Kriibs (Krankheet)

Kriibs ass den Numm vun enger Rei Krankheeten, déi sech duerch den onkontrolléierte Wuesstem vun Zellen auszeechnen an déi d'Potential hunn, sech an aneren Deeler vum Kierper ze verbreeden. Et gëtt iwwer honnert verschidden Zorte Kriibs, déi de Mënsch kënne befalen. Och Déiere kënne Kriibs kréien.Tiere und Krebs - aus die Maus?, Den Ins!der, Fondation Cancer, N° 81 (Mäerz 2020)

 Diagnostik a Symptomatik 
Net all Tumor ass béisaarteg. Déi guttaarteg Tumore breede sech net am Kierper aus: Si bilde keng Metastasen a wuessen nëmmen op där Plaz, op där si entstane sinn. Trotzdeem kënne si sech am schlechtste Fall och zu béisaartegen Tumeure weiderentwéckelen oder si kënnen esou grouss ginn, datt si Péng verursaachen oder d'Organer ronderëm beanträchtegen.advigon.com: Unter­schied: Gutar­tiger Tumor & bösar­tiger Tumor - Es ist nicht immer gleich Krebs!

Zu den Unzeechen a Symptomer vum Kriibs zielen ënner anerem d'Optriede vun enger kriibsaarteger Mass, anormal Bluddungen, Houscht, deen net fortgeet, onerklärleche Gewiichtsverloscht oder Verännerungen an der Tätegkeet vum Daarm. Déi Symptomer kënnen op Kriibs hindeiten, awer och opgrond vun anere Krankheeten optrieden.nhs.uk: Signs and symptoms: Cancer Fact Sheet

D'Onkologie ass d'Fachgebitt an der Medezin, dat sech mam Studium, dem Traitement, der Diagnos an der Preventioun vum Kriibs beschäftegt.

 Ursaachen a Preventioun 
De Konsum vun Tubak ass eng Haaptursaach vun de vermeidbare Kriibserkrankungen. An Däitschland ginn 19 % vun de Kriibserkrankungen dem Fëmmen zougeschriwwen. Aner wichteg Facteure sinn Iwwergewiicht, schlecht Ernierung, Beweegungsmangel an Alkoholkonsum.Zentrum für Krebsregisterdaten: Krebs gesamt (30. Dezember 2022)Weltgesondheetsorganisatioun (WHO): Cancer (3. Februar 2022) Donieft kënnen och bestëmmt Infektiounen, d'Expositioun géigeniwwer vun ioniséierender Stralung a schiedlech Ëmweltstoffer Kriibs ausléisen. 2018 goufe weltwäit 13 % vun de Kriibserkrankungen Infektiounen zougeschriwwen, dorënner Infektioune mat Hepatitt B, Hepatitt C an den Humane Papillomvirussen (HPV). Tëscht 5 % an 10 % vun de Kriibserkrankunge entsti wéinst verierfte Gendefekter.Better Health Cahnnel: Cancer and heredity

D'Weltgesondheetsorganisatioun schätzt, datt tëscht 30 % a 50 % vun alle Kriibserkrankunge prevenéiert kënne ginn, andeems Risikofacteuren evitéiert ginn. Zu de Preventiounsmesure gehéieren d'Oppassen op dat ideaalt Kierpergewiicht, de Konsum vu vill Geméis, Uebst a Vollkarproduiten, d'Impfung géint bestëmmt Infektiounskrankheeten, d'Limitatioun vum Konsum vu verschafftem roude Fleesch an Alkohol, d'Ophale mat Fëmmen an d'Evitéiere vun ze staarker Sonnenastralung.D. M. Parkin, L. Boyd, L. C. Walker: The fraction of cancer attributable to lifestyle and environmental factors in the UK in 2010; British Journal of Cancer; 6. Dezember 2011; 105 (Suppl 2): S77–S81.

Kriibs kann duerch bestëmmt Unzeechen a Symptomer oder duerch fréi Untersuchungen erkannt ginn. E gëtt dann an der Reegel mat Hëllef vun der Imagerie médicale a Laboratoirestester ënnersicht an duerch eng Biopsie bestätegt.Stanford Medicine Healthcare: How Is Cancer Diagnosed?  Vill Kriibsaarte loosse sech duerch Fréierkennungsuntersuchunge verhënneren. Kriibs gëtt dacks mat enger Kombinatioun aus Stralentherapie, Operatioun, Chemotherapie a geziilter Kriibstherapie behandelt. Den Traitement vu Péng a Symptomer ass eng wichteg Komponent vun der Behandlung. Palliativmedezin ass besonnesch wichteg fir Patiente mat fortgeschratte Kriibserkrankungen.

 Statistik 
2012 gouf et weltwäit ronn 14,1 Milliounen nei registréiert Kriibsfäll, ouni den Hautkriibs, dee kee Melanoma ass, matzezielen.WHO: World Cancer Report 2014, Säit 16-17 D'Krankheet ass verantwortlech fir ongeféier 8,2 Milliounen Doudesfäll pro Joer. Déi heefegst Kriibsaarte beim Mënsch variéiere mat der Regioun. Bei de Männer waren et 2012 weltwäit de Longen- (16,7 %), Prostatt- (15 %), Daarm- (10 %), Mo- (8,5 %) a Liewerkriibs (7,5 %). Bei der Frae waren et Broscht- (25,2 %), Daarm- (9,2 %), Longen- (8,7 %), Gebärmutterhals- (7, 9%) a Mokriibs (4,8 %). Bei de Kanner kommen akut lymphatesch Leukemie an akut Gehiertumoren am heefegsten vir, ausser an Afrika südlech vun der Sahara, wou Kanner méi dacks Non-Hodgkin-Lymphomer a Kaposi-Sarkomer entwéckelen, well si an där Regioun speziellen Infektiounskrankheeten ausgesat sinn.World Cancer Report 2014, Säit 70

2012 gouf bei geschaten 165.000 Kanner ënner 15 Joer Kriibs diagnostizéiert. De Kriibsrisiko klëmmt däitlech mam Alter. Vill Kriibsaarten trieden an den Industrielänner wéinst dem verännerte Liewensstil an dem méi héijen Alter méi dacks op.World Cancer Report 2014, Säit 20 De Kriibsrisiko ass an den Industrielänner méi héich wéi an den anere Länner.World Cancer Report 2014, Säit 55

Zu Lëtzebuerger ginn all Joer ongeféier 3.000 nei Kriibserkrankungen diagnostizéiert. All Joer stierwe ronn 1.100 Leit am Land u Kriibs, wat ongeféier ee Véierel vun allen Doudesfäll representéiert. Bei de Männer ass Kriibs déi heefegst Doudesursaach, bei de Fraen déi zweetheefegst. 2023 gouf geschat, datt 18.000 Awunner vu Lëtzebuerg oder bal 3&nsbp;% vun der Bevëlkerung mat Kriibs gelieft hunn.Lëtzebuerger Gesondheetsministère (MSAN): Le Luxembourg lance un sondage national des personnes atteintes du cancer dans le but d'améliorer la qualité des soins (11. Januar 2023)

 Um Spaweck 

 Internetsäit vun der Lëtzebuerger Kriibsfondatioun

Kategorie:Krankheeten
Kategorie:Onkologie