XIX виш йис

XIX виш йис, 19-й виш йис (цӀекӀуьдлагьай виш йис) — григорийдин чӀаваргандал гьалтайла 1801-й йисалай 1900-й йисал кьван яргъи хьанвай заманадин девир я. 

XIX виш йисуз дуьньядиз зурба музыкантарни манидарар, зариярни кхьирагар, архитекторар, алимар, чӀехи политикар атанвай.

Тарихдин вакъиаяр
XIX виш йисан садлагьай зур пай
ТуькӀуьрай затӀар
 Пароход (елкенар галай садлагьай пароход — 1807 йис, Роберт Фултон; гьалдай фурфалаг галай пароход — 1836, «Архимед»)
 Консервация авун (гегьеншдаказ менфят къачунин сифте кьил — 1810 йис; Николя Аппер)
 Арифмометр (серийралди акъудун — 1820 йис)
 Органикадин химия (садлагьай илимдин эксперимент — 1828 йис, Фридрих Вёлер)
 Паровоз (бугъадал кӀвалахзавай рельсрин садлагьай локомотив — 1804 йис; савдавиле менфят авай паровозар — 1812—1829, Джордж Стефенсон)
 Цунин машинка (цунин фабрика — 1830 йис; Бартелеми Тимонье)
 Электромотор (первый практически пригодный — 1834 йис, Борис Семёнович Якоби)
 Тапанчи (садлагьай экземплярар — 1818 йис; капсюльди тапанчийрин гзаф кьадарралди акъудун — 1836 йис, Сэмюэл Кольт)
 Вулканизация (акъудай затӀ — 1839 йис; патент — 1844 йис, Чарльз Гудьир)
 Телеграф (электричестводин, шегьердин арада алакъадин халкьдиз къалурун — 1844 йис, Сэмюэл Морзе)

XIX виш йисан кьведлагьай зур пайдин сифте
ТуькӀуьрай затӀар

XIX виш йисан эхир
ТуькӀуьрай затӀар

 Баянар 

 ЭлячӀунар 


Категория:Виш йисар