèllinge.
 17 - China óngernump ein 'sjtraofexpeditie' taenge Vietnam óm raeje van eine Vietnamese invasie van Cambodja taenge 't regime van Pol Pot.
maart
 5 - De Voyager 1 ruumdesonde bereik de planeet Jupiter en sjtuurt euverweldigende foto's truk nao de aarde.
 13 - Maurice Bishop zèt op Grenada de regering van Eric Gairy aaf en vestigt doa ein marxistisch bewèndj.
 25 - De Nederlandse ieshockeyploog wirt in Roemenië eësjte in de B-poule en dwunk zoa deilname aaf aan de Olympische Wèntjersjpele van 1980 in Lake Placid.
 28 - Biej ein óngelök in de kernreactor biej Harrisburg óntsjnap watersjtófgaas oet 't ventilatiesysteem. Dit is 't ergste óngeval mèt civiel gebruuk van kernenergie pès noe toe.
april
 3 - Wilfried Martens weurt premier vaan Belsj.
 4 - Óndanks waereldwieje proteste wirt de in 1978 aafgezatte Pakistaanse ex-president en ex-premier Ali Bhutto door 't militaire bewèndj geëxecuteerd door ophanging.
 9 - Björn Borg los Jimmy Connors nao 84 waeke aaf es nummer ein op de waereldranglies biej de tennisprofessionals, naodat de Zjweed die pesitie in 1977 ouch al èns ein waek in hènj haet gehad.
 11 - d'n Oegandese dictator Idi Amin weurt aafgezat.
 14 - Jan Raas wint veur de derde opeinvolgende keër de Amstel Gold Race.
 27 - 't Team van de Sovjet-Unie prolongeert veur eige pebliek de waereldtitel biej 't waereldkampioensjap ieshockey.
 27 - De Roams-katholieke Kirk nump de Nova Vulgata in gebruuk. Dees herziening is in opdrach van 't Tweëde Vaticaans Concilie vanaaf 1966 tot sjtand gekómme.
mei
 4 - De Conservatieve winne de parlementsverkezinge in 't Verenigd Keuninkriek. Margaret Thatcher wirt de nuje premier.
 17 - In Tennessee wirt de hoagste sjpanning oats opgewèk: 3,215 * 108 volt.
juni
 2 - Paus Johannes Paulus II bezeuk Pole.
 3 - Eine blowout in 't platform Ixtoc I in de Golf van Campeche veroarzaak 't groatste aolielek in de gesjiedenis.
 7 - 't Europese parlement wirt veur de eësjte keër rechsjtreeks gekaoze door de börgers van de EEG
 18 - Jimmy Carter en Leonid Brezjnev óngerteikene in Wene 't SALT 2-verdraag veur beperking van 't aantal kernwaopes.
juli
 1 - Sony lanceert de eësjte Walkman.
 9 - Nao de Voyager 1 bereik ouch de Voyager 2 ruumtesonde de planeet Jupiter.
 12 -  Kiribati weurt ónaafhenkelik van 't Vereinig Keuninkriek.
 16 -  Saddam Hoessein weurt president van Irak.
 19 -  in Nicaragua kump 'n ing aan de dictatuur van de Samoza-dynastie es 'n junta ónder leijing van Daniel Ortega de mach euvernump.
 22 - De Franse fitserenner Bernard Hinault wint de Runj van Frankriek.
augustus
4 - Ton Brouwer zjwömp es sjnelste man oats euver Het Kanaal, van Dover nao Calais.
26 - Jan Raas wirt in Valkeberg waereldkampioen fitserennen.
september
oktober
 16 - 23 luuj kómme óm es de kus van Nice geraak wirt door eine vloedgolf.
november
 4 - Militante Iraniërs giezele 56 Amerikaanse perseneëlsleje en aanwezige in de Amerikaanse ambassade in Teheran; de bezètting en giezeling zouwe 444 daage doere.
december
 12 - NAVO döbbelbesjloet veur de plaatsjing van middellange-aafsjtands-atoomwaopes.
 15 - In Egmond sjpeult 'ne potvösj aan.
 27 - Russische inval in Afghanistan.

zónger datum
 In China wirt 't pinyinsysteem van transcriptie nao Latiens sjrif ingeveurd. 't Kump in de plaatsj van de door de Èngelsje óntwikkelde Wade-Gilesmethode. Zoa wirt Peking 'Beijing' en Mao Tse Toeng Mao Zedong.
 Rhodesië ('t hujige Zimbabwe) kriet ein zjwarte regering.
 De Florentijnse Codex wirt gepubliceerd.

Nobelprieze
 Natuurkunde: Sheldon Lee Glashow, Abdus Salam en Steven Weinberg "um hun bijdrage aon de theorie vaan de vereinegde zwake en elektromagnetische interactie tösse elementair deilkes, boe-oonder de veurspeuling vaan de zwake neutraolstroum."
 Sjemie: Herbert C. Brown en Georg Wittig "um hun oontwikkeling vaan   touwpassing vaan respectievelek borium- en fosforhawwende verbindinge in belaankrieke reagente in organische synthees."
 Geneeskunde: Allen M. Cormack en Godfrey Hounsfield "um de oontwikkeling vaan computergesjikde tomografie."
 Literatuur: Odysseas Elytis "um zien poëzie die, tege d'n achtergroond vaan de Griekse traditie, mèt sensueel krach en sjperp intellectueel inziech 't gevech vaan de moderne mins veur vrijheid en creativiteit besjrijf." 
 Vrei: Moojer Theresa, "stiechster vaan de Missionaire vaan Leefdaodegheid, es erkinning veur [häör] hölp aon de lijende minsheid."
 Economie: Theodore Schultz en Arthur Lewis "um hun baonbrekend oonderzeuk nao economische oontwikkeling mèt speciaol aondach veur de probleme vaan oontwikkelingslen."

Maan vaan 't Jaor
Ayatollah Chomeini

 Gebore 
 12 jannewarie - Johnny de Mol, Nederlandse acteur en presentator
 15 fibberwarie - Chantal Janzen, Nederlandse actrice en musicalsjter
 16 fibberwarie - Valentino Rossi, Italiaanse motorcoureur
 22 fibberwarie - Débora Falabella, Braziliaanse actries
 22 miert - Minke Smabers, Nederlandse hockeyster
 30 miert - Norah Jones, Amerikaanse jazz-zangeres
 4 april - Heath Ledger, Australische acteur (euverleje 2008)
 16 april - Christijan Albers, Nederlandse autocoureur
 20 mei - Marija Gabriel, Bölgaorse politica
 7 juni - Kevin Hofland, Nederlandse voetballer
 8 juni - Ruben Houkes, Nederlandse judoka
 21 juni - Chris Pratt, Amerikaansen acteur
 22 juni - Thomas Voeckler, Franse fitserenner
 29 juni - Gerben Löwik, Nederlandse fitserenner
 29 juni - Marleen Veldhuis, Nederlandse zjwömster
 30 juni - Sylvain Chavanel, Franse fitserenner
 5 juli - Amélie Mauresmo, Franse tennisster
 31 juli - Nicolien Sauerbreij, Nederlandse snowboardster
 7 augustus - Angela Schijf, Nederlandse actrice
 12 augustus - Cindy Klassen, Canadese sjaatsster
 19 augustus - Gintautas Paluckas, premier vaan Litouwe
 23 augustus - Brigitte Heitzer, Nederlandse zangeres en actrice
 26 augustus - Stijn Devolder, Belsje fitserenner
 9 oktober - Georgina Verbaan, Nederlandse actrice
 17 oktober - Kimi Räikkönen, Finse autocoureur
 21 oktober - Fernanda Rodrigues, Braziliaanse actries
 22 oktober - Arjen Lubach, Nederlandse cabaretier en prizzentator
 1 november - Jan Jaap van der Wal, Nederlandse stand-upcomedian
 6 november - Alessandro Ballan, Italiaanse fitserenner
 26 november - Deborah Secco, Braziliaanse actries
 datum oonbekind - Kate Moore, Australische componiste

 Gesjtorve 
 5 jannewarie - Charles Mingus (56), Amerikaanse jazzmusicus
 27 jannewarie - Nelson Rockefeller (70), Amerikaanse politicus
 7 fibberwarie - Jozef Mengele (67), Duutsje nazi-arts
 16 miert - Jean Monnet (90), Franse politicus
 4 april - Ali Bhutto (51), Pakistaanse politicus
 10 mei - Louis Paul Boon (67), Vlaamse sjriever en kunssjilder
 23 mei - Hub van Doorne, Nederlandse óngernummer (oprichter Van Doorne's Automobielfabriek, DAF)
 29 mei - Mary Pickford (86), Amerikaanse filmactrice
 8 juni - Lou Geels (71), Nederlands acteur
 11 juni - John Wayne (72), Amerikaanse acteur
 13 juni - Douwe Klaas Wielenga (99), Nederlandse predikant
 15 juli - Gustavo Díaz Ordaz (68), president van Mexico (1964-1970)
 22 juli - Sándor Kocsis (49), Hongaarse voetballer
 29 juli - Herbert Marcuse (81), Duutsj-Amerikaanse filosoof
 30 juli - Beppie Nooij jr. (60), Nederlandse actrice
 27 augustus - Louis Mountbatten (79), Britse militair en politicus
 28 augustus - Gerard Nederhorst (71), Nederlandse politicus
 7 september - Rita Hovink (35), Nederlandse zangeres
 15 september - Caro van Eyck (63), Nederlandse actrice
 22 oktober - Nadia Boulanger (92), Frans dirigente, organiste en docent compositie
 2 december - Jan Pijnenburg (73), Nederlandse fitserenner
 23 december - Dirk Stikker (82), Nederlandse politicus

 Meziek 
Bès verkochde singles in Nederlandj:
Art Garfunkel - Bright Eyes
ABBA - Chiquitita
The Pointer Sisters - Fire
Village People - YMCA
Cheap Trick - I Want You To Want Me
Meat Loaf - Paradise By The Dashboard Light
Racey - Lay Your Love On Me
Kiss - I Was Made For Lovin' You
Peter Tosh & Mick Jagger - (You Gotta Walk) Don't Look Back
Boney M - Hooray! Hooray! It's A Holi-Holiday

Album top 10 (bron: popdossier.nl)
Supertramp - Breakfast In America
ABBA - Voulez-Vous
Earth, Wind & Fire - I Am
Kiss - Dynasty
The Police - Outlandos D'Amour
Bob Marley & The Wailers - Babylon By Bus
Roxy Music - Manifesto
Flairck - Variaties Op Een Dame
Nina Hagen Band - Nina Hagen Band
Julio Iglesias - Emociones
AC/DC - Highway To Hell

 Literatuur 
 Oek de Jong: Opwaaiende zomerjurken.
 Ida Gerhardt: Het sterreschip

Categorie:Twintigste iew