Киншаса

Кинша́са (1966-лагьай йисал кьван — Леопольдви́ль, , нидер. Leopoldstad) — Конго Демократиядин Республикадин кьилин шегьер, Конго вацӀун къерехал ала, Браззавиль шегьердиз (Конго Республикадин кьилин шегьер) аксина. 2010-лагьай йисан гьалдиз килигна Киншасада 10 миллиондилай пара кас яшамишзаватӀани, адан чилеррикай 60 % тӀимил агьалияр авай хуьруьн чкаяр я, вич шегьердин административ сергьятрин къенез гьахьзава. Инсанар къалиндаказ яшамиш жезвай шегьердин мягьлейри провинциядин рагъакӀидай пата чилин ичӀи са гъвечӀи паяр кьазваProgramme du Gouvernement, Provincial de Kinshasa, 2007—2011 .

Агьалийрин сан-гьисабдал гьалтайла Африкада Киншасадини Йоханнесбургдихъ галаз 3-лагьай чка (Лагосдинни Каирдин кьулухъ) пай ийизва. ГьакӀни франк чӀалал рахадай агьалийрин сан-гьисабдал килигна ам дуьньяда кьведлагьайди я (Париждин кьулухъ). Алай чӀаван демографиядин гьал амукьиз хьайитӀа 2020-лагьай йисуз Киншаса агьалийралди Париждилай виниз жеда.

 ЧӀалар 
ДРК-да, нин кьилин шегьер Киншаса я, официал яз франк чӀал кьабулнава. Гьа идаз килигна, Киншаса Франкофонияда виридалайни чӀехи шегьер, гьакӀни франк чӀалал рахадайбурун агьалийрин сан-гьисабдал гьалтайла ам кьведлагьайди я., Амма лингала рахунрин чӀал яз гьяркьуьдаказ кӀвалахарзава.

Франк чӀал администрацияда, маарифда, документар кьил кьиле ягъунра, рекьерин лишанра, прессада, ТВ-да, миллетринни жемятрин арада авай акахьунра кӀвалахарзава. Амма жемятринни миллетрин кӀапӀалрин къене авай гьакӀан акахьунра мукьдин (чкадин) африкадин чӀалари (киконго, лингала, луба и суахили) кьилин пай кьазва.

Гьа идаз килигна, медениятда франк чӀала артухвал кьазватӀани, пара чӀалар хьун Киншасадин уьмуьрдин хас тир лишан яз амукьзава.

 Массайрин информациядин такьатар ва алакъа 
Тайин чӀавара акъатдайбур (франк чӀалал)
 «Кайе экономик э сосьо» (Cahiers économiques et sociaux — «ЦӀийи (чавар) хабарар экономикадинни жемятдин месэлайрикай»).
 «Конго-Африк» (Congo-Afrique — «Конго-Африка»). Гьар вацра акъатдай экономикадинни медениятдин месэлайрикай журнал. Жемятдин уьмуьрдин Ахтармишунин юкьва акъудзава.
 «Потансьель» (Potentiel — «Потенциал»). Гьар йикъуз акъатдай газета.
 «Элима» (Elima). Гьар йикъуз акъатдай нянин газета

Информагенствар

Конгодин чапдай акъудунин агенство (Agence Congolaise de Presse — ACP). Гьакиматдин информагенства, 1960-лагьай йисан 12-лагьай пахундиз адан диб эцигнава.

Радио, телевидение
 «Конгодин ван» (La Voix du Congo). Радиостанция, гьукуматди контролвал кьиле тухузава
 Миллетдин конгодин радиони телевидение (Radio-télévision nationale congolaise — RTNC).

 Стхавилин шегьерар 
  Анкара (Туьркия)
  Браззавиль (Конго Республика)
  Брюссель (Бельгия)
  Дакар (Сенегал)
  Тегеран (Иран)
  Утрехт (Нидерландар)

 Эдебият 
 Баянар 

 ЭлячӀунар 

Категория:Киншаса
Категория:Африкадин уьлквейрин кьилин шегьерар
Категория:Конгодин Демократиядин Республика
Категория:Конгодин Демократиядин Республикадин шегьерар