Къази-Кумух магьал

Къази-Кумух магьал () — 1860 — 1928 йисара хьайи, Дагъустандин вилаятдик ва Дагъустандин АССРдик квай администрациядин тек. 

Администрациядин юкь — Кумух хуьр тир.

Администрациядин паюнар
Округ наибвалриз пай жезвай. 1899 йисуз наибвилер участокриз элкъвенай. Вичин нубатда гьа наибвилер хуьруьн-жемиятрикай ибарат тир.

1886 йисуз округдик агъадихъ галай наибвилер акатзавай: 

НаибвалАдминистрациядин юкьАгьалиярМиллетарАшти-Кули наибвал Кули 20 959 яхулар (74 %)    даргияр (22 %)    агъулар (4 %)Вицхи наибвал Унчукатль 11 309 яхулар (100 %)  Къумух наибвал Къумух 22 809 яхулар (100 %) Мукар наибвал Ури 10 785 яхулар (58 %)    аварар (32 %)    арчияр (10 %)

1926 йисуз наибвилер терг авуна абурун чкадал кьуд участокар тешкилнай: 

 Ашти-Кули участок (юкь — Кули хуьр)
 Вицхи участок (юкь — Унчукатль)
 Къумух участок (юкь — Къумух хуьр)
 Ури участок (юкь — Ури хуьр)

Тарих
Къазикъумух округ Дагъустандин вилаятдин къене 1860 йисуз виликан Къази-Кумух ханвилин чилерал арадал гъанай. 1921 йисуз округ Дагъустандин АССР-дик акатнай. 1922 йисуз Къазикъумух округдин тӀвар дегишарна Лак округ эцигнай.

1928 йисан ноябрь вацра Дагъустандин АССР-да кантонриз паюнин система къуватда гьатнававиляй вири округар терг авунай. Округдин къене сифте кантонар, гуьгъуьнлай гьа кантонрикай гилан районар тешкилнай.

Агьалияр
1886 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрив кьурвал, округда 51 453 касди уьмуьр ийизвай Дагъустан вилаятдин агьалияр 1886 йисуз. 

1886 йисан малуматриз килигна, округда авай миллетар : 

 Вири  яхулар  даргияр  аварар  агъулар 51 453  (100 %) 43 773  (85,1 %)  3.643(7,1 %)  3.342 (6,5 %)  695 (1,4 %)

 Баянар 

 ЭлячӀунар 

Категория:Дагъустан вилаятдин округар
Категория:Дагъустандин АССРдин округар