Таганрог

Таганрог — Урусатдин Ростов вилаятда авай шегьер я. Азов гьуьлуьн Таганрог заливдин къерехал алайди я. Россиядин сифте шегьер я виликамаз авунвай пландай эцигнавай.

 География 
Таганрог Ростов вилаятдин рагъакӀидай пата, вилаятдин кьилин шегьер Ростовдилай 70 км рагъакӀидай патахъ галайди я. Шегьердин къеняй кьве вацӀ физава- Большая Черепахани Малая Черепаха. Таганрог гьуьлел алатӀани, адан кьулан кьатӀ 70 метр кьакьан дережадал ала. Патаг Миусдин лиман гва. Таганрог кьибле патан, гьуьлел алай шегьер я — инин климат чимиди я.Таганрог Йисан кьулан чимивал +10,3 °C я. Шегьердилай кефер-рагъакӀидай патахъ Миус вацӀ Азов гьуьлуьз авахьзавай чка ава. Шеьердин эски пай Таганий Рог кӀвенкӀвел алайди я. Шегьер вич дуьзендал ала.

 Тарих 
Таганрог 1698 йисуз Пётр Iди эцигнавайди я. Императордиз и шегьердиз гьукуматдин кьилин шегьер тухуз кӀанзавай. 1712—1762 йисара Прутдин дяведа Россия туьркери катайвили Таганрог Осман империядик гвай. 18 вишйисуз Россиядин империядин виридалайни чӀехи гьуьлуьн элверунин порт хьанвай. 1784 йисуз Крым Россиядик кутурла Таганрогдин кьибле гьуьлерал алай урус къеледин мана квахьна. 19 вишйисан кьиле Таганрогдикай урус императоррин гатун кьибле пата авай резиденция хьанвай. 1825 йисуз ина Александр I император кьенвай.Таганрогдин тарих И чӀавара Ростовдинни Одессадин манани агьалийрин къалинвал фад хкаж хьайила Таганрог кьулухъ амукьна. Тарихвилелди ина гьакӀни чувударни грекар яшамиш жезвай. Таганрогдин патаг лежбервилин чкаяр пара авайвили элверун ана мадни хкаж хьана. 1888 йисуз шегьердикай Таганрогдин казакрин кьушунрин кьилин шегьер хьана.
Кьведлагьай Дуьньядин дяведиз ина чӀехи женгер фейивили 2011 йисуз Таганрогдиз кьушунрин машгьурвилин шегьердин тӀвар гана.

 Агьалияр 
Таганрогда 248 664 кас яшамиш жезва. Урусрилай гъейри ина гьакӀни украинвияр, эрмениярни амайбур яшамиш жезва. Диндай чӀехи пай православидин хашпересар я.
1920 йисарин эхирда Таганрогда 100 агъзур касдилай пара хьанвай.

 Баянар 

 ЭлячӀунар 
 Официал сайт

Категория:Ростов вилаят
Категория:Урусатдин портар