Афинар

Афинар () — Грециядин, Аттикадин администрациядин ва Афинар перефериядин (префектурадин) кьилин шегьер я.

Шегьерди Эгей гьуьлуьн заливда авай Пирей портунилай 8 км кефердинни рагъэкъечӀдай патахъ мукь (чка) кьунва; ам 169 метр кьакьанвал авай Акрополисдин рагар-чахар авай кӀунтӀарин ва 112 метр кьакьанвал авай Ареопагдин элкъвена вири патарихъ эцигнава. Аттикадин юкьван платодин кьибледин пата, Кефиссни Илиссос суван вацӀар физвай арайра мукь (чка) кьунва.

Афинар — дуьньядин виридалайни цӀуру шегьеррикай сад, адан 3400 йисарилай пара я. Садлагьай инсанрин аваз хьун чи эрадилай вилик 11-7 агъзур йисариз талукь я. Шегьердиз Афина хнуб-гъуцардин (дегь чӀаван полис лувак хуьзвайди) гьуьрметдай тӀвар гана.

Афинариз бул тарих ава. Дегь чӀаван Афинар къудрат авай шегьер-полис, зурба метлеб квай чирвилер гудай юкь тир. Классикадин девирда (чи эрадилай вилик V-лагьай виш йисуз) шегьер-гьукумат вичин вилик финин лап вини кьилив агакьна. Афинар — Европадин цивилизациядин кьеб, вири дуьньядин демократиядин диге (ватан) я.BBC History on Greek Democracy — Accessed on 26 January 2007Encarta Ancient Greecefrom the Internet Archive- Retrieved on 28 February 2012.  31 October 2009.

ГьакӀ месэла, шегьердихъ галаз европадин философиядин диб эцигнавай Сократ, Платон, Аристотель философрин тӀварар ва драмадин диб эцигай Эсхил, Софокл, Еврипид трагикрин тӀварар галкӀанвайбур я. Дегь чӀаван Афинарин сиясатдин къурулуш — демократия тир.

Къе Афинар — гилан чӀаван космополитизмдин мегаполис, Грециядин сиясатдин, экономикадин, медениятдин, финансринни индустриядин уьмуьрда юкьван мукь (чка) кьунва. 2012-лагьай йисан нетижада, маса къачунин алакьунал гьалтайла шегьер девлет авай шегьеррин арада дуьньяда 39-лагьай мукьдал (чкадал) алай тир, UBSдин малуматрив кьурвал, виридалайни масан шегьеррикай 77-лагьайди я.

Афинарин агломерациядин майдан — 412 км². И чил Эгалео (), Парнита (), Пендели () ва Имитос () суварри элкъуьрна кьунва. Вири агьалийрин сан-гьисаб, 2001-лагьай малуматрив кьурвал, 3 361 806 кас я (Грециядин вири агьалийрикай пудай сад). Шегьердин юкьван кьакьанва гьуьлуьн дережадилай 20 метр я, гьакӀ ятӀани шегьердин чилин рельеф жуьреба-жуьрединди я, суварни кьулувилер кваз.

 Климат 

Афинрин климат — субтропикрин зур паюнин къумлухдинди я (Кепленан климатрин классификация:BSh). ХъуьтӀуьз кьериз-кьериз мекьи жезва, са бязи чӀавара живер къвазва. Гад лап чимидини кьурагьвал авайди я. Навани цӀехуьл варцарин арада кьезил мекьивилер тежер я. Са кьадар кьванни чӀехи къвалар са шумуд варцарин къене авачиз хьун мумкин я. Аравилин гьуьлуьн таъсирдин нетижада зул лап яргъал фейиди я, гьакӀни гатфар са кӀус иглеш (геж) алукьзава.

 Стхавилин шегьерар 

  Ашхабад (туьркм. Aşgabat), Туьркменистан
  Вашингтон (), АСШ
  Лос-Анджелес (), Калифорния, АСШ (1984-лагьай йисан 10 эхен)Los Angeles Sister Cities 
  Чикаго (), Иллинойс, АСШ (1997)Chicago Sister Cities 
  Филадельфия (), Пенсильвания, АСШ
  Бостон (), Массачусетс, АСШ
  Афины, Джорджия, АСШ
  Монреаль (, ), Канада
  Лиссабон (), Португалия
  Генуя (), Италия
  Флоренция (), Италия
  Сиракуза (), Италия (18 июля 2002)
  Мадрид (), Испания (4 мая 1971)
  Барселона (), Испания
  Стамбул (), Туьркия  Кали (), Колумбия
  Прага (чех Praha), Чехия
  Москва, Урусат
  Домодедово, Урусат
  Пекин (), Китай (2005)Beijing Sister Cities 
  Сиань (), Китай
  Сантьяго (), Чили (1969-лагьай йисан 21 баскӀум)
  Никосия (), Кипр (1988-лагьай йисан 28 кьамуг)
  Вифлеем (), Палестина (1986-лагьай 13 тӀул)
  Рабат (), Марокко (1990-лагьай 9 чиле)
  Куско (), Перу (1991-лагьай йисан 18 мара)
  Белград (серб Београд, Beograd), Сербия
  Каир (), Мисри
  Бейрут (), Ливан
  Киев (), Украина

Шегьерар-партнерар:

  Париж (), Франция (2000)
  Ереван (), Армения
  Рим (), Италия

 ЭлячӀунар 
 Викисклад
 Официал шегьердин сайт
 Грекрин нациядин туристдин организациядин сайтда профил

Категория:Грециядин шегьерар
Категория:Европадин уьлквейрин кьилин шегьерар

 Баянар 

Категория:Грециядин шегьерар
Категория:Европадин уьлквейрин кьилин шегьерар