Obulimi obuyimirizikawo

Waliwo ennyinyonnyola ez'enjawulo ku bulimi obuyimirizikawo. Wabula ng’ennyinyonnyola zonna  zirina kye zifaanaganya mu zoera kye kino nti: obulimi bulina okuba n’obusobozi obuwa ebika by'emmere eby'enjawulo eri abantu.

Ebintu nga bisatu ebitunuulirwa mu bulimi obuyimirizikawo:

Obutataataganya butonde bwansi
Obusobozi bw'okutuukiriza ebyetaago by'omu kitundu
Okuba nga busoboka eri buli mulimi.

Newankubadde ng'obulimi bwatandikibwawo emyaka omutwalo mulamba (10,000) egiyise , abantu bangi naddala mu nsi ezikyakula bakyalina ekizibu ky'ebbula ly'emmere olw'emiwendo gy'abantu abali mu nsi zino egirinnya buli lukya.


Emu ku nkola eyeeyambisibwa mu bulimi obuyimirizikawo y’ey'okukyusakyusa ebirime mu nnimiro era ng'erina emigaso nga gino: 

Okukendeeza okukulugguka kw'ettaka
Okukuuma obugimu mu ttaka
Okuziyiza ebiwuka ebitawaanya ebirime
Okwewala okwesigama ennyo ku ddagala ly'ebirime 
Okwewala ebirime okukosebwa enkyukakyuka mu mbeera y'obudde
Okwongera ku magoba agava mu bulimi

Mu mirimu egikolebwa abantu naye nga gikosa obutonde bw'ensi, obulimi butwalako ebitundu 13%. Enkola abalimi ze bakozesa ezikosa obutonde bw'ensi kuliko zino wammanga:

Okwokya ebikoomi
Okukaliza entobazi
Okutema emiti
Okusaawa okuyitiridde
Okulimira ennyo ku ttaka 

Ebiva mu bino:

Okufiirwa empewo ey'obutonde eva mu bimera ne mu ttaka.
Okweyongera kw'empewo efulumizibwa mu kussa (cabondioxide) mu bbanga eritwetoolodde.
Okusaanyaawo obulamu bw’ebitonde ebibeera mu bibira ne mu mazzi.
Okutta ebiwuka by’omu ttaka eby’omugaso ebiyamba okigimusa ettaka
Okukulugguka kw’ettaka