Gemeng Wolz

D' (lokal: Wooltz) ass eng vun den  lëtzebuergesche Gemengen. Se läit am Kanton Wolz an de Chef-lieu vun der Gemeng ass d'Stad  vun där se och hiren Numm huet.

 Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng 

 Uertschaften an der fréierer Gemeng Wolz:
 Rulljen
 Wegdichen
 Wolz
 Uertschaften an der fréierer Gemeng Eeschwëller:
 Eschweiler
 Ierpeldeng
 Knapphouschent
 Selschent
 Häff a Lieu-diten an der fréierer Gemeng Wolz:
 Batzendellt
 Lameschmillen
 Nacher Strooss
 Nidderwolz
 Tutschemillen
 Häff a Lieu-diten an der fréierer Gemeng Eeschwëller:
 Café Halte
 Klenghouschent

Geographie
Wolz läit am Nordweste vum Land, an den Ardennen an dem Naturpark Öewersauer.

Nopeschgemenge si Géisdrëf, Kiischpelt, Klierf, d'Stauséigemeng, Wanseler a Wëntger.

Geschicht
Duerch d'Gesetz vum 24. Februar 1843 krut d'Gemeng d'Recht den Titel Stad ze droen.

Den 1. Januar 2015 ass d'Gemeng Eschweiler mat der Gemeng Wolz zu enger vergréisserter "Gemeng Wolz" fusionéiert. Déi zwéi Gemengeréit haten de 24. Februar 2014 dozou gréng Luucht ginn. De 25. Mee 2014 gouf an deenen zwou Gemengen e Gemengereferendum doriwwer ofgehalen. Zu Wolz hu sech ronn 80 Prozent vun de Leit fir eng Fusioun mat Eschweiler ausgeschwat, zu Eschweiler ware just eng 54% fir eng Fusioun."Wolz kloer, Eeschwëller knapp [sic] fir Fusioun" rtl.lu, 25.05.2014, 16:13:01. D'Gesetz dozou ass den 19. Dezember 2014 gestëmmt ginn."Loi du 19 décembre 2014 portant fusion des communes d'Eschweiler et de Wiltz." Mémorial A N° 252, 23 Dezember 2014, S. 4824.

Entwécklung vun der Awunnerzuel

 Wopen a Logo 
100px Beschreiwung am Originaltext:
écartelé, au I burelé d'argent et d'azur à un lion rampant de gueules couronné, lampassé et armé d'or, au II de gueules à un caducée d'argent posé en bande, au III de gueules à une ancre d'argent posée en bande, au IV d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu surmonté d'une couronne antique de comte à huit fleurons, dont cinq seulement visibles.De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum.200pxZanter 2010 huet d'Gemeng Wolz en eegene Logo, dee fir eng modern Stad mat ville Facetten an enger multikultureller Populatioun steet. Déi gréng Faarf bezitt sech op déi vill Park- a Grénganlagen an der Stad a fir d'Bëscher ronderëm, matzen an de Lëtzebuerger Ardennen.

Politik
De Gemengerot gëtt nom Proporzsystem gewielt. E besteet zanter 2017 (an no der Fusioun mat Eschweiler) aus 13 Conseilleren; virdru waren et der 11.

No de Gemengewale vum 11. Juni 2023 gouf de Schäfferot ufanks vun enger CSV-DP-Koalitioun gestallt, mat der [Carole Weigel|Carole Petitnicolas-Weigel]] (CSV) als neier Buergermeeschtesch"Wolz: Ära Arndt/LSAP eriwwer - CSV/DP iwwerhuelen d'Rudder." rtl.lu, 13.06.2023. Enn 2025 ass de Conseiller Patrick Comes vun der CSV bei d'LSAP gewiesselt, sou dass et och zu engem Koalitiounswiessel koum an hie Buergermeeschter amplaz vun der Carole Weigel gouf.Marc Hoscheid: "Bannent enger Stonn goufen zwou CSV-Buergermeeschteschen ofgesat." rtl.lu, 29.12.2025.

Schonns 2017 war eng Koalitioun vun LSAP an CSV, am Gemengerot.

Zesummesetzung

 Joer  CSV  DP  LSAP  2005  3  2  6  2011  3  2  6  2017  5  2  6  2023  5  3  5  2026*  4  3  6 

 Buergermeeschtere säit dem Enn vun der franséischer RevolutiounLëscht vun de Buergermeeschtere vun der Gemeng Wolz. wiltz.lu, nogekuckt: 28.11.2025.„Durich 200 Joer Weeltzer Geschicht gebleedert“, Emile Lutgen, 2016. Säit 536 

 1814 - 1818: Jean-Joseph Faber
 1818 - 1923: Henry Gérardy
 1823 - 1834: Jean-Pierre Simon
 1844 - 1847: Jacques SpedenerMemorial N°50 vun 1847 mam ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 25 juillet 1847, n° 1664, portant nomination du sieur Faber aux fonctions de bourgmestre de la ville de Wiltz
 1847 - 1854: Jean Joseph Georges Faber
 1854 - 1868: Jean-François Lambert
 1868 - 1882: Jean Joseph Georges Faber
 1882 - 1890: Eugène Simon
 Juni 1890 - Mee 1894: kee Buergermeeschter
 1894 - 1900: Alphonse MertensMemorial N°16 vun 1849 mat dem ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 13 février 1849, n°12, portant nomination de bourgmestres
 1900 - 1909: Max Schmeltzer
 1909 - 1924: Charles Mathieu
 1925 - Februar 1934: Eugène Thilges
 Mäerz 1934 - Dezember 1934: François Lambert
 1935 - Juli 1941: Joseph Simon
 September 1944 - 1945: Joseph Simon
 1946 - 1957: Nicolas Kreins
 1958 - 1963: Alphonse Schiltges
 Januar 1964 - Juli 1964: Nicolas Kreins
 Juli 1964 - Januar 1967: René Miller
 Mäerz 1967 - Dezember 1969: Joseph Merres
 1970 - 1981: Emile Gerson
 1982 - 1987: Jean-Pierre Dichter
 1988 - 1993: André Biver
 1994 - 1999: John Muller
 2000 - Juli 2009: Romain Schneider
 August 2009 - 2023: Fränk Arndt
 2023 - 2025:
 Carole Petitnicolas-Weigel (CSV)
 zanter 2026: Patrick Comes (LSAP)

 Kuckeswäertes 

 Schlass Wolz
 Jardin de Wiltz
 Nationaalt Streikmonument: zur Erënnerung un de Streik vum 31. August an 1. September 1942
 Rodange-Reenert-Kulturwee mat dem Michel-Rodange-Monument am Schoulbierg
 Musée vun der Ardennenoffensiv
 Brauerei- a Gierwereimusée Wolz
 Kannermusée Plomm um Campus Geenzepark
 Pompjeesmusée an der Géitzt
 Geriichtskräiz bei der Gemeng
 Kierch Nidderwolz
 Kierch Wolz
 Monument Notre-Dame vu Fatima

 Kulturelles 
 De Kino Prabbeli
 De Wëlzer Festival all Joer am Juni-Juli;
 d'Gënzefest all Joer op Päischtméindeg. E Cortège mat der Gënzekinnigin zitt vun der Uewerstad erof an d'Ënnerstad vu Wolz.

 Jumelagen 
  Wolz ass zanter dem 22. Juni 2005 mat der nordportugisescher Stad Celorico de Basto, net wäit vu Porto ewech, jumeléiert.
  Zavidovići a Bosnien an Herzegowina,
  De 17. Juni 2006 huet Wolz e Pacte d'Amitié mat der belscher Stad Baaschtnech ënnerschriwwen.

 Interkommunal Syndikater 
D'Gemeng Wolz ass Member vu follgenden interkommunale Syndikater:

 DEA
 Schoulkauz
 SICEC
 SIDEC
 SIDEN
 SIGI
 SYVICOL
 ZAE Wiltz

 Economie circulaire 
Zanter 2015 huet d'Gemeng Wolz de Statut als "hotspot communal de l'économie circulaire".Présentation de la ville de Wiltz comme futur "hotspot" communal de l'économie circulaire gouvernement.lu, 13.10.2018 Zil ass et, fir d'Prinzipie vun der Economie Circulaire, och "Kreeslafwirtschaft" genannt, no an no an alle Beräicher vum deegleche Liewen anzebannen. 2018 huet de Gemengerot eng entspriechend Charta ënnerschriwwenCharta für die "Economie Circulaire" wiltz.lu, an där eng Rei vu Moossname genannt ginn, déi ëmgesat solle ginn. Als Haaptprojet gëllt de Bau vun engem neie Quartier mam Numm "Wunne mat der Wooltz"Wunne mat der Wooltz wiltz.lu an Zesummenaarbecht mam Fonds du Logement, dee ganz no de Prinzippie vun der Economie Circulaire soll opgebaut ginn a bei dem eng 780 Logementer entstoe sollen.

 Bekannt Leit aus der Gemeng 

 François Alesch (*1952), Dokter a Chirurg
 René Arend (1928-2016), Kach
 Fränk Arndt (*1959), Politiker
 Carlo Back (*1952), Physiker a Politiker
 Jacques Bernard (1797-1882), Nottär, Magistrat a Politiker
 André Biever (1938-2025), Politiker
 Franz Binsfeld (1891-1956), Auteur
 Alex Boever (1892-1971), Ingenieur
 René Brück (1924-2002), Ingenieur, Industriemanager a Russlandkenner
 Rob Deltgen (*1950), Fotograf an Genealogie-Fuerscher
 Philippe Ernzer (*1998), Entreprener am Beräich Meteorologie
 Georges Everling (1907-1944), Beamten, Scout a Resistenzler
 Michel Ewen (1902-1974), Resistenzler a Politiker
 Jean Joseph Georges Faber (1806-1882), Gierwer a Politiker
 Claude Fontaine (1940-2000), Graphiker a Moler
 Dana Gales (*1991), Schwëmmerin
 Johnny Glesener (1914-1989), Pianist an Arrangeur
 Joseph Glesener (1862-1935), Industriellen
 Albert Hansen (*1941), Jurist
 Christophe Hansen (*1982), Politiker
 Martine Hansen (*1965), Politikerin
 Tessy Hetting (*1986), Basketballspillerin
 Edmond Joseph Klein (1866-1942), Naturwëssenschaftler
 Eugène Kuborn (1902-1991), Schwëmmer an Olympionik
 Adolphe Kunnen (1890-1956), Magistrat a Member vum Staatsrot
 Roger Leiner (1955-2016), Zeechner
 Mariette Lentz (*1964), Sopranistin
 Nico Loes (*1952), Politiker
 Jean Logeling (1868-1930), Auteur vu Schoulbicher, Moler an Zeecheprofesser
 Ger Maas (1931-2020), Molerin a Graphikerin
 Jacques Majerus (1916-1972), Vëlossportler an Olympionik
 Kevin Malget (*1991), Foussballspiller
 Théo Malget (*1961), Foussballspiller a Kriminellen
 Charles Mathieu (1863-1933), Geschäftsmann a Politiker
 Roger Molitor, (*1953), Wirtschaftspréifer
 Guy de Muyser (*1926), Jurist, Ekonomist an Diplomat
 Chris Philipps (*1994), Foussballspiller
 Jacques Plein (*1987), Foussballspiller
 Agnès Rausch, (*1954), Assistante d'hygiène sociale
 Rob Roemen (1945-2012), Journalist a Politiker
 Danielle Roster (*1964), Musekologin a Konschthistorikerin
 Lex Roth (*1933), Schoulmeeschter, Regierungsrot, Politiker an Auteur
 Jos Scheer (1939-2015), Schoulmeeschter
 Arny Schmit (*1959), Moler
 Claude Schmit (*1947) Acteur, Theaterregisseur, Auteur a Lycéesprofesser
 Philippe Schneider (1908-1980), Filmregisseur a -produzent
 Romain Schneider (*1962), Politiker
 Jean-François Schneiders (*1990), Schwëmmer
 Joseph Simon (1886-1954), Brauereisbesëtzer a Politiker
 Christian Spielmann (*1958), Filmkritiker an Auteur
 Gollo Steffen (*1952), Museker, Schrëftsteller an Editeur
 Eugène Thilges, (1869-1934), Industriellen a Lokalpolitiker, Buergermeeschter vu Wolz
 Jean Ulveling (1796-1878), Politiker
 Claude Wey (*1954), Geschichtsprofesser an Historiker
 Paul Wilwertz (1905-1979), Politiker

 Kuckt och 

 Um Spaweck 

 Offiziell Säit vun der Gemeng a Stad Wolz
 D'Gemeng Wolz op der Websäit vum Syvicol

Wolz
Wolz