Radoje Domanović

Radoje Domanović (Mukutulansanja 16, 1873 – Muwakanya 17, 1908) yali muwandiisi omu Sabiya, munnamawulireera omusomesa, eyasingibwa okumanyikibwa olw’engero ze ezisomooza.

Ebirombojja obulamu bwe
Radoje Domanović yazaalibwa mu kyaalo ekya Ovsište mu masekati g’ggwangalya Sabiya. Yatikkibwamu ssomero eKragujevac, mu Fakaluteya Philosophy ku ttendekero lya Belgrade Univasite, gyeyali asomera olulimi oluSabiya n’emisomo gy’ebyafaayo. Okuva mu 1895 mpaka mu 1898 Domanović yakola nga omusomesa w’olulimi OluSabiya n’ebyafaayo mu maserengeta ga Sabiya.

Mu biseera byeyali omusomesa, yatandika okuwandika engero ze ez’obuliwo. Mu biseera byeyali agolagana n’ab’oludda oluvuganyi, yafiirwa omulimu gwe era nagenda mu Belgrade n’amaka ge. Mu Belgrade, weyatandikira ogw’obunnamawulire mu bibinja by’obufuzi eby’enjawulo nga abawandiikira ebitabo eby’obufuzi nengero ezisomooza era nga omwo mweyayanjaliza obulyake n’obulimba obw’abakulembeze. Radoje yatandika okumanyibwa ennyo weyatongoza engero ze eziyitibwa “Omukulembeze” (1901) ne “Stradija“ (1902). Yamanyikibwa nyo nga omu ku bawakanya ekisinde ekya Obrenović n’obukulembeze bwabwe, olwensonga nti yali teyeluma ntama.

Oluvanyuma lw’amaje okuwamba entebe mu 1903, Domanović yawebwa obubaka okuva mu kitongole eky’eby’okusoma, wamu nne gavumenti empya, era nga bamukiliza okugenda mu Girimane okusoma eby’obukugu okumala omwaka gumu era nga yagumalira mu kibuga kya Munich. Bweyadda eSabiya, eky’ennaku enyingi Radoje teyasanga nkyukakyuka yonna mu ggwanga. Awo weyatandikira okuwandika akatabo ke ak’obufuzi akayitidwa, “Stradija”, nga omwo mweyavumilira obutalibwenkanya ne demokulase ennafu eya gavumenti empya, nga wadde okuwandika kwe teyakussaamu maanyi nga eddako.

Radoje Domanović yafa nga ebulayo dakika asatu okuwela mukaaga ogw’ekiro mu mwezi gwa Muwakanya 17, 1908, ku myaka gya 35, oluvanyuma lw’ebbanga nga alwanyisa ekirwadde kya lubyamira n’akafuba. Ebitabo ebilala byeyawandika ebitaali bitongoze byabulira mu ssematalo w’ensi yonna eyasooka. Olw’omulimu gweyakola ogw’okulwanyisa obulyake, n’amagezi ge, ajjukibwa nga omuwandiisi omuSabiya asingayo mu mulembe ogw’amakumi abiri.

Ebiwandiko
Ebimu ku biwandiko bya Radoje Domanović biteredwa wano wammanga:

 Okusanyizibwaawo kw’amaddu, 1898
 Enyanja enfu, 1902
 Omukulembeze, 1902
 Omulangira Marko, mumassekati g’abaSabiya ogw’okubiri, 1901
 Omuzimu, 1898
 Endowooza y’ente ennume, eya Sabiya, 1902

References

Website
Ebiwandiko bya Radoje Domanović mubumalirivu

Category:Sabiya
Category:Abasomesa
Category:Bawandiisi
Category:1873 births
Category:1908 deaths