Chamber

Chamber ass déi lëtzebuergesch Bezeechnung fir d'Chambre des députés, dat lëtzebuergescht Parlament. D'Gebai vun der Chamber steet um Krautmaart, nieft dem groussherzogleche Palais an der Stad Lëtzebuerg.

Zanter Dezember 2020 sinn d'Archive vun der Chamber iwwer de Site vum Nationalarchiv online zougänglech an dat fir d'Zäit vun 1848 bis 1940. Mise en ligne du fonds de la Chambre des députés (1848-1940) 

 Geschicht 
 Gebai um Krautmaart 
De Grondstee fir d'Chambersgebai (deemools Hôtel des États) um Krautmaart gouf de 27. Juli 1858 geluecht. Architekt war den Antoine Hartmann.

 Konstitutionell Roll 
D'Roll vun der Chamber ass et, als Deel vun der legislativer Prozedur, Gesetzespropositioune maachen ze kënnen, dës Propositiounen (an och d'Gesetzesprojete vun der Regierung) ze diskutéieren, a se dann unzehuelen oder ze refuséieren.

 Funktiounsweis 
D'Funktiounsweis vun der Chamber gëtt bestëmmt duerch Dispositiounen, wéi s'an der Lëtzebuerger Constitutioun an am Walgesetz festgeluecht sinn, an duerch hir eege Geschäftsuerdnung (Règlement intérieur).

 Legislatur a Sessioun 
D'Legislatur ass den Zäitraum, fir deen d'Deputéiert gewielt ginn. Se dauert prinzipiell fënnef Joer, ausser et gëtt virgezunne Walen.

D'Sessioun ass eng Ënnerdeelung vun der Legislatur. Déi Period vum Joer, bannent där d'Chamber ouni besonnesch Grënn an ouni speziell Convocatioun zesummekënnt, nennt een „Uerdentlech Sessioun“ (session ordinaire). Se fänkt den zweeten Dënschden am Oktober un an dauert gemenkerhand bis kuerz virun der nächster Sessioun. Normalerweis huet all Legislatur 5 Uerdentlech Sessiounen. All Sessioun gëtt duerch de Groussherzog (perséinlech, oder a Vertriedung duerch de Premierministerals Beispill: Arrêté grand-ducal du 1er octobre 2018 concernant la délégation de pouvoirs aux fins de clore la session ordinaire 2017-2018 et d'ouvrir la session ordinaire 2018-2019 de la Chambre des Députés op legilux.lu, gekuckt den 22. Februar 2019) op- an zougemaach.

Am Géigesaz dozou muss eng „Ausseruerdentlech Sessioun“ (session extraordinaire) vum Grand-Duc fir e besonnesche Grond aberuff ginnals Beispill: Arrêté grand-ducal du 4 novembre 2013 portant convocation de la Chambre des Députés en session extraordinaire op legilux.lu, gekuckt den 22. Februar 2019.

 De Chamberpresident 
Dem Chamberpresident seng Roll ass et, d'Chamber no baussen hin ze representéieren, an an de Sëtzungen, fir Uerdnung an d'Anhale vum Reglement ze suergen, d'Riednerzäiten z'erdeelen, an d'Resultat vun Ofstëmmungen an d'Decisioune vun der Chamber ze verkënnegen. Hie kann duerch Vizepresidenten ersat ginn, oder, wa kee vun hinnen disponibel ass, duerch den eelsten Deputéierten ("Doyen").

De Chamberbüro
Um Ufank vun enger Legislatur wielt d'Chamber de Chambersbüro. E besteet aus dem Chamberspresident, den 3 Vizepresidenten an héchstens 7 Memberen aus de verschiddene Fraktiounen. De Büro ass souzesoe responsabel fir d'Administratioun vun der Chamber. En organiséiert déi finanziell an organisatoresch Froen, déi d'Deputéiert betreffen, d'Personal, dat an der Chamber schafft, asw.

 Chamberverwaltung 
Dem Chamberbüro ënnersteet d'Chamberverwaltung (Administration parlementaire) där hir Aufgab et ass, d'Chamber bei de legislativen a politeschen Aufgaben z'ënnerstëtzen.

Konferenz vun de Presidenten
Si setzt sech aus dem President vun der Chamber an de Presidente vun deene verschiddene politesche Fraktiounen zesummen. Hir wichtegst Roll ass et, den Ordre du jour vun de Sëtzunge festzeleeën, den Oflaf vun de Sëtzungen ze proposéieren an hiren Avis iwwer déijéineg Projete vu Règlement grand-ducalen ofzeginn, bei deenen dat vum Gesetz hir virgesinn ass.

D'parlamentaresch Kommissiounen
D'parlamentaresch Kommissioune sinn do fir parlamentaresch Aarbechte méi rationell ausféieren ze kënnen. Si bereeden d'Chamberssëtzunge vir, andeems an hinnen d'Gesetzesprojeten a -propositiounen, an och d'Amendementer an d'Motiounen diskutéiert ginn. D'Parteie sinn, sou wäit wéi méiglech, proportionell zu hirer Sëtzzuel, an deene verschiddene Kommissioune representéiert. Et gëtt permanent Kommissiounen, Enquêtë-Kommissiounen, reglementärer a spezieller, déi all vun der Chamber selwer bestëmmt kënne ginn.

Permanent Kommissioune sinn déi zu deene Sujeten, zu deenen et reegelméisseg Gesetzesprojeten oder -propositioune gëtt. Déi reglementär sinn déi, déi duerch d'Reglement virgesi sinn. Spezialkommissioune kënnen zäitweileg fir verschidden (dacks sozial sensibele) Sujete gegrënnt ginn, wéi Eethik, Immigratioun, Drogen, asw. Enquêtëkommissiounen déngen dozou, méi Liicht a bestëmmt (Regierungs)affären ze bréngen.

 Zesummesetzung 

D'Chamber setzt sech aus 60 Deputéiert zesummen, déi a 4 Walbezierker déi no de Reegele vum allgemenge Walrecht mat proportioneller Representatioun fir eng Dauer vu 5 Joer gewielt ginn.D'Chamber an der Konstitioun. Nom Walgesetz vun 2003 sinn d'Chamberwalen all 5 Joer, den éischte Sonndeg am Juni, ausser wann dee Sonnden op Päischte fält, oder an deem Mount och nach Europawale sinn. 2013 ass Legislatioun liicht ugepasst ginn, et ass elo keng Ried méi vu Päischten, mä den Zäitraum ass ongeféier de selwechte bliwwen.

 Berechnung vun der Sëtzverdeelung 
D'Sëtz an der Chamber ginn nom Prinzip vum "klengsten elektorale Quotient" verdeelt. All Partei kritt an all Walbezierk eng Zuel vu Sëtz déi proportionell zur Zuel vun de Wielerstëmmen ass, déi hir Lëscht am Ganze verbucht huet. D'Kandidaten déi déi meescht Stëmmen op der Lëscht haten, kommen an d'Chamber a bei Stëmmegläichheet gëtt ausgeloust.

Well déi limitéiert Zuel vun den Deputéiertesëtz an de Walbezierker (aktuell 7,9, 21 an 23) net exakt proportionell zu den expriméierte Stëmme ka sinn, gëtt d'Sëtzverdeelung follgendermoosse festgehalen: fir ee konkreete Walbezierk gëtt en "nombre électoral" berechent andeems een all d'Stëmme vun alle Lëschten duerch d'Zuel vun de Sëtz am Walbezierk plus 1 deelt. Da gëtt fir all Lëscht gekuckt wéi dacks den "nombre électoral" an den Total vun de Stëmmen an der Lëscht passt, dat heescht all d'Stëmme vun der Lëscht gedeelt duerch den "nombre électoral" an dann no ënnen ofgerënnt ergëtt d'Zuel vun de Sëtz déi déi eng Partei scho mol sécher kritt.

Wann domat nach net all d'Sëtz an deem Walbezierk verdeelt sinn, da gëtt en neie Quotient pro Lëscht gerechent. An zwar ginn all d'Stëmme pro Lëscht duerch déi Zuel vu Sëtz déi d'Lëscht schonn huet, plus 1, gedeelt. D'Lëscht mam héchste Quotient kritt e weidere Sëtz. Wann dann d'Sëtz nach net all verdeelt sinn, da gëtt déi Prozedur widerholl.

 Aktuell Period 
Déi aktuell Chamber(Stand: 06.02.2026) setzt sech zesummen aus: 21 Deputéiert vun der CSV, 14 vun der DP, 12 vun der LSAP, 5 vun der ADR, 4 vun Déi Gréng, 2 vun de Piraten an 2 vun Déi Lénk. D'Presidente vun all Fraktioun si giel hannerluecht.

 CSV 
 FotoNummBezierk80pxDiane AdehmZentrum80pxNancy ArendtSüden80pxMaurice BauerZentrum80pxJeff BoonenNorden80pxAlex DonnersbachZentrum80pxEmile EicherNorden80pxFélix EischenSüden80pxPaul GallesZentrum80pxFrançoise KempSüden80pxMarc LiesZentrum80pxRicardo MarquesOsten80pxGeorges MischoSüden80pxOctavie ModertOsten80pxNathalie MorgenthalerSüden80pxLaurent MosarZentrum80pxJean-Paul SchaafNorden Charles WeilerNorden80pxStéphanie WeydertOsten80pxClaude WiselerZentrum80pxMichel WolterSüden80pxLaurent ZeimetSüden
 DP 
 FotoNummBezierk80pxBarbara AgostinoSüden80pxGuy ArendtZentrum80pxAndré BaulerNorden80pxGilles BaumOsten80pxSimone BeisselZentrum80pxCorinne CahenZentrum Luc EmeringSüden80pxPatrick GoldschmidtZentrum80pxGusty GraasSüden80pxMarc HansenNorden80pxCarole HartmannOsten80pxMandy MinellaSüden80pxLydie PolferZentrum80pxGérard SchockmelZentrum

 LSAP 
 FotoNummBezierk80pxDan BiancalanaSüden80pxTaina BofferdingSüden80pxLiz BrazSüden80pxFrancine ClosenerZentrum80pxYves CruchtenSüden80pxClaire DelcourtZentrum80pxMars Di BartolomeoSüden80pxGeorges EngelSüden80pxFranz FayotZentrum80pxClaude HaagenNorden80pxPaulette LenertOsten80pxBen PolidoriNorden

 ADR 
 FotoNummBezierk80pxDan HardySüden80pxFred KeupSüden80pxMichel LemaireNorden80pxAlexandra SchoosOsten80pxTom WeidigZentrum

 Déi Gréng 
 FotoNummBezierk80pxDjuna BernardZentrum80pxMeris ŠehovićSüden80pxSam TansonZentrum80pxJoëlle WelfringSüden

 Piraten 
 FotoNummBezierk80pxSven ClementZentrum80pxMax GoergenSüden

 Déi Lénk 
 FotoNummBezierk80pxMarc BaumSüden80pxDavid WagnerZentrum

 Kuckt och: Chamberwale vum 8. Oktober 2023

 Period 2018-2023 
Un der Wal 2018 hunn insgesamt 10 Parteien deelgeholl. Dovunner goufe 7 Parteien an d'Parlament gewielt: CSV (21), DP (12), LSAP (10), Déi Gréng (9), ADR (4), Déi Lénk (2), Piraten (2). D'Piraten sinn fir d'éischt Kéier an hirer Geschicht an d'Chamber gewielt ginn. D'KPL, déi Konservativ an d'Beweegung Demokratie krute keen Sëtz.
ADR

 Fernand Kartheiser
 Fred Keup
 Jeff Engelen
 Roy Reding

CSV

 Martine Hansen
 Gilles Roth
 Claude Wiseler
 Serge Wilmes
 Laurent Mosar
 Viviane Reding
 Paul Galles
 Diane Adehm
 Marc Lies
 Marc Spautz
 Michel Wolter
 Félix Eischen
 Nancy Arendt
 Georges Mischo
 Jean-Marie Halsdorf
 Emile Eicher
 Ali Kaes
 Jean-Paul Schaaf
 Françoise Hetto
 Octavie Modert
 Léon Gloden

Déi Gréng

 Josée Lorsché
 Carlo Back
 Charles Margue
 Marc Hansen
 Semiray Ahmedova
 Stéphanie Empain
 François Benoy
 Chantal Gary
 Djuna BernardDéi Lénk

 Marc Baum
 David Wagner

DP

 Gilles Baum
 Lydie Polfer
 Simone Beissel
 Guy Arendt
 Fernand Etgen
 Gusty Graas
 Frank Colabianchi
 André Bauler
 Pierre-Marc Knaff
 Claude Lamberty
 Max Hahn
 Carole Hartmann

LSAP

 Georges Engel
 Mars Di Bartolomeo
 Cécile Hemmen
 Lydia Mutsch
 Claude Haagen
 Simone Asselborn-Bintz
 Francine Closener
 Yves Cruchten
 Dan Biancalana
 Tess Burton

Piraten

 Sven Clement
 Marc Goergen

 Period 2013-2018 

No der virgezunner Wal vum 20. Oktober 2013, bei där 9 Parteien ugetruede waren, sinn der schliisslech 6 am Parlament: ADR (3), CSV (23), déi lénk (2), DP (13), LSAP (13), Déi Gréng (6). Gewielt goufen:

 ADR 
 Gast Gibéryen
 Fernand Kartheiser
 Roy Reding

 CSV 
 Diane Adehm
 Sylvie Andrich-Duval
 Nancy Arendt
 Emile Eicher
 Félix Eischen
 Léon Gloden
 Jean-Marie Halsdorf
 Martine Hansen
 Françoise Hetto-Gaasch
 Ali Kaes
 Marc Lies
 Martine Mergen (am Okt. 2014 nogeréckelt fir de Luc Frieden)
 Paul-Henri Meyers
 Octavie Modert
 Laurent Mosar
 Marcel Oberweis
 Gilles Roth
 Marco Schank
 Marc Spautz
 Serge Wilmes
 Claude Wiseler (zanter Okt. 2014 Fraktiounspresident)
 Michel Wolter
 Laurent Zeimet (de 4.11.2014 nogeréckelt fir de Jean-Claude Juncker)

gewielt, ma am Sept. 2014 zeréckgetrueden:
 (Luc Frieden, goung an d'Privatwirtschaft) 
 (Jean-Claude Juncker, gouf President vun der Europäescher Kommissioun)

Déi Lénk
 David Wagner (am Abrëll 2015 fir de Justin Turpel nogeréckelt)
 Marc Baum (den 20. Abrëll 2016 fir de Serge Urbany nogeréckelt) DP 
 André Bauler (Bis Mäerz 2014 Staatssekretär, dann erëm Deputéierten)
 Eugène Berger (Fraktiounspresident)
 Gilles Baum (réckelt fir d'Maggy Nagel no)
 Simone Beissel
 Frank Colabianchi (den 1. Februar 2018 fir d'Anne Brasseur nogeréckelt).
 Lex Delles
 Joëlle Elvinger (réckelt fir d'Corinne Cahen no)
 Gusty Graas
 Max Hahn (réckelt fir de Claude Meisch no)
 Alexandre Krieps
 Claude Lamberty (Enn Dezember 2015 fir de Guy Arendt nogeréckelt, wéi dee Staatssekretär gouf. De Guy Arendt war sengersäits fir den Xavier Bettel nogeréckelt, dee Premierminister gouf).
 Edy Mertens (réckelt fir den André Bauler no)
 Lydie Polfer

 Déi Gréng 
 Sam Tanson (den 1. Abrëll 2018 fir de Claude Adam nogeréckelt, dee sengersäits fir de François Bausch nogeréckelt war)
 Roberto Traversini (réckelt fir de Félix Braz no)
 Gérard Anzia (réckelt fir d'Christianne Wickler no, déi hirersâits fir de Camille Gira nogeréckelt war)
 Henri Kox
 Josée Lorsché
 Viviane Loschetter (Fraktiounspresidentin)

 LSAP 
 Marc Angel
 Fränk Arndt (réckelt fir de Romain Schneider no)
 Simone Asselborn-Bintz (den 1. Abrëll 2018 fir de Roger Negri nogeréckelt; dëse war no de Wale fir de Jean Asselborn nogeréckelt. 
 Alex Bodry (Fraktiounspresident)
 Taina Bofferding (réckelt fir d'Lydia Mutsch no)
 Tess Burton (réckelt fir den Nicolas Schmit no)
 Yves Cruchten
 Claudia Dall'Agnol (réckelt fir den Dan Kersch no)
 Mars di Bartolomeo
 Georges Engel 
 Franz Fayot
 Claude Haagen
 Cécile Hemmen (réckelt fir den Etienne Schneider no)

Period 2009-2013
D'uerdentlech Sëtzung 2009/2010 huet sech sech aus deenen Deputéiert zesummegesat, déi bei de Chamberwale vum 7. Juni 2009 direkt gewielt goufen, respektiv nogeréckelt sinn als Ersatz fir déi, déi gewielt goufen, awer en Amt als Minister ugeholl hunn.

Zanterhier koum et zu e puer Verännerungen, fir Deputéiert z'ersetzen, déi op hiert Amt verzicht hunn, resp. gestuerwe sinn.

Den 19. Juli 2013 huet de Groussherzog Henri ugekënnegt, nodeem et den 11. Juli am Kader vun der Debatt ëm d'Konklusioune vun der SREL-Enquêtëkommissioun kloer gi war, datt d'Regierung Juncker-Asselborn II keng Majoritéit méi hanner sech hat, datt en d'Chamber de 7. Oktober 2013 opléise géif an et den 20. Oktober zu Neiwale kéim.7. Oktober: Chamber opgeléist! 20. Oktober: Nei gewielt! RTL.lu - 19.07.2013, 18:11 | Fir d'lescht aktualiséiert: 19.07.2013, 18:36.

 ADR 
 Gast Gibéryen
 Fernand Kartheiser

 CSV 
 Diane Adehm (zanter Mäerz 2011)
 Sylvie Andrich-Duval
 Nancy Arendt
 Fernand Boden
 Lucien Clement
 Christine Doerner
 Emile Eicher
 Félix Eischen
 Marie-Josée Frank
 Léon Gloden
 Norbert Haupert
 Ali Kaes
 Marc Lies
 Pierre Mellina (zanter dem 14. Mee 2013)
 Martine Mergen
 Paul-Henri Meyers
 Laurent Mosar
 Marcel Oberweis
 Gilles Roth
 Jean-Paul Schaaf
 Tessy Scholtes (zanter dem 3. Mee 2011)
 Robert Weber
 Lucien Weiler
 Raymond Weydert
 Serge Wilmes (zanter dem 11. Oktober 2011)
 Michel Wolter

onofhängeg
 Jean Colombera (bis Enn 2012 ADR, zanterhier ouni Partei)
 Jacques-Yves Henckes (bis Enn 2012 ADR, zanterhier ouni Partei) DP 
 André Bauler
 Eugène Berger
 Xavier Bettel
 Anne Brasseur
 Fernand Etgen
 Alexandre Krieps (vum 9. Oktober 2012 un)
 Claude Meisch
 Lydie Polfer
 Carlo Wagner

 Déi Gréng 
 Claude Adam
 François Bausch
 Félix Braz
 Camille Gira
 Henri Kox
 Josée Lorsché (zanter dem 6. Juli 2011)
 Viviane Loschetter

 Déi Lénk 
 Serge Urbany (zanter dem 16. November 2011)

 LSAP 
 Marc Angel
 Alex Bodry
 Claudia Dall'Agnol
 Fernand Diederich
 Georges Engel (zanter dem 1. Februar 2012)
 Ben Fayot
 Claude Haagen
 Jean-Pierre Klein
 Lucien Lux
 Lydia Mutsch
 Roger Negri
 Ben Scheuer
 Roland Schreiner (zanter dem 22. November 2012).
Net méi dobäi:
 Jean-Louis Schiltz, CSV (September 2009 bis Februar 2011)
 Mill Majerus, CSV (vum 8. Juli 2009 bis den 1. Abrëll 2011 †)
 Jean Huss, déi Gréng (September 2009 bis Juli 2011)
 Lucien Thiel, CSV (vum 8. Juli 2009 bis de 25. August 2011 †)
 André Hoffmann, Déi Lénk, (vum 8. Juli 2009 bis de 15. November 2011)
 Lydie Err, LSAP, (vum 8. Juli 2009 bis den 31. Januar 2012)
 Paul Helminger, DP, (vum 8. Juli 2009 bis den 9. Oktober 2012)
 Vera Spautz, LSAP, (vum 8. Juli 2009 bis de 14. November 2012)
 Marc Spautz, CSV, (bis den 30. Abrëll 2013, wou e Minister gouf)

Period 2004-2009
D'Chamberdeputéiert, déi bei de Wale vum 13. Juni 2004 an d'Chamber gewielt goufen, sinn 2577-mol a Kommissiounssëtzungen zesummekomm, an 260-mol an ëffentleche Sëtzungen. Et si 496 Projet-de-loië gestëmmt ginn, 38 Proposition-de-loien an 10 Verfassungsännerungen (vu 16 Projeten). 77 Debatte goufe gefouert, et gouf 56 Heure-d'actualitéen an 3335 parlamentaresch Ufroen un d'Regierung.Discours de fin de législature de M. le président. Séance ordinairee 2008-2009; Séance publique n° 53 vum 13. Mee 2009; am: Chambre des Députés Luxembourg: Compte-rendu des séances publiques no 17, session ordinaire 2008-2009, S. 666.
Uerdentlech Sëtzung 2008/2009
D'uerdentlech Sëtzung 2008-2009 huet sech zesummegesat aus 4 Deputéiert vun der ADR, 24 vun der CSV, 7 vun Déi Gréng, 10 vun der DP, 14 vun der LSAP, an 1 ouni Partei (Stand: Juni 2009):

 ADR 
 Gaston Gibéryen
 Jacques-Yves Henckes
 Jean-Pierre Koepp
 Robert Mehlen

 CSV 
 Sylvie Andrich-Duval
 Nancy Arendt
 Lucien Clement
 Christine Doerner
 Marie-Josée Frank
 Fabienne Gaul
 Marcel Glesener
 Norbert Haupert
 Françoise Hetto-Gaasch
 Aly Kaes
 Paul-Henri Meyers
 Laurent Mosar
 Marcel Oberweis
 Gilles Roth
 Marcel Sauber
 Jean-Paul Schaaf
 Marco Schank
 Marc Spautz
 Martine Stein-Mergen
 Fred Sunnen
 Lucien Thiel
 Lucien Weiler
 Raymond Weydert
 Michel Wolter Déi Gréng 
 Claude Adam
 François Bausch
 Félix Braz
 Camille Gira
 Jean Huss
 Henri Kox
 Viviane Loschetter

 DP 
 Xavier Bettel
 Eugène Berger
 Anne Brasseur
 Fernand Etgen
 Colette Flesch
 Charles Goerens
 Paul Helminger
 Alexandre Krieps
 Claude Meisch
 Carlo Wagner

 LSAP 
 Marc Angel
 Alex Bodry
 John Castegnaro
 Claudia Dall'Agnol
 Fernand Diederich
 Lydie Err
 Ben Fayot
 Jean-Pierre Klein
 Lydia Mutsch
 Roger Negri
 Jos Scheuer
 Roland Schreiner
 Romain Schneider
 Vera Spautz

 Ouni Partei 
 Aly Jaerling

 Presidente vun der Chamber 

 Literatur zum Theema 
 Nicolas Als, Robert L. Philippart: La Chambre des Députés, Histoire et Lieux de Travail, Chambre des Députés du Grand-Duché de Luxembourg, 1994, ISBN 2-87954-021-6
 Alex Bodry: "Le Parlement dans le système politique du Luxembourg: Le régime parlementaire du Luxembourg - mythe ou réalité?" Am: Tageblatt Nr.240 vum 13. Oktober 2008, S. 15-18 an Nr. 241 vum 14. Oktober 2008.
 Claude Frieseisen, Marie-Paule Jungblut, Michel Pauly (ënner der Leedung vun),  "...la volonté de la Chambre qui est la volonté du pays." (Eugène Schaus, 22/11/1966) - Un florilège de débats parlementaires luxembourgeois (1848-2008); Lëtzebuerg (Chambre des Députés), 2019; 456 S.; ISBN 978-2-87978-215-7

 Kuckt och 
 Legislativ Prozedur (Lëtzebuerg)
 Chamber TV
 Assemblée constituante vun 1848
 Assemblée consultative vun 1945

 Um Spaweck 

 Offiziell Internetsäit vun der Chamber
 D'Archive vun der Chamber 1848-1940

Kategorie:Politik zu Lëtzebuerg
Kategorie:Parlamenter