Маттиас Заммер

Маттиас Заммер (герм. Matthias Sammer, 1967 йисан 5 сентябрдиз, Дрезден, ГДР) — Германиядин футболхъан, хуьдайдини зурхуьдайди тир. ГДР-динни Германиядин кӀватӀуррин патал къугъвадайди тир.
1996-лагьай йисуз кӀватӀурдин ибаратдик кваз ам Европадин чемпион хьана. Гьа йисузни ам Европадин квай-квай футболхъан яз тестикьарна («Къизилдин туп»).

Къугъвадайдан карьера акьалтӀардайлай кьулухъ ада тренервилени администраторвиле кӀвалахиз гатӀумна.

 Клубдин карьера 

 «Динамо» Дрезден 

Маттиас Заммер 1967-лагьай йисан 5 сентябрдиз Дрезденда дидедиз хьана. Адан буба Клаус Заммер гьа чӀавуз чкадин "Динамо" командадин патал экъечӀзавай тир (адалай гъейри, ада 17 сеферда ГДР-дин кӀватӀурдин рангар хвена). Вад йиса аваз Маттиасди гьа и клубда футбол къугъваз гатӀумна. Гьа чӀавуз ам вигьизвайди, вичин командадин квайни-квайн бомбардир тир. "Динамодин" юношайрин ибаратдик кваз ада са сезондин къене душманрин варариз 260-далай гол яна.

1985-лагьай йисан 24 августдиз садлагьай сеферда Дрездендин "динамовийрин" кьилин ибаратдик кваз садлагьай сеферда къугъвана, гьа матчда абуруз акси "Магдебург" тир. Гьа чӀавуз Клаус Заммер "Динамодин" тренер хьана. Мумкин я гьавиляй парабур жегьил футболхъандивай кьилин ибаратдиз гьахьиз анжах вичин бубадин куьмекдалди хьана, лугьуз пехилзвай.

1989-лагьай йисуз "Динамо" Дрезден ГДР-дин чемпионатда садлагьай чка кьунва, абуру РагъэкъечӀдайпатан Берлиндай тир "Динамодин" 10 йисан чемпионвилин серия атӀана. Са йисалай дрезденвийри чпин агалкьун тикрарна. Адалай гъейри, абуру ГДР-дин Кубок къачуна, УЕФА-да зур-финалдал кьван агакьна.

Вад йисан къене "Динамода" ам вири турнирра 140 матч къугъвана, гьакӀни 52 гол яна.

 «Штутгарт» 
1990-лагьай йисан гатуз Заммер «Штутгартдин» къугъвадайди хьана. Бундеслигада вичи къугъванвай садлагьай сезонда адавай 11 гол ягъиз хьана, вичин командадин бомбардиррин арада ам кьведлагьайди хьана, гьакӀни ам чемпионатдин топ-10 акатна. Клубди ругуд лагьай чка кьунва, ада УЕФА-дин Кубокда къугъвадай ихтияр гана. Гуьгъуьнлай атай сезонда ада кӀуьд гол яна (вичин командадин бомбардиррин арада ам мад кьведлагьайди хьана), «Штутгарт» — чемпион хьана.

 «Интернационале» 
«Штутгартда» кьве сезон тухвайдалай кьулухъ Маттиас Заммер Миландин «Интердик» акахьна. Миланвийрин «швабриз» 10 млн марок гана. Са кьадар агалкьунралди къугъун авунватӀани (11 матчда ада 4 гол яна, «Италиядин Дербидин» сергьятдин къене «Ювентусдиз» янвай чӀехи метлеб авай голни кваз), адавай Италиядив вердишиз хьанач. Гьавиляй 1993-лагьай йисан январдиз ам ватандиз хтана.

 «Боруссия» Дортмунд 
1992/93-лагьай йисан Германиядин чемпионатдин хъуьтӀуьн трансферрин дакӀардин сергьятрин къене Заммерди Дортмундай тир «Боруссиядихъ» галаз икьрар кутӀунна. Адахъ абуру 8,5 млн марка гана. Сезондин кьведлагьай паюнин къене ам 17 матч къугъвана, гьакӀни ада 10 гол яна.

Гуьгъуьнлай атай сезонда командадин кьилин тренер Оттмар Хитцфельдди Заммер зурхуьдайдикай либеро авуна. И позициядал ам гуьгъуьнин вад йисуз къугъвана.

1995-ни 1996 йисариз «Боруссияди» Гимишдин салатница (Германияда чемпиондиз гузвай трофей) къачуна. 1997-лагьай абуру Чемпионрин лига ва Континентрин арада тухузвай кубок гъалибна. ГьакӀни 1995-ни 1996 йисариз Заммер кӀвенкӀве аваз «Боруссияди» кьве Германиядин Суперкубок къачуна.

1995-ни 1996 йисариз Маттиас Заммер Германиядин йисан квайни-квай футболист яз тестикьарна. ГьакӀни 1996-лагьай йисан нетижайриз килигна адаз «Къизилдин туп» гана.

Гуьгъуьнлай атай сезон адан эхиримжиди хьана: метӀин четин травмади 1998-лагьай йисуз къугъунин карьера акъвазарна.

 Миллетдин кӀватӀур патал къугъун 

Маттиас Заммердин къугъунин кӀукӀ Евро-1996-дал гьалтна, гьа турнир Германияди гъалибна. Юрген Клинссманни сад хьиз ам «бундестимдин» лидер тир. И турнирдал ада вири матчра иштираквал авуна, адавай зурба къугъун къалуриз хьана. Евро-дин къене Заммерди кьве гол яна: кӀватӀалрин дережадал ада Урусатдиз яна, ¼-дин дережадал ада Хорватиядиз гъалибвилин гол яна. Турнирдин нетижайрив кьурвал, Маттиас Заммер квайни-квай къугъвадайди хьиз тестикьарна. Им адан эхиримжи халкьарин арада тухузвай турнир хьана.

 Агалкьунар 

 Къугъвадайди яз 
«Динамо» (Дрезден)
 ГДР-дин чемпион (2): 1989, 1990
 ГДР-дин Кубокдин сагьиб: 1990
«Интернационале»
 Италиядин чемпионатдин гимишдин призер: 1993
«Штутгарт»
 Германиядин чемпион: 1992
«Боруссия» Дортмунд
 Футболдай Германиядин чемпионат|Германиядин чемпион (2): 1995, 1996
 УЕФА-дин Чемпионрин Лигада винел пад къачурди: 1997
 Континенрин арада тухзвай кубокдин сагьиб: т 1997
Футболдай Германиядин кӀватӀур
 Жегьилрин арада Европадин чемпион (18 йисалди): 1986
 Евро-92-дин гимишдин призер: 1992
 Футболдай Европадин чемпион: 1996

 Тренер яз 
«Боруссия» Дортмунд

 Германиядин чемпион: 2002
 УЕФА-дин Кубокдин финалист: 2002
 Германиядин лигадин Кубокдин финалист: 2003

 Баянар 

 ЭлячӀунар