Хасавюрт район

Хасавюрт район () — Урусат Федерациядин Дагъустан республикада авай муниципалитетдин район.

Администрациядин юкь — Хасавюрт шегьер я.

 География 
Хасавюрт район Дагъустан Республикадин рагъакӀидай пата ала ва ЦӀийи Лак, Къазбек, Кизилюрт ва Бабаюрт районрихъ са сергьятра ава. 

Чилерин майдан — 1425 км².

 Тарих 
1921 йисуз Терек вилаятдин Хасавюрт округдин чилерал Хасавюрт кантон арадал гъанай. 1929 йисуз кантон райондиз элкъуьрнай.

1941 йисуз ГКО-дин (Гьукуматдин Хуьнуьхин Комитет) № 827 къарардалди районда уьмуьр гьалзавай немецрин вири акъудна Къазахстандиз ва Азиядин маса уьлквейриз куьчарнай.

1944 йисуз, СССР -дин Гьукуматдин Хуьнуьхин Комитетдин «Чеченрин ва ингушрин Юкьван Азиядиз депортация авунин» № 5073 къарардалди, райондин чечен ва ингуш агьалияр акъудна Къазахстандин ва Киргизиядин ССР-риз куьчарнай.

 Агьалияр 
Йисариз килигна Хасавюрт райондин агьалийрин динамика:

Йис200220112012201320142015Агьалияр125 454 Этносостав населения Дагестана. 2002  142 636 Оценка численности постоянного населения на 1 января 143 677 Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 г. 145 098 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 г. 146 806 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 г.  149 293 Численность постоянного населения Республики Дагестан по муниципальным образованиям на 1 января 2015 г. 

2010 йисан Вириурусатдин агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматриз килигна, Хасавюрт райондин миллетрин сиягь:ВПН том 3. Таблица 4. Население по национальности и владению русским языком по городским округам и муниципальным районам республики Дагестан. 

ХалкьКьадар, касПай %аварар 44 360 31 %къумукьар 43 321 31 %чеченар 36 391 26 %даргияр 7 613 5 %лезгияр 7 475 5 %маса халкьар 2 072 2 %вири санал 141 232 100,00 %

 Администрациядин паюнар 
Райондик 42 муниципалитет ва 59 хуьр акатзава (къалин шрифтдив, са шумуд хуьрерин арадай администрациярин юкьвар къалурнава);Закон Республики Дагестан от 13.01.2005 № 6 «О статусе и границах муниципальных образований Республики Дагестан»

 «Аджимажагатюрт» хуьруьнсовет — Аджимажагатюрт
 «Адильотар» хуьруьнсовет — Адильотар, Кадыротар, Тутлар
 «Акбулатюрт» хуьруьнсовет — Акбулатюрт
 «Байрамаул» хуьруьнсовет — Байрамаул, Шулькевич, Генжеаул
 «Бамматюрт» хуьруьнсовет — Бамматюрт 
 «Баташюрт» хуьруьнсовет — Баташюрт 
 «Батаюрт» хуьруьнсовет — Батаюрт, Умашаул 
 «Борагангечув» хуьруьнсовет — Борагангечув 
 «Дзержинское» хуьруьнсовет — Дзержинское 
 «Казмааул» хуьруьнсовет — Казмааул, Умаротар  
 «Кандаураул» хуьруьнсовет — Кандаураул 
 «Карланюрт» хуьруьнсовет — Карланюрт, Станция Байрам 
 «Кокрек» хуьруьнсовет — Кокрек, Станция Карланюрт  
 «Костек» хуьруьнсовет — Костек, Пятилетка, Лаклакюрт  
 «ЦӀийи Къуруш» хуьруьнсовет — ЦӀийи Къуруш 
 «Могилевское» хуьруьнсовет — Могилевское, Петраковское 
 «Моксоб» хуьруьнсовет — Моксоб 
 «Муцалаул» хуьруьнсовет — Муцалаул 
 «ЦӀийи Костек» хуьруьнсовет — ЦӀийи Костек 
 «ЦӀийи Гагатли» хуьруьнсовет — ЦӀийи Гагатли 
 «Новосельское» хуьруьнсовет — Новосельское, Кемсиюрт  
 «ЦӀийи Соситли» хуьруьнсовет — ЦӀийи Соситли 
 «Нурадилово» хуьруьнсовет — Нурадилово 
 «Октябрьское» хуьруьнсовет — Октябрьское,  Гребенской Мост 
 «Османюрт» хуьруьнсовет — Османюрт, Симсир
 «Первомайское» хуьруьнсовет — Первомайское 
 «Покровское» хуьруьнсовет — Покровское, Абдурашид-Отар 
 «Садовое» хуьруьнсовет — Садовое 
 «Сиух» хуьруьнсовет — Сиух 
 «Советское» хуьруьнсовет — Советское 
 «Солнечное» хуьруьнсовет — Солнечное 
 «Сулевкент» хуьруьнсовет — Сулевкент 
 «Темираул» хуьруьнсовет — Темираул, Гоксув 
 «Теречное» хуьруьнсовет — Теречное 
 «Тукита» хуьруьнсовет — Тукита 
 «Тотурбийкала» хуьруьнсовет — Тотурбийкала 
 «Хамавюрт» хуьруьнсовет — Хамавюрт 
 «Цияб Ичичали» хуьруьнсовет — Цияб Ичичали 
 «Чагаротар» хуьруьнсовет — Чагаротар 
 «Шагада» хуьруьнсовет — Шагада 
 «Эндирей» хуьруьнсовет — Эндирей

 Экономика 

 Баянар 

 ЭлячӀунар 
 Муниципалитеты Республики Дагестан МО "Хасавюртовский район"
 Официальный сайт Президента Республики Дагестан: Хасавюртовский район 

*
Категория:Дагъустандин районар