1975

D'Joer 1975 huet op engem Mëttwoch ugefaangen. Et war kee Schaltjoer.

 Evenementer 
 Europa 
 : Verfassungsännerung a Schweden, de Kinnek huet just nach representativ Aufgaben.
 13. Februar: De Rauf Denktaş proklaméiert den Tierkesche Bundesstaat vun Zypern am Norde vun der Insel. 
 10./11. Mäerz: Éischt Reunioun vum Europäesche Conseil.
 : Bei engem Referendum iwwer d'Memberschaft an der EWG stëmme 67% vun de Britten dofir, dranzebleiwen.
 : De Schlussakt vun Helsinki gëtt ënnerschriwwen an d'KSZE gëtt gegrënnt.
 : Bei den Nationalratswalen an Éisträich kritt d'SPÖ mam Bundeskanzler Bruno Kreisky déi meescht Stëmmen.
 10. November: Am Traité vun Osimo eenege sech Italien a Jugoslawien iwwer d'Opdeelung vum fréiere Fräien Territorium Trieste.
 20. November: Mam Doud vum Generol Franco geet eng 36-järeg Diktatur op en Enn, de Juan Carlos gëtt 2 Deeg drop Kinnek, a Spuenien nees eng Monarchie.
 25. November: Putschversuch a Portugal.
 Zu Wien gëtt d'OPEC-Konferenz vun Terroristen iwwerfall. D'Geiselnam vun 11 Ministeren hannerléisst 3 Doudeger.
 Griicheland gëtt no engem Referendum eng demokratesch Republik.

 Lëtzebuerg 
 18. Mee: Ronn 12.000 jonk Lëtzebuerger ginn deen Dag groussjäreg well d'Gesetz den Alter fir groussjäreg ze gi vun 21 op 18 Joer erofgesat huet.
 : Et gëtt obligatoresch fir de Sécherheetsgurt am Auto unzedoen.
 16. September: De Gaston Thorn gëtt mat 135 vun 137 Stëmmen zum President vun der 30. UNO-Vollversammlung gewielt.
 31. Oktober: Dat neit Gebai vum Fluchhafe Findel gëtt ageweit.

 Afrika 
 25. Juni: Mosambik gëtt vu Portugal onofhängeg.
 5. Juli: Kap Verde gëtt vu Portugal onofhängeg.
 6. Juli: D'Komoren ginn onofhängeg.
 12. Juli: São Tomé a Príncipe gi vu Portugal onofhängeg.
 29. Juli: Militärputsch an Nigeria, de Murtala Mohammed iwwerhëlt d'Muecht.
 3. August: De Said Mohamed Djohar gëtt no engem Putsch neie President op de Komoren.
 23. Oktober: Déi südafrikanesch Arméi intervenéiert am Biergerkrich an Angola wouduerch d'Positioun vum Frente Nacional de Libertação de Angola (FNLA) gestäerkt gëtt.
 : Ongeféier 350.000 Marokkaner besetzen déi spuenesch Kolonie West-Sahara fir de marokkaneschen Usproch op d'Regioun ze manifestéieren.
 11. November: Angola gëtt vu Portugal onofhängeg.
 30. November: D'Volleksrepublik Benin gëtt ausgeruff, als Nofollger vun der Republik Dahomey.
 30. Dezember: No engem Putsch op Madagaskar proklaméiert den Didier Ratsiraka déi Demokratesch Republik Madagaskar.
 Biergerkrich an Ethiopien.

 Amerika 
 USA 

 Südamerika 

 Asien 
 17. Abrëll: Phnom Penh, d'Haaptstad vum Kambodja gëtt vun de Roude Khmer ënner dem Pol Pot ageholl.
 30. Abrëll: De Vietnamkrich geet mat der Eruewerung vu Saigon duerch déi kommunistesch Forcen op en Enn. D'Regierung vu Südvietnam kapituléiert komplett. Een Dag éischter sinn déi lescht US-Amerikaner duerch d'Operation Frequent Wind aus der Stad evakuéiert ginn.
 16. Mee: Dat fréiert Kinnekräich Sikkim gëtt den 22. Bundesstaat vun Indien.
 25. Juni: An Indie gëtt en nationalen Ausnamezoustand proklaméiert (bis 1977).
 15. August: De Sheikh Mujibur Rahman a seng Famill ginn am Bangladesch ermuert.
 8. August: An der Volleksrepublik China briechen 62 Staudämm, 231.000 Mënsche kommen ëm d'Liewen.
 16. September: Papua-Neiguinea gëtt onofhängeg.
 25. November: Surinam gëtt vun Holland onofhängeg.
 2. Dezember: Am Laos stierzt d'Laotesch Revolutionär Vollekspartei d'Monarchie a rifft déi Demokratesch Volleksrepublik Laos aus. De Prënz Souphanouvong gëtt éischte Staatspresident.
 7. Dezember: Indoneesesch Truppe besetzen Osttimor komplett. Fir d'UNO bleift Osttimor bis 2002 en „onofhängegen Territoire ënner portugisescher Verwaltung“.

 Ozeanien & Pazifik 

 Arabesch Weltan Noen Osten 
 6. Mäerz: Iran an Irak eenege sech am Ofkommes vun Algier iwwer hire gemeinsame Grenzverlaf am Schatt el-Arab. Mam Opkënnege vun dësem Ofkommes am September 1980 duerch den Irak fänkt den Éischte Golfkrich un.
 Abrëll: Ufank vum Libanesesche Biergerkrich.

 Konscht a Kultur 

 Molerei 

 Literatur 

 Musek 
 22. Mäerz: D'Grupp Teach-In gewënnt fir Holland mam Lidd Ding-a-Dong den 20. Eurovision Song Contest zu Stockholm.

 Wëssenschaft an Technik 
 Bau vum Assuan-Staudamm an Egypten.
 4. Abrëll: De Bill Gates an de Paul Allen grënne Microsoft.
 30. Mee: Déi European Space Agency (ESA) wgëtt gegrënnt.
 11. Juli: D'Volleksrepublik China deelt mat, datt d'Terracotta-Arméi entdeckt gouf.
 15. Juli: Mam Apollo-Sojus-Projet fänkt déi éischt gemeinsam Weltraummissioun tëscht den USA an der Sowjetunioun un. De 17. Juli begéine sech déi zwou Ekippen am All.
 20. August: D'NASA start hir Mars-Sond Viking 1.
 12. September: Déi alleréischt Spillkonsol, den TV Tennis Electrotennis, kënnt op de Maart.
 18. Oktober: D'Bréck vu Saint-Nazaire geet fir de Stroosseverkéier op.
 22. Oktober: Déi sowjetisch Raumsond Venera 9 lant op der Venus a schéckt éischt Biller vun der Uewerfläch vum Planéit.

 Sport 
 D'Jeunesse Esch gëtt nationale Champion am Foussball, den US Rëmeleng gewënnt d'Coupe du Luxembourg.
 16. Mäerz: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1976 1:2 géint Éisträich. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den Nico Braun geschoss.D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Éisträich de 16. Mäerz 1975 op der Websäit vun European Football
 : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Olympesch Summerspiller 1976 0:1 géint Holland.D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Holland den 8. Abrëll 1975 op der Websäit vun European Football
 22. Abrëll: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Spakenburg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Olympesch Summerspiller 1976, 1:2 géint Holland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Jean-Louis Margue geschoss.D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg den 22. Abrëll 1975 op der Websäit vun European Football
 : Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1976, 1:3 géint Wales. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Paul Philipp geschoss.D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Wales den 1. Mee 1975 op der Websäit vun European Football
 15. Oktober: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Wien, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1976, 2:6 géint Éisträich. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn den Nico Braun a Paul Philipp geschoss.D'Detailer vum Foussballlännermatch Éisträich-Lëtzebuerg de 15. Oktober 1975 op der Websäit vun European Football
 19. Oktober: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Szombathely, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1976, 1:8 géint Ungarn. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Gilbert Dussier geschoss.D'Detailer vum Foussballlännermatch Ungarn-Lëtzebuerg den 19. Oktober 1975 op der Websäit vun European Football
 12. November: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu Ensdorf 0:1 géint d'Bundesrepublik Däitschland.D'Detailer vum Foussballlännermatch Däitschland-Lëtzebuerg den 19. Oktober 1975 op der Websäit vun European Football

 Gebuer 
 Gwenaël Kerléo, franséisch Harfspillerin.
 11. Januar: Matteo Renzi, italieenesche Politiker.
 14. Januar: Annick Sinner, lëtzebuergesch Léierin an Illustratorin.
 15. Januar: Fabienne Biever, lëtzebuergesch Schauspillerin.
 15. Januar: Sophie Wilmès, belsch Politikerin.
 28. Januar: Tania Brugnoni, lëtzebuergesch Kuratorin a Restauratrice.
 30. Januar: Alex Penning, lëtzebuergeschen Affekot.
 : Natalie Imbruglia, australesch Sängerin a Schauspillerin.
 : Mike Feyder, lëtzebuergesche Basketballspiller.
 : Barbara Samson, franséisch Schrëftstellerin.
 10. Februar: Kool Savas, däitsche Rapper.
 18. Februar: Igor Dodon, moldawesche Politiker a Staatspresident.
 22. Februar: Drew Barrymore, US-amerikanesch Schauspillerin.
 28. Februar: Jean-Marie Reding, lëtzebuergesche Bibliothekär.
 : Thorunn Egilsdottir, lëtzebuergesch-islännesch Tëleespresentatrice, Sängerin a Model.
 12. Mäerz: Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, islännesche Politiker.
 15. Mäerz: Wesselin Topalow, bulgaresche Groussmeeschter am Schach.
 19. Mäerz: Marco Engleitner, lëtzebuergeschen Handballspiller.
 28. Mäerz: Anne Schiltz, lëtzebuergesch Anthropologin.
 17. Abrëll: David Laborier, lëtzebuergesche Museker.
 26. Abrëll: Joey Jordison, US-amerikanesche Museker.
 27. Abrëll: Jeanine Unsen, lëtzebuergesch Fotografin.
 30. Abrëll: Alija Bešić, lëtzebuergesche Foussballspiller.
 : Yves Cruchten, lëtzebuergesche Politiker.
 : David Beckham, brittesche Foussballspiller.
 : Marc Limpach, lëtzebuergesche Jurist, Schauspiller, Dramaturg an Auteur.
 : Pascale Hansen, lëtzebuergesch Affekotin a Politikerin 
 10. Mee: Frank Engel, lëtzebuergesche Politiker.
 12. Mee: Jonah Lomu, neiséilännesche Rugbyspiller.
 : Angelina Jolie, US-amerikanesch Schauspillerin.
 19. Juni: Marie Gillain, belsch Schauspillerin.
 25. Juni: Wladimir Kramnik, russesche Schachmeeschter.
 24. Juni: Alain Marchetti, lëtzebuergesche Basketballspiller.
 27. Juni: Tobey Maguire, US-amerikanesche Schauspiller.
 30. Juni: Ralf Schumacher, däitsche Formel-1-Pilot.
 : Yann Tonnar, lëtzebuergesche Filmmécher.
 : 50 Cent, US-amerikanesche Rapper.
 25. Juli: Grégoire Colin, franséische Schauspiller.
 26. Juli: Liz Truss, brittesch Politikerin.
 : Evika Siliņa, lettesch Politikerin.
 : Serge Maes, lëtzebuergesche Basketballspiller.
 18. August: Natalia Filatkina, russesch Linguistin.
 : Michael Bublé, kanadesche Sänger.
 14. September: Erik Schmidt, lëtzebuergesche Volleyballspiller.
 16. September: Luc Loesch, lëtzebuergesche Basketballspiller.
 20. September: Juan Pablo Montoya, kolumbianesche Formel-1-Pilot.
 28. September: Ana Brnabić, serbesch Politikerin.
 30. September: Marion Cotillard, franséisch Schauspillerin.
 : Kate Winslet, brittesch Schauspillerin.
 : Peter Pellegrini, slowakesche Politiker.
 : Philippe Felgen, lëtzebuergesche Foussballspiller.
 17. Oktober: Anne Kremer, lëtzebuergesch Tennisspillerin.
 19. Oktober: Hilde Gerg, däitsch Alpinschileeferin.
 27. Oktober: Lorànt Deutsch, franséische Schauspiller.
 30. Oktober: Yves Grandjean, lëtzebuergesche Basketballspiller.
 : Mike Majerus, lëtzebuergeschen Handballspiller.
 2. November: Tom Majerus, lëtzebuergeschen Handballspiller.
 : Alexander De Croo, belsche Politiker.
 : Benoît Majerus, lëtzebuergeschen Historiker.
 : Cathy Richard, lëtzebuergesch Filmregisseurin. 
 21. November: Laurent Witz, franséischen Animatiounsfilmregisseur a -produzent.
 : Steve Fries, lëtzebuergesche Vëlossportler.
 19. Dezember: Milla Jovovich, russesch Schauspillerin a Fotomodel.
 21. Dezember: Charles Michel, belsche Politiker.
 30. Dezember: Tiger Woods, US-amerikanesche Golf-Spiller.

 Gestuerwen 
 : Carlo Levi, italieenesche Schrëftsteller a Moler.
 : Pierre Fresnay, franséische Schauspiller.
 16. Januar: Renée Passeur, franséisch Schauspillerin.
 : Victor Neuens, lëtzebuergeschen Auteur an Editeur.
 1. Februar: Walter Kapps, franséische Filmregisseur.
 : Foni Tissen, lëtzebuergesche Konschterzéier a Moler.
: Marcel Feller, lëtzebuergesche Politiker.
 : Pierre Dac (André Isaac), franséischen Humorist.
 14. Februar: P. G. Wodehouse, brittesche Schrëftsteller a Komiker.
 14. Februar: Mathias Weishaupt, lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
 16. Februar: Jacques Hilling, franséische Schauspiller.
 17. Februar: François Léon Lefort, lëtzebuergesche Botaniker.
 17. Februar: George Marshall, US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
 21. Februar: Joseph Lortz, lëtzebuergesche kathoulesche Geeschtlechen an Historiker.
 28. Februar: Jean Serres, lëtzebuergesche Boxer.
 : Joseph Bech, lëtzebuergesche Politiker.
 8. Mäerz: George Stevens, US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
 15. Mäerz: John H. Auer, US-amerikanesche Filmregisseur.
 15. Mäerz: Aristotelis Onassis, Griichesche Riederei-Besëtzer.
 16. Mäerz: Perle Mesta, US-amerikanesch Diplomatin.
 18. Mäerz: Louis Bugette, franséische Schauspiller.
 19. Mäerz: André Gabriello, franséische Schauspiller.
 19. Mäerz: Harry Lachmann, US-amerikanesche Moler, Zeenograph, Filmregisseur an Dréibuchauteur. 
 20. Mäerz: Weniamin Pawlowitsch Jechowski, russesch-franséischen Astronom.
 22. Mäerz: Paul Verhoeven, däitsche Schauspiller a Filmregisseur.
 25. Mäerz: Victor Wassenich, lëtzebuergeschen Ornitholog an Zwangsrekrutéierten.
 27. Mäerz: Frantz Heldenstein, lëtzebuergesche Sculpteur a Bannenarchitekt.
 : Alfred Schmitt, franséischen Astronom.
 : Mary Ure, schottesch Schauspillerin.
 : Tschang Kai-Tschek, chineesesche Politiker.
 5. Abrëll: Harold Osborn, amerikanesche Liichtathleet.
 : Gordon T. Smith, US-amerikanesche Manager.
 12. Abrëll: Josephine Baker, US-amerikanesch/franséisch Dänzerin, Schauspillerin, Sängerin a Resistenzlerin.
 : Jean-Pierre Urbing, lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
 3. Mee: Jean Kraus, lëtzebuergesche Geeschtlechen, Enseignant a Botaniker.
 : Fernand Verhaegen, belsche Moler.
 : Pol Albrecht, lëtzebuergesche Museker a Komponist.
 18. Mee: Leroy Anderson, US-amerikanesche Komponist.
 30. Mee: Michel Simon, franséische Schauspiller.
 26. Juni: Josémaria Escriva de Balaguer, Grënner vum Opus Dei.
 27. Juni: Robert Stolz, éisträichesche Komponist.
 10. Juli: Achille Van Acker, belsche Politiker.
 12. Juli: Vivi Gioi, italieenesch Schauspillerin.
 13. Juli: Aloyse Deitz, lëtzebuergesche Sculpteur.
 : Ruth Stephan, däitsch Schauspillerin.
 : Dmitri Schostakowitsch, sowjetrussesche Komponist.
 11. August: Anthony McAuliffe, US-amerikanesche Generol am Zweete Weltkrich.
 27. August: Haile Selassie I. vun Ethiopien.
 : Marie Clausse, lëtzebuergesch Fraerechtlerin a Resistenzlerin.
 : Wilhelm Thiele, éisträichesch-US-amerikanesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
 : Pierre Montazel, franséische Kameramann a Filmregisseur.
 18. September: Felix Weil, däitsch-argentinesche Mäzen.
 20. September: Saint-John Perse, franséischen Dichter, Nobelpräisdréier.
 : Eugène Rodenbourg, lëtzebuergesche Magistrat.
 27. Oktober: Rex Stout, US-amerikanesche Schrëftsteller.
 30. Oktober: Peter Faber, lëtzebuergesche Schrëftsteller, Chansonnier a Kabarettist.
 : Pier Paolo Pasolini, italieenesche Schrëftsteller a Filmregisseur. 
 10. November: Léon Berens, lëtzebuergeschen Industriellen. 
 17. November: Rudolf Palgen, lëtzebuergesche Philolog.
 20. November: Francisco Franco, spuenesche Politiker a Generol.
 23. November: Ernest Ludovicy, lëtzebuergesche Pedagog a Schrëftsteller.
 30. November: Tony Jungblut, lëtzebuergeschen Auteur, Journalist, Geriichtschroniker an Editeur.
 : Hannah Arendt, däitsch Philosophin.
 : Franco Pesce, italieenesche Schauspiller.
 16. Dezember: Alphonse Turpel, lëtzebuergesche Geeschtlechen a Journalist.
 22. Dezember: Mathias Weyrich, lëtzebuergesche Wënzer a Lokalpolitiker.
 24. Dezember: Pierre Flammang, lëtzebuergeschen Entreprener a Lokalpolitiker.
 24. Dezember: Bernard Herrmann, US-amerikanesche Komponist an Dirigent.
 26. Dezember: Pierre Hentges sen., lëtzebuergeschen Turner, Auteur an Olympionik.
 29. Dezember: Jacques Zenner, lëtzebuergesche Moler.
 31. Dezember: Jean Chevrier, franséische Schauspiller.

 Um Spaweck