4 январь

4 январь — григорийдин чӀаваргандал гьалтайла йисан 4-й югъ я. Йисан эхирдал кьван 361 югъ ама (яргъи йисуз 362 югъ).

Юлийдин чӀаваргандин 22 декабрьдихъ галаз сад къвезва.

 Вакъиаяр 
 1878 йис — Урусатдинни-Турциядин дяведин фронт: И. В. Гуркодин кьушунри гзаф четин шартӀара София шегьер къачуна, туьркверин гьукум терг авунай.
 1896 йис — Америкадин Садхьанвай Штатрин 45-й штар Юта хьанай
 1948 йис — Мьянмади вичин аслутуширвал малумарнай.
 1951 йис — Кореядин дяве: КХДР-дин кьушунар Китайдин гуьгьуьллу аскеррин куьмекдалди кьведра Сеул шегьер къачунай.
  2004 йис — «Спирит» марсоход Марс планетадал ацукьнай.
 2004 йис — Гуржистанда хьайи революциядин нетижада президентдин везифадал Михаил Саакашвили атана.
 2010 йис — Дуьньядин виридалайни кьакьан дарамат тир Бурж-Халифа ахъаюнин мярекат кьиле фенай.
 2016 йис — Сауди Аравия, Бахрейн ва Судан уьлквейри Ирандихъ галаз дипломатиядин алакъаяр атӀанай.

 Суварар 

 Умуми дуьньядин суварар 

 Дидедиз хьана 
XIX виш йисалди
 1643 йис — ингилис физик, математик, астроном, философ, теолог Исаак Ньютонан хайи югъ я.
 1710 йис — Жованни Баттиста Перголези — Италиядин композитор.
 1785 йис — Якоб Гримм — Германиядин филологни кхьираг.

XIX виш йис
 1809 йис — Луи Брайль — Франциядин тифлопедагог, буьркьуьбрун шрифтдин бине эцигай.
 1839 йис — Карл Гьуман — Пруссиядин археолог.
 1848 йис — Кацура Таро — Япониядин политик, генерал, премьер-министр (1901—1906, 1908—1911, 1902—1913).

XX виш йис
 1925 йис — Вейкко Хакулинен, Финляндиядин лыжайраллаз къекъведайди, пудра Олимпиядин къугъунрин чемпион.
 1936 йис — Зураб Константинович Церетели, Советрин, Гуржистандинни Урусатдин архитектор, Социализмдин Зегьметдин Игит (1990).
 1954 йис — Олег Иванович Романцев, Советрин футболист ва Урусатдин тренер.
 1963 йис — Тилль Линдеманн, Германиядин мани, музыкантни шаир; Rammstein кӀеретӀдин фронтмен (регьбер).
 1974 йис — Кевин Куске, Германиядин бобслеист, кьудра Олимпиядин къугъунрин чемпион.
 1990 йис — Тони Кроос, Германиядин футболист, 2014-й йисан дуьньядин чемпион.

 Кьена 
XIX виш йисалди
 1248 йис — II-й Саншу — Португалиядин король.
 1752 йис — Габриэль Крамер — Швейцариядин математик.

XIX виш йис
 1825 йис — I-й Фердинанд — Кьведни Сицилияр король.
 1882 йис — Джон Дрейпер — АСШ-дин химик, врач, фотограф.

XX виш йис
 1943 йис — Марина Михайловна Раскова, Советрин паб лётчик, штурман, Советрин ГалкӀдин Игит (1938).
 1960 йис — Альбер Камю — Франциядин кхьирагни философ.
 1961 йис — Эрвин Шрёдингер — Австриядин физик.
 1965 йис — Томас Стернз Элиот — Британиядинни АСШ-дин шаирни драматург.

XXI виш йис
 2012 йис — Ева Арнольд — Америкадин фотограф.

Категория:Январь