Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg

Zu Lëtzebuerg gëtt den Ausdrock „bemierkenswäerte Bam“ ( arbre remarquable) duerch eng Ännerung am Naturschutzgesetz vum 3. Mäerz 2022 definéiert. Dozou zielen deemno Beem, déi vu landschaftlechen, biologeschen, morphologeschen, dendrologeschen, historeschen oder commemorativen Interessi sinn.« arbre remarquable »: arbre présentant un intérêt paysager, biologique, morphologique, dendrologique, historique ou commémoratif

Eng Partie Beem, déi ë. a. duerch hiren Alter, hir Gréisst oder hir Plaz bemierkenswäert sinn, goufen iwwer d'Joren an enger 'offizieller' Lëscht vun de bemierkenswäerte Beem gefouert. Se goufen 1981 (Arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg) vun der Naturverwaltung (deemools Forstverwaltung) an duerno 2002 (Les Arbres remarquables) vun der Naturverwaltung zesumme mam Naturmusée publizéiert (cf. Literatur hei drënner). Eng drëtt Publikatioun (Les arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg) vun der Naturverwaltung, zesumme mat natur&ëmwelt asbl, ass 2023 erauskomm.

Mam Groussherzogleche Reglement vum 31. Januar 2025 gouf déi éischt offiziell Lëscht mat am Ganzen 242 bemierkenswäerte Beem publizéiert.

 Historique 
 1883: éischten Opruff vum Jean-Nicolas Moes an der Zeitung Das Luxemburger Land iwwer bemierkenswäert Beem am Lëtzebuerger LandCf. Moes 1883 an der Literaturëscht:Fragekasten: Merkwürdige Bäume im Luxemburger LandeWir lasen kürzlich im "Landwirth": "Beim Ausgange des Dorfes Berle bei Wiltz stehen drei alte ehrwürdige Linden, gepflanzt 1624. – Auf dem Banne von Munshausen steht ein Eichenbaum von mehreren hundert Jahren, den vieler Männer Arme nicht umspannen können, und der eine Höhle hat, in der zehn Männer stehen können [cf. Eechen zu Munzen]. Von diesem Baume und der ihn umgebenden Landschaft wurde voriges Jahr ein Bild aufgenommen für die in Brüssel erscheinende Illustration européenne. – Im Schloßpark zu Clerf befindet sich ein Tannenbaum von 4 Meter Umfang und zu Schimpach (Niederwampach) in der Wiese des Hrn. Servais eine Linde von 5 Meter Umfang." – Nach einem Schreiben des Hrn. Lehrers zu Berle steht bei dem Dorfe Wolflingen (Kanton Redingen) eine ungeheure, alte Buche, an welche sich eine schöne Geschichte knüpfen soll [cf. Buch op der Wolwener-Klaus].Könnte uns Jemand Aufschluß über letzere Geschichte geben ? Knüpfen sich keine historische Begebenheiten, Unglücksfälle oder Sagen und Legenden an obige Bäume ? Gibt es noch solcher merkwürdiger Bäume in unserem Lande ? Wir bitten alle unsere Leser und Freunde uns bei etwaigen Mittheilungen den Umfang, die ungefähre Höhe, sowie alle Einzelheiten, welche sich an dieselben knüpfen, beifügen zu wollen."Duerno sinn eng sëlleg Informatiounen iwwer bemierkenswäert Beem an der selwechter Rubrik "Fragekasten" publizéiert ginn..
 1893: éischt Publikatioun, vum Ernest Faber (Alte Bäume), iwwer bemierkenswäert Beem zu LëtzebuergEen Deel vun dëse Beem besteet nach haut (Eech zu Heeschbreg; Eech um Bicherhaff; Willibrorduslannen zu Laaschent…) anerer sinn zanterhier verschwonnen (z. B. d'Mudderbuch am Juckelsbësch bei Mamer).
 1907: e systemateschen Inventaire vun de bemierkenswäerte Beem vum E. Faber, mat Fotoen: Die Baumriesen des Großherzogtums LuxemburgDës Publikatioun vum Ernest Faber gëtt an de follgende Joren e puermol nei ergänzt a publizéiert. Fir d'éischt gëtt dëst Wierk a Fortsetzungen op zwee Joer verdeelt (1912 an 1913) am Bulletin vun der Société des naturalistes luxembourgeois erausbruecht. Duerno ginn déi Deelartikelen zesummen als Separatum opgeluecht (cf. Faber 1913). 7 Joer drop kënnt eng erweidert Neioplo eraus (cf. Faber 1920)..
 1940: déi däitsch Forstverwaltung léisst e kompletten (onverëffentlechten) Inventaire vun alle bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg opstellen.
 1957: eng Broschür vum Forstingenieur Paul Modert: Die verschwundenen Baumriesen des Luxemburger Landes.
 1962 an 1967: zwou Broschüre vum Paul Modert iwwer: Die Baumriesen des Luxemburger Landes, I. Teil (1962) an II. Teil (1967).
 1981: d'Forstverwaltung gëtt e Buch eraus mam Titel Arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg.
 1983: Luxemburg - seine sagenumwobenen Holzriesen vum Norbert Weins. Dëst Buch enthält eng Kompilatioun vun deenen Donnéeën, déi scho virdru verëffentlecht goufen.
 2002: e Buch vun der Forstverwaltung an dem Naturmusée (Les arbres remarquables) mat
 - der Beschreiwung, der geneeër Plaz an der Foto vun deenen interessantste Beem aus dëser Rei;
 - der Lëscht vun alle bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg, dorënner och déi déi als Monuments nationaux klasséiert sinn.
 Zousätzlech ass vum Naturmusée e Logo entworf ginn, deen op zwou Placketten ze gesinn ass: eng Plackett mat der Indikatioun arbre classé, déi aner mat der Indikatioun arbre remarquable, fir (nach) net klasséiert Beem. Dës Plackett sollen op deene betreffende Beem ze fanne sinn (wat bis 2023 nëmme bei e puer Beem de Fall ass).
 2008: Les arbres introduits au Luxembourg, vum A. Welter, J. Turk a J. Trossen. Ferrantia 53, 111 S.
 2008: d'Forstverwaltung huet en neien Inventaire vun de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg an der Aarbecht.
2009: Seltene einheimische Baumarten in Luxemburg. Maßnahmen zur Erhaltung und Förderung. Erausgi vun der Administration des eaux et forêts. 58 S. (13 Aarte gi beschriwwen. D'Broschür gëtt 2008 als Publikatiounsdatum un. Si gouf awer eréischt den 20. Mee 2009 virgestallt a vun do un ausgedeelt).
 2014: Publikatioun vun enger aktualiséierter Versioun vun enger Lëscht vun der Forstverwaltung (Stand: 20.10.2014)Lëscht op environnement.public.lu.
 2023: Arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg, erausgi vun der Naturverwaltung an natur&ëmwelt asbl, 251 S.D'lb-Wikipedia mat der Säit Bemierkenswäert Beem zu Lëtzebuerg ginn an der Rubrik Bibliographie et sources gefouert; S. 250.
 2025: Groussherzogleche Reglement vum 31. Januar 2025; déi éischt offiziell Lëscht mat am Ganzen 242 bemierkenswäerte Beem.

 Beem, déi nach stinn (Auswiel) 

 Eechen 

Eech zu Biereng
Eech zu Biwer 
Eech zu Bous
Eech zu Eeselbuer
Eech zu Ënsber
Eechen zu Grenzen
Eech zu Guedber
Eech zu Heeschbreg (Heeschbreger Bildchen)
Eech zu Heeschdref
Eech zu Housen
Eech zu Huewel
Eech zu Kaalmes
Eech zu Keel
Eech zu Kënzeg
Eech zu Klengbetten
Eech zu Koler
Eech zu Lenneng
Scheiereech am Gréngewald
Eechen zu Munzen
Eech zu Mutfert
Eech zu Platen
Eech zu Sëll
Eech zu Siren		
Eech zu Steeën
Eech zu Uewerglabech 	
Eech um Bicherhaff (Gemeng Stadbriedemes)
Eech um Engelshaff (Gemeng Nidderaanwen)
Eechen um Kinséckerhaff (Gemeng Bech)
Eechen um Pläitrengerhaff (Gemeng Conter)
Eech um Schléiwenhaff (Gemeng Leideleng)

 Buchen an Hobichen 

Hobuch zu Aansebuerg
Buch zu Baschelt
Bluttbuch zu Boufer
Bluttbuchen zu Boufer
Trauerbuch zu Boufer
Buch zu Gousseldeng
Buchen zu Hesper
Buch zu Kréindel
Routbuch op der Léiffrächen
Routbuch am Welteschgrond
Bluttbuch bei der Méchelskierch
Buch am Péitrussdall, Bastioun Beck
Hobuch op der Kinnekswiss zu Lëtzebuerg
Buch zu Meesebuerg
Buch zu Suessem
Trauerbuch zu Suessem

 Lannen 

Lann zu Baastenduerf
Napoléonslann zu Beefort
Sëlwerlannen zu Bëttel
Lann zu Biekerech
Lannen zu Boukels
Lann um Briddel
Lann zu Bungeref
Lann zu Déifferdeng
Lannen zu Diänjen
Lannen zu Esch-Sauer
Lannen um Fëschbecher Schlass
Lann op der Giischterklaus
Lann zu Hueschtert (Nidderaanwen)
Lann zu Iechternach
Lann zu Kënzeg
Lann zu Klengbetten
Willibrorduslannen zu Laaschent
Lann zu Pëtschent
Lannen um Pläitrengerhaff
Lannen zu Scheedel
Lann zu Schlënnermanescht
Lannen um Sennenger Schlass
Lann zu Suessem
Lannen zu Uewerfeelen
Lann zu Wëntger

 Käschtebeem a Séisskäschtebeem 

Käschtebeem zu Beefort
Käschtebeem zu Biissen
Käschtebam bei Branebuerg
Käschtebam zu Iechternach
Käschtebam um Square Robert Brasseur zu Lëtzebuerg
Käschtebam zu Wolz
Bam vum Prënz Jean (Käschtebam) zu Lëtzebuerg
Séisskäschtebam um Pläitrengerhaff
Séisskäschtebam um Scheedhaff
Séisskäschtebeem zu Kanech

 Platanen 
Platan zu Aansebuerg
Platan zu Tënten

 Aner Beem 

Bierebam zu Holler
Bierebam zu Schandel
Bierebeem zu Holler
Biergahorn zu Manternach
Dänn zu Colmer-Bierg
Douglasdänn zu Konsdref
Dräidar zu Iener
Esch zu Klierf
Esch zu Esch-Sauer
Fiicht zu Alschent
Ginkgo op der Eecher Plaz
Ginkgoen zu Munneref
Walddëschtel zu Grolënster
Kifer um Briddel
Nëssert am Konviktsgaart zu Lëtzebuerg
Platan zu Munneref
Schwaarzkifer zu Heeschdref
Sequoia zu Diddeleng
Sequoiaen am Amaliepark
Sequoiaen zu Buerglënster
Ulmen Ischpelt
Spierebeem um Pläitrengerhaff
Sumpfzypress zu Mäertert
Zwou Ulmen zu Baschelt
Wäissdar zu Ënsber
Wakelter um Amberknäppchen
Weiden zu Réiser
Weid zu Kéideng
Weid um Zoossenhaff

 Gruppe vu Beem 

Lannenallee zu Bettenduerf
Lannen tëschent Scheedel a Kiemen
Drillinge vu Bettenduerf
Bierebeem zu Breedelt
Allee tëscht Bruch a Sëll
Lannen zu Buerschent
Buchen zu Eeselbuer
Lannen zu Esch-Sauer
Allee um Katrewang
Prinzessinnen-Eechen am Gréngewald
Allee zu Meesebuerg
Käschtebamallee Menster
Allee zu Munneref
Lannen zu Réiden op der Atert
Lannenallee um Gréiwelsser Haff (Bartreng)
Lannenallee um Scheedhaff zu Hamm
Ulmen zu Wolwen

 Historesch Beem 

Biergahornen op der Corniche, Stad Lëtzebuerg
Biergahorn um RaashaffBeim Raashaff, op der Kräizung vun de Stroossen, déi op Blaaschent an op Fëschbech (Miersch) féieren, stoung e Biergahorn. An den Nonzegerjore vum 20. Joerhonnert gouf en ewechgeholl.
Bluttbuch am Haff vum Geschichtsmusée vun der Stad Lëtzebuerg (am Mäerz 2022 ewechgerappt)
Buch op der Wolwener-Klaus
Ronnebeemchen zu Bous
Schwaarzkifer zu Bierschbech
Taxus vun Éileng
Lann zu Reiland (am Okt. 2018 ewechgerappt)
Zeder zu Schengen

 Literatur 

 Administration des eaux et forêts, 1981. Arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg. Dréckerei Saint-Paul, Lëtzebuerg. 167 S. (Mat der offizieller Lëscht vun alle bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg).
 Faber, Ernest, 1893. Alte Bäume. 36 S. Druck der St. Paulus-Gesellschaft, Lëtzebuerg.
 Faber, E., 1907. Die Baumriesen des Großherzogtums Luxemburg in Wort und Bild: mit Erwähnung hervorragender ausländischer Riesenbäume. 67 S. J. Schroell, Diekirch.
 Faber, E., 1913. Die Baumriesen des Grossherzogtums Luxemburg: In Wort und Bild mit Erwähnung hervorragender ausländischer Riesenbäume. 76 S. P. Worré-Mertens, Luxemburg. (Separatabzug aus der: Vereinsschrift der Gesellschaft Luxemburger Naturfreunde)
 Faber, E., 1915. Merkwürdige Baumgestalten aus dem Grossherzogtum Luxemburg. Bull. Soc. Nat. luxemb. 25.1: 334-417 (PDF 5,6 Mb).
 Faber, E., 1916. Merkwürdige Baumgestalten aus dem Grossherzogtum Luxemburg (Nachtrag). Bull. Soc. Nat. luxemb. 26: 241-245. (PDF 474 Kb)
 Faber, E., 1920. Die Baumriesen des Grossherzogtums Luxemburg: In Wort und Bild mit Erwähnung hervorragender ausländischer Riesenbäume. Vermehrte Auflage. 95 S. Druck u. Verlag Franz Faber, Mersch.
 Modert, Paul, 1965. Die Baumriesen des Luxemburger Landes. Lëtzebuerger Bauere-Kalenner. S. 78-85.
 Moes, Jean-Nicolas, 1883. Fragekasten: Merkwürdige Bäume im Luxemburger Lande. Das Luxemburger Land, fascicule 25 - page 320.
 Sinner J. et al., 2002. Les arbres remarquables. Administration des eaux et forêts. Musée national d'histoire naturelle. 255 S.
Mat enger kompletter Lëscht vun de bemierkenswäerte Beem zu Lëtzebuerg, enger ausféierlecher Bibliographie zum Theema, an engem Bild vun deenen zwou Placketten déi op d'Beem komme sollen.
 Weins, Norbert, 1983. Luxemburg - seine sagenumwobenen Holzriesen. Imprimerie Centrale, Lëtzebuerg, 210 S.
 Welter, A., J. Turk & J. Trossen, 2008. Les arbres introduits au Luxembourg. 111 S. Ferrantia 53.
 Murat, Danièle et al. 2023. Les arbres remarquables du Grand-Duché de Luxembourg. [3e parution revue et adaptée]. Diekirch: ANF. Print. ISBN 978-2-9199474-3-0

 Kuckt och 

 Fräiheetsbeem
 Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder
 Um Spaweck