Дмитрий Иванович Донской

Дмитрий Иванович I (дегь-урус. Дмитрей Ивановичь) (1350 йисан 12 октябрь, Москва — 1389 йисан 19 май, Москва) — 1359–1389 йисарин къене гьукум гьалай Москвадин князь ва Владимирдин Зурба Князьрикай сад. Куликовдин женгина гъалиб хьанвай виляй адаз Донской лакӀаб ганай. Адан дах II Иван Красный Москвадин, Звенигороддин ва Новгороддин князь тир.

Дмитрий Донской Урусатдин тарихда чӀехи гел тунвай ва зурба нуфус авай ксарикай сад я.

Вичи гьукум гьалзавай чӀавуз ада вири урус чилер сад авунай ва Москвадин Князьвал вири урусатдин кьилин юкь хьиз тайинарнай. Ада муькуь князьрихъ галаз кутӀуннавай икьрардалди Владимиррин Князьрин династия Москвадин тек сад тир ирсинин иесияр хьанай ва тахт несилдай несилдиз вугузвай. АкӀ ятӀани Твердин ва Смоленскдин князьвилер абурун таъсирдикай хкъечӀнай.

Дмитриян регьбервилик кваз урусри Къизилдин Кьушунрихъ ва татаррихъ галаз хьайи къати женгерай гъалиб акъатнай. Амма татаррин урус чилерал вигьинар идалай гуьгъуьниз гьеле кьве виш йис давам дезвай.

ГьакӀни, Дмитриян гьукумдин чӀавуз Москвада садлагьай Кремль эцигнай.

Уьмуьрдикай
1359 йисуз буба регьметдиз фейила кьулухъ кӀуьд йис авай Дмитрийдин ва адан гъвечӀи стхадин къаюм ва вири Москвадин Князьвилин регьбер, уьтквем тӀулар авай ва къуватлу митрополит Алексий (Алексей Федорович Бяконт) хьанвай.

Вичин кьве хцизни Иван Красныйди ирс яз мулк-девлетар тунай. ГъвечӀи стхадин мукьвал кьиникьилай кьулухъ вири ирс Дмитрийдин гъилик акатнай.

Хзан
Дмитриян тек сад тир паб, Суздальско-Нижегороддин ЧӀехи Князьвилин князь тир  Дмитрий Константиновичан руш Евдокия тир. Дмитрийдизни Евдокиядиз цӀикьвед аял авай:

 Даниил Дмитриевич (1370 — 15 сентябрь 1379).
  Василий I Дмитриевич (30 декабрь 1371 — 27 февраль 1425).
  Софья Дмитриевна .
  Юрий Дмитриевич Звенигородский (26 ноябрь 1374 — 5 июнь 1434).
  Мария Дмитриевна .
  Анастасия Дмитриевна.
 Симеон Дмитриевич .
  Андрей Дмитриевич Можайский (14 август 1382 — 9 июль 1432).
  Пётр Дмитриевич Дмитровский (29 июль 1385 — 10 август 1428).
  Анна Дмитриевна (1387 8 январьдиз дидедиз хьанай) — князь Юрий Патрикеевичаз гъуьлуьз фенай.
  Иван Дмитриевич.
  Константин Дмитриевич (14 май 1389 — 1433) — Углицкдин князь.

РикӀел аламукьун патал
1988 йисуз Урусрин Православиедин Клисадин Поместьедин соборда Дмитрий Донскойдиз пак инсандин тӀвар ганай. Ам рикӀел хкизвай югъ 19 май я. 2015 йисалай 19 майдиз Дмитрий Донской ва Княгиня Евдокия рикӀел хкунин югъ хьиз къейдзавайди я.

Дмитрий Донскойдин тӀвар са шумуд виш йисарин къене урусрин дяведа кьегьалвилин лишан хьанай.

2002 йисуз адан гьуьрметдай «Ватандиз Къуллугъ авунини паталай» тӀвар алай Орден акъуднай. Урус флотда князьдин тӀварцӀихъ галай пара кьадар зурба дараматар, гимияр, крейсерар, фрегат ва атомдин цин кӀанин гими ава. Урусатдин ва Украинадин саки вири чӀехи шегьерра Дмитрий Донскойдин тӀвар хуьзвай куьчеяр, паркар, бульварар ава.

Баянар

 ЭлячӀунар 

Категория:Москвадин князяр
Категория:ЧӀехи Владимирдин князяр