Австрия

Австрия ( [ˈøːstɐˌʁaɪç], тамам официал жуьре — Австри́ядин Респу́блика () — Юкьван Европада авай гьукумат я. Агьалияр — 9,0 млн кас я.

Кефердин патахъ Чехиядихъ (сергьятдин яргъивал — 362 км), кефердинни рагъэкъечӀдай патахъ Словакиядихъ галаз (сергьятдин яргъивал — 91 км), рагъэкъечӀдай патахъ Венгриядихъ галаз (сергьятдин яргъивал — 366 км), кьиблепатахъ Словениядихъ (сергьятдин яргъивал — 330 км) ва Италиядихъ галаз (сергьятдин яргъивал — 430 км), рагъакӀидай патахъ Лихтенштейндихъ(сергьятдин яргъивал — 35 км) ва Швейцариядихъ (сергьятдин яргъивал — 164 км) галаз, кефердин патахъ Германиядихъ галаз (сергьятдин яргъивал — 784 км) сергьятдал ала. Сергьятдин умуми яргъивал — 2 563 километр я.

Австрияди 83 855 км² (32 377 кв. миля) кьунва, адан чилерал Альп сувайрин климат чкӀанвайди я. Альп сувайра алаз, Австрия лап суван уьлкве я. Вири уьлкведин чилерикай кьилди 32 % 500 метрдилай агъадихъ галай чкайрал ала. Виридалайни кьакьан тӀинкӀ — 3 798 м я.
я.

Агьалийрин чӀехи пай немец чӀалан бавариядин нугъатдал хайи чӀалал хьиз рахазва, немец чӀалан вичин стандарт тир жуьреда литературадин чӀал хьиз кӀвалахарзава. Маса чкадин официал чӀалар — венгер чӀал, градищанско-хорват чӀал, словен чӀал я.

Австрия — парламентвилин векилвилин демократия; кӀуьд федерал чиликай ибарат тир федератив гьукумат я.Lonnie Johnson 17 Кьилинни виридалайни чӀехи шегьер — Вена я (1,9 млндилай пара кас).

Австрия дуьньяда виридалайни девлетлу уьлквейрикай сад я. Агьалийрин са касдиз аватзавай КьВБ — 46 330 АСШ-дин доллар (2012 йисуз). Гьукуматди кьакьан дережадин уьмуьр тухунин стандартар туькӀуьрна, 2011-лагьай йисуз инсандин потенциал виликфинин индекс къалурзавай лишандал гьалтайла Австрия дуьньяда 19-лагьайди тир.

1955-лагьай йисалай инихъ уьлкведи СМТ-да иштираквал ийизваJelavich 267; 1995-лагьай йисуз Европадин ГалкӀдихъ агалтна, ЭСКӀвТ-дин диб эцигна.

ГьакӀни 1995-лагьай йисуз Австрияди Шенген икьрардал къул чӀугвана. 1955-лагьай йисуз Австрияди гьамишан нейтралитет ва гьар гьи дяведин блокрихъ хьайитӀани агалт тахьун малумарнаBundesgesetzblatt für die Republik Österreich, 1955, http://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Bundesgesetzblatt_(Austria)_1955_1151.jpg. 1999-лагьай йисуз уьлкведи Европадин валюта — евро — кьабулна.Austria and the euro

 Дегь заманада 
 Чилинмикит 
Австриядин чӀехи пай кьазва Альпар сувайри. Къуншивилин гьукуматар: Германия, Чехия, Словакия, Венгрия, Словения, Италия, Швейцария, Лихтенштейн.

 Ксар 
Ксар — 8,375 млн исан (2010).Инсан кьелунай 2006, чӀехи миллетдин кӀватӀал — австрийицар — 88,6 % .

 Дин 
Исан кьелунай 2001 йисуз, 73,6 % австрийецар — католикар, 4,7 % — лютеранар, 6,5 % ксар какатзава масса диннрик (ислам — 4,2 %, православи — 2,2 %, иудаизм — 0,1 %; вири зарегистрироват хьана 12 конфесси, гьабрик 3 агъзур сикх (2009)), 12 % ксар кутазва чеб са конфессидик (1991 йисуз гьабрик 8,6 %).

 ЧӀехи шегьерар 

 Къалиндалди
федерал чилерин кьилин шегьерар къалурнава.
 № ТӀвар Агьалияр 1991 Агьалияр 2001 Агьалияр 2022 Чил 1 Вена  1 539 848  1 550 123  1 931 593  Вена 2 Грац  237 810  226 244  292 630  Штирия 3 Линц  203 044  183 504  207 247  Вини Австрия 4 Зальцбург  143 978  142 662  155 416  Зальцбург 5 Инсбрук  118 112  113 392  130 585  Тироль 6 Клагенфурт  89 415  90 141  102 618  Каринтия 7  Филлах  54 640  57 497  64 071  Каринтия 8  Вельс  52 594  56 478  63 181  Вини Австрия 9 Санкт-Пёльтен  50 026  49 121  56 360  Агъа Австрия10  Дорнбирн  40 735  42 301  50 360  Форарльберг

 Баянар 

 ЭлячӀунар 
 Außenministerium der Republik Österreich
 UNdata | country profile | Austria

*