Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette

Den Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette, ofgekierzt TICE, ass e lëtzebuergeschen interkommunale Syndikat dee sech ëm den ëffentleche Persounentransport am Süde vu Lëtzebuerg, gréisstendeels am Minett këmmert.

Den TICE ass zanter 2020 als ëffentlecht Etablissement am Handelsregëster agedroen.

 Geschicht 
 Legal Basis 
Mam Gesetz vum 19. Mee 1914 gouf d'Regierung autoriséiert bis zu 50 Prozent vun de Käschten fir d'Uleeë vun interkommunalen Tramslinnen am Kanton Esch-Uelzecht z'iwwerhuelen. Den initiale Betrag vun der staatlecher Participatioun vun ursprénglech maximal 2,5 Milliounen Frang gouf 1921 op e Maximum vun 8,7 Millioune Frang erhéicht.

Op Basis vum Gesetz vun 1914 gouf de Syndicat de communes pour la construction et l'exploitation de tramways intercommunaux dans le canton d'Esch-s.-Alz duerch e groussherzogleche Beschloss vum 2. Juni 1914 vun den 9 follgende Gemenge gegrënnt:

Nidderkäerjeng (haut: )

De Syndikat krut d'exklusiivt Recht fir um Gebitt vun de Membergemengen en Tram ze bauen, ze bedreiwen a fir Konzessiounen ze verginn.

Am Laf vun der Zäit gouf den Arrêté grand-ducal e puermol ugepasst: de 27. Dezember 1951, de 27. Mee 1952, 1953, den 29. Juli 2008 an den 1. Dezember 2017. Mat der Statutenännerung vun 2008 gouf den Numm Tramways intercommunaux du canton d'Esch-sur-Alzette an Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette geännert, d'Ofkierzung TICE gouf bäibehalen.

Am Joer 2008 ass d'Gemeng Monnerech dem TICE-Syndikat bäigetrueden.

Am Joer 2012 koumen duerch d'Schafe vun der Gemeng Käerjeng duerch Fusioun zousätzlech Uertschaften dobäi.

Am Februar 2025 gouf eng nei Konventioun ausgeschafft, duerch déi den Transportministère och Member vum Syndikat gouf. Doduerch gëtt dann en Deel vun den Exploitatiounskäschten an de Fraisen fir nei Investissementer (ë. a. an eng elektresch bedriwwe Busflott) vum Staat gedroen. Philipp Michel: "Ministerium übernimmt - TICE bald nicht mehr in Gemeindehand: Grundsätzliche Einigung zur Finanzierung steht." tageblatt.lu, 10.02.2025. Enn Juni gouf du bekannt, datt – virausgesat déi néng betraffe Schäfferéit sinn averstanen – den TICE an Zukunft als Syndicat mixte soll funktionéieren, an deem den Transportministère d'Presidence iwwerhëlt. D'Käschte fir d'Gemenge géifen op 15 Milliounen Euro d'Joer limitéiert, alles driwwer géif vum Staat iwwerholl ginn.

 Exploitatioun 
D'Geschicht vum TICE léisst sech an dräi Phasen andeelen:
 Plangen a Realiséieren (12. Mee 1910 - 29. Mee 1927),
 Tramsbetrib (29. Mee 1927 - 22. September 1956); méi Informatioun doriwwer am Artikel Minettstram,
 Busbetrib (13. September 1949 - haut).

Vun 1949 bis 1956 sinn déi fréier Linne vum Minettstram no an no mat Bussen ersat ginn.

Den 2. Juni 2014 gouf den 100. Jubiläum vum TICE an enger akadeemescher Sëtzung am Escher Theater gefeiertNicolas Anen am Luxemburger Wort vum 4. Juni 2014, S.18: Den TICE, e Stéck Minett. Den TICE huet 2014 364 Leit beschäftegt an hat 110 Bussen am Asaz. Aus der selwechter Ursaach war den 19. Juli 2014 eng Porte ouverte an de Raimlechkeete vum TICE um Boulevard Charles de GaulleP. Mousel am Luxemburger Wort vum 21. Juli 2014, S. 18: Öffentlicher Transport mal anders.

 Direktioun 
Den Direkter vum TICE ass de Mike Schoos, de President vum Syndikat ass de Marco Lux.

 Statistesch Daten 
Zuel vun de Buslinnen10Zuel vun de Gefierer148mat Diesel55Gelenkbus25Standardbus17Midibus13Hybrid-Undriff41Gelenkbus29Standardbus12mat Äerdgas48Standardbus48ouni (Unhänger)5Personal508Administratioun12Atelier70Fuerbetrib426Chaufferen409aner17Gefuere Streck pro Joer (km)6.457.000Zuel vun de Passagéier8.000.000
 Buslinnen 
D'Streckennetz vum TICE hat am Joer 2011 eng Längt vun 377,5 km. Am Joer 2015 huet den TICE 15 Buslinne fir de Public (Nummeren 1 bis 10, 12 bis 15 a 17) an 81 Linne fir de Schülertransport bedriwwen. Zënter dem 14. Dezember 2025 ginn d'Linnen 8, 9, 10, 12, 17 net méi vum TICE assuréiert, sou datt nach just 10 Linnen zum TICE-Reseau gehéieren.

Op den Haaptbuslinne fueren d'Busse wiertes am 15 Minutten-Takt, op den Niewelinnen all 30 Minutten. Sonndes gëllt am Prinzip e Stonnen-Takt, vereenzelt just all zwou Stonnen.

Déi Escher Gare huet gradewéi fréier beim Tram d'Funktioun vun engem Terminus; mat der Reorganisatioun 2025/26 fält d'Halt bei der Gare awer fir d'Linnen 2, 4 a 5 ewech, wat et mat sech bréngt, datt d'Passagéier deelweis méi wäit – bis op d'Stadhausplaz – goe mussen.

Vum 5. Dezember 2016 bis den 13. Juli 2025 ass all Weekend an um Virowend vun de Feierdeeg en "Nuetsbus" op alle Linnen gefuer. D'Nuetsbuslinne goufen am Kader vun der Reorganisatioun vum ëffentlechen Transport am Süde vum Land zougemaach.

 Aktuell Linnen 
LinnStreck zënter Januar 2026Streck bis Enn 2025center|30pxEsch – Bieles – Déifferdeng – Péiteng – Rolleng – RodangeEsch – Bieles – Déifferdeng – Péiteng – Rollengcenter|30pxEsch – Zolwer– DéifferdengEsch – Zolwer – Déifferdengcenter|30pxEsch – Bieles – Zolwer – Suessem – Nidderkäerjeng – Lénger– RodangeEsch – Bieles – Nidderkäerjeng – Lénger – Rodangecenter|30pxBelval – Esch – Schëffleng – Keel – DiddelengEsch Belval – Esch Gare – Schëffleng – Keel – Diddelengcenter|30pxÉilereng – Esch – Rëmeleng – Keel – DiddelengEsch – Rëmeleng – Keel – Diddelengcenter|30pxUewerkuer – Déifferdeng – Zowaasch – NidderkuerUewerkuer – Déifferdeng – Zowaasch – Nidderkuercenter|30pxEsch – Lalleng – Esch/Belval – Bieles – ZolwerEsch – Lalleng – Esch Belvalcenter|30pxEsch – Éilereng – Suessem – Nidderkäerjeng – Péiteng – RodangeEsch – Éilereng – Nidderkäerjeng – Péiteng – Rodangecenter|30pxUewerkuer – Déifferdeng – Suessem – Nidderkäerjeng – Péiteng – RodangeDéifferdeng – Suessem – Nidderkäerjeng – Péiteng – Rodangecenter|30pxEsch – Belval – Bieles – Zolwer – Suessem – Nidderkäerjeng – Féngeg – KënzegEsch – Belval – Bieles – Nidderkäerjeng – Féngeg – Kënzeg

 Fréier Linnen 
LinnStreckBemierkungcenter|30pxDiddeleng – Greisendall – Spidol – Gare – Soibelkaulbis den 13. Dezember 2025, duerno vum Citybus Diddeleng iwwerholl („Bus 8“)center|30pxDiddeleng – Skatepark P&R – Italien – Gare – Gemeng – Birengbis den 13. Dezember 2025, duerno vum Citybus Diddeleng iwwerholl („Bus 9“)center|30pxDiddeleng – Gemeng – Kräizbierg – Wolkeschdall – Gare – Gemengbis den 13. Dezember 2025, duerno vum Citybus Diddeleng iwwerholl („Bus 10“)center|30pxbei der Reorganisatioun 2015 zougemaach; vun der Linn 17 iwwerhollcenter|30pxEsch – Conservatoire – Hiehl – Pl. Pierre Ponathbis den 13. Dezember 2025, duerno vum Citybus Esch iwwerholl center|30pxBei der Reorganisatioun 1995 zougemaachcenter|30pxEsch – Éilereng – Monnerech – Steebréckenbis den 13. Dezember 2025, duerno mat der RGTR-Linn 643 ersat

 Fuerpark 

 Aktuell Bussen 
+Aktuell Bussen(Stand: Dezember 2025) Bus-Nr.  Zuel  Produktiounsfirma  Typ  A Betrib geholl  42 - 47  6 Mercedes-Benz  Citaro C2  2014  48 - 51  4  Mercedes-Benz  Citaro C2 2016  120  1  Mercedes-Benz  O530G Citaro facelift G 2006  121 - 122  2  Mercedes-Benz  O530G Citaro facelift G  2011  123  1  MAN  A40 Lion's City G NG363  2012  124 - 129  6  MAN  Lion's City GL NG363  2016  130 - 135  6  MAN Lion's City GL NG363  2017  136 - 144  9  Mercedes-Benz  Citaro C2 G  2019  145 - 153  9  MAN  18C Lion's City 18 NG360 EfficientHybrid  2020  154 - 158  5  Mercedes-Benz  Citaro C2 G hybrid  2022  209  1 Van Hool  New A308  2011  210 - 212  3  Van Hool  New A308  2013  213  1  Mercedes-Benz  Citaro C2 K  2015  214 - 218  5  Mercedes-Benz  Citaro C2 K  2016  219 - 221  3  Mercedes-Benz  Citaro C2 K  2017  316 - 327 11 MAN Lion's City NL313 CNG 2013 328 - 344 17 MAN Lion's City NL313 CNG 2015 345 - 352 8 MAN Lion's City NL313 CNG 2017 353 - 358 6 MAN Lion's City NL313 CNG 2019 359 - 364 6 MAN Lion's City NL313 CNG 2019, 2020 365 - 368 4 MAN 12C Lion's City 12 G NL320 EfficientHybrid 2021 369 - 376 8 MAN 12C Lion's City 12 G NL320 EfficientHybrid 2023 401 - 406 6 MAN 18C Lion's City 12 G NL320 EfficientHybrid 2021 407 - 411 5 MAN 18C Lion's City 12 G NL320 EfficientHybrid 2023 412 - 415 4 MAN 18C Lion's City 12 G NL320 EfficientHybrid 2024 551 - 556  6  MAN  A21 Lion's City NL363  2014 Total143501 - 5055GöppelG11 (Unhänger)201434◆1Mercedes-BenzO3171959
◆ De Mercedes Bus Nr. 34 vun 1959 zielt net zum Linnebetrib; en huet iwwerlieft an ass renovéiert ginn. E gëtt vun der Bus 34 asbl benotzt a gefleegt a ka fir privat Zwecker (mat Chauffer) gelount ginn.

 Fréier Bussen 
+Fréier Bussen(Stand: Dezember 2025) Bus-Nr.  Zuel  Produktiounsfirma  Typ  A Betrib geholl  Ausser Betrib geholl 1 - 2  2  Berliet Alcadre  1928 1940 1 - 3  3 Chausson  APH48  1948  1960, 1961, 1965 4 - 10  7  MAN-Comes   1949 - 1951  1964, 1965, 1968 11 - 15  5  Henschel-Comes   1951, 1953  1965, 1967, 1968 16  1  Büssing-Conrardy  U9  1954  1968 17 - 20  4  Büssing-Comes  U9  1953 - 1954  1968, 1969, 1972 21 - 32  12  Büssing-Comes  U10  1954 - 1957  1972, 1973, 1974 28 + 33  2  Büssing-Jonckheere U10  1959  1977 3 34 - 61  29  Mercedes-Jonckheere  O317  19611959 - 1972  19771977 - 1986 62 - 74  13  MAN  SÜ230  1973 - 1975  1988 - 1989 75 - 991 - 4  29  MAN  SÜ240  1975 - 1980  1990 - 1996 5 - 8  4  Mercedes  O307  1981  1998 9 - 20  12  MAN  SÜ240  1984 - 1986  1999 - 2001 21 - 36  16  Mercedes  O405  1988 - 1991  2003 - 2012 37 - 41  5  Van Hool  A600  1992  2011 42 - 47  6  Mercedes  O405  1993  2012 48 - 52  5  Van Hool A370  1995  2012 53 - 64  12  Mercedes NÜG  O405  1995 - 1996  2008 - 2009 65 - 69  5  MAN CNG  NL233  1998  2013 70 - 73  4  MAN A20 NÜ263  1998 - 1999  2014  74 - 76  3  MAN A21 NL263  1998 - 1999  2014 - 77 - 79  3  Mercedes Citaro  O530  2000  2014 - 80 - 82  3  MAN CNG  NL313  2002  2013 83 - 86  4  MAN CNG-2T  NL313  2003  2013 87 - 89  3  MAN CNG-2T  NL313  2005  2016 90 - 91  2  MAN CNG-3T  NL313  2005 2016, 2017 92 - 94  3  MAN CNG-2T  NL313  2005 2017 95 - 98  4  MAN CNG-2T EEV  NL313  2006  2017 100 - 110113  12  Mercedes Citaro-G  O530  1999 - 20032004  2014
2017, 2020 111 - 112114 - 117  6  MAN A23 NG313  20032005  2020 118 - 119  2  MAN A23 Lion`s City  NG353  2007  2022, 2023 120 - 122  3  Mercedes Citaro-G EEV  O530  2009 - 2011  123  1  MAN A23 Lion`s City EEV  NG363  2012  200 - 201  2  MAN-Göppel  NM223  2002  2013, 2015 202 - 205  4  Mercedes Cito  O520  2003  2013 206 - 208  3  Van Hool-NEW  A308  2007  2017 209  1  Van Hool-NEW  A308  2011  210 - 212  3  Van Hool-NEW  A308  2013  301 - 315  15  MAN CNG-3T EEV  NL313  2008 - 2011  2019 - 2023 316 - 327  12  MAN CNG-3T EURO6  NL313  2013  11 - 32  22  Irisbus Citelis EEV  12  2007 - 2011  2016 - 2020 33 - 41  9  Van Hool-NEW EEV A330  2012 2023 42 - 47  6  Mercedes Citaro C2 E6 O530  2014 

 Gebaier
De Busdepot mat de Reparaturatelieren an d'Verwaltung vum TICE ass um Boulevard Charles de Gaulle zu Esch-Uelzecht. An den Ateliere kënnen alleguer d'Reparaturen un der Mechanik, der Karosserie an de Sëtzer vum eegene Personal ausgeféiert ginn. Am Lager sinn iwwer 16.000 Ersatzdeeler permanent disponibel fir d'Reparature sou séier wéi méiglech kënnen ze maachen. Zu den Ateliere gehéiert eng Wäschstrooss an eng modern ekipéiert Sprëtzkabinn fir Lackéierungsaarbechte vun eenzelen Deeler, an awer och vu komplette Bussen.

 Literatur 
 P. Bohnert, R. Dhur, J. Eck, P. Rauen: De Minettstram: Die Geschichte der interkommunalen Trambahnen im Kanton Esch, 1985, 325 S., Éditpress
 P. Bohnert, A. Pennartz: De Minettstram: fréier an haut, 2009, 252 S., Impr. Schlimé (Bartreng), ISBN 978-2-87996-645-8

 Dokumentatiouns-CD 
 Fir den 100. Gebuertsdag vum TICE ass am Juli 2014 eng Video-CD mat engem kommentéierte Film zur Geschicht vum TICE erauskomm: De Minettstram

 Kuckt och 
 Minettstram
 Stater Tram
 RGTR
 Autobus de la Ville de Luxembourg
 CFL-Busdéngscht

 Um Spaweck 

 Websäit vum TICE 
 Datebank + Biller
 Websäit vun der Bus 34 asbl

Kategorie:Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg
Kategorie:Buslinnen zu Lëtzebuerg
Kategorie:Kanton Esch-Uelzecht
Kategorie:Ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg
Kategorie:Lëtzebuergesch Busgesellschaften