Пекин

Пекин (кит. 北京, гафба-гаф «Кеферпатан кьилин шегьер») — Халкьдин Республика Китайдин кьилин шегьер я. Шегьер пуд патай Хэбэй провинцияди элкъвена кьунва ва кьиблединни — рагъэкъечӀдай пата Тяньцзинь провинциядихъ галаз сергьятарзава.

Пекин — агьалидин кьадардай Китайда, Шанхайни Чунцина шегьеррилай кьулухъ, 3-й чкадал ала. Им, ракьун-рекьин, авто-рекьин ва гьава-рекьерин, уьлкведа виридалай чӀехи кар алай пунктрикай я. Идалайни гъейри, Пекин, Китайдин политикадин, чирвилерин ва культурадин юкь я, гьакӀ ятӀани экономикадин юкьвар Шанхайни Гонконг я.

Пекин Китайдин кьуд дегь кьилин шегьеррин сиягьдик ква. 2008-й йисуз ина Гатун Олимпиядин къугъунар кьиле тухванвай.

 ТӀвар 
Пекин (лугьунин тегьерда — Бейдзин, кит. 北京, пиньинь: Běijīng) гьарфба — гьарф «Кеферпатан кьилин шегьер» мана гузва. РагъэкъечӀдай Азиядин уьлквейрин виридаз талукь тир адетдив кьурвал, кьилин шегьердин статус гьа шегьердин тӀварцихъ вичин эсер дуьздал акъудзава. Мисал паталай, шегьер уьлкведин кефер пата аватӀа, адаз «Кеферпатан кьилин шегьер» тӀвар эцигзавайди я. И тегьерда тӀварар къачунвай муькуь шегьерар: Китайдин Нанкин (南京 — «Кьиблепатан кьилин шегьер»), Япониядин Токио (яп. 東京 «РагъэкъечӀдайпатан кьилин шегьер». Япониядин муькуь Киото (京都) шегьердин тӀвар гьакӀ «кьилин шегьер» лагьай чӀал я.

Пекин тӀвар, гилан китай чӀалан лугьунин тегьердив кьазвач. Китай чӀалан официал путунхуа нугъатдал шегьердин тӀвар Бейдзин лугьузвайди я.

 Тарих 

 Георафия 

 Климат 

 Административ паюнар 

 Традициядин паюнар 
Пекиндин шегьердин зона гуьгъуьнин районриз пай жезва:

 Аньдинмэнь 安定门
 Бэйюань 北苑
 Чаоянмэнь 朝阳门
 Дунчжимэнь 东直门
 Фанчжуан 方庄
 Фучэнмэнь 阜成门
 Фусинмэнь 复兴门
 Гомао 国贸
 Хэпинли 和平里
 Ванцзин 望京
 Ванфуцзин 王府井
 Удаокоу 五道口
 Сидань 西单
 Сичжимэнь 西直门
 Яюньцунь 亚运村
 Чжунгуаньцунь 中关村

Чкайрин гзафбурун тӀварар, «варар» мана гузвай мэнь диз куьтягь жезва. Вучиз лагьайтӀа, и районра шегьердин са тӀварцин къеледин цлан варар авай.

 Шегьервилин хуьрерни шегьерар 
Шегьердилай къеце пата гуьгъуьнин шегьерарни шегьервилин хуьрер авайди я:

 Чанпин 昌平
 Хуайжоу 怀柔
 Миюнь 密云
 Лянсян 良乡
 Люлимяо 琉璃庙
 Тунчжоу 通州
 Ичжуан 亦庄

 Официал паюнар 
Пекиндин административ ччилер 14 районриз ва 2 уездиз пай жезва.

Район/уездАгьали (2000 йисан малуматар)Агьали (2010 йисан малуматар)Майдан (км²)Агьалидин къалинвал (кас./км²)Район Дунчэн (东城区: Dōngchéng Qū)  881 763  919 000  41,86  21 700Сичэн (Пекин) (西城区: Xīchéng Qū)  1 232 823  1 243 000  50,53  23 567Шегьердин зонадин умуми малуматар:  2 114 586  2 162 000   92,39  23 401Район Чаоян (朝阳区: Cháoyáng Qū)  2 286 756  3 545 000   455,08  7 790Район Хайдянь (海淀区: Hǎidiàn Qū)  2 240 124  3 281 000   430,73  7 617Район Фэнтай (丰台区: Fēngtái Qū)  1 369 480  2 112 000   305,80  6 906Район Шицзиншань (石景山区: Shíjǐngshān Qū)  489 439  616 000  84,32  7 306Мукьув галай гъвечӀи шегьеррин умуми малуматар:  6 385 799  9 554 000   1 275,93  7 488Район Мэньтоугоу (门头沟区: Méntóugōu Qū)  266 591  290 000  1 450,70  200Район Фаншань (房山区: Fángshān Qū)до 1986 — уезд Фаншань  814 367  945 000  1 989,54  475Район Тунчжоу (通州区: Tōngzhōu Qū)до 1997 — уезд Тунчжоу  673 952  1 306 000  906,28  775Район Шуньи (顺义区: Shùnyì Qū)до 1998 — уезд Шуньи  636 479  877 000  1 019,89  860Район Чанпин (昌平区: Chāngpíng Qū)до 1999 — уезд Чанпин  614 821  1 661 000  1 343,54  1 236Район Дасин (大兴区: Dàxīng Qū)до 2001 — уезд Дасин  671 444  1 365 000  1 036,32  1 317Яргъал авай гъвечӀи шегьеррин умуми малуматар:  3 677 654  6 322 000   7 746,27  816Район Пингу (平谷区: Pínggǔ Qū)до 2001 — уезд Пингу  396 002  416 000  950,13  438Район Хуайжоу (怀柔区: Huáiróu Qū)до 2001 — уезд Хуайжоу  296 002  373 000  2 122,62  176Уезд Миюнь (密云县: Mìyún Xiàn)  420 019  468 000  2 229,45  210Уезд Яньцин (延庆县: Yánqìng Xiàn)  275 433  317 000  1 993,75  159Къерехрихъ галай районрин умуми малуматар:  1 387 456  1 574 000   7 295,95  216

Эхиримжи 10 йисан къене Пекин шегьердин кьве юкьван районрин агьалияр 2 % (0,05 млн кас) — диз пара хьана, мукьув галай гъвечӀи шегьеррин агьали 50 % (3,17 млн кас) — диз пара хьана, яргъал алай гъвечӀи шегьерин агьалияр 72 % (2,64 млн кас) — диз пара хьана ва къерехрихъ галай районрин агьалияр 13 % (0,19 млн кас) — диз пара хьана.

Пекиндин 16 районни уездар гуьгъуьнин 273 административ текриз пай жезва: 119 шегьервилин хуьр, 24 волостяр, 5 халкьдин волостяр ва 125 куьчедин комитетар.

 Баянар 

 ЭлячӀунар 
 О Пекине на сайте Пекин.ру 
 Туристическая карта Пекина 
 Описание Пекина на muhranoff.ru 
 Пекин 
 Пекин на сайте Русско-китайского клуба 
 Александр Васильевич Верещагин. «В Китае»: «Пекин», «Монгольская кумирня»


Категория:Китайдин шегьерар