International Astronomesch Unioun

D'International Astronomesch Unioun, ofgekierzt IAU, ass am Joer 1919 gegrënnt ginn. Et ass eng weltwäit Gesellschaft vun Astronome mat Sëtz zu Paräis. Hiert Zil ass d'Ënnerstetzung vun der Astronomie duerch eng international Zesummenaarbecht. Si ass nieft aneren änlechen Organisatioune fir aner Wëssenschaftsdeeler e Member vum International Council of Scientific Unions (ICSU), dee säi Sëtz och zu Paräis huet. Mat dem Stand vum August 2006 sinn an der IAU 8858 Eenzelmembere aus weltwäit 85 verschiddene Länner souwéi 62 astronomesch Gesellschaften an national Akademien zesummegeschloss.

 Organisatoresches 
D'Organisatioun organiséiert zanter 1922 all dräi Joer an ëmmer an engem anere Land eng Generalversammlung. Op dëse Generalversammlunge ginn nei astronomesch Entdeckungen diskutéiert an néideg Kooperatiounen a Standardiséierunge behandelt. Sou gi Froe vun der Nomenklatur gekläert, wéi d'Nimm vu Stären, Planéiten, Asteroiden an aner Himmelskierper souwéi vun Uewerfächmierkmoler, wéi zum Beispill vu Bierger a Krateren.

 Nr. Numm vu verschidde Kommissiounen 4  Ephemeriden 5  Dokumentatioun an  astronomesch Date 6  Astronomesch Telegrammer 7  Himmelsmechanik an  dynamesch Astronomie 8  Astrometrie 9  Astronomesch Techniken an Instrumenter 10  Sonnenaktivitéit 12  Stralung an Opbau der Sonnenatmosphäre 14  Atom- a Molekülldaten 15  Physikalescht Studium der  Koméiten a kleng Planéiten 16  Physikalescht Studium der Planéiten a Mounden 19  Äerdrotatioun 20  Positiounen a Beweegunge vu klenge  Planéiten, Koméiten a Mounden 21  Nuetshimmelliicht 22  Meteoren, Meteoritten an  interplanetare Stëbs 25  Stärephotometrie a -polarimetrie 26  Duebel- a Méifachstären 27  Verännerlech Stären 28  Galaxien 29  Stärespektren 30  Radialvitess 31  Zäit 33  Opbau an Dynamik  vu galaktesche Systemer 34  Interstellar Matière 35  Stärenopbau 36  Theorie vu Stäreatmosphären 37  Stärekéip an Associatiounen 40  Radioastronomie 41  Geschicht vun der Astronomie 42  Duebelstären déi no beienee stinn 44  Weltraum an  Héichenergieastrophysik 45  Stäreklassifikatioun 46  Astronomieausbildung 47  Kosmologie 49  Interplanetaresche Plasma  an Heliosphär 50  Schutz vun existéierenden an  potentiellen Observatiounsplazen 51  Bioastronomie:  Sich no ausserierdeschem Liewen

Ongeféier 37 Kommissioune vun der IAU si fir verschidde Saachgebidder a fir d'Plangen an Duerchféierung vu Fuerschungsprogrammer op iwwernationalem Niveau zoustänneg. Donieft gëtt et och nach verschidden Aarbechtsgruppen, wéi déi fir d'Nomenklatur vu planetaresche Systemer (WGPSN: Working Group for Planetary System Nomenclature).

D'IAU huet d'Patronat iwwer vill international astronomesch Sëtzunge wéi speziell Symposien a Kolloquien souwéi iwwer d'Klengplanéiten-Zentrum an d'Zentralbüro fir astronomesch Telegramme am Smithsonian Astrophysical Observatory zu Cambridge, Massachusetts, dat den zentralen Noriichtendengscht observéiert. Doriwwer eraus ënnerstëtzt d'IAU och d'Astronomie an den Entwécklungslänner.

 Historesches 
Als Ur-Organisatioun vun der IAU kann d'Kommissioun vum Carte du Ciel-Projet betruecht ginn, déi hiren Intressi un der Vermiessung vu Stäreplazen vum Joer 1887 op aner Gebidder vun der Astronomie ausdeent huet.

Joer a Plaz vun de Generalversammlungen 1.  1922  Roum, Italien 2.  1925  Cambridge, England 3.  1928  Leiden, Holland 4.  1932  Cambridge, Massachusetts, Amerika 5.  1935  Paräis, Frankräich 6.  1938  Stockholm, Schweden 7.  1948  Zürich, Schwäiz 8.  1952  Roum, Italien 9.  1955  Dublin, Irland 10.  1958  Moskau, Sowjetunioun 11.  1961  Berkeley, Kalifornien, USA 12.  1964  Hamburg, Däitschland 13.  1967  Prag, Tschechoslowakei 14.  1970  Brighton, England 15.  1973  Sydney, Australien 16.  1976  Grenoble, Frankräich 17.  1979  Montréal, Kanada 18.  1982  Patras, Griicheland 19.  1985  Nei-Delhi, Indien 20.  1988  Baltimore, Maryland, USA 21.  1991  Buenos Aires, Argentinien 22.  1994  Den Haag, Holland 23.  1997  Kyoto, Japan 24.  2000  Manchester, England 25.  2003  Sydney, Australien 26.  2006  Prag, Tschechien 27.  2009  Rio de Janeiro, Brasilien 28.  2012  Peking, China 29.  2015  Honolulu, USA 30.  2018  Wien, Éisträich 31.  2021  Busan, Südkorea

Am Joer 1922 huet d'IAU zu Roum déi haiteg Zuel vun 88 Stärebiller festgeluecht. 1925 am englesche Cambridge krut de belschen Astronom Eugène Joseph Delporte vun hir den Optrag, déi genee Grenze vun de Stärebiller ze zéien. An am Joer 1928 goufen déi Grenzen zu Leiden ugeholl.

 Kuckt och 
 Stärebenennung

 Literatur 
 Rolf Sauermost (Hrsg.): Lexikon der Astronomie. In 2 Bänden. Herder, Freiburg 1989f. ISBN 3-451-21632-9
 Helmut Zimmermann, Alfred Weigert: ABC-Lexikon Astronomie. Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 81995. ISBN 3-86025-688-2
 Jacqueline Mitton: Astronomie von A bis Z. Franckh-Kosmos, Stuttgart 1995. ISBN 3-440-07007-7

Kuckt och

 Um Spaweck 
  http://www.iau.org/