Киев

Киев (; ) — Украинадин меркез, Европадин виридалайни чӀехи ва цӀуру шегьеррикай сад я. Ада Днепр вацӀун юкьван авахьуна, кефердин Днепрдин Украинадин чка кьунва.

Уьлкведин сиясатдин, жемятдинни экономикадин, улакьдин, маарифдинни илимдин юкь я. Украинадик акатзавай кьилдин административни территориал тек, Киев вилаятдин административ юкь я. Киев-Святошин райондин юкь я. АкӀ ятӀани, ам Киев вилаятдик акатзавач. Ина Украинадин гьукуматдин кьилин идарайри, чара уьлквейрин миссийри, Украинада кӀвалахзавай карханайринни жемятдин тешкилатрин чӀехи паюни чка кьунва.

Шегьердин кьил — тӀвар-ван авай гъуту-гъутархъан Виталий Кличко я.

«Повесть временных лет» лугьудай ктабдиз килигна Киевдин бине кутурбур полянрин княз Кий, адан стхаяр Щекни Хорив, гьакӀни абурун вах Либид язва.
Археологиядин малуматралди ва кхьенвай чешмейралди, V-лагаьй виш йисан кьведлагьай паюнилай — VI-лагьай виш йисан садлагьай паюнилай гатӀумна Киев датӀана вилик физвай. Замкова сув шегьер хкаж хьунин юкь хьана.

Русдин, Киевдин князвилин, ЧӀехи Урус князвилин, Украинадин Халкьдин Республикадин, Украинадин гьукуматдин ва Украинадин шурайрин социализмдин республикадин кьилин шегьер тир.

 Административ паюнар 

Шегьердин территория 10 административ райондиз чара жезва:
 Административ паюнар
325px|center|Киевдин административ паюндин карта
 Район Майдан, км ² Агьалияр, касКъалинвал, кас/км ² Днепрдин эрчӀи къерех: Голосийив  160,78  232,9 агъ.1449 Оболон  110,32  315,8 агъ.2863 Печера  19,57  141,4 агъ.7225 Подол  34,08  192,2 агъ.5640 Святошин  102,63  336,0 агъ.3274 Соломянка  40,52  343,8 агъ.8485 Шевченко  26,63  229,0 агъ.8599 Днепрдин чапла къерех: Дарница  132,24  316,8 агъ.2396 Десна  154,2  359,5 агъ.2331 Днепрдин  66,7  346,5 агъ.5195 Вири  847,67  2 888 4703408
Майдандикай малуматрин чешме ).

 Стхавилин шегьерар 
1961-лагьай йисуз Киев мукьва хьанвай шегьеррин гьерекатдик экечӀна. Краков (Польша) ва Тампере (Финляндия) адан садлагьай стхавилин шегьерар хьана. 2018-лагьай йисан малуматралди, адаз 54 стхавилин шегьер ава. Алай чӀавуз абур Ханчжоу (Китай) шегьердихъ галаз стхавиликай рахазваКиевдикай технологиядин лидер тир шегьер Ханчжоудиз стхавилин шегьер жедайвал я.

Киев шегьердин территориал жемятдин статутдин 7-лагьай макъаладив кьурвал, стхавилин шегьерар Киевдин шегьердин шуради кьве патан икьрардиз килигна хкязваКиев шегьердин территориал жемятдин статут.

Украинадинни Урусатдин арада авай конфликтдин гъиляй 2016-лагьай йисан 11-лагьай февралдиз Киев шегьердин шуради украин меркездинни Маскавдин арада стхавиликай, кӀиливаликайни санал кӀвалахуникай кутӀуннавай икьрар чӀурнаКиевди Москвадихъ галаз араяр чӀурзава.

ГьакӀни гьа юкъуз Киевдин шегьердин шуради Санкт-Петербургдихъ, Волгограддихъ, Магьачкъаладихъ, Улан-Удедихъни Коми Республикадихъ галаз араяр чӀурнаКиевдин ругуд Урусатдин шегьердихъ галаз стхавилин араяр чӀурна.

  Тампере, Финляндия (1954-лагьай йисан 30-лагьай декабрдиз)
  Лейпциг, Германия (1956-лагьай йисан 7-лагьай октябрдиз)
  Флоренция, Италия (1967-лагьай йисан 27-лагьай июлдиз)
  Братислава, Словакия (1969-лагьай йисан 3-лагьай апрелдиз)
  Киото, Япония (1971-лагьай йисан 7-лагьай сентябрдиз)
  Тулуза, Франция (1975-лагьай йисан 9-лагьай июндиз)
  Оденсе, Дания (1989-лагьай йисан 22-лагьай апрелдиз)
  Эдинбург, ЧӀехибритания (1989-лагьай йисан 17-лагьай июлдиз)
  Мюнхен, Германия (1989-лагьай йисан 6-лагьай октябрдиз)
  Ухань, Китай (1990-лагьай йисан 19-лагьай октябрдиз)
  Вилнюс, Литва (1991-лагьай йисан 21-лагьай июндиз)
  Чикаго, АСШ (1991-лагьай йисан 17-лагьай июндиз)
  Торонто, Канада (1991-лагьай йисан 29-лагьай июлдиз)
  Анкара, Турция (1992-лагьай йисан 10-лагьай февралдиз)
  Вена, Австрия (1992-лагьай йисан 26-лагьай майдиз)
  Краков, Польша (1993-лагьай йисан 19-лагьай февралдиз)
  Гьелсинки, Финляндия (1993-лагьай йисан 12-лагьай мартдиз)
  Кишинёв, Молдова (1993-лагьай йисан 1-лагьай октябрдиз)
  Тсване, КьАР (1993-лагьай йисан 5-лагьая октябрдиз)
  Будапешт, Венгрия (1993-лагьай йисан 19-лагьай октябрдиз)
  Пекин, Китай (1993-лагьай йисан 13-лагьай декабрдиз)
  Варшава, Польша (1994-лагьай йисан 4-лагьай февралдиз)
  Гьавана, Куба (1994-лагьай йисан 21-лагьай февралдиз)
  Таллин, Эстония (1994-лагьай йисан 7-лагьай декабрдиз)
  Ереван, Эрменистан (1995-лагьай йисан 14-лагьай сентябрдиз)
  Афинар, Греция (1996-лагьай йисан 12-лагьай ноябрдиз)
  Минск, Беларусия (1997-лагьай йисан 5-лагьай июлдиз)
  София, Болгария (1997-лагьай йисан 11-лагьай сентябрдиз)
  Баку, Азербайжан (1997-лагьай йисан 12-лагьай сентябрдиз)
  Мехико, Мексика (1997-лагьай йисан 25-лагьай сентябрдиз)  Бишкек, Киргизия (1997-лагьай йисан 2 октябрдиз)
  Брюссель, Бельгия (1997-лагьай йисан 8-лагьай декабрдиз)
  Ташкент, Узбекистан (1998-лагьай йисан 16-лагьай январдиз)
  Рига, Латвия (1998-лагьай йисан 29-лагьай майдиз)
  Астана, Къазакъстан (1998-лагьай йисан 11-лагьай июндиз)
  Сантьяго, Чили (1998-лагьай йисан 5-лагьай августдиз)
  Стокгьолм, Швеция (1999-лагьай йисан 24-лагьай мартдиз)
  Тбилиси, Гуржистан (1999-лагьай йисан 29-лагьай майдиз)
  Рим, Италия (1999-лагьай йисан 2-лагьай ноябрдиз)
  Алкъудс, Израиль (2000-лагьай йисан 2-лагьай февралдиз)
  Рио-де-Жанейро, Бразилия (2000-лагьай йисан 4-лагьай сентябрдиз)
  Бразилиа, Бразилия (2000-лагьай йисан 5-лагьай сентябрдиз)
  Буэнос-Айрес, Аргентина (2000-лагьай йисан 7-лагьай сентябрдиз)
  Лиссабон, Португалия (2000-лагьай йисан 26-лагьай октябрдиз)
  Ашгъабат, Туркмения (2001-лагьай йисан 14-лагьай майдиз)
  Триполи, Ливия (2001-лагьай йисан 29-лагьай майдиз)
  Белград, Сербия (2002-лагьай йисан 4-лагьай июндиз)
  Ош вилаят, Киргизия (2002-лагьай йисан 1-лагьай июлдиз)
  Женева, Швейцария (2003-лагьай йисан 29-лагьай сентябрдиз)
  Джакарта, Индонезия (2005-лагьай йисан 30-лагьай майдиз)
  Сучжоу, Китай (2005-лагьай йисан 14-лагьай йисан июндиз)
  Лима, Перу (2005-лагьай йисан 14-лагьай октябрдиз)
  Берлин, Германия (2007-лагьай йисан 6-лагьай июндиз)

 Баянар 

 ЭлячӀунар 
 Шегьердин официал сайт

Категория:Украинадин шегьерар