Thermalbad Munneref

D'Thermalbad Munneref ass dat eenzegt Thermalbad zu Lëtzebuerg a läit zum gréissten Deel (37,38 ha) um Südostrand vun der Uertschaft Munneref an der Gemeng mat dem selwechten Numm am Kanton Réimech. E klengen Deel (5,25 ha) vum Domaine läit a Frankräich an der Gemeng Mondorff am Departement Moselle. Am Ganzen huet de Kuerpark eng Fläch vun 42,63 ha.

D'offiziell Bezeechnung vum ëffentlechen Etablissement ass Centre thermal et de santé de Mondorf-les-Bains, gëtt awer gemenkerhand ënner dem Numm „Mondorf Domaine Thermal“ kommerzialiséiert.

 Geschicht 
Vun 1841 bis 1846 sinn zu Munneref déi éischt Buerunge vun der Ekipp vum sächsesche Buermeeschter Karl-Gotthelf Kind gemaach ginn.

Schonn d'Joer drop, 1847, gouf d'Munnerëffer Thermalbad op Initiativ vum Munnerëffer Nottär Jean-Pierre Ledure gegrënnt. Seng Duechter Amélie Ledure war déi éischt Kueristin.

Mam Arrêté royal grand-ducal vum 28. August 1878 krut d'Uertschaft d'Recht fir sech Mondorf-les-Bains respektiv Bad Mondorf ze nennen.

Mam Gesetz vum 21. Abrëll 1886Nouvelles officielles am L'Indépendance luxembourgeoise vum 24. Abrëll 1886, Säit 2Projet de loi am L'Indépendance luxembourgeoise vum 1. Abrëll 1886, Säit 3Projet de loi Avis vum Staatsrot am L'Indépendance luxembourgeoise vum 4. Abrëll 1886, Säit 3 krut d'Regierung d'Recht fir d'Thermalbad vun der Société anonyme des bains de Mondorf ofzekafen. Déi hat d'Handduch no engem laangen Ënnergank, dee sech zanter dem 1870er Krich entwéckelt hat geschmass, wat dozou gefouert hat, datt knapps nach 200 Kueristen d'Joer op Munneref koumen.

D'Société anonyme des bains de Mondorf hat virdru scho probéiert e Keefer ze fannenPublicités am Luxemburger Wort vum 4. Abrëll 1885, Säit 3Publicités am Luxemburger Wort vum 18. Abrëll 1885, Säit 3Publicités am Luxemburger Wort vum 23. Mee 1885, Säit 2Publicités am Luxemburger Wort vum 27. Mee 1885, Säit 4Publicités am Luxemburger Wort vum 12. Juni 1885, Säit 4Publicité am L'Indépendance luxembourgeoise vum 2. Juni 1885, Säit 4Publicité am L'Indépendance luxembourgeoise vum 16. Juni 1885, Säit 4Publicités am Luxemburger Wort vum 27. Juni 1885, Säit 5. An der Generalversammlung vum 10. Oktober 1885 sollt decidéiert ginn d'Gesellschaft opzeléisenPublicités am Luxemburger Wort vum 17. September 1885, Säit 4Publicités am Luxemburger Wort vum 18. September 1885, Säit 4. Well net genuch Aktionären an der Generalversammlung vum 10. Oktober waren, gouf eng nei Generalversammlung fir de 16. November 1885 festgeluechtPublicités am Luxemburger Wort vum 19. Oktober 1885, Säit 4. Och an der Generalversammlung vum 16. November 1885 waren net genuch Aktionären do an et gouf nees eng nei Generalversammlung op den 30. November 1885 festgeluechtPublicités am Luxemburger Wort vum 24. November 1885, Säit 4.

 D'Thermalquellen 

Am Kuerpark zu Munneref sinn am Ganzen dräi Thermalquelle gebuert ginn.

 Kind-Quell 
Déi éischt Thermalquell gouf vun der Ekipp vum Sachs Karl-Gotthelf Kind (1801-1873) nom Prinzip vum Fräifall gebuert a gouf no him Kind-Quell genannt (Source Kind). D'Aarbechten hunn de 17. Juni 1841 ugefaangen an d'Buerung huet de 16. JuniDen dacks zitéierten Datum vum 15. Juli 1846 ass warscheinlech op e fréien Drockfeeler zeréckzeféieren (Massard 1997) 1846 hir maximal Déift vu 730 m.Weeder déi dacks zitéiert Déift vu 726 m nach déi vu 736 m ass richteg (Massard 1997) erreecht a war deemools déi déifst Buerung op der Welt mat Ausnam vu China, wou scho virdrun eng Buerung gemaach gouf, déi iwwer 1000 m déif goung. Eréischt 1871 gouf dee Rekord mat der Déifbuerung Sperenberg bei Berlin mat 1271 m Déift gebrach.

 Marie-Adélaïde-Quell 
Déi zweet Thermalquell krut hiren Numm zu Éiere vun der Groussherzogin Marie-Adélaïde vu Lëtzebuerg.

 Michel-Lucius-Quell 

 Gebaier 

 Thermalbad „Les thermes“ 

 Verwaltungsgebai 

 Pavillon Kind 
De Pavillon Kind gouf an de Joren 1963-1964 vum Staatsarchitekt Constant Gillardin gebaut, fir d'Waasser vun der Kind-Quell ze zerwéieren. D'Gebai gouf tëscht 2000 an 2004 vum Architektebüro "steinmetz de meyer architectes urbanistes" ëmgebaut.

Am Joer 2012 mécht den éischte Fligereimusée vu Lëtzebuerg seng Dieren am Pavillon vun der Kind-Quell op.

 Orangerie 
D'Orangerie gouf 1910 no de Pläng vum lëtzebuergeschen Architekt Sosthène Weis gebaut.

 Hoteller 
Fir d'Kueristen an d'Touriste gehéieren zum Thermalbad de „Mondorf Parc Hôtel“ gradewéi d'„Villa Welcome“. 

 Renovatioun 
Uganks Oktober 2018 huet de Regierungsrot e Gesetzesentworf ugeholl fir d'Gebaier vum Thermalbad fir eng Zomm vun 133,5 Milliounen Euro ze renovéierenPatrick Besch, Thermalbad in Mondorf wird saniert op wort.lu de 5. Oktober 2018 an an der Drockversioun vum Wort vum 6. Oktober 2018 ënner „Kurznachrichten “op der Säit 12. De 24. Abrëll 2020 gouf d'Gesetz ënnerschriwwen dat et der Regierung erlaabt, den Domaine fir déi genannt Zomm an d'Rei ze setzen an auszebauen.

Am November 2025 hunn d'Aarbechten ugefaangen. Dobäi ginn d'Anlage fir Bieder an Therapie nei gemaach, d'medezinnesch Infrastruktur moderniséiert an d'Gebai Les Sources nei gebaut, mat zousätzleche Behandlungsraim an Hotelzëmmeren. Etappeweis gëtt och déi technesch an energetesch Infrastruktur erneiert."Arbeiten am Domaine thermal haben begonnen." tageblatt.lu, 25.11.2025.

Trivia
Bis 1976 stoung am Park eng Pergola, déi ëm 1898 vum Staatsarchitekt Prosper Biwer entworf gi war. D'Holzaarbechte ware vum Schräiner J.P. Hilbert vun Hollerech. Op der Bün wou traditionell de Kuerorchester gespillt huet, sinn ënner anerem d'Lucienne Boyer an d'Line Renaud opgetrueden. D'Konstruktioun huet un de Pavillon vun der Rudolfsquell zu Mariánské Lázně erënnertPublikatioun vum Robert Philippart.

 Konschtwierker am Thermalbad an am Kuerpark 
De Park vum Thermalbad stellt eng Verbindung tëscht Mënsch an Natur hier. Hien ass eng gréng Long, eng Plaz fir ze raschten, sech z'erhuelen, ze heelen, sech ze besënnen. Dozou gehéiert och d'Konscht, déi de Park an eng Skulpturegalerie verwandelt. 20 Monumenter a Konschtwierker, meeschtens vu lëtzebuergeschen Artisten, waarden drop entdeckt ze ginn.

 Vase en terre cuite style 1900. D'Majolika-Vas, déi virum Kind-Pavillon op engem Sockel steet, gouf 1899 vun der Firma Villeroy & Boch fir d'Weltausstellung zu Paräis (1900) fabrizéiert. No der Ausstellung wousst kee mat der Vase eppes unzefänken an de Staatsminister Eyschen krut se geschenkt. Well d'Vas a kengem vu sengen Zëmmeren doheem gepasst huet, huet hien d'Vase schlussendlech dem Munnerëffer Kuerpark virugeschenkt.
 La lionne et les lionceaux vum Arthur Artiomi Lavrientivitch Aubert (1843-1917). D'Skulptur gouf 1905 am ieweschten Deel vum Park installéiert.
 Le Centaure vum Cipri Adolf Bermann (1862-1942). E Bronze deen den Nationale Geschichts- a Konschtmusée dem Thermalbad geléint huet.
 Medaillon vum Dr Martin Klein vum Pierre Federspiel (1864-1924). Dëst Monument gouf 1909 zu Éiere vum fréieren Direkter Dr Martin Klein opgeriicht.
 Aqua fons vitae vum Tom Flick (*1968). Steesail, déi 1997 um Wues virum Parc Hôtel installéiert gouf.
 Tour des Sables vum Liliane Heidelberger. Steeskulptur riets am Gank hanner dem Aganksberäich vum Thermalbad.
 La Danse vum Nic Joosen (*1933). Dës Eiseskulptur aus 5 Eenzeldeeler ass 1998 kaaft ginn a verschéinert d'Blummerabatten um Quai lénks vum Pavillon Kind.
 Tulipe vum Frantz Kinnen (1905-1979). Dëse Buer, deen de Staat 1958 kaaft huet, steet matzen am Rousegäertchen, der "Roseraie".
 Just make sense vum Brigitte Kowanz. Dëst Wierk steet am Agank vun den alen Thermen.
 Körper vum Carine Kraus. Serie vu Molereien am Pavillon mat de Saunaen.
 D'Juri-Gagarin-Büst vum Aleksei Dmitrievich Leonov gouf 2018 virum Fligereimusée (Pavillon Kind) opgeriicht.
 D'Maus Ketti vum Wil Lofy (*1937). Bronze vun 1987 an Erënnerung un d'Fabel D'Maus Ketti vum Auguste Liesch, dee vu Munneref staamt.
 La fille aux roses vum Jean Mich (1871-1919). Bronze aus den "Ateliers SIOT" zu Paräis, dee fréier an den Terrasse vum Rousegäertche stoung, an elo am "Jardin français" steet.
 Métamorphose vum Wenzel Profant (1913-1989). Hasteeskulptur, déi am Joer 1980 ageweit gouf.
 Panthère tournant vum Auguste Trémont (1892-1980). Bronze vun 1932 am Hall vum Parc Hôtel.
 Sculpture en fer vum Danielle Wagner (*1960). Dës Eiseskulptur gouf 1997 fir den 150. Gebuertsdag vum Thermalbad opgestallt.
 Affranchissement vum Lucien Wercollier (1908-2002). Dëse Bronze fir d'Weltausstellung vu Bréissel gouf 1980 am Park vum Thermalbad opgestallt.

Donieft gëtt et nach dës Wierker, bei deene weider Detailer den Ament (2008) onbekannt sinn:
 Zwee Wierker vum Wenzel Profant déi am Park stinn.
 E Konschtwierk aus Eisen ouni Numm vum Pit Nicolas, wat 1997 opgestallt gouf.
 Nata nel mare, e Wierk aus bloem Stee vum Daniele Bragoni, wat 2007 opgestallt gouf.

 Therapien & Behandlungen 

 Administratioun 
 Medezinesch DirektereGerges 1997, S. 43-78. vum Thermalbad 

 1847-1864: Dr Nicolas Dominique Schmit (*1814, †1870)
 1865-1865: Dr Louis Joseph Désiré Fleury (*1815, †1872)
 1866-1875: Dr Charles Marchal (*1826, † 1900)
 1876-1883: Dr Martin Klein (*1848, †1907)
 1883-1886: Dr Victor Weber (*1851, †1929)
 1886-1907: Dr Martin Klein (*1848, †1907)
 1907-1917: Dr Ernest Feltgen (*1867, †1950)
 1917-1920: Dr Michel Welter (* 1859, †1924)
 1921-1933: Dr Auguste Schumacher (*1862, †1932)
 1933-1944: Dr Emile Franck (*1893, †1972)
 1954-1968: Dr Emile Franck (*1893, †1972)
 1968-1987: Dr Jean-Pierre Frank (*1937)

 Verwaltungsrot 
D'Thermalbad gëtt vun engem Verwaltungsrot vu sechs Membere geréiert. Dräi Membere vertrieden de Lëtzebuerger Staat a gi vum Gesondheets-, Sozialversécherungs- a Finanzminister proposéiert. Zwéi Membere gi vum Regierungsrot aus dem Privatsecteur proposéiert; et muss sech ëm Perséinlechkeeten handelen, déi kompetent an der Gestioun vun Entreprisë sinn. De leschte Member gëtt an enger direkter a geheimer Wal ënnert de Salariéë vum Centre gestëmmt.

D'Membere vum Verwaltungsrot gi fir eng Dauer vu sechs Joer genannt; d'Mandat kann duerno erneiert ginn.

+Verwaltungsrot vum Etablissement publicPeriodPresident......2005 (?)-2008 (?)Guy Bernard01.06.2008-31.12.2023Paul Hammelmann

 Literatur 

 Arend, J.P., 1932. Oolithisches Eisenerz und Mondorfer Wasser in ihren tektogenetischen Beziehungen. Bull. Soc. Nat. luxemb. 42: 194-203.
 Feltgen, E., 1908. Bad-Mondorf. Ein naturwissenschaftlich-medizinischer Führer. Bull. Soc. Nat. luxemb. 18: 1-19 , 76-88 , 123-136 , 154-172 .
 Gerges, Martin (éd.), 1997. Mondorf, son passé, son présent, son avenir. Mondorf le Domaine thermal et les éditions Les publications mosellanes. 614 p. Imprimerie Victor Buck. ISBN 2-919975-06-4.
 Les Amis de la source asbl, 1976. Thermalismus aus Mondorfer Sicht. Illustrationen: Lex Weyer; Deckel: Lé Tanson. 112 S. St.-Paulus-Druckerei, Luxemburg. [Enthält virun allem Texter vum Dr Emile Franck]
 Lucius, M., 1923. La genèse des eaux thermo-minérales de Mondorf-les-Bains, avec deux planches annexes. Bull. Soc. Nat. luxemb. 33: 5-24.
 Massard, J.A., 1996. Das Mondorfer Bohrloch 1846: Europarekord ja, Weltrekord nein! Lëtzebuerger Journal, Nr. 201 (22. Oktober): 13. 
 Massard, J.A., 1997. 1846-1996, 150 Jahre Tiefbohrung Mondorf: Fehler, Fragen, Fakten. Bull. Soc. Nat. luxemb. 98: 3-15.  
 Medinger, P., 1923. Un cas extraordinaire de spongiose de la fonte produite par l'eau minérale de Mondorf-Etat. Bull. Soc. Nat. luxemb. 33: 24-32.
 Memorial, 1987. Loi du 18 décembre 1987 organisant le centre thermal et de santé de Mondorf-les-Bains. Mémorial A n° 101 vum 21.12.1987.
 Tanson, Lé, 1981. Chronik der "Stadt" und Gemeinde Bad Mondorf. Éd.: Administration communale de Mondorf-les-Bains. 414 p.
 Van Werveke, L., 1932. Zur Frage der Entstehung des Mineralwassers von Bad Mondorf. Bull. Soc. Nat. luxemb. 42: 177-194.
 Wilhelm, Frank. Victor Hugo, curiste à Mondorf-Altwies.in:  Joer 6 (1985) n° 3: 101-130 & Joer 7 (1986) n° 1: 41-78. Lëtzebuerg.

 Kuckt och 
 Munneref
 Thermalquell
 Waasserhaus (Kino)
 Hotel Grand-Chef
 Park vum Hotel Grand-Chef zu Munneref
 Casino 2000

 Um Spaweck 

 Websäit vun der Gemeng Munneref
 Websäit vun den Thermen

Kategorie:Thermalbieder
Kategorie:Gemeng Munneref
Kategorie:Ëffentlech Etablissementer zu Lëtzebuerg
Kategorie:Tourismus zu Lëtzebuerg