Ismail Kadare

Den Ismail Kadare (heiansdo och Ismaïl Kadaré), gebuer den 28. Januar 1936 zu Gjirokastra a Südalbanien a gestuerwen den 1. Juli 2024 zu Tirana, war e franséisch-albanesche Schrëftsteller.lexpress.fr: Ismail Kadaré: "La littérature et la vie sont deux mondes en lutte" (18. November 2009; gekuckt den 30. Dezember 2012) Seng Bicher sinn an iwwer 45 Sproochen iwwersat ginn.lemonde.fr: Ismail Kadaré, le grand écrivain albanais, est mort à 88 ans vum Florence Noiville (1. Juli 2024) De Kadare gouf e puermol fir de Literaturnobelpräis virgeschloen.dw.de: im-portr%C3%A4t-ismail-kadare/a-1627862 Im Porträt: Ismail Kadare (27. Juni 2005; gekuckt den 30. Dezember 2012)

Biographie
Den Ismail Kadare ass 1936 an enger net reliéiser Beamtefamill gebuer ginn. Bis 1958 huet hie Literaturwëssenschaften op der Universitéit zu Tirana studéiert, éier e bis 1961 säi Studium zu Moskau weidergemaach huet. Dat selwecht Joer ass hien zeréck an Albanie gaangen, wou e sech als Lyriker, Auteur, Romancier an Essayist probéiert huet. Säi literareschen Duerchbroch hat hie mam Roman "Gjenerali i ushtrisë së vdekur" (Der General der toten Armee / Le général de l'armée morte) vun 1963.

De Kadare huet sech duerno séier als bekanntsten albaneschen Auteur etabléiert an huet och am Ausland séier u Renommée gewonnen.

Seng politesch Roll am kommunisteschen Albanien ass haut ëmstridden.tagesanzeiger.ch: Leben und Schreiben unter den Augen des Diktators (19. Februar 2009; gekuckt den 30. Dezember 2012) De Kadare war Member vun der kommunistescher Partei a vun 1970 bis an d'achtzeger Joren Deputéierten am Parlament, gläichzäiteg war hien awer ville Feindlechkeeten ausgesat an ass och zenséiert ginn. Trotzdeem huet den albaneschen Diktator Enver Hoxha et wéinst dem Kadare senger Bekanntheet am Ausland net gewot, him eppes unzedoen. Mëtt der 1980er huet de Kadare de Regime ëmmer méi staark kritiséiert an am Oktober 1990 ass hie mat senger Famill aus Protest géint déi ze lues Demokratiséierung ënner dem leschte kommunistesche Staatschef Ramiz Alia an d'politescht Asyl a Frankräich gaangen. Nom demokrateschen Ëmbroch ass hien erëm an Albanien zeréckgaangen an huet zu Tirana an zu Paräis gelieft.

Hien ass den 1. Juli 2024 am Alter vun 88 Joer no laanger Krankheet un engem Häerzinfarkt an engem Spidol zu Tirana gestuerwen.lefigaro.fr: Décès de l’écrivain albanais Ismaïl Kadaré à l’âge de 88 ans vum Françoise Dargent (1. Juli 2024) Den 3. Juli kruet hien e Staatsbegriefnes am Nationaltheater vun Tirana a gouf duerno an enger privater Zeremonie bäigesat. An Albanien goufen zwéin Deeg Staatstrauer ausgeruff, wärend d'Nopeschland Kosovo een Trauerdag deklaréiert huet.Associated Press: Thousands pay their respects to renowned Albanian writer Ismail Kadare at his state funeral (3. Juli 2024)Radio Canada an Agence France Presse: L'écrivain albanais Ismaïl Kadaré, « voix monumentale de la littérature », est décédé (2. Juli 2024)

 Wierker (Auswiel) 

+ Auswiel u Wierker vum Ismail KadareJoerAlbaneschen TitelDäitschen TitelFranséischen TitelEngleschen Titel1963Gjenerali i ushtrisë së vdekurDer General der toten ArmeeLe général de l'armée morteThe General of the Dead Army1965Përbindëshi/Le monstreThe Monster1968DasmaDie Hochzeit/The Wedding1970KështjellaDie Festung/The Castle / The Siege1971Kronikë në gurChronik in SteinChronique de la ville de pierreChronicle in Stone1975Nëntori i një kryeqytetiNovember einer HauptstadtNovembre d'une capitale/1977Dimri i madhDer große WinterL'hiver de la grande solitude / Le Grand HiverThe Great Winter1978Pashallëqet e mëdhaDer SchandkastenLa niche de la honte/1978Ura me tri harqeDie Brücke mit den drei BögenLe pont aux trois archesThe Three-Arched Bridge1979Kush e solli Doruntinën?Doruntinas HeimkehrQui a ramené Doruntine?Doruntine1980Prilli i thyerDer zerrissene AprilAvril briséBroken April1984Sjellësi i fatkeqësisë - Islamo noxDie Schleierkarawane//1985Viti i mbrapshtDas verflixte JahrL'année noire/1985Nata me hënëNacht mit Mond//1988Koncert në fund të dimritKonzert am Ende des WintersConcert en fin de saison / Le concertThe Concert1990Dosja HDie Akte H.Le Dossier H.The File on H1992PiramidaDie PyramideLa pyramideThe Pyramid1996Pallati i ëndërraveDer Palast der TräumeLe palais des rêvesThe Palace of Dreams1996SpiritusSpiritusSpiritus Spiritus1999Vjedhja e gjumit mbretërorDer Raub des königlichen Schlafs//1999Tri këngë zie për KosovënDrei Trauerlieder für KosovaTrois chants funèbres pour le KosovoThree Elegies for Kosovo2000Lulet e ftohta të marsit/Froides fleurs d'avrilSpring Flowers, Spring Frost2004PasardhësiDer NachfolgerLe successeurThe Successor2008Darka e gabuarEin folgenschwerer AbendLe dîner de trop/2010AksidentiDer UnfallL'accidentThe Accident2014Mëngjeset në kafe Rostand/Matinées au Café Rostand /2015KukullaDie PuppeLa poupéeThe Doll: A Portrait of My Mother2018Kur sunduesit grindenDer AnrufDisputes au sommetWhen Rulers Quarrel

 Auszeechnungen 
 1992: Prix mondial Cino Del Duca
 1996: Ordre des arts et des lettres
 1998: Éierebierger vun Tirana
 2005: Man Booker International Prize
 2009: Prinz-von-Asturien-Präis
 2010: Premio Lerici Pea
 2015: Jerusalem-Präis
 2016: Kommandeur am franséischen Ordre national de la légion d'honneur
 2017: Çmimi Letërsia Shqipe
 2019: Park-Kyung-ni-Literaturpräis
 2020: Neustadt International Prize for Literature
 2020: Groussoffizéier am franséischen Ordre national de la légion d'honneur

Kategorie:Albanesch Auteuren
Kategorie:Gebuer 1936
Kategorie:Gestuerwen 2024