2025

D'Joer 2025 huet op engem Mëttwoch ugefaangen. Et war kee Schaltjoer.

 Evenementer 
 : Indonesie gëtt Member vum BRICS.

 Europa 
 : Bulgarien a Rumänien trieden dem Schengen-Raum op de Landgrenze bäi.
 12. Januar: Den Zoran Milanović gëtt am zweeten Tour vun de Presidentewalen a Kroatien zum President vu sengem Land erëmgewielt.
 23. Januar: De Micheál Martin gëtt an Irland fir d'zweet Kéier zum Taoiseach ernannt.
 26. Januar: Dem wäissrusseschen Autokrat Aljaksandr Lukaschenka seng Amtszäit vu bis ewell iwwer 30 Joer gëtt ëm weider 5 Joer verlängert.
 : De Bart De Wever (N-VA) gëtt als neie Premierminister an der Belsch vereedegt, un der Spëtzt vun enger Koalitiounsregierung aus N-VA, MR, Les Engagés, CD&V a Vooruit.
 23. Februar: Bei de Wale fir den däitsche Bundestag kritt d'CDU/CSU 28,5%, d'AfD 20,8, d'SPD 16,4, die Grünen 11,6, die Linke 8,8%; all aner ënner 5%.
 : De Christian Stocker (ÖVP) gëtt als neie Bundeskanzler an Éisträich vereedegt, un der Spëtzt vun enger Koalitioun aus ÖVP, SPÖ an NEOS.
 20. Mäerz: D'Brigitte Haas (VU) gëtt als nei Regierungscheffin a Liechtenstein vereedegt.
 : De Friedrich Merz gëtt am zweeten Tour als neien däitsche Bundeskanzler gewielt.
 : Am véierten Tour vum Konklav gëtt de Robert Francis Prevost als Poopst gewielt an hëlt de Poopstnumm Leo XIV. un.
 18. Mee: Den Nicușor Dan gewënnt d'Presidentewalen a Rumänien.
 : De Karol Nawrocki (onofhängeg) gewënnt d'Presidentewalen a Polen. Hie gëtt de 6. August vereedegt.
 : Nom Récktrëtt vum François Bayrou, deen Dag virdrun, gëtt de Sébastien Lecornu zum neie Premierminister a Frankräich ernannt.
 25. September: D'Inga Ruginienė gëtt nei Premierministesch a Litauen.
 25. Oktober: D'Catherine Connolly gewënnt d'Presidentewalen an Irland; si gëtt den 11. November vereedegt.
 29. Oktober: Bei de Parlamentswahlen an Holland, gewannen déi sozialliberal Democraten 66 mat 16,9 % knapps virun der Partij voor de Vrijheid vum Geert Wilders mat 16,7 %.
 : No de Parlamentswale vum 3./4. Oktober gëtt den Andrej Babiš op en Neits zum Premierminister an Tschechien ernannt.

 Lëtzebuerg 
 : Déi am Land bis ewell gréisst Quantitéit un illegalen Droge gëtt saiséiert: 889 Kilo Kokain, mat engem theoreetesche Maartwäert vun 80 bis 160 Milliounen Euro.
 : Dat lescht Deelstéck vun der Luxtram-Linn T1 vun der Luxexpo bis bei de Fluchhafe Findel gëtt a Betrib geholl.
 : Den Henri vu Lëtzebuerg dankt als Groussherzog of; säi Fils Guillaume gëtt Trounfollger.

 Afrika 
 21. Mäerz: D'Netumbo Nandi-Ndaitwah gëtt als nei Staatspresidentin vun Namibia vereedegt.
 13. Abrëll: De Brice Oligui Nguema gëtt zum President vum Gabun gewielt.
 28. September: De Peter Mutharika gëtt op en Neits als President vu Malawi vereedegt.
 14. Oktober: Nodeems den Andry Rajoelina duerch d'Protester geflücht ass, erkläert d'Militär vum Madagaskar d'Muechtiwwernam an d'Opléise vum Senat an dem Ieweschte Geriichtshaff.
 29. Oktober: Am Krich am Sudan gëtt d'Stad al-Fāschir vun de Rebellen eruewert, woubäi iwwer 460 Persounen an engem Spidol ermuert ginn.

 Amerika 

 Nordamerika 
 20. Januar: Den Donald Trump gëtt fir d'zweet Kéier als President vun de Vereenegte Staate vereedegt.
 14. Mäerz: De Mark Carney gëtt neie Premierminister a Kanada.

 Mëttel- a Südamerika 
 10. Januar: Den Nicolás Maduro gëtt fir eng drëtt Kéier als President vu Venezuela vereedegt.
 13. Abrëll: Bei de Presidentewalen am Ecuador gëtt den Daniel Noboa am 2. Tour erëmgewielt.
 16. Juli: D'Jennifer Geerlings-Simons gëtt als nei Presidentin vu Surinam vereedegt.
 14. Dezember: De José Antonio Kast gewënnt Presidentschaftswalen am Chile; hie gëtt den 11. Mäerz 2026 vereedegt.

 Asien 
 : De Lee Jae-myung gëtt zum neie President vu Südkorea gewielt.
 1. Juli: D'thailännesch Ministerpresidentin Paetongtarn Shinawatra gouf am Zesummenhang mam Grenzkonflikt tëscht Kambodja an Thailand entlooss.
 28. Juli: Kambodja an Thailand eenege sech no deeglaange Kämpf op eng Wafferou.
 21. Oktober: D'Sanae Takaichi gëtt zur Premierministesch vu  Japan gewielt.
 26. Oktober: Den Timor-Leste trëtt der ASEAN bäi.
 26. Oktober: Kambodja an Thailand ënnerschreiwen e Friddensofkommes.

 Arabesch Welt an Noen Osten 
 : De Generol Joseph Khalil Aoun gëtt vum libaneesesche Parlament zum President vum Libanon gewielt.
 27. Februar: No méi wéi 40 Joer Kampf géint den tierkesche Staat, rifft de Parteigrënner Abdullah Öcalan seng Unhänger op, d'Waffen néierzeleeën a kënnegt d'Opléisung vun der Aarbechterpartei vu Kurdistan (PKK) un. Se gouf den 12. Mee 2025 opgeléist.
 13. Juni: Am Kader vun der Operation Rising Lion gräift Israel Ziler am Iran an.
 22. Juni: D'USA gräifen an de Konflikt mat Loftugrëffer op Bunker vum iraneschen Atomprogramm mat an.
 25. Juni: Tëscht Israel an dem Iran trëtt e Waffestëllstand a Kraaft.
 13. Juli: D'Kämpf am As-Suwayda am Süde vu Syrien tëscht den Drusen, Beduinen an der syrescher Arméi eskaléieren.

 Konscht a Kultur 
 Molerei 
 Literatur 
 Servais-Präis fir der Anne-Marie Reuter hiren M for Amnesia.
 Den 1. Präis vum nationale Literaturconcours geet un de Jhemp Hoscheit fir Den Impakt vu Klappentexter.

 Musek 
 18. Mee: Den JJ gewënnt mat Wasted Love de Eurovision Song Contest zu Basel.

 Kino 
 Emilia Pérez vum Jacques Audiard gewënnt den César fir de beschte Film.
 Anora vum Sean Baker gewënnt den Oscar fir de beschte Film.
 Un simple accident vum Jafar Panahi gewënnt d'Gëlle Palm.
 Hors d'haleine vum Eric Lamhène gewënnt de Lëtzebuerger Filmpräis 2025 fir de beschte Film.Nora Schloesser, Marc Thill: "Vierfacher Triumph: 'Läif a Séil' dominiert den 'Filmpräis'." wort.lu, 22.11.2025.

 Ekonomie 
 Weltausstellung zu Osaka, a Japan.

 Wëssenschaft an Technik 
 15. Januar: U Bord vun zwou SpaceX-Rakéite ginn de Rover Tenacious an den Nano-Satellit POQUITO an den All geschéckt; deen ee Richtung Mound, deen aneren op Orbit. Béid goufen zu Lëtzebuerg entworf a gebaut. Tenacious gouf de 6. Juni 2025, bei der mëssgléckter Landung um Mound, zerstéiert.
 : Zu Lëtzebuerg geet den DAB+ fir Radiossender offiziell a Betrib.

 Sport 
 Gebuer
 Gestuerwen 

 ?Mee: Jean-Jacques Kasel, lëtzebuergeschen Organist.
 : Paul Cloos, lëtzebuergeschen Agrocheemiker.
 : Robert Hübner, däitsche Schachspiller.
 5. Januar: Konstantinos Simitis, griichesche Politiker.
 : Jean-Marie Le Pen, franséische Politiker.
 : Camille Montaigu, franséische Journalist.
 13. Januar: Michel Medinger, lëtzebuergesche Liichtathleet a Fotograf.
 13. Januar: Oliviero Toscani, italieenesche Fotograf.
 14. Januar: Marie-Thérèse Tholl, lëtzebuergesch Botanikerin a Mykologin.
 16. Januar: David Lynch, US-amerikanesche Filmregisseur.
 16. Januar: Joan Plowright, englesch Schauspillerin.
 19. Januar: Horst Janson, däitsche Schauspiller.
 20. Januar: Bertrand Blier, franséische Filmregisseur.
 26. Januar: Fred Harles, lëtzebuergesche Museker.
 30. Januar: Marianne Faithfull, brittesch Sängerin a Schauspillerin.
 : Horst Köhler, däitsche Bundespresident.
 : Sam Nujoma, namibesche Fräiheetskämpfer a Politiker.
 10. Februar: Joseph Eyschen, lëtzebuergeschen Dokter a Politiker.
 14. Februar: Geneviève Page, franséisch Schauspillerin.
 15. Februar: André Biver, lëtzebuergesche Politiker.
 16. Februar: Julian Holloway, brittesche Synchronspriecher a Schauspiller.
 17. Februar: Frits Bolkestein, hollännesche Politiker.
 18. Februar: Gene Hackman, US-amerikanesche Schauspiller.
 22. Februar: John Schummer, lëtzebuergesche Politiker an Handballspiller.
 23. Februar: Nelly Moia, lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
 26. Februar: Michelle Trachtenberg, US-amerikanesch Schauspillerin.
 27. Februar: Pierre Joris, lëtzebuergesche Schrëftsteller, Iwwersetzer a Kritiker.
 : Eleonora Giorgi, italieenesch Schauspillerin.
 13. Mäerz: Maria Grazia Spina, italieenesch Schauspillerin.
 14. Mäerz: Léon Mond, lëtzebuergesche Foussballspiller.
 16. Mäerz: Émilie Dequenne, belsch Schauspillerin.
 17. Mäerz: Alphonse Cruchten, lëtzebuergeschen Auteur.
 21. Mäerz: George Foreman, US-amerikanesche Boxer.
 23. Mäerz: Marcel Glesener, lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler.
 29. Mäerz: Richard Chamberlain, US-amerikanesche Schauspiller.
 31. Mäerz: Yves Boisset, franséische Filmregisseur, Filmkritiker an Dréibuchauteur.
 : Val Kilmer, US-amerikanesche Schauspiller.
 : Friðrik Ólafsson, islännesche Schachgroussmeeschter.
 : Jeremiah P. Ostriker, US-amerikaneschen Astrophysiker.
 10. Abrëll: Ted Kotcheff, kanadesche Filmregisseur a Filmproduzent. 
 13. Abrëll: Mario Vargas Llosa, peruanesche Schrëftsteller.
 21. Abrëll: Jorge Mario Bergoglio, als Franciscus, Poopst vun 2013 bis 2025.
 21. Abrëll: Johanna Matz, éisträichesch Schauspillerin.
 23. Abrëll: Waltraut Haas, éisträichesch Schauspillerin.
 28. Abrëll: Raymond Schaack, lëtzebuergesche Schrëftsteller.
 : Helmut Thoma, éisträichesche Mediemanager.
 3. Mee: Paul Van Hoeydonck, belsche Kënschtler.
 13. Mee: José Mujica, uruguayesche Politiker.
 13. Mee: Manou Scheitler, lëtzebuergesche Foussballspiller.
 20. Mee: Trần Đức Lương, vietnameesesche Politiker.
 20 Mee: George Wendt, US-amerikanesche Schauspiller.
 21. Mee: Romain Leick, lëtzebuergesche Journalist.
 23. Mee: Sebastião Salgado, brasilianesche Fotograf.
 24. Mee: Marcel Ophüls, franséische Filmregisseur.
 29. Mee: Ludo Dierckxsens, belsche Vëlossportler.
 30. Mee: Jürgen Overdick, däitsche Journalist.
 : Pierre Nora, franséischen Historiker.
 : Philippe Labro, franséische Journalist an Auteur.
 : Tommy Kontz, lëtzebuergesche Geschäftsmann.
 : Frederick Forsyth, brittesche Schrëftsteller.
 11. Juni: Brian Wilson, US-amerikanesche Museker.
 16. Juni: Loll Weber, lëtzebuergesche Museksjournalist a -Kritiker.
 17. Juni: Alfred Brendel, éisträichesche Pianist.
 17. Juni: Léon Krier, lëtzebuergeschen Architekt an Urbanist.
 23. Juni: Lea Massari, italieenesch Schauspillerin.
 29. Juni: Lalo Schifrin, argentinesche Pianist, Komponist, an Dirigent.
 : Diogo Jota, portugisesche Foussballspiller.
 3. Juli: André Silva, portugisesche Foussballspiller.
 : Petz Lahure, lëtzebuergesche Sportjournalist.
 13. Juli: Pascal Alff, lëtzebuergesche Museker.
 13. Juli: Muhammadu Buhari, nigerianesche Militär a Politiker.
 13. Juli: Pierre Simonis, Lëtzebuerger Geschäftsmann.
 14. Juli: Thierry Ardisson, franséischen Televisiounsanimateur.
 16. Juli: Connie Francis, US-amerikanesch Sängerin.
 18. Juli: Roger Norrington, engleschen Dirigent.
 18. Juli: André Vingt-Trois, franséische  Geeschtlechen.
 22. Juli: Ozzy Osbourne, brittesche Rockmuseker.
 24. Juli: Hulk Hogan, US-amerikanesche Wrestler a Schauspiller.
 28. Juli: Laura Dahlmeier, däitsch Biathletin.
 29. Juli: Lutz Niethammer, fäitschen Historiker.
 31. Juli: Adriana Asti, italieenesch Schauspillerin.
 : Ion Iliescu, rumänesche Politiker.
 : Jim Lovell, US-amerikaneschen Astronaut.
 12. August: Chris Belardi, lëtzebuergesche Museker.
 15. August: Rainer Holbe, däitsche Fernseemoderator an Auteur.
 17. August: Terence Stamp, englesche Schauspiller.
 29. August: Arthur Brauss, däitsche Schauspiller.
 : Graham Greene, kanadesche Schauspiller.
 : Giorgio Armani, italieenesche Moudendesigner.
 16. September:  Robert Redford, US-amerikanesche Schauspiller, Filmregisseur a Filmproduzent.
 23. September: Claudia Cardinale, italieenesch Schauspillerin.
 : Jane Goodall, brittesch Zoologin, Primatologin an Anthropologin.
 : Lotte Ledl, éisträichesch Schauspillerin.
 10. Oktober: John Lodge, englesche Museker.
 10. Oktober: Hilda Rau-Scholtus, lëtzebuergesch Politikerin.
 10. Oktober: Ernest Reiter, lëtzebuergeschen Ingenieur an Auteur.
 11. Oktober: Diane Keaton, US-amerikanesch Schauspillerin.
 14. Oktober: Mathias Schiltz, lëtzebuergeschen Theolog.
 15. Oktober: Samantha Eggar, englesch Schauspillerin.
 18. Oktober: Martine Brochard, franséisch-italieenesch Schauspillerin.
 29. Oktober: Marcel Gillen, lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
 31. Oktober: Tchéky Karyo, tierkesch-franséische Schauspiller.
 : Dick Cheney, US-amerikanesche Politiker.
 : Pauline Collins, brittesch Schauspillerin.
 12. November: Marc Heinen, lëtzebuergesche Schrëftsteller.
 14. November: Hark Bohm, däitsche Filmregisseur a -schauspiller.
 17. November: Alice an Ellen Kessler ("Kessler-Zwillingen"), däitsch Sängerinnen a Dänzerinnen.
 17. November: Gérard Thill, lëtzebuergeschen Auteur an Historiker.
 22. November: Ben Schultheis, lëtzebuergesche Mykolog.
 23. November: Udo Kier, däitsche Schauspiller a Filmregisseur.
 24. November: Jimmy Cliff, jamaikanesche Reggaemuseker.
 28. November: Ingrid van Bergen, däutsch Schauspillerin.
 29. November: Tom Stoppard, tschechesch-britteschen Theater- an Dréibuchauteur.
 : Steve Cropper, US-amerikanesche Komponist a Museker. 
 : Frank Gehry, US-amerikanesch-kanadeschen Architekt.
 : Martin Parr, brittesche Fotograf.
 12. Dezember: Françoise Brion, franséisch Schauspillerin.
 14. Dezember: Rob Reiner, US-amerikanesche Filmregisseur a Schauspiller.
 15. Dezember: Jean Klein, lëtzebuergesche Foussballspiller.
 17. Dezember: Rosa von Praunheim, däitsche Filmregisseur a -produzent.
 21. Dezember: Paul Kremer, lëtzebuergesche Philosoph an Auteur.
 22. Dezember: Chris Rea, brittesche Rock- a Bluessänger.
 28. Dezember: Brigitte Bardot, franséisch Schauspillerin a Sängerin.
 30. Dezember: Leo Folschette, lëtzebuergesche Schauspiller an  Televisiounsproduzent.

 Um Spaweck