Sagittarius (Stärebild)

De Sagittarius ass e Stärebild op der Ekliptik.

 Beschreiwung 

De Schëtz ass dat südlechst Déierekreeszeechen a läit tëscht dem Scorpius an dem Capricornus.

Déi hellst Stäre vum Sagittarius bilden eng Form, déi un en Téibiz erënnert. Am englesche Sproochraum gëtt dofir dacks och „Teapot“ gesot.

De Sagittarius läit am stäreräichste Beräich vun der Mëllechstrooss. An dëser Richtung ass den Zentrum vun eiser Galaxis. Dofir fënnt een am Schëtz vill niwweleg Objete wéi oppe Stärekéip, Kugelstärekéip a Gasniwwel.

Duerch de Sagittarius zitt sech d'Ekliptik, dofir wanderen d'Sonn, den Mound an d'Planéiten duerch d'Stärebild. Et gehéiert zu den Déierekreeszeechen. Wéinst der Prezessiounsbeweegung vun der Äerdachs ass den Zäitpunkt vum Sonnenduerchgang net méi de selwechte wéi an der Antiquitéit. D'Sonn steet vum 17. Dezember bis den 20. Januar am Stärebild.

 Geschicht 

Den Ursprong vum Stärebild geet warscheinlech op e fréiert Reidervollek zeréck, a gouf vun de Sumerer iwwerholl.

Bei de Babylonier verkierperen d'Stären Pabilsag, e Gott mat engem Léiwekapp a Flilleken.

Fir d'Egypter an d'Inder stellt d'Stärebild e Reider oder e Bouschëtz duer.
Bei de Griichen an der Antiquitéit existéieren ënnerschiddlech Deitungen. Sou gesäit een doran e weideren Zentaur Centaurus um Himmel oder de Krotos, e Mënsch, deen d'Konscht vum Bouschéissen erfonnt huet.

De Schëtz gehéiert zu de klasseschen 48 Stärebiller, déi vum Ptolemäus beschriwwe goufen.

Am Joer 1932 huet de Karl Jansky am Sagittarius eng staark Radioquell entdeckt, de Sagittarius A*. No dem haitege Fuerschungsstand handelt et sech dobäi ëm ee supermassiivt Schwaarzt Lach mat ongeféier 3,7 Millioune Sonnenmassen am Zentrum vun der Mëllechstrooss.

 Himmelsobjeten 
 Stären 

 B F Numm o. aner Bezeechnungen Gréisst Lj Spektralklass ε  20 Kaus Australis  1,79m 145 B9.5 III σ Nunki 2,05m 224 B2.5 V ζ  38 Askella 2,60m 89 A3 IV δ  19 Kaus Medius 2,72m 306 K3 III λ  22 Kaus Borealis 2,82m 77  K1 IIIb π  41 Albaldah 2,88m 440 F2 II/III γ2  10 Al Nasl oder Nash 2,98m 96 K0 III η   3,10m 149 M2 III φ  27  3,17m 231 B8.5 III τ  40  3,31m 120 K1 / K2III ξ2 37 3,52m 372 G8 / K0II/III ο  39 Manubrij 3,76m 139 K0 III μ  13 Polis 3,84m B2 III ρ1 44  3,92m 122 F0 III/IV α  Rukbat 2,98m 170 B8 V β1  Arkab Prior 3,96m 378  B9 V ι   4,12m 189 K0 III β2  Arkab Posterior 4,72m 139 F2 III θ1   4,37m 618  B2.5 IV V3872 4,43m 448 M4 III υ  46  4,52m 1673 F2p 3 X 4,53m 1077 F7 II b1 59 Terebellum 4,54m 1208  K3 III HR 6766 4,55m 348 K0 III Cnpvar h2 52 4,59m 189 B8 / B9V HR 6842 4,66m 700 K3 III γ1 4,66m 2078 G0 Ib/II ω 58 Terebellum 4,74m 78 G3 / G5 III 4 4,74m 437 B9 V HR 7652 4,77m 405 K4 III 21 4,81m 597 A1 / A2V 60 4,84m 341 G8 II/III ν1  32 Ain al Rami 4,86m 1853 K1 II ψ   4,86m 330 K0 / K1III HR 7029 4,86m 451 B2 V f 56 4,87m 205 K0 III d 43 4,88m  536 K0 III 11 4,96m 244 K0III HR 7659 4,99m 325 K1 III/IV ν2 35 5,00m 270 K1 Ib/II HR 6693 5,00m 935 K5 / M0III 61 5,01m 292 A2 V χ1 47 5,02m 221 A4 IV/V ξ1 36 5,02m 5018 B9.5 Ib e2 55 5,06m 175 F3 IV/V HR 6944 5,12m 213 B9 / B9.5 V 29 5,22m 750 K2 III HR 6960 5,28m 2234 B2 III/IV 15 5,29m  B0/1Ia/ab θ2 5,30m 157 A4 / A5IV HR 7703 5,32m 20 K2 V V3961 5,32m 339 A0p V4050 5,33m 619 B7 Ib/II 7 5,37m 1106 F2 / F3 II/III HR 6936 5,37m 350 A5 V 28 5,37m  1279 K5 III χ3 5,45m 506 K3 III HR 7454 5,46m 101 F7 V HR 7398 5,46m 254 K1 / K2 III  14 5,49m 506 K2 III 24 5,49m 3434 K3 III HR 7496 5,49m 120 F5 V HR 7211 5,49m 546 A0 V

Den hellste Stär am Schëtz ass den ε Sagittarii. E "steet" op enger Distanz vun 145 Liichtjoer an ass e bloe Risestär mat der 250facher Liichtkraaft vun eiser Sonn. Am Teleskop erschéngt hien als Duebelstär. An engem Ofstand vun 3,3 Bouminutte gëtt e Stär vun der 7. Gréissteklass siichtbar. Et handelt sech allerdéngs net ëm ee Stäresystem. Déi zwéi Stäre leien, vun der Äerd aus gesinn, an der selwechter Richtung. 
Den Numm Kaus Australis ass aus dem laténgeschen an arabeschen zesummegesat a bedeit „Südleche Bou“.

De σ Sagittarii, och e bloe Ris, läit op enger Distanz vun 245 Liichtjoer.

Den Numm Nunki geet op de Gott vun der Sumerer zeréck.

De ζ Sagittarii dréit op enger Distanz vun 89 Liichtjoer. Et ass e Stär dee wäiss liicht, vun der Spektralklass A3. 
Den Numm Askella bedeit „Achsel“ (vum Schëtz).

Deen orange γ2 Sagittarii ass 96 Liichtjoer ewech a gehéiert der Spektralklass K0 III un. 
Den Numm Alnasl kënnt aus dem arabeschen an heescht sou vill wéi „Feilspëtzt“.

Den α Sagittarii ass net, wéi meeschtens, den hellste Stär vum Stärebild, mä nëmmen e Stär vun der 3. Gréissteklass. Hie steet op enger Distanz vun 170 Liichtjoer. Säin Numm Rukbat kënnt aus dem Arabeschen a bezeechent de „Knéi“ vum Schëtz.

 Duebelstären 

 System Gréisst Ofstand μ    υ   

 Verännerlech Stären 

 Stär Gréisst Period Typ R  6,7 bis 12,8m 268,8 Deeg Mira-Typ  W  4,3 bis 5,1m 7,595 Deeg Cepheiden  X  4,3 bis 4,9m 7,011 Cepheiden  RY  6,0 bis 15m  R-Corona-Borealis-Stär  RR  6 bis 14m 334,6 Mira  RU  6 bis 14m 240,3 Mira 

W an X Sagittarii si verännerlech Stäre vum Typ Cepheiden. Dës Stäre pulséiere reegelméisseg a veränneren dobäi hir Hellegkeet.

RR und RU Sagittarii si Verännerlecher vum Typ Mira. Stäre vun dësem Typ weisen iwwer laang Zäitraim staark Hellegkeetsschwankungen op.

 Messier- anNGC-Objeten 

 Messier (M) NGC diverse Gréisst Typ Numm M 8 6253 Lagunenniwwel 5,8m Gasniwwel  M 17 6618  7,0m Gasniwwel Omeganiwwel, Schwanenniwwel M 18 6613  6,9m Oppene Stärekoup  M 20 6514  8,5m Gasniwwel Trifidniwwel M 21 6531  5,9m Oppene Stärekoup  M 22 6656  5,1m Kugelstärekoup  M 23 6949  5,5m Oppene Stärekoup  M 24   4,6m Usammlung vu Stären M 25  IC 4725 4,6m Oppene Stärekoup  M 28 6626  5,1m Kugelstärekoup  M 54 6715  7,6m Kugelstärekoup  M 55 6809  6,4m Kugelstärekoup  M 69 6637  7,6m Kugelstärekoup  M 70 6681  8,0m Kugelstärekoup  M 75 6864  8,5m Kugelstärekoup   6637  7,6m Kugelstärekoup   6522  8,6m Oppene Stärekoup   6544  8,3m Kugelstärekoup   6546  8,0m Oppene Stärekoup   6553  8,3m Kugelstärekoup   6568  8,6m Oppene Stärekoup   6595  7,0m Oppene Stärekoup   6645  8,5m Oppene Stärekoup   6649  8,9m Oppene Stärekoup   6652  8,9m Oppene Stärekoup   6716  7,5m Oppene Stärekoup   6723  7,3m Kugelstärekoup   6818  10,0m Planetareschen Niwwel   6822  8,8m Galaxie Barnard-Galaxie
Am Schëtz kann ee vill niwweleg Objete gesinn. 15 Stéck huet de franséischen Astronom a Koméitejeeër Charles Messier a säi Katalog (Messier-Katalog) opgeholl. De Schëtz ass domat dat Stärebild mat deene meeschte Messierobjeten.

D'Stären, d'Gas- an Donkelwolleke vun der Mëllechstrooss verspäeren allerdéngs d'Siicht op weider Objeten, déi méi wäit ewech leien. Dofir ass am Schëtze nëmmen eng hell Galaxie ze gesinn.

 Kuckt och 

 Um Spaweck 

Kategorie:Stärebiller