Agena

D'Agena war eng amerikanesch Uewerstuf fir Raumfaart-Drorakéiten. Hir Entwécklung berout op der no den éischte Satellittestarten um Enn vun den 1950er Jore gewonnener Erkenntnes, datt wann ee Satelliten (z. B. fir Opklärung) erfollegräich benotze wëll, ee genee definéiert Ëmlafbunne muss hunn. Déi konnte mat de Feststoffrakéitestufen déi nëmmen eemol gezünt konnte ginn net erreecht ginn.

 Entwécklungsgeschicht 
Vun 1955 un gouf der Arméi kloer, datt d'Satellitten-Technik an der Opklärung vu friemen Territoirë eng grouss Roll spille géif. An deem Sënn gouf de Programm WS 117L (WS fir Weapons System) gegrënnt. De Kär war e Foto-Opklärungssatellit, deem seng Fotoen op Filmer a Kapselen zeréck op d'Äerd bruecht solle ginn (Keyhole-CORONA). Déi Kapsele sollte wärenddeem se nach um Fallschierm hounge vu Fligere gefaange gi, fir méiglechst wéineg "Feindverloscht-Risiko" ze hunn. D'Viraussetzung war e Satellit, deen an der Ëmlafbunn manövréiere konnt. Dofir huet e missen eng Lagereegelung hunn souwéi en Dreifwierk dat e puermol konnt gezünnt ginn. Am Oktober 1956 krut d'Firma Lockheed de Kontrakt, well si op Entwécklunge fir e steierbaart Rakéitegeschoss fir Nuklearsprengkäpp vum Bomber B-58 Hustler zeréckgräife konnt. D'US Air Force bezeechent dëse Fluchkierper als RM-81 Agena. D'Satellitte goufen als Discoverer bekannt.
Als Dreifstoff gouf déi lagerfäeg Kombinatioun Salpéitersaier/UDMH ausgewielt. D'Agena-Uewerstuf ass an de meeschte Fäll mat der eigentlecher Notzlaascht zesummebliwwen. Nëmme verschidden Deeler goufen no engem méi laange kollektivem Fluch fir de Retour oder als Raumsond ofgetrennt.

 Agena A 
mini|Agena A mat Discoverer-Notzlaascht
Déi éischt Agenaen hunn Dreifwierker vum Typ Bell XLR81-BA-3 (Modell 8001) benotzt, déi meescht awer duerno den Typ XLR-81-BA-5 (Modell 8048) mat zirka 69 kN (15 500 lb) Schub fir eng Brenndauer vun 120 s. D'Dreifwierk hat kardanesch opgehaangen Düse fir d'Nick- a Gier-Steierung. Mat der Thor-Agena A goufen déi éischt optesch CORONA-Opklärungssatellitte vun der Discoverer-Serie (KH-1 fir Keyhole gestart, op lëtzebuergesch Schlëssellach). D'Kombinatioun Atlas-Agena A gouf fir de Midas (Missile Detection and Surveillance) Fréiwarnsystem vu Rakéitestarten a fir den elektroneschen Iwwerwaachungsystem Samos (Satellite and Missile Observation System) benotzt.

 Agena B 
D'Agena B, eng Weiderentwécklung vun der Agena A, hat hat verlängert Tanken an Dreifwierker vum Typ Bell XLR-81-BA-7 (Modell 8081). Déi Dreifwierker konnten am Vakuum nei gezünnt ginn. Se haten zirka 71 kN (16000 lb) Schub, an d'Totalbrennzäit hat sech op 240 s verduebelt. Spéider Varianten hunn d'Dreifwierk Bell XLR-81-BA-9 (Modell 8096) benotzt. D'Thor-Agena B gouf nees fir Satellitte vun der Keyhole-Serie (KH-2/3/4/5) an deelweis fir de Samosprogramm agesat. D'Atlas-Agena B fir Midas a Samos. Och d'Ranger-Mound- a Raumsonde goufe mat hir gestart.

 Agena C 
D'Agena C sollt eng Weiderentwécklung mat nach enger verduebelter Tankkapazitéit sinn. Se gouf awer net realiséiert

 Agena D 
mini|Agena D als GATV-Zilsatellit Gemini 10
mini|KH-4B Corona-Satellit mat integréierter Agena D
Wärend d'Agena A a B fir all Missioune speziell ugepasst goufen, gouf mat der Agena D op Basis vun der Agena B eng éischt standardiséiert Plattform fir Notzlaaschten, souwuel fir Thor-, Atlas- an och Titan-Rakéite geschaaft. D'Notzlaascht war am Nuesekonus, oder blouf, wéi am Fall vun de Keyhole-Satelliten, fest mat der Agena verbonnen. Ausserdeem konnten um Heck vun der Stuf kleng Sekundärnotzlaaschten festgemaach ginn. D'Notzlaaschte waren ë. a. d'Mariner-Planéitesonden, awer och d'Gemini Agena Target Vehiclen an Zilsatellitte fir Kopplungsexperimenter am Kader vum Gemini-Programm. Déi meescht Notzlaaschte waren awer militäresch. Mat den Thor-Variante goufen d'Satellitte vun den optesche CORONA-Opklärungssatellitten (KH-4/4A/4B), ARGON (KH-5) a LANYARD (KH-6) gestart. D'Atlas (LV-3A/SLV-3) hunn déi optesch GAMBIT (KH-7), d'Atlas SLV-3A d'CANYON/RHYOLITE/AQUACADE-Satellitte fir elektronesch Opklärung (ELINT/SIGINT) op geostationär Ëmlafbunne bruecht. Mat den Titan 3B/23B/24B goung den opteschen Opklärungsprogramm GAMBIT (KH-8) weider. Déi méi grouss Titan 33B/34B gouf nees fir d'SIGINT-JUMPSEAT-Satellitte benotzt.

 Technesch Donnéeën 
TypAgena AAgena BAgena DLängt5,94 m7,56 m7,09 mDuerchmiesser1,52 mMass3850 kg7167 kg6821 kgEidel-Mass885 kg867 kg673 kgDreifstoffgewiicht2945 kg6115 kgUndriffBell 8001/8048 (XLR81-BA-3/5) 68,9 kN fir 120 sBell 8081 (XLR81-BA-7) 71,1 kN fir 240 sBell 8096 (XLR81-BA-9) 71,1 kN fir 240 s

 Startlëscht vun der Agena-Stuf 
RakéitentypZuel vun de StartenÉischte StartLeschten AsazThor(SLV-2)+Agena A1621.01.195913.09.1960Atlas(LV-3A)+Agena A426.02.196031.01.1961Rotal Agena A20Thor(SLV-2)+Agena B4426.10.196028.08.1964Thrust-Augmented Thor(SLV-2A/C)+Agena B329.06.196315.05.1966Atlas(LV-3A)+Agena B2812.07.196121.03.1965Atlas(SLV-3)+Agena B109.06.1966Total Agena B76Thor(SLV-2)+Agena D2228.06.196231.05.1967Thrust-Augmented Thor(SLV-2A/C)+Agena D6028.02.196317.01.1968Long-Tank Thrust-Augmented Thor (SLV-2G/H)+Agena D2209.08.196616.07.1971Thorad (SLV-2G/H)+Agena D2118.05.196825.05.1972Atlas (LV-3A)+Agena D1514.08.196405.11.1967Atlas (SLV-3)+Agena D4814.08.196405.11.1967Atlas (SLV-3A)+Agena D1204.03.196807.04.1978Atlas F+Agena D127.07.1978Titan IIIB (SLV-5B)2929.07.196623.10.1970Titan 23B221.01.197122.04.1971Titan 33B321.03.197121.08.1973Titan 24B2312.08.197121.08.1973Titan 34B1110.03.197512.02.1987Total Agena D269

 Kuckt och 
 Lëscht vun de Rakéitentyppen

 Um Spaweck 
 Die Agena bei Bernd Leitenberger
  Agena bei Encyclopedia Astronautica
  Lockheed RM-81 Agena

Kategorie:Rakéiten
Kategorie:NASA