Къазах район

Къазах район () — Азербайжанда авай район я.

Майдан — 701 км². Агьалияр — 98 932 кас. Агьалидин чуькьуьнвал — 141,13 кас/км².

Административ юкь — Къазах я.

 Тарих 
1480-лагьай йисариз Гуржистандин кьибледин патан сергьятра (Акстафани Дебед вацӀарин къерехрал) туьрк тайифар ацукьна«Утверждение русского владычества на Кавказе», т. XII. Тифлис, 1901, стр. 26. Цит. по изд.: Волкова Н. Г.. «Этнические процессы в Закавказье в XIX—XX веках», Кавказский Этнографический сборник, IV часть, Институт Этнографии им. Н. Н. Миклухо-Маклая АН СССР, Москва, Наука, 1969..

Гуьгъуьнлай Къазах султӀанат арадал акъатна, ам Картли-Кахети пачагьвилихъ (ам 1801 йисан 12 сентябрдин I Александран манифестдалди гилигна) галаз Урусатдик акатнаПолное собрание законов Российской империи, собрание 1-е, т. XXVI, ст. 20007.

Борчали, Къазах ва Шамшадильское султӀанатар Гуржи губерниядик акатзавай татаррин дистанцияр хьанаМильман А. Ш. Политический строй Азербайджана в XIX—начале XX веков (административный аппарат и суд, формы и методы колониального управления). — Баку, 1966, с. 72.

1840 йисуз виликан Къазах дистанция, гила Елизаветполь уезддин ибаратдик ва Къазах участок тӀвар алаз, Гуржи-Имерети губерниядик акатнаПолное собрание законов Российской империи, собрание 2-е, т. XV, ст. 13368. Указом от 14 декабря 1846 годаПолное собрание законов Российской империи, собрание 2-е, т. XXI, ст. 20701.

1846 йисан 14 декабрдин къарардалдиПолное собрание законов Российской империи, собрание 2-е, т. XXI, ст. 20701 Елизаветполь уездик квай Къазах участок цӀийи ТӀифлис губерниядик акатна. 1867 йисан 9-лагьай декабрдин «О преобразовании управления Кавказского и Закавказского края» къарардалди Елизаветполь губерния туькӀуьрна, адан ибаратдик Къазах участокдин чкадал Къазах уезд акатнаПолное собрание законов Российской империи, собрание 2-е, т. XLII, ст. 45260.

1930 йисан 8 августдиз Къазах район арадал гъанва, 1939 йисан 24 январдиз адан са пай цӀийи кьилелай туькӀуьрнавай Агъстафа райондин ибаратдик кутуна.

 География 
Районди Азербайжандин кефердинни рагъакӀидай пата чка кьунва. Район кефердинни рагъакӀидай патахъ Гуржистандихъ, кьибледин ва кьиблединни рагъакӀидай патахъ Эрменистандихъ галаз сергьятдал ала. Армянской ССР территориядал чка кьунвай виликан Азербайжандин ССР-дин анклавар Бархударлы, Вини Аскипара ва Софулу, ва гьакӀни сергьятдал алай Агъа Аскипара, Баганис-Айрум ва Къызылгьажилы хуьрер 1990-й йисарин сифтекьиляй гьакъикъи Эрменистандин контролдик ква.

Районда «четин» рельеф ава. Райондин территориядай тӀуз Агстафачай, Джогазчай, Инджасу вацӀар физва. Кура вацӀун къерехдин патав кьакьанвал — гьуьлуьн дережадилай 100 метр я, рагъакӀидай пата 1000 метрдив агакьзава. Виридалайни кьакьан чка — Одундагъ сув (1316 метр). Районда субтропикрин, кьурагь климат ава, юкьван гьалдин кьуьд ва чими гад ава.

 Агьалияр 
Йисариз килигна Къазах райондин агьалийрин дегиш хьунин динамикаEthnic composition of Azerbaijan 1999Ethnic composition of Azerbaijan 2009Азербайжандин агьалияр сиягьдиз къачун. 2009, Баку..
Йис199920092021Агьалияр81 015 89 377 98 932

 Баянар 

 ЭлячӀунар 
 Официал сайт

Категория:Азербайжандин районар