Burgundesche Krees

De Burgundesche (Räichs)krees (fr: Cercle de Bourgogne, nl.: Burgondse Kreits oder Kring) ass ee vun den zéng Räichskreesser an déi d'Hellegt Réimescht Räich vum Keeser Maximilian I. 1500, resp. 1512 agedeelt gi war.

Den Territoire bestoung aus zwéin Deeler, déi däitlech ausernee louchen: am Süden d'Fräigrofschaft Bourgogne an am Norden déi sougenannt Burgundesch Nidderlanden. Den Norddeel huet sech gréisstendeels mam Territoire vun den haitege Beneluxstaate gedeckt. Ausname waren d'Prënzbistum Léck an d'Herzogtum Limburg, déi allebéid zum Nidderrhäin-Westfälesche Krees gezielt goufen.

Am 17. Joerhonnert gouf de Krees, wéi déi nërdlech Provënze vun den Nidderlande sech vun den Habsburger onofhängeg gemaach hunn, an och duerch d'Expansioun vu Frankräich ënner dem Louis XIV., staark verklengert.

 Memberen an Entwécklung vum Territoire
 Ufank vum 16. Joerhonnert
1512 hunn dës Territoiren zum Burgundesche Krees gehéiert:
 Herzogtum Bourgogne
 25px Fräigrofschaft Bourgogne mat der
 25px Räichsstad Besançon
 25px Grofschaft Artois
 25px Grofschaft Flandern mat Süd-Flandern (ronderëm Lille)
 25px Herrschaft Mechelen
 25px Grofschaft Namouer
 25px Grofschaft Hainaut
 25px Grofschaft Zeeland
 25px Grofschaft Holland
 25px Herzogtum Brabant mat der
 25px Markgrofschaft Antwerpen an dem
 25px Herzogtum Limburg
 25px Herzogtum Lëtzebuerg
 25px Herrschaft Frisland
 25px zanter 1521 och nach Tournai
 25px Herrschaft Breda; Nassau-Breda, zanter 1538 Nassau-Oranien
 25px Grofschaft Hoorn
 25px Grofschaft Egmond an IJsselstein
 25px Herrschaft Bergh

 Burgundeschen Traité an Iwwergang u Spuenien
1548 koum et um Reichstag zu Augsburg zum Burgundeschen Traité, no deem de Krees zwar der ieweschter Herrschaft duerch d'Räich entzu gouf, mä d'Räich sech weiderhi verflicht huet, en ze schützen. Als Konterpartie sollt e méi Stieieren (sougenannte Reichsumlagen bezuelen. Ausserdeem goufe verschidden Territoiren, déi bis dohin zum Nidderrhäin-Westfälesche Krees gehéiert an an der Tëschenzäit an de Besëtz vun den Habsburger komm waren, dem Burgundesche Krees (als Deel vum Herzogtum Burgund) attribuéiert: 
 25px Herzogtum Geldern mat der
 25px Grofschaft Zutphen
 25px Herrschaft Utrecht
 25px Herrschaft Groningen.
 25px Herrschaft Overijssel mat Drenthe
 25px Herrschaft Jever (virdrun, an nees vu 1588 un, kreesfräi)

1556 huet de Keeser Karel V., deem d'Burgundesch Nidderlande gehéiert hunn, ofgedankt, an decidéiert datt se u säi Jong Philipp II., an domat déi spuenesch Habsburgerlinn, fale sollten.

 Onofhängegkeet vun den nërdlechen Nidderlanden 
1567 koum et zum Opstand vun den nërdlechen nidderlännesche Provënze géint Spuenien, an 1568 zum Ufank vum Achtzegjärege Krich. U sengem Enn, 1648, sinn déi nërdlech Provënzen, déi sech ewell Republik vun de Siwe Vereenegte Provënze genannt hunn, aus dem Krees an aus dem Räich ausgetrueden. Ausserdeem sinn och Nordflandern, Nordbrabant an Deeler vu Limburg an hire Besëtz iwwegaangen.

 Verloschter u Frankräich 
Mam Traité vun de Pyrenäen (1659) an de Friddenstraitéë vun Oochen (1668) an Nijmegen (1678) goungen den Artois an d'Fräigrofschaft, sou wéi déi (méi spéit) Franséisch-Flandern genannt Deeler vu Flandern a vum Hainaut aus dem Krees an dem Räich eraus u Frankräich.

Mat den Utrechter a Rastatter Friddenstraitéën, 1713/14, goung de Rescht vun de Spueneschen Nidderlanden un Éisträich, an d'Gebitt gouf ewell Éisträichesch Nidderlanden genannt.

 Enn vum 18. Joerhonnert 
Géint d'Enn vum Räich bestoung de Burgundesche Krees deemno just nach aus Mechelen, Lëtzebuerg, Geldern, Hainaut, Flandern, Tournai, Namouer a Brabant (mat Antwerpen a Limburg). Mam Fridde vu Campo Formio 1797 goungen dës Gebidder all u Frankräich.

 Literatur 
 Winfried Dotzauer: Die deutschen Reichskreise (1383-1806), Franz Steiner Verlag, Stuttgart, 1998, ISBN 3-515-07146-6, GoogleBooks
 Gerhard Köbler: Historisches Lexikon der deutschen Länder. Die deutschen Territorien und reichsunmittelbaren Geschlechter vom Mittelalter bis zur Gegenwart. C.H. Beck, München 2007 (7. Auflage), S. XX; ISBN 978-3-406-54986-1

Kategorie:Geschicht vun den Nidderlanden