Чапла Канададин инуит чӀал

инуит : Aqana Tuktuuyaqtuumukkabsi 

Чапла Канададин инуит чӀал ва икӀа Инувиалуктун чӀал - (ину. Inuvialuktun; ингл. Inuvialuktun, Western Canadian Inuit language) — чӀал Чапла Канададин инуит халкьдин эскимос-алеут чӀаларин. Рахазай ксар амма чӀалал Чапла Канадада 400–700 инсан кьван. Офицал чӀал Канадада (Вини-чапла патан чилер).

 Чапла Канададин инуит нугъатар ва рахунар 
 Сиглитун (ингл. Siglitun, Siglit, Inuvialuktun proper). Вини-чапла патан чилерда Tuktuyaaqtuuq (Tuktoyaktuk), Paulatuuq (Paulatuk), Ikaasuk (Sachs harbour) ва Инувик (Inuuvik/Inuvik) шегьерарда. Рахунар:  Qikiqtaruqmiut, Kupugmiut, Kittegaryumiut, Nuvuraqmiut,  Avvagmiut, Nuunatahmiut 
 ИнуиннактунNorthwest Territories Official Languages Act, 1988  (as amended 1988, 1991-1992, 2003) (инуит ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ; ингл. Inuinnaqtun, Inuinnaq, Copper Inuktitut) 
 Кангирьюармиутун (ингл. Kangiryuarmiutun subdialect). Вини-чапла патан чилерда Ulukhaqtuuq (Ulukhaktok, Kangiryuaq, Holman) шегьерда. Рахунар: Kanghiryuatjagmiut, Kanghirjuarmiut, (?) Haneragmiut, (?) Puivlirmiut, (?) Nagyuktomiut
 İqaluktuuttiaq (ингл. Cambridge subdialect). Нунавутда Iqaluktuuttiaq (ᐃᖃᓗᒃᑑᑦᑎᐊᖅ, Cambridge Bay) шегьерда. Рахунар: Ekaluktomiut, Kiglinirmiut
 Qurluqtuq (ингл. Coppermine subdialect, Kugluktuk dialect). Нунавутда Qurluqtuq (ᖁᕐᓗᖅᑐᖅ, Kugluktuk, Coppermine) шегьерда. Рахунар: Akkuliakattangmiut, Noahognirmiut, Kogluktomiut, Wallirmiut, Asiagmiut, Pingangnaktomiut 
 Umingmaktuuq (ингл. Bathurst subdialect). Нунавутда Umingmaktuuq (Umingmaktok, Bathurst) шегьерда. Рахунар: Nennitagmiut, Kilusiktomiut  
 NatsilingmiutWhy does Nattiliŋmiut have special letters? (инуит Inuktitun; ингл. Natsilingmiutut, Natsilik dialect) 
 Natsilik (инуит Nattilingmiutut (dil); ингл. Natsilik subdialect, Natsilik proper). Нунавутда ᑕᓗᕐᔪᐊᑦ (Talurjuat/Spence Bay) ва ᓇᐅᔭᑦ (Naujat/Repulse Bay) шегьерарда. Рахунар: Arvertormiut, Netsilingmiut,  Kuungmiut
 Arviligjuaq (ингл. Arviligjuaq subdialect). Нунавутда ᐊᕐᕕᓕᒡᔪᐊᖅ (Arviligjuaq/Pelly Bay) шегьерда. Рахунар: Arviligjuarmiut, Sinimiut 
 UtkuhiksalikUtkuhiksalingmiut Inuktitut Dictionary Project ᑐᑭᕐᑲᖅᑐᑦ ᐅᑦᑯᓯᒃᓴᓕᖕᒥᐅᑦ ᐅᕐᑲᐅᓯᖕᒋᑦ  (инуит Utkuhiksalingmiutitut [чӀал]; ингл. Utkuhiksalik subdialect, Utkuhikhalik, Gjoa Haven dialect). Нунавутда ᐅᖅᓱᖅᑑᖅ (Uqsuqtuuq/Gjoa Haven) ва ᖃᒪᓂ‛ᑐᐊᖅ Qamani'tuaq (Baker Lake) шегьерарда. Рахунар: (?) Ahagmiut,  (?) Hanningařuqmiut, (?) Ilivilermiut, Ugyulingmiut, Qeqertarmiut, Utkuhiksalingmiut (ингл. Utkuhiksalik proper)

NOTE: Ууммармиутун (Канададин инюпиак) нугъат Инюпиак чӀалдин нугъат.

 Чапла Канададин инуит алфиб  
 Латин алфиб  
 AChFGHDjIKLŁMNNgPQRTUVY achfghdjiklłmnngpqrtuvy

 Инуит алфиб 
 куьруь  йаргъи  латин   куьруь  йаргъи  латин   куьруь  йаргъи  латин   эхир  латин    ᐃ  ᐄ  i (ii)  ᐅ  ᐆ  u (uu)  ᐊ  ᐋ  a (aa)  ᐦ  h ᐱ  ᐲ  pi  ᐳ  ᐴ  pu  ᐸ  ᐹ  pa  ᑉ  p ᑎ  ᑏ  ti  ᑐ  ᑑ  tu  ᑕ  ᑖ  ta  ᑦ  t ᑭ  ᑮ  ki  ᑯ  ᑰ  ku  ᑲ  ᑳ  ka  ᒃ  k ᒋ  ᒌ  gi  ᒍ  ᒎ  gu  ᒐ  ᒑ  ga  ᒡ  g ᒥ  ᒦ  mi  ᒧ  ᒨ  mu  ᒪ  ᒫ  ma  ᒻ  m ᓂ  ᓃ  ni  ᓄ  ᓅ  nu  ᓇ  ᓈ  na  ᓐ  n ᓯ  ᓰ  si  ᓱ  ᓲ  su  ᓴ  ᓵ  sa  ᔅ  s ᓕ  ᓖ  li  ᓗ  ᓘ  lu  ᓚ  ᓛ  la  ᓪ  l ᔨ  ᔩ  ji  ᔪ  ᔫ  ju  ᔭ  ᔮ  ja  ᔾ  j ᕕ  ᕖ  vi  ᕗ  ᕘ  vu  ᕙ  ᕚ  va  ᕝ  v ᕆ  ᕇ  ri  ᕈ  ᕉ  ru  ᕋ  ᕌ  ra  ᕐ  r ᕿ  ᖀ  qi  ᖁ  ᖂ  qu  ᖃ  ᖄ  qa  ᖅ  q ᖏ  ᖐ  ngi  ᖑ  ᖒ  ngu  ᖓ  ᖔ  nga  ᖕ  ng ᙱ  ᙲ  nngi  ᙳ  ᙴ  nngu  ᙵ  ᙶ  nnga  ᖖ  nng ᖠ  ᖡ  łi  ᖢ  ᖣ  łu  ᖤ  ᖥ  ła  ᖦ  ł

 Грамматика 
Сиглитун нугъат:

теквилиннумра къушавилиннумрагзафвилин нумралезгидал InuvialukInuvialuukInuvialuitЧапла Канададин инуит халкьkigiaqkigiakkigiatcastorkanguqkangukkangutкъазtatidjgaqtatidjgaaqtatidjgatcraneivugaqpakivugaqpaakivugaqpaitуьрдегukaliqukallikukallitкӀвалин къуьрugyukugyuukugyuitтюлен (Erignathus barbatus)tuuliktuuliiktuuliitGaviaiggarlikiggarliikiggarliitвили сикӀnanuqnannuknannutлацу севapqunapqutikapqutitway

  тистикьар  

 Алукьун 
Inuvialuit Settlement Region – TK Study, August 2006 (1)
Inuvialuit Settlement Region – TK Study, August 2006 (2)

Category:Эскимос-алеут чӀалар