Wiener Gemengebezierker

D'éisträichesch Haaptstad Wien ass politesch an 23 Gemengebezierker ënnerdeelt. Vun de Wiener ginn dës Bezierker an der Reegel net mam Numm mä mat der Nummer genannt ("17. Bezierk" oder och "Der Siebzehnte"). Dës Nummere stinn op all Stroosseschëld virum Numm vun der Strooss (z. B. „17., Pezzlgasse”) a bilden och déi 2. an déi 3. Ziffer vum Postcode („1010” fir den 1. Bezierk bis „1220” fir den 22. Bezierk, am 23. Bezierk gëllen Ausnamen).

 Geschicht 
Déi ursprénglech Stad Wien huet nëmmen aus der "Inneren Stadt" bestanen. Zanter dem 15. Joerhonnert sinn awer och ëmmer méi Leit baussent der Stadmauer geplënnert. D'Gemengen tëscht der Stadmauer an dem Linnewall deen 1707 gebaut gouf, goufe "Vorstädte" genannt. Fir d'Verwaltung ze vereinfachen, gouf 1849 decidéiert, dës Uertschaften an d'Gemeng Wien opzehuelen, wat dann 1850 geschitt ass. Si goufen an d'Bezierker 1 – 8 ënnerdeelt. Duerch Deelunge méi spéit sinn doraus 10 Bezierker entstanen.

Baussent dem Linnewall gouf et déi sougenannt "Vororte". Well de Linnewall och eng Steiergrenz war, war d'Liewen do méi bëlleg. Doduerch hu sech d'Verhandlungen, fir déi bei d'Gemeng Wien ze setzen, och zirka 20 Joer higezunn. 1892 koumen dunn d'Faubourgen als Bezierker 11 – 19 bei d'Gemeng Wien derbäi. 1900 gouf den 20. Bezierk vum 2. ofgespléckt. 1904 gouf d'Groussgemeng Floridsdorf, um lénksen Uwänner vun der Donausäit, den 21. Bezierk vu Wien.

Nom Anschluss am Joer 1938 goufe 97 nidderéisträichesch Uertschaften no enger Veruerdnung vum deemolege Buergermeeschter vu Wien Hermann Neubacher vum 1. Oktober 1938 an d'Wiener Gemeng opgeholl, wouduerch Wien bis zu der Befreiung 1945 als „flächegréisst däitsch Stad” gegollt huet, an nach bis 1954 als Grouss-Wien bezeechent gouf, well wärend dëser Zäit 26 Bezierker zu der Stad gehéiert hunn.
14. Bezierk: Penzing,
22. Bezierk: Gross-Enzersdorf,
23. Bezierk: Schwechat,
24. Bezierk: Mödling,
25. Bezierk: Liesing,
26. Bezierk: Klosterneuburg.

D'Uertschafte Breitenfurt, Laab im Walde, Perchtoldsdorf, Vösendorf an Hennersdorf sinn net am Bezierk Mödling bliwwen, mä goufe bei de Bezierk Liesing geprafft. Dës nei Bezierker goufen als Landbezierker mat de Randgemenge bezeechent.

Nom Enn vum Zweete Weltkrich gouf beschloss, dat réckgängeg ze maachen, mä et ass um Widderstand vun de sowjeteschen Administratiounen an dem Kontrollrot gescheitert. Dobäi ass d'Situatioun entstanen, datt d'Bierger vun deene Bezierker hir Mandater fir den nidderéisträichesche Landtag gewielt hunn. Déi Mandater haten awer do kee Stëmmrecht. Ëmgekéiert goufen d'Randgemenge vun der Wiener Gemeng administréiert, mä haten awer keng Vertrieder am Wiener Gemengerot.

Eréischt 1954 hunn och d'sojwetesch Administratiounen zougestëmmt, datt d'Randgemengen nees erausgeholl gi sinn. Zu där Zäit hate sech d'Bierger awer schonn un d'Zougehéieregkeet zu Wien gewinnt. D'Gemeng Wien selwer huet och probéiert si am Stadverband ze halen. Et goufe souguer inoffiziell Volleksofstëmmungen, wéi zum Beispill zu Mödling a Klosterneuburg. Déi haten awer keng Relevanz fir d'Entscheedung déi schonn 1945 getraff gouf. Nëmmen Deeler vum 22. (haut Donaustadt) a 25. Bezierk (als 23. Bezierk) a verschidde Gemengen um Bord vun der Stad si bei Wien bliwwen. 46 Gemenge goungen nees un Nidderéisträich. Wien huet doduerch zwéin Drëttel vu senger Fläch verluer.

 Bezierker a Quartieren 
En Iwwerbléck iwwer d'Bezierker:

 Bezierk Wopen  Quartier Gehéiert zu Wienzanter Flächan ha Awunner2001 Beschäftegt2001 1. Innere Stadt  40px|Wien  - - 288  17.056  100.745  2. Leopoldstadt 40px|Leopoldstadt  Jägerzeile Leopoldstadt Zwischenbrücken 1850 
 1.927 90.914  47.316  3. Landstraße 40px|Landstraße  Landstraße Erdberg Weissgerber 1850 
 742 81.281 67.812 4. Wieden 40px|Wieden  Hungelbrunn Schaumburgergrund Wieden 1850 
 180 28.354 24.971 5. Margareten 40px|Margareten  Hundsturm Laurenzergrund Margareten Matzleinsdorf Nikolsdorf Reinprechtsdorf 1850 
 203 49.111 14.964 6. Mariahilf 40px|Mariahilf  Gumpendorf Laimgrube Magdalenengrund Mariahilf Windmühle 1850 
 148 27.867 21.906 7. Neubau 40px|Neubau  Altlerchenfeld Neubau Sankt Ulrich Schottenfeld Spittelberg 1850 
 161 28.292 25.743 8. Josefstadt 40px|Josefstadt  Alsergrund Altlerchenfeld Breitenfeld Josefstadt Strozzigrund 1850 
 108 22.057 14.135 9. Alsergrund 40px|Alsergrund  Alservorstadt Althangrund Himmelpfortgrund Lichtental Michelbeuern Roßau Thurygrund 1850 
 299 37.108 54.948 10. Favoriten 40px|Favoriten  Favoriten Inzersdorf-Stadt Oberlaa Rothneusiedl Unterlaa 1874 
 3.180 147.636 56.849 11. Simmering 40px|Simmering  Albern Kaiserebersdorf Neu-Albern Simmering 1892 
 2.323 76.899 30.798 12. Meidling 40px|Meidling  Altmannsdorf Gaudenzdorf Hetzendorf Obermeidling Untermeidling 1892 
 821 78.268 30.157 13. Hietzing 40px|Hietzing  Hietzing Hacking Lainz Ober Sankt Veit Unter Sankt Veit Speising 1892? 
 3.770 49.574 23.743 14. Penzing 40px|Penzing  Baumgarten Breitensee Hadersdorf-Weidlingau Hütteldorf Penzing 1892? 
 3.396 78.169 25.960 15. Rudolfsheim-Fünfhaus 40px|Rudolfsheim-Fünfhaus  Rudolfsheim Fünfhaus Sechshaus 1892 
 392 64.895 28.219 16. Ottakring 40px|Ottakring  Neulerchenfeld Ottakring 1892 
 867 86.129 25.757 17. Hernals 40px|Hernals  Hernals Dornbach Neuwaldegg 1892 
 1.135 47.610 14.477 18. Währing 40px|Währing  Gersthof Pötzleinsdorf Währing Weinhaus 1892 
 628 44.992 13.972 19. Döbling 40px|Döbling  Grinzing Heiligenstadt Kahlenbergerdorf Josefsdorf Neustift am Walde Nußdorf Oberdöbling Salmannsdorf Sievering Unterdöbling 1892 
 2.490 66.487 26.665 20. Brigittenau 40px|Brigittenau  Brigittenau Zwischenbrücken 1900 
 568 76.268 21.729 21. Floridsdorf 40px|Floridsdorf  Donaufeld Floridsdorf Grossjedlersdorf Jedlesee Leopoldau Neujedlersdorf Stammersdorf Strebersdorf 1904 
 4.446 128.228 48.062 22. Donaustadt 40px|Donaustadt  Aspern Breitenlee Eßling Hirschstetten Kagran Kaisermühlen Lobau Neueßling Stadlau Süßenbrunn 1954 
 10.234 136.444 44.420 23. Liesing 40px|Liesing  Atzgersdorf Erlaa Inzersdorf Kalksburg Liesing Mauer Rodaun Siebenhirten 1954 
 3.200 84.718 55.759

 Politik 

Un der Spëtzt vun all Bezierk steet de sougenannte Bezirksvorsteher. Hie gëtt ëmmer vun der politescher Partei gestallt, déi am meeschte Stëmme bei de Bezierkswale krut, an ee vu sengen zwéi Stellvertrieder och. Den zweete Stellvertrieder gehéiert normalerweis zu der zweetstäerkster Partei. Déi Gréng stellen de Bezierksvorsteher am 7. an 8. Bezierk, d'ÖVP an de biergerleche Bannebezierker 1 a 4, an an de Villequartieren 13, 18 an 19. An allen anere Bezierker gëtt de Bezirksvorsteher vun der SPÖ gestallt (Stand vun de Walen 2005).

2002 gouf d'Walrecht bei de Bezierkswalen och fir Net-EU-Bierger, déi op d'mannst fënnef Joer zu Wien wunnen, gesetzlech festgehalen. Dat Gesetz gouf allerdéngs 2004 vum Verfassungsgeriicht wéinst enger Plainte vun der FPÖ an der ÖVP nees opgehuewen.

 Um Spaweck 

  Wope vun de Bezierker
  D'Bezierker um Spaweck

!