Helsinki

Helsinki (op Schweedesch: ) ass d'Haaptstad vu Finnland. D'Stad läit am Süde vum Land, direkt un der Küst vum Ostmier. Zesumme mat den Nopeschstied Espoo, Vantaa a Kauniainen huet d'Haaptstadregioun Helsinki (finn. Pääkaupunkiseutu, schwed. Huvudstadsregionen) ronn 1,2 Milliounen Awunner.

Nodeem zirka 6 % vun der Bevëlkerung schweedesch als Mammesprooch hunn, ass d'Stad, no finneschem Gesetz, offiziell zweesproocheg.

 Geschicht 
Helsinki gouf 1550 op Uerder vum schweedesche Kinnek Gustav Vasa I. gegrënnt fir der - deemools russescher - Hafestad Reval (haut Tallinn) Konkurrenz op den hollännesch-russeschen Handelsrouten an der Ostmierregioun ze maachen. Nodeem d'Schweden awer schonn e puer Joer drop (1561) Estland, an domat och Reval, ënner hir Kontroll kruten, hat de Projet Helsinki zanterhier keng Prioritéit méi fir d'schweedescht Kinnekshaus.

Ongënschteg fir d'Entwécklung vun de Siidlunge war och hir geographesch Lag. 1640 gouf Helsinki op Decisioun vum schweedesche Verwalter dofir kuerzerhand méi no un d'Mier, bei d'Mëndung vum Floss Vantaa, geréckelt. Nodeem d'Russen am Laf vum 18. Joerhonnert zweemol d'Stad ageholl haten, gouf 1748 d'Festung Suomenlinna opgeriicht. All déi Zäit war Helsinki awer ni méi wéi eng kleng Provenzstiedchen an nach ufanks vum 19. Joerhonnert hat d'Stad nëmmen ëm déi 4.000 Awunner.

1808 gouf Finnland vum russeschen Zar Alexander I. eruewert. Fir de schweedeschen Afloss an der Regioun nach weider ze reduzéieren, huet den Zar d'Haaptstad 1812 - vum elo russesche Groussherzogtem Finnland - vun der traditionell schweedesch dominéierter Stad Turku op Helsinki verleeë gelooss. Helsinki hat och de Virdeel, datt et méi no bei Sankt Petersburg louch. Nodeem d'Stad 1809 zu zwee Drëttel duerch e grousst Feier zerstéiert gi war, hunn d'Russen den Zentrum vun Helsinki komplett nei, am monumental-klassizisteschem Stil, opbaue gelooss. Eng ganz Rei Gebaier, wéi z. B. den Doum, goufen deemools no Pläng vum däitschen Architekt Carl Ludvig Engel realiséiert.

1819 gouf de Sëtz vum finnesche Senat op Helsinki geplënnert an zanter 1918 ass et d'Haaptstad vun der onofhängeger Republik Finnland.

Helsinki war 1952 Organisateur vun den Olympesche Summerspiller.

 Bevëlkerungsentwécklung 
Nom Zweete Weltkrich ass Helsinki séier gewuess. D'Groussstad ass haut den Zentrum vun enger Agglomeratioun an där ëm déi 1,2 Millioune Leit wunnen.

 1700 bis 1925 1940 bis 1987 1990 bis 2004 1700 –    1.700
 1810 –    4.065
 1830 –   11.100
 1850 –   20.745
 1860 –   22.228
 1884 –   49.146
 1890 –   61.530
 1900 –   91.216
 1925 – 209.800 1940 – 317.314
 1950 – 369.380
 1960 – 452.777
 1968 – 531.286
 1975 – 498.680
 1980 – 483.036
 1983 – 484.471
 1985 – 485.795
 1987 – 490.034 1990 – 492.400
 1992 – 501.514
 1995 – 525.031
 1997 – 539.363
 2000 – 555.474
 2001 – 559.718
 2002 – 559.716
 2003 – 559.330
 2004 – 559.046

 Kuckeswäertes 
 Monumenter a Gebaier 
 Den Doum vum Architekt Carl Ludvig Engel
 D'orthodox Uspenski-Kathedral
 D'Finlandia-Hal vum Architekt Alvar Aalto
 D'Haaptgebai vun der Universitéit Helsinki
 D'finnesch Nationaloper
 Den Olympiastadion
 D'Festung Suomenlinna (op Schweedesch: Sveaborg) aus dem 18. Joerhonnert steet op der UNESCO-Lëscht vum Weltierwen

 Muséeën 
 Kiasma - Musée fir modern Konscht

 Um Spaweck 

 Offiziell Websäit vun Helsinki

Kategorie:Groussstied a Finnland
Kategorie:Haaptstied an Europa
Kategorie:Olympesch Stied

Kategorie:Hafestied an Europa