Сарир

Сарир — юкьван виш йисарин девирда сувун Дагъустанда хьайи авар гьукумат  Цитата: «Территория Сарира локализуется в междуречье Андийского Койсу, Аварского Койсу и Кара-Койсу. Населена была аварами.». VI виш йисалай XI виш йисалди амукьайди я. Гьукуматдин вини къатари христианвилиз ибадат ийизвай.

ТӀварцӀикай
Гьукуматдин тӀвар, арабри чкадин гьакимдин титулдиз гайи гафуникай арадал атанва: сагьиб ас-сарир — яни «тахтунин сагьиб» В. Ф. Минорский. Худуд ал-Алам.. 

Чилер
Кефер пата Сарир уьлкве Хазариядихъ галаз, кьибле пата — Дербентдихъ галаз, рагъакӀидай пата — Аланиядихъ ва вайнахрин Симсим гьукуматдихъ галаз, кьиблединни-рагъакӀидай патани гуржи пачагьвилерихъ галаз са сергьятра авай. Чи йикъарив агакьай тарихдин гъиливкхьинра Сарир уьлкве пара агьалияр авай, пара къелеярни хуьнуьхуьнин минараяр авай гзаф къуватлу уьлкве хьиз гьатнава. Адан кьилин шегьер Хумрадж тир (къенин Хунзах хуьр я). 

Цуькведа авай вахтунда Сарир уьлкведин гьукумдик Дагъустандин сувун пад, аран пад, гьакӀни къунши уьлквейрин чилер акатнавай. 

Сарирдин гьакимар
 Абухисро (740 йис)
 Аваз (IX виш йисан кьведлагьай пай)
 Бухт-Йишо I (905 йис)
 Филан-шагь (940—950 йисар)
 Бухт-Йишо II (1025—26 йисар)
 Фируджа
 Токку (1065 йис) — Фируджадин хва я
Эдебият



 Минорский В. Ф. История Ширвана и Дербента. — М.,1963
 Атаев Д. М. Нагорный Дагестан в раннем средневековье (по материалам археологических раскопок Аварии). Махачкала, 1963
 Тахнаева П. И. Христианская культура средневековой Аварии (VII—XVI вв.) в контексте реконструкции политической истории. Махачкала, 2004
 Айтберов Т. М. И аварский язык нуждается в государственной поддержке // Журнал «Народы Дагестана». 2002. № 5. С. 33 — 34
 Магомедов Мурад Походы монголо-татар в горный Дагестан // История аварцев. — Махачкала: ДГУ, 2005. С. 124
Баянар

ЭлячӀунар

Категория:Аваррин тарих
Категория:Дагъустандин тарихдин гьукуматар