Ndawula owa Buganda

Ndawula yali Kabaka, owa19 mu Bwakabaka bwa Buganda okuva mu 1724 - 1734. Ajjukirwa nga kabaka ow’ekisa era omukkakkamu. 

 Okutuula ku Nnamulondo 
Yali mutabani wa Sekabaka Juuko Mulwaana ow'okutaano, eyafuga wakati wa 1680 ne 1690. Nyina yali Nandawula Kabengano ow’ekika ky’e Nsenene, ow'okutaano ku bakyala ba kitaawe omukaaga . Yalinnya ku ntebe nga mujja we afudde. Yatandika olubiri lwe e Lubaga . 

 Omulembe gwe 
Abamu ku baserikale abamaanyi ku mulembe gwe kwaliko;
Erinnya Ekika Ekifo Okuvvuunula Nsobya Ffumbe (Embwa ya Civet) . Katikiro Katikkiro Mukubira Ngeye (Enkima ya Kolobu) . Kimbugwe Minisita owookubiri Wankalubo Lugave (Olupangolin) . Kasujju Gavana wa Busujju Ssendigya Mmamba (Ebyennyanja eby’amawuggwe) . Kangaawo Gavana wa Bulemezi Ssebina Nkima (Enkima ya Vervet) . Mugema Gavana wa Busiro Kajongo, Nalumenya ne Maseruka Ntalaganya (Omuduumizi) . Kitunzi Gavana wa Gomba Manganyi Ndiga (Endiga) . Katambala Gavana wa Butambala

 Obulamu bw’obufumbo 
Kigambibwa nti yawasa abakyala musanvu (7): 

 Nabisubi muwala wa Namenyeka ow'ekika kya Mamba
 Naggujja muwala wa Mukalo ow'ekika ky'e Njovu
 Nakikulwe Namirembe muwala wa Kayindi
 Nakidde Luyiga muwala wa Segiriinya ow'ekika ky'Abango
 Nakyomubi muwala wa Gabunga, ow'ekika kya Mamba.
 Nampanga muwala wa Gunju, ow’ekika kya Butiko
 Nazzaluno muwala wa Walusimbi ow'ekika kya Ffumbe

 Ensonga 
Kigambibwa nti Kabaka Ndawula yazaala abaana kkumi (10); okuli ab’obulenzi munaana (8) n’abawala babiri (2):

 Kabaka Kagulu Tebukywereke Ntambi, Kabaka wa Buganda, eyafugira wakati wa 1734 ne 1744, nga nnyina yali Naggujja
 Omulangira (Omulangira) Musanje Golooba, nga nnyina yali Nakidde Luyiga.
 Omulangira Musanje Golooba yawasa abakyala basatu: (a) Bawuna muwala wa Magunda ow’ekika kya Ffumbe (b) Nabulya Naluggwa muwala wa Lutalo ow’ekika ky’e Ndiga ne (c) Namirembe muwala wa Sematengo ow’ekika ky’e Ndiga. Yazaala abaana bana (4) ab’obulenzi: (a) Kabaka Mwanga I Sebanakitta, Kabaka wa Buganda, eyafugira wakati wa 1740 ne 1741, nga nnyina yali Nabulya Naluggwa (b) Kabaka Namuggala Kagali, Kabaka wa Buganda, eyafugira wakati wa 1741 ne 1750, nga nnyina yali Nabulya Naluggwa (c) Kabaka Kyabaggu Kabinuli, Kabaka wa Buganda, eyafugira wakati wa 1750 ne 1780, nga nnyina yali Nabulya Naluggwa ne (d) Omulangira (Omulangira) Kayondo, nga nnyina yali Namirembe. Omulangira Musanje Golooba yattiddwa ku biragiro bya muganda we Kabaka Kagulu Tebukywereke ku musango gw’okutta Omulangira (Omulangira) Luyenje.
 Kabaka Mawanda Sebanakitta, Kabaka wa Buganda, eyafuga wakati wa 1738 ne 1740, nga nnyina ye Nakidde Luyiga
 Kabaka Kikulwe Mawuba, Kabaka wa Buganda, eyafugira wakati wa 1736 ne 1738, nga nnyina yali Nakikulwe
 Omulangira (Omulangira) Segaamwenge
 Omulangira (Omulangira) Luyenje. Yattiddwa muganda we Omulangira Musanje.
 Omulangira (Omulangira) Ndege, nga nnyina yali Nakidde Luyiga
 Omulangira (Omulangira) Bezzaluno, nga nnyina yali Nazzaluno
 Omumbejja (Omumbejja) Ndege, Nassolo.
 Omumbejja (Omumbejja) Kyomubi, nga nnyina yali Nakyomubi

 Emyaka egyasembayo 
Kabaka Ndawula yafa bukadde nga mu mwaka gwa 1734, mu Lubiri lwa Kasajjakaliwano, e Lubaga . Yaterekebwa e Musaba mu Busiro. 

Omulangira omukulu ow’olunyiriri lwe yetikka ekitiibwa kya Ssezaalunnyo Walugembe, ng’entebe ye eri Mawule e Kyaddondo. 

 Ebiwandiiko 
"Ndawula yennyini yali musajja wa mirembe; yafugira ebbanga ddene era ng'alina amaka amanene ennyo. Obutabanguko bwa batabani ba Ndawula abangi bwamenya embeera ey'obutebenkevu gye yali ataddewo mu ggwanga."

 MM Semakula Kiwanuka, Ebyafaayo bya Buganda, 1971 

"Ndawula yali kabaka mulungi nnyo, ow'empisa ennungi era ow'emirembe. Bulijjo yali ku nkolagana ennungi n'abaami be."

 Apollo Kaggwa 

 Ennambika y'obusika 

 Laba ne 

 Kabaka wa Buganda

 Ebijuliziddwa 

 Ebiyungo eby’ebweru 

 Olukalala lwa Bassekabaka ba Buganda Archived