Falcon 9

D'Falcon 9 ass eng US-amerikanesch Drorakéit, déi vun der Firma SpaceX entwéckelt gouf. Si baséiert technesch op der klenger Falcon 1, awer amplaz vun engem eenzelen Dreifwierk an der éischter Stuf, ginn néng Stéck gebraucht. Am Kader vum COTS-Programm soll d'Rakéit d'Dragon-Raumschëff an den Äerdorbit bréngen. Donieft gëtt si och fir kommerziell Starter ugebueden. Den éischten erfollegräiche Fluch war am Juni 2010.

Duerch Montage vun zwou weideren Éischtstufen als Booster un déi éischt Stuf vun der Falcon 9 entsteet d'Falcon Heavy. Bei där besteet d'Méiglechkeet datt den Dreifstoff vun de Boosteren och déi éischt Stuf alimentéiert, soudatt déi éischt Stuf eréischt kuerz virum Oftrenne vun de Boosteren op déi eegen Tanken ëmschalte muss. Den éischte Start vun enger Falcon Heavy war fir den Oktober 2016 virgesinn, gouf awer dunn op den November 2017 zeréckgesatStartprogramm.

 Geschicht 

Am September 2005 hat SpaceX bekannt ginn, datt si eng nach méi staark Drorakéit déi méi dacks kéint gebraucht ginn, ënner der Bezeechnung Falcon 9 entwéckele wëll. Déi éischt Stuf vun der Falcon 9 v1.0 benotzt néng Merlin-1C-Dreifwierker a quadratescher Andeelung, déi zweet Stuf en eenzelt Merlin-1C-Dreifwierk mat enger vergréisserter Ausstréimungsdüs. Ufanks war mat der Falcon 5 e weidere Modell geplangt, mat deem senger Entwécklung awer an der Tëschenzäit zu Gonschte vun der méi grousser Falcon 9 opgehale gouf. D'Rakéit mat hiren néng Dreifwierker ass och bei Ausfall vun engem Dreifwierk a jiddwer Fluchphas vun der ënneschter Stuf ze manövréieren. De 4. Juni 2010 war no ville Verréckelungen de Start vun der Falcon 9 um Cape Canaveral AFS Launch Complex 40. Si hat den Äerdorbit erreecht an hat déi éischt Stuf ogetrennt. D'Notzlaaschtkapazitéit vun der éischter Falcon 9 v1.0-Versioun louch bei ongeféier 10.000 kg fir en niddregen Orbit (LEO). 
Dës Versioun gouf schonn no fënnef Starte mat der méi leeschtungsstaarker Versioun v1.1 ersat. Bei där Ausbaustuf ginn déi méi staark Merlin-1D-Dreifwierker benotzt. De méi héije Schub erlaabt et elo och méi Dreifstoff matzehuelen. Dofir goufen d'Tanke vun der éischter an zweeter Stuf verlängert. D'Dréifwierker vun der éischter Stuf sinn elo an engem Rank vun aacht Dreifwierker ëm en zentraalt Dreifwierk gruppéiert. Vu SpaceX gëtt dës Opstellung als Octaweb bezeechent. Mat dëser Versioun goufen éischt Versich gemaach, fir déi éischt Stuf no hirer Trennung vun der Uewerstuf kontrolléiert ze landen, wat awer net gelonge war.

Am Laf vum Joer 2015 goufe weider Verbesserunge vun der Falcon 9 ugekënnegt. D'Merlin-1D-Dreifwierker krute méi Schub, wat nees méi eng héich Dreifstoffkapazitéit verlaangt. Dëst gëtt engersäits duerch Ënnerkillung a sou héijer Dicht vum Kerosin a flëssegem Sauerstoff fir béid Stufe an anerersäits duerch vergréissert Tanken an der Uewerstuf erreecht. Dës Versioun gëtt inoffiziell als v1.2 oder v1.1 Full Thrust bezeechent, en offiziellen Numm ass net bekannt. Och ënnerscheede sech d'Notzlaaschtdonnéeën net vun der v1.1. Den éischte Start war den 21. Dezember 2015 nom Feelstart am Juni 2015. Fir d'éischt ass et gelongen, de Réckfluch vun der éischter Stuf erfollegräich ze landen.

Et ass eng nach méi staark Versioun vun der Falcon 9 geplangt, déi zwou weider Falcon-9-Éischtstufen änlech der Delta IV Heavy als Booster benotze soll. Dës Variant (Falcon Heavy) soll 53.000 kg an e niddregen Orbit transportéiere kënnen an tëscht 77 Millioune an 135 Milliounen US-Dollar pro Missioun kaschten. Duerch déi stänneg Weiderentwécklung vun der normaler Falcon 9 verspéit sech d'Entwécklung vun dëser Heavy-Versioun, en éischte Start ass 2016 méiglech.

 Tëschefäll 
 Beim véierte Start den 8. Oktober 2012 war bei der Falcon 9 no 1 Minutt an 19 Sekonne en Dreifwierk an der éischter Stuf ausgefall. Déi eenzel Dreifwierker am Cluster vun der éischter Stuf sinn duerch Kevlarëmmantelunge geschützt, soudatt déi aner Dreifwierker duerch d'Explosioun vun deem Dreifwierk net beschiedegt goufen. Fir e symmetresche Schub ze kréien, gouf d'Dreifwierk dat vis-à-vis läit automatesch ofgeschalt. Wéinst enger verlängerter Brenndauer vun deenen aneren Dreifwierker an der zweeter Stuf konnt trotzdeem de geplangten Orbit fir d'Haaptnotzlaascht Dragon erreecht ginn. Duerch d'Sécherheetsreegele fir d'ISS konnt awer d'Sekundärnotzlaascht, de Satellit „Orbcomm FM44“, net méi op deem seng, méi héich Ëmlafbunn bruecht ginn. Sou gouf de Satellit op enger méi niddreger Bunn, wéi virgesinn, ausgesat a war dräi Deeg méi spéit vergloust. Doduerch war dëse Start vun der Falcon 9 nëmmen en Deelerfolleg.
 Beim sechste Start vun der Falcon 9 an zugläich éischte Start vun der verbesserter Versioun v1.1 konnten den 29. September 2013 d'Primärnotzlaascht CASSIOPE an en ettlech kleng Sekundärnotzlaaschten erfollegräich op hir geplangt Bunnen ausgesat ginn. Nom Aussetze vun de Notzlaaschte war geplangt, déi zweet Stuf nach eng Kéier ze zünden, fir d'Neeszündfäegkeet am Orbit ze demonstréieren, déi fir Starten an eng geostationär Transferbunn noutwendeg ass. Bei der neier Zündung gouf et awer eng Explosioun am Dreifwierk, an d'Stuf gouf zerstéiert.
 De schwéiersten Tëschefall an éischten Totalverloscht war den 28. Juni 2015 beim 19. Start vun enger Falcon 9. 2 Minutten an 19 Sekonne nom Start – kuerz virun der geplangter Ofkopplung vun der éischter Stuf an Zündung vun der zweeter Stuf – war de Sauerstofftank vun der zweeter Stuf explodéiert an hat dobäi déi Stuf demoléiert. D'Notzlaascht an d'Dragonkapsel sinn ewechgebrach. Den Trunk (drocklose Frachtdeel vum Dragon) an de Kopplungsadapter IDA fir d'ISS, dee fir d'Kopplung vun den neie bemannten CCDev-Raumschëffer mat der ISS dénge sollt, goufen zerstéiert. D'Dragonkapsel hat ufanks den Onfall iwwerstanen an nach weider Telemetriedate gesent, gouf awer méiglecherweis beim Opschlag um Ozean zerstéiert.

Den 20. Juli 2015 huet den Elon Musk bekannt ginn, datt warscheinlech en Hollem gerass war, mat deem den Heliumtank um Sauerstofftank festgemaach war. Den Heliumtank ass dunn an d'Luucht geschoss, wat zu engem Verloscht vun der struktureller Integritéit gefouert huet. Den Hollem soll bei 20 % vun der zertifizéierter Laascht gerass sinn. SpaceX konnt de Virgank bei enger Testrei novollzéien.

 Technesch Donnéeën 
 Versioun Falcon 9 v1.0 Falcon 9 v1.1 Falcon Heavy Éischt Stuf 9 × Merlin-1C 9 × Merlin-1D éischt Standard-Stuf mat 9 × Merlin-1D  plus 2 Booster mat jee 9 × Merlin-1Ddomat am Ganze 27 Merlin- Dreifwierker fir déi éischt Stuf Zweet Stuf 1 × Merlin-1C-Vac 1 × Merlin-1D-Vac 1 × Merlin-1D-Vac Héicht (maximal) (m) 54,9  69,2 Duerchmiesser (m) 3,6 3,6 3,6 × 11,6 Schub (um Buedem) (kN) 4.940  17.000 Startmass (t) 333  1.400 NotzlaaschtverkleedungDuerchmiesser (m) 5,2 5,2 5,2 Notzlaascht (LEO) (kg) 10.450  53.000 Notzlaascht (GTO) (kg) 4.540 ~4.800 iwwer 12.000 Präis (Mio. US-Dollar) 35  80–125

 Startlëscht 
Dëst ass eng komplett Startlëscht vu Falcon-9-Rakéiten. Stand vun der Lëscht: 1. Januar 2016.
 Laf. Nr. Datum(UTC) Typ Startplaz Notzlaascht Aart vunNotzlaascht Notzlaaschta kg (brutto) Orbit Bemierkungen1 04.06.2010Falcon 9 v1.0CC SLC-40Dragon-QualifikatiounseenheetModell vun der Dragon-Kapselk. A.LEO Erfolleg Éischte Fluch vun der Falcon 92 08.12.2010Falcon 9 v1.0CC SLC-40 Dragon C1Dragon-Kapsel5200 kgLEOErfolleg NASA COTS – Demo 1 (5-h-Fluch)3 22.05.2012Falcon 9 v1.0CC SLC-40Dragon C2+,Celestis 11Dragon-Kapsel fir d'Undocken un d'ISS an WeltraumbegriefnesLEOErfolleg NASA COTS – Demo 24 08.10.201200:35Falcon 9 v1.0CC SLC-40Dragon CRS-1Dragon-Kapsel, Orbcomm FM44LEODeelerfolleg Ravitaillementsfluch CRS-1 op d'ISS mat der Dragon-Kapsel. No 1 Min. 19 sek. Ausfall vum Dreifwierk 1 vun der éischter Stuf. Mat verlängerte Brennzäite vun der éischter an zweeter Stuf konnt den Dragon CRS-1 op der geplangter Bunn ausgesat ginn. Fir de Weiderfluch an déi geplangt Ëmlafbunn vun Orbcomm FM44 wiere Sécherheetsreegele fir d'ISS verletzt ginn. Sou gouf en express an enger netgeplangter, falscher Ëmlafbunn ausgesatStephen Clark: SpaceX cargo flight overcomes engine mishap, in spaceflight now, datum: 8. Oktober 2012, abgerufen: 10. Oktober 2012. Testprogramm vun der Rakéit trotzdeem gréisstendeels erfollegräich. Den Orbcomm FM44 ass an der Tëschenzäit vergloustStephen Clark: Orbcomm craft falls to Earth, company claims total loss, in spaceflight now, datum: 11. Oktober 2012, ofgeruff: 20. Oktober 2012.5 11.03.2013Falcon 9 v1.0CC SLC-40Dragon CRS-2Dragon-KapselLEOErfollegRavitaillementsfluch CRS-2 zu der ISS mat der Dragon-Kapsel.6 29.09.2013Falcon 9 v1.1VAFB SLC 4E CASSIOPE, CUSat, DANDE, dräi POPACSkombinéierte Fuerschungs- a Kommunikatiounssatellit,Technologietestssatellit,4 FuerschungssatellittenLEOErfollegÉischte Start vu VandenbergÉischte Start vun der Versioun Falcon 9 v1.1.7 03.12.2013Falcon 9 v1.1CC SLC-40SES 8Kommunikatiounssatellit3200 kgGTOErfollegÉischte Start an e geostationäre Transferorbit.8 08.01.2014Falcon 9 v1.1CC SLC-40Thaicom 6Kommunikatiounssatellit3325 kgGTOErfollegBruttogewiicht, d. h. Mass vun der Notzlaascht mat Adapter, Gehais asw.9 18.0420141.1CCAFS SpaceX DragonCRS-3 5500 kg Transport LEOErfolleg Ravitaillement fir d'ISS10 14.062014 1.1 CCAFS Orbcomm OG2  1100 kg 6 Satellittenvun 172 kg LEO Erfolleg. Orbcomm11 05.08.2014 1.1 CCAFS Asiasat 8  4535 kg  Telekommunikatiounssatellitten GTO Erfolleg12 07.09.20141.1CCAFS Asiasat 6  3700 kg Telekommunikatiouns-satellitten GTO Erfolleg13 21.09.20141.1CCAFS SpaceX DragonCRS-4 5500 kg  Transport5 Cubesatellitten LEO Ravitaillement fir d'ISS14 10.01.2015 Falcon 9 v1.1 CC SLC-40Dragon CRS-5Dragon-KapselLEOErfollegBrochlandung vun der éischter Stuf um Autonomous spaceport drone ship15 11.02.2015Falcon 9 v1.1CC SLC-40 DSCOVRÄerdobservatiounssatellit570HEO-TransferorbitErfollegHéchst bis elo erreecht Vitess vun enger Falcon 916 02.03.2015Falcon 9 v1.1CC SLC-40 Eutelsat 115 West BKommunikatiounssatellitten4159GTOErfollegDuebelstart, béid Satellitte blouwe bis zum Aussetze matenee verbonnen17 14.04.2015 Falcon 9 v1.1 CC SLC-40  Dragon CRS-6Dragon-KapselLEOErfollegBrochlandung vun der éischter Stuf op dem Autonomous spaceport drone ship18 27.04.2015Falcon 9 v1.1CC SLC-40TurkmenAlem52EMonacoSat 1Kommunikatiounssatellit4731GTOErfollegÉischten turkmenesche Satellit19 28.06.2015Falcon 9 v1.1CC SLC-40 Dragon CRS-7Dragon-KapselLEOFeelschlag2:19 Minutte nom Start strukturellt Versoe vun der zweeter Stuf, bis 2:27 ass der Dréier komplett ausenee gebrach20 22.12.2015Falcon 9 v1.2CC SLC-40 Orbcomm OG211 KommunikatiounssatellittenLEOErfollegéischten erfollegräiche Réckfluch a Landung vun der éischter Stuf op Cape Caneveral, éischte Start vun enger verbesserter Ausbaustuf vun der Falcon 92117.01.2016Falcon 9 v1.1VAFB LC4 Jason 3OzeanfuerschungssatellitSSOErfollegLeschte Start vun der Versioun Falcon 9 v1.1; mëll Landung vun der éischter Stuf op enger Plattform am Ozean, uschléissend allerdéngs wéinst Versoe vun engem Landebeen ëmgefall224. Mäerz 201623:35Falcon 9 v1.2CC SLC-40 SES-9Kommunikatiounssatellit5271GTOErfollegBrochlandung vun der éischter Stuf um Autonomous spaceport drone ship238. Abrëll 201620:43Falcon 9 v1.2CC SLC-40 Dragon CRS-8Dragon-Kapsel mam opblosbaren ISS-Modul BEAM am drockfräie FrachtsektorLEOErfollegéischt erfollegräich Séilandung vun der éischter Stuf um Autonomous spaceport drone ship246. Mee 20165:21Falcon 9 v1.2CC SLC-40 JCSAT-14Kommunikatiounssatellit4700GTOErfollegéischt erfollegräich Séilandung vun der éischter Stuf wärend enger GTO-Missioun2527. Mee 201621:39Falcon 9 v1.2CC SLC-40 Thaicom 8Kommunikatiounssatellit3100GTOErfollegErfollegräich Séilandung vun der éischter Stuf um Autonomous spaceport drone ship2615. Juni 201614:29Falcon 9 v1.2CC SLC-40 Eutelsat 117 West B, ABS 2AKommunikatiounssatellitten3600GTOErfolgBrochlandung vun der éischter Stuf um Autonomous spaceport drone ship2718. Juli 201604:45Falcon 9 v1.2 CC SLC-40 Dragon CRS-9Dragon-KapselLEOErfollegErfollegräich Landung vun der éischter Stuf op der Landing Zone 12814. August 201605:26Falcon 9 v1.2 CC SLC-40 JCSAT-16Kommunikatiounssatellit4600GTOErfollegErfollegräich Séilandung vun der éischter Stuf um Autonomous spaceport drone shipN/A3. September 201607:00-09:00(geplangt)Falcon 9 v1.2CC SLC-40 Amos 6KommunikatiounssatellitGTOFeelschlagD'Rakéit ass bei engem routinneméissegen Testlaf den 1. September 2016, dräi Deeg virum geplangte Starttermin, op der Startramp explodéiert, Totalverloscht vun der Notzlaascht.https://www.heise.de/newsticker/meldung/SpaceX-Falcon-9-Rakete-und-Amos-6-Satellit-bei-Explosion-auf-Cape-Canaveral-zerstoert-3312028.htmlhttps://twitter.com/SpaceX/status/771357538738577408 201729 14. Januar 201717:54Falcon 9 v1.2VAFB LC4 Iridium NEXT 1-10Kommunikatiounssatellitten9600LEOErfollegErfollegräich Séilandung vun der éischter Stuf um Autonomous spaceport drone ship3019. Februar 201714:39http://forum.nasaspaceflight.com/index.php?topic=42182.msg1644878#msg1644878Falcon 9 v1.2KSC LC39A Dragon CRS-10Dragon-KapselLEOErfollegÉischte Start vum Kennedy Space CenterErfollegräich Landlandung vun der éischter Stuf op der Landing Zone 13116. Mäerz 201706:00Falcon 9 v1.2KSC LC39A EchoStar 23Kommunikatiounssatellit5500GTOErfollegKeng Landung vun der éischter Stuf

 Kuckt och 

 Um Spaweck 

  SpaceX: Falcon 9
  SpaceX: Falcon Heavy
 Bernd Leitenberger: Falcon 9
 Bernd Leitenberger: Die Falcon Heavy
  Gunter's Space Page: Falcon 9 family
 Bernd Leitenberger: Artikel über die Starts der Falcon Raketen

Kategorie:Rakéiten
Kategorie:Raumfaart
Kategorie:SpaceX