Harlow Shapley

Den Harlow Shapley, gebuer den 2. November 1885 zu Nashville am Tennessee, a gestuerwen den 20. Oktober 1972 zu Boulder am Colorado, war en US-amerikaneschen Astronom.

Vun 1914 un huet hien um Mount Wilson-Observatoire geschafft, a vun 1921 bis 1952 war hien Direkter vum Harvard College Observatoire.

De Shapley huet duerch ënnersiche vu verännerleche Stäre vum Typ Cepheiden a vun de Kugelstärekéip, fir d'éischt d'Gréisst vun der Mëllechstrooss bestëmmt.

Am Joer 1915 formuléiert hien d'„Big Galaxy“-Hypothees, no där d'Mëllechstrooss déi eenzeg Galaxie am Universum ass an datt déi bis dohi bekannt Galaxien (oder „Niwwelen“ nom deemolege Sproochgebrauch) bannent der Mëllechstrooss leien. D'Antithes, d'„Weltinseltheorie“, no där d'Mëllechstrooss nëmmen eng vu ville Galaxien ass, gouf vum Heber Doust Curtis formuléiert. Déi Ausenanersetzung gëtt an der Astronomie déi „grouss Debatt“ genannt, a gouf ëm 1923 vum Edwin Hubble zu Gonschte vun der Weltinseltheorie bestëmmt.

De Shapley goung dobäi vun enger feelerhafter Norméierung vun der Periode-Liichtkraaft-Bezéiung vun den Cepheiden aus, wouduerch hien d'Gréisst vun der Mëllechstrooss ëm dat dräifacht iwwerschat hat (300.000 Liichtjoer amplaz 100.000 Liichtjoer). Des Weidere war him d'Altersdifferenz vun de Stärepopulatiounen net bekannt, soudatt hien d'Differenz zu der klenger Magellanescher Wollek an zum Andromedaniwwel ënnerschat huet. Éischt Norméierunge vun der Period-Liichtkraaft-Bezéiung stame vum däneschen Astronom Ejnar Hertzsprung.

De Shapley ënnersicht Galaxiëkéip a mécht Distanzbestëmmunge vu Stäre mat Hëllef vun der Photometrie.

Éierungen
 1933 Jules-Janssen-Präis
 1934 Goldmedail vun der Royal Astronomical Society
 1939 Bruce Medail
 1950 Henry Norris Russell Lectureship
 Nom Shapley ass och den Asteroid (1123) Shapleya, e Moundkrater an e Superkoup (SCl 124) genannt.The Shapley Supercluster - the Largest Matter Concentration in the Local Universe eso.org, pdf, abgerufen am 20. Februar 2011; Shapley Supercluster en. wikipedia

 Kuckt och 

 Um Spaweck 
  Déi grouss Debatt
  Collection of Pieces on The Great Debate

Kategorie:Gebuer 1885
Kategorie:Gestuerwen 1972
Kategorie:US-amerikanesch Astronomen
Kategorie:Goldmedail vun der Royal Astronomical Society
Kategorie:Bruce Medail
Kategorie:Rumford-Präis
Kategorie:Henry Norris Russell Lectureship
Kategorie:Henry Draper Medal
Kategorie:Jules-Janssen-Präis