СтӀал Сулейманан район

СтӀал Сулейманан район () — Урусат Федерациядин Дагъустан республикада авай муниципалитетдин район.

Администрациядин юкь — Кьасумхуьр хуьр я. 

 География 
Район Дагъустан Республикадин кьибле пата ала. Республикадин Дербент, Хив, Табасаран, Кьурагь ва Мегьарамдхуьруьн районрихъ галаз са сергьятра ава.

Райондин чилерин майдан — 666.3 км² я.

Тарих
ЦИК ДАССР-дин 4-й сессияди 1928 йисан 22 ноябрьда кьабулай къарардалди, виликан Куьре округдин Гуьней, Улусс, Хъутур-Куьредин наибвилерикай ва Кьибле-Табасарандин наибвилин 9 лезги хуьрерикай Кьасумхуьруьн кантон арадал гъанвай. 1929 йисуз кантон райондиз элкъуьрнай. 1963 йисуз райондик Кьурагь район ва Мегьарамдхуьруьн райондин са пай кутунай. 1965 йисуз район вичин виликан сергьятра гуьнгуьна кухтунай. 

1969 йисан 12 майдиз РСФСР-дин Вини Советдин къарардалди, машгуьр лезги зари СтӀал Сулейманан юбилейдин гьуьрметдай райондин тӀвар СтӀал Сулеймандиз дегишарнай.

 Агьалияр 
Йисариз килигна СтӀал Сулейманан райондин агьалийрин дегиш хьунин динамика:

Йис1959200220112012201320142015Агьалияр27 149 54 036 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2002 г.  58 697 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2011 г. 58 592 35. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2012 г. 58 219 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 г. 57 661 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 г.  57 374 33. Численность постоянного населения Республики Дагестан по муниципальным образованиям на 1 января 2015 г. 

2010 йисан Вири Урусатдин агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматриз килигна, СтӀал Сулейман райондин миллетрин сиягь Дагъустандин миллетрин состав. 2010 :

ХалкьКьадар, касПай вири агьалидикай, %лезгияр 58 012 98 %урусар 112 0,1 %табасаранар 110 0,1 %рутулар 62 0,1 %агъулар 28 0,04 %муькуьбур 107 0,06 %вири санлай 58 835 100,00 %

 Администрациядин паюнар 
Райондик 16 муниципалитетдин образование (хуьруьнсоветар) ва 38 хуьр акатзава Закон Республики Дагестан от 13.01.2005 № 6 «О статусе и границах муниципальных образований Республики Дагестан».

СтӀал Сулейманан райондин хуьруьнсоветар ва абурук акатзавай хуьрер, (къалин шрифтдив администрациярин юкьвар къалурнава);
. 
 «Алкьвадар» хуьруьнсовет — Алкьвадар, Сардархуьр
 «Агъа СтӀалрин» хуьруьнсовет — Агъа СтӀал, Агъа СтӀалрин Къазмаяр
 «Вини СтӀалрин» хуьруьнсовет — Вини СтӀал
 «Герейханован хуьруьнсовет — Герейханован совхоз, Герейханован совхоздин 2-лагьай отделение
 «ДаркӀуш Къазмайрин» хуьруьнсовет — ДаркӀуш Къазмаяр
 «Испикрин» хуьруьнсовет — Испик, ЦӀийи Испик, Асалдхуьр, Салиян
 «Курхуьруьн» хуьруьнсовет — Курхуьр
 «КӀварчагърин» хуьруьнсовет — КӀварчагъ, Зизик, НуьцӀуьгъ, Экен
 «Кьасумхуьруьн» хуьруьнсовет — Кьасумхуьр, КӀахцугъ, Сийидар
 «Кьулан СтӀалрин» хуьруьнсовет — Кьулан СтӀал «Уллугъетягърин» хуьруьнсовет — Уллугъетягъ, Агъа Къартас, Птидхуьр, Сайтархуьр, Татархан, Вини Къартас
 «Хъпуьхърин» хуьруьнсовет — Хъпуьхъ «Цмуррин» хуьруьнсовет — Цмур, Гачалхуьр, Ичин
 «ЦӀийи Макьарин» хуьруьнсовет — ЦӀийи Макьар, Чуьхверхуьр
 «Шихидхуьруьн» хуьруьнсовет — Шихидхуьр, Пиперхуьр, Хтун, Бутахуьр, Зугьрабхуьр
 «Эминхуьруьн» хуьруьнсовет — Эминхуьр'''

Гадарнавай хуьрер: Агъа Макьар, Агъа Ярагъ, Бигер, Бурши Макьар, Вини Арагъ, 
Вини Ярагъ, Вини Макьар, Векьелар, ДаркӀуш, Ивигар, Кьеан, КӀеле, КуркӀурхуьр, 
Макьар, Мехкергъ, Рухун, ХпитӀар, Хутаргъ, ЦӀарахуьр, Чуьхверхуьр, ЦицӀер, ЦицӀигъ, Чантархуьр, ЧӀилихъ , ЯлцӀугъ.

 Баянар 

 ЭлячӀунар 
 СтӀал Сулейманан райондин официал сайт
 Райондин шикилар

Категория:Дагъустандин районар
Категория:Лезги районар