OKULUNDIRA MU BIYUMBA

OKULUNDIRA MU BIYUMBA  [ZERO GRAZING]
Emigaso n’enkizo y’okulundira mu biyumba, ‘’ Ebisolo tebikozesa maanyi mangi okunoonya emmere’’.
Okwewala enkwa n’obulwadde obulala obusangibwa eyo ku ttale.
Okukekkereza Omuddo , Kyanguwa okukngaanya obusa, Tekyetaagisa nkomera kukugira nsolo zo, Ebisolo ebikuumirwa mu biyumba biba bya ddembe.Osobola okulabirira obulungi ebisolo byo, Omusana n’enkuba ennyingi osobola okubyewala, Omuddo tegulinnyirirwa bisolo, Kyangu okuba n’omuddo mu bifo eby’enjawulo, Kyangu okufuna olulyo lw’ennume lw’oyagala.
‘’ Ebimu ku byetaagisa okulundira munda’’
Amazzi galina kubeera kumpi, Ebiyumba ebirungi,, Entandikwa, Emmere emala, Abakozi, Ettaka, Ebiruubirirwa n’ebinywerwamu.
‘’ Endabirira y’ebisolo n’endiisa’’
Endabirira, Okufuuyira, Okulambula ebisolo byo, Okugema, Okuziyiza endwadde n’okuzijjanjaba.
‘’Endiisa ‘’
Emmere yandibadde ng’egwa mu bika byonna ebyetaagisa, Ekipimo eky’emmere ekijjuvu buli kisolo gye kirya olunaku, Etterekero ly’emmere, Emmere erina okubanga ewooma , Okulundira mu biyumba , Omugaso gy’okulundira mu biyumba , ebisolo tebikozesa maanyi okutambula nga binoonya amazzi n’emmere oba omuddo nga munkola endala bwekiri. Ebisolo bisobola okwewala Enkwa n’obulwadde obulala bungi nga ziriira mu biyumba.
Kibisobozesa olubaawo okukekkereza kw’omuddo oba emmere yonna kuba ekisolo kyo ogenda omanyira emmere gyekirya olunaku, olwo nekiyamba endala okugitereka.
Kiba kyangu nyo okukungaanya obusa mu biyumba  kuba bwo, buba wamu n’e biyumba okubukozesa ebirala.   Ebiseera byomala nga okola ebikomera, okugeza eby’omuddo omulime, tebibaawo.
Ebisolo ebikuumibwa mu biyumba biba bya ddembe okusinga ebikulidde mu nkola endala,ezo nno endala  zo ziba ndalu nnyo.
Sso ng’ate Osobola okulabirira obulungi ebisolo mu biyumba  ,kuba ebiyumba biba byangu okutukirira, awo nosobola okulaba mpozi gamba nga ebiwuka ebiba bilumbye  oba ebiruma ebisolo. Mu ngeri eno ebisolo biyinza obutayisibwa bubi.
`’’’Ebimu ku byetaagisa okulundira mu biyumba’’’
Olina okuba ng’olina amazzi ageeyambisibwa ku bnisolo byo nga gali kumpi ddala, kikuyambe okukola emrimo gyo mu budde.
Olina okuba n’ebiyumba nga biserkeddwa bulungi ate nga biri mu kifo  ekituuki0amu amangu ng’ekkubo. Birina okuba nga wansi  bizimbiddwa bulungi okusobala okubiyonja.
Olina okuba n’entandikwa oba ssente ezisobola okuddukanya emirimo emirala, egiba giriwo gamba okusasula abakozi n’ebiralalala.
Olina okuba n’emmee oba omuddo ogumala ebisolo byo era osobola okulima ng’ebisagazi, n’emiddo emirala mingi nnyo. Abakozi bano bakuyamba ku mirimo egy’enjawulo okugeza okutuusa omuddo gw’ebisolo okumpi we biriira, okubiyonjeza we bisula n’ebrala.
Lina okuba n’ebirirwamu , n’ebinywerwamu ebisolo nga bizimbe bulungi okwewala emmere n’amazzi okugwa wansi ekiyinza okuleeta endwadde ezitali zimu mu kisibo.‘’’ Endabirira y’ebisolo nokubiriisa ‘’’
Ng’olabirira  ebisolo, olina okulaba ng’ebisolo byo bifuuyirwa naddala enkwa waakiri  emirundi ebiri mu ssabiiti biyambibwe obutafuna musujja gw’enkwa n’ebirala.
Olina okulambula ebisolo byo buli kiseera ekigere, kikuyambe okulaba ebisolo byo ebiba birwadde, osobole okubijjanjaba amangu, ate era n’okulaba ebisolo ebiba bigenze ku musalo n’embeera e ndala.
Olina okugema ebisolo byo endwadde ezitali zimu bisobole o u ula nga birungi naawe omulunzi nga bikuzzaamu amaanyi.
Olina okuziyiza endwadde mu bisolo byo, n’okwewala ebisolo okufa obulwadde obwandiwonye singa bijjanjabibwa.
<ref:wwf/lvceep>
--Joyce Nanjobe Kawooya (talk) 14:08, 19 Gwamusanvu 2015 (UTC)