Кьибле Канададин инуит чӀал

Кьибле Канададин инуит чӀал ва икӀа Инуктитут чӀал — (ину. ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ Inuktitut ; ) — чӀал Кьибле Канададин инуит халкьдин эскимос-алеут чӀаларин. Рахазай ксар амма чӀалал Чапла Канадада 35 000 инсан кьван. Офицал чӀал Канадада (Нунавут ва Вини-чапла патан чилер).

 Кьибле Канададин инуит нугъатар ва рахунар 
 Kivalliq (инуит ᑭᕙᓪᓕᕐᒥᐅᑦ Kivallirmiut, Kivallirmiutut, Kivallirmiutun, Inuktitun; ингл. Kivalliq, Keewatin dialect, Caribou dialect, Caribou Inuit (sensu stricto)). Нунавутда ᖃᒪᓂᑦᑐᐊᖅ (Qamanittuaq/Baker Lake) ва ᑎᑭᕋᕐᔭᖅ (Tikirarjuaq/Whale Cove) шегьерарда.
 Qaernermiut (ингл. Qairnirmiut subdialect). Рахунар:  Qaernermiut, (?) Harvaqtormiut
 Hauneqtormiut ва икӀа Kangiqliniqmiut (ингл. Hauniqturmiut subdialect)
 Padlermiut (ингл. Paallirmiut subdialect)
 Ahiarmiut (ингл. Ahiarmiut subdialect)
 Aivilik (инуит Aivilingmiutut, Inuktitut; ингл. Aivilik dialect, Walrus Inuit). ᓴᒡᓕᖅ (Sagliq/Southampton Island), ᐃᒡᓗᓪᓕᒑᕐᔪᒃ (Igluligaarjuk/Chesterfield Inlet) ve ᑲᖏᖅᖠᓂᖅ (Qangiqłiniq/Rankin Inlet) шегьерарда.
 Sallirmiut (ингл. Southampton subdialect)
 Rankin (ингл. Rankin subdialect). Рахунар: Aivilingmiut, (?) Amitormiut
 Кеферпатан Qikiqtaaluk (инуит Qikiqtaaluk uannangani, Inuktitut; ингл. North Baffin dialect, North Qikiqtaaluk dialect). Нунавутда ᐃᒡᓗᓕᒃ (Iglulik/Igloolik), ᓴᓂᕋᔭᖅ (Sanirajaq/Hall Beach), ᒥᑦᑎᒪᑕᓕᒃ (Mittimatalik/Pond Inlet), ᑲᖏᖅᑐᒑᐱᒃ (Kangiqtugaapik/Clyde River), ᐃᒃᐱᐊᕐᔪᒃ (Ikpiarjuk/Arctic Bay), ᓇᓂᓯᕕᒃ (Nanisivik), ᖃᐅᓱᑦᑐᖅ (Qausuittuq/Resolute) ve ᐊᐅᔪᐃᑦᑐᖅ (Aujuittuq/Grise Fiord) шегьерарда.
 Tununirmiut (ингл. Tununirmiut subdialect). Рахунар: Nedlungmiut, Tununirusirmiut, Tununermiut, Mittimatalingmiut [халкь] Mittimatalingmiutut [чӀал], Aggomiut, (?) Pilingmiut
 Iglulirmiut (ингл. Iglulingmiut subdialect)
 South Qikiqtaaluk (инуит Qikiqtaaluk nigiani, Inuttitut; ингл. South Baffin dialect (sensu lato), South Qikiqtaaluk dialect). Нунавутда ᑲᖏᖅᑐᒑᐱᒃ (Kangiqtugaapik/Clyde River), ᕿᑭᖅᑕᕐᔾᔪᐊᖅ (Qikiqtarjuaq/Broughton Island), ᐸᖕᓂᖅᑐᐅᖅ (Pangniqtuuq/Pangnirtung), ᐃᖃᓗᐃᑦ (Iqaluit/Frobisher Bay), ᑭᖕᒥᕈᒃ (Kingmiruk/Lake Harbour) ва ᑭᙵᐃᑦ (Kinngait/Cape Dorset) шегьерарда.
 Кьиблединни рагъэкъечӀдайдан арадин нугъат (ингл. Southeast Baffin subdialect, East Baffin dialect). Рахунар: Akudnirmiut, Padlimiut, Qinguamiut, Saumingmiut, Kingnaitmiut, Qinguamiut, Okomiut, Talirpingmiut
 Кьиблединни рагъакӀидайдан ара нугъат (ингл. Southwest Baffin subdialect, South Baffin dialect (sensu stricto)). Рахунар: Kingarmiut ва икӀа Sikosuilarmiut (ингл. Cape Dorset dialect), Akuliarmiut, Nugumiut, Qaumauangmiut
 Нунавик (инуит Inuttitut, Nunavimmiutitut, Nunavimiut; ингл. Nunavik dialect, Arctic Quebec Inuit). ᑰᑦᔪᐊᕌᐱᒃ (Kuujjuaraapik/Great Whale River), ᐅᒥᐅᔭᖅ (Umiujaq), ᐃᓄᑦᔪᐊᖅ (Inujjuaq/Inukjuak), ᐳᕕᕐᓂᑐᖅ (Puvirnituq), ᓴᓂᑭᓗᐊᖅ (Sanikiluaq), ᒣᓚᓯᒃᑯᑦ (Mailasikkut/Chisasibi), ᐊᑯᓕᕕᒃ (Akulivik), ᐃᕗᔨᕕᒃ (Ivujivik), ᓴᓪᓗᐃᑦ (Salluit), ᑲᖏᖅᓱᔪᐊᖅ (Kangiqsujuaq), ᖁᐊᖅᑕᖅ (Quaqtaq), ᑲᖏᕐᓱᒃ (Kangirsuk), ᐊᐅᐸᓗᒃ (Aupaluk), ᑕᓯᐅᔭᖅ (Tasiujaq), ᑰᑦᔪᐊᖅ (Kuujjuaq/Fort Chimo), ᑲᖏᖅᓱᐊᓗᑦᔪᐊᖅ (Kangiqsualujjuaq), ᑕᕐᐸᖓᔪᖅ (Tarpangajuq) ва ᑭᓪᓕᓂᖅ (Killiniq/Port Burwell) шегьерарда.
 Tahagmiut ва икӀа Tarramiut [халкь] Tarramiutut ва икӀа Taqramiutut [чӀал]. Рахунар: Nuvugmiut, Ungavamiut, Tahagmiut
 Siqinirmiut. Рахунар: Koksoakmiut, Kangiqsualujjuamiut, Kidlinungmiut
 Itivimiut
 Qikirtamiut (ингл. Belcher Islands Inuit)
 Нунатсиавут ва икӀа Лабрадор (инуит Inuttut, Inuttitut, Nunatsiavummiutut, Labradorimiutut; ингл. Labrador Inuttut, Labrador Inuttitut). Naini (Nain), Hopedale, Maqûvik (Makkovik), Ukkusitsalik (Davis Inlet), Vaali (Goose Bay-Happy Valley), Nutâk (Nutak), Hebron†, Tikirarsuarusik (Rigolet) шегьерарда.
 Кеферпатан Нунатсиавут (ингл. Northern Labrador subdialect, Labrador Inuttut (sensu stricto)). Рахунар: Kongithlushuamiut, Chuckbuckmiut, Nunenumiut, Avitumniut
 Риголет (ингл. Rigolet subdialect, Rigolet Inuttut). : Aivitumiut, (?) Netcetumiut, (?) Puthlavamiut

 Инуит ва Латин алфиб 
 куьруь  йаргъи  латин  куьруь  йаргъи  латин  куьруь  йаргъи  латин  эхир  латин ᐃ  ᐄ  i (ii)  ᐅ  ᐆ  u (uu)  ᐊ  ᐋ  a (aa)  ᐦ  h ᐱ  ᐲ  pi  ᐳ  ᐴ  pu  ᐸ  ᐹ  pa  ᑉ  p ᑎ  ᑏ  ti  ᑐ  ᑑ  tu  ᑕ  ᑖ  ta  ᑦ  t ᑭ  ᑮ  ki  ᑯ  ᑰ  ku  ᑲ  ᑳ  ka  ᒃ  k ᒋ  ᒌ  gi  ᒍ  ᒎ  gu  ᒐ  ᒑ  ga  ᒡ  g ᒥ  ᒦ  mi  ᒧ  ᒨ  mu  ᒪ  ᒫ  ma  ᒻ  m ᓂ  ᓃ  ni  ᓄ  ᓅ  nu  ᓇ  ᓈ  na  ᓐ  n ᓯ  ᓰ  si  ᓱ  ᓲ  su  ᓴ  ᓵ  sa  ᔅ  s ᓕ  ᓖ  li  ᓗ  ᓘ  lu  ᓚ  ᓛ  la  ᓪ  l ᔨ  ᔩ  ji  ᔪ  ᔫ  ju  ᔭ  ᔮ  ja  ᔾ  j ᕕ  ᕖ  vi  ᕗ  ᕘ  vu  ᕙ  ᕚ  va  ᕝ  v ᕆ  ᕇ  ri  ᕈ  ᕉ  ru  ᕋ  ᕌ  ra  ᕐ  r ᕿ  ᖀ  qi  ᖁ  ᖂ  qu  ᖃ  ᖄ  qa  ᖅ  q ᖏ  ᖐ  ngi  ᖑ  ᖒ  ngu  ᖓ  ᖔ  nga  ᖕ  ng ᙱ  ᙲ  nngi  ᙳ  ᙴ  nngu  ᙵ  ᙶ  nnga  ᖖ  nng ᖠ  ᖡ  łi  ᖢ  ᖣ  łu  ᖤ  ᖥ  ła  ᖦ  ł

 Грамматика 
теквилиннумеркъушавилиннумергзафвилин нумерлезгидалᐃᖃᓗᒃ iqalukᐃᖃᓘᒃ iqaluukᐃᖃᓗᐃᑦ iqaluitбалугъᐃᕐᖑᓯᖅ irngusiqᐃᕐᖑᓰᒃ irngusiikᐃᕐᖑᓰᑦ irngusiitсукӀраᓵ saaᓵᒃ saakᓵᑦ saatстолᑎᑎᕋᐅᑦ titirautᑎᑎᕋᐅᑏᒃ titirautiikᑎᑎᕋᐅᑏᑦ titirautiitpencilᐅᑳᓚᐅᑦ uqaalautᐅᑳᓚᐅᑏᒃ uqaalautiikᐅᑳᓚᐅᑏᑦ uqaalautiitтелефон

 Баянар 

 ЭлячӀунар 
 Inuktitut Living Dictionary
 Tusaalanga Inuktitut (Learning Inuktitut Online)

Категория:Эскимос-алеут чӀалар