Hautbois

Den Hautbois ass en Holzblosinstrument.

 Den Hautbois an der Systematik vun de Musekinstrumenter 
Den Hautbois gehéiert an der Sachs / Hornbostel-Systematik zu den aerophonen Instrumenter; an dodran zu de Rouerblatinstrumenter.

 D'Instrument 
Den Hautbois an d'Instrumenter aus senger Famill ginn duerch en Duebelrouerblat ugeblosen. E besteet aus engem riichte, konesche Rouer aus Pällemholz vu 60 cm, deen aus dräi Deeler besteet: d'Uerwerstéck, Ënnerstéck a Schallstéck. Dobäi kënnt nach d'Mondstéck, dat klengt Doubelrouerblat dat beim Blosen tëscht d'Lëpse geholl gëtt. Den Deckelsystem besteet aus oppene Grëfflächer, Rankklappen an zouenen Deckele fir déi chromatesch Tounleeder; dann aus Oktavdeckelen an Hëllefs- an Trillerklappen, änlech wéi bei de Flütten. Beim Spille gëtt den Hautbois schréi no ënne gehal.

Den Toun ass net ganz haart, mä dee spezifesche Klang fält direkt op.

 D'Geschicht 
D'Instrumenter aus der Hautboisfamillje gehéieren zu den eelste Blosinstrumenter iwwerhaapt. Dat aalt Griicheland huet se als aulos (Méizuel: auloi) kannt, Roum als tibia (Méizuel: tibiae). All Statuetten, déi fonnt goufen, deiten drophin, datt 2 där Instrumenter ugewénkelt bei de Mond gefouert si ginn. Déi eelst Miniatur staamt aus der Kyklade-Kultur aus der Mëtt vum 3. Joerhonnert virun eiser Zäitrechnung.

Zanter dem Mëttelalter fanne mer se bei den Hierden, besonnesch an dem ëstlechen Europa; den Numm war Schalmei, dat war eng Verdäitschung vum franséische chalumeau, dat sengersäits vum laténgesche calamus (Rouer oder Hallem) ofstaamt. No an no sinn d'Schalmeie méi grouss gebaut ginn. Am Däitsche krute se den Numm Pommer, Bommer, Bomhart, Bombardo.

 D'Hautbois-Familljen 
 Den Englesche Cor
 D'Fagott
 D'Kontrafagott
 Den Haubois d'amour
 D'Oboe da caccia (Juegd-Hautbois)
 Den Heckelphon
 De Sarrusophon

 De Repertoire fir Hautbois 
 Hautbois solo 
 Benjamin Britten: Sechs Metamorphosen nom Ovid opus 49

 Hautbois a Piano 
 Paul Hindemith: Sonat a G
 Manuel Munzlinger: Jazz Concerto fir Hautbois a Piano
 Robert Schumann: Romanzen opus 94, 1-3

 Hautbois a Basso Continuo 
 Johann Sebastian Bach: Sonat fir Hautbois an Cembalo (Dat ass eng Variant vun der Sonat fir Flütt a Basso continuo BWV 1030)
 Georg Friedrich Händel: Sonat fir Hautbois a Basso continuo an aner Sonate mat Gei, Fagott oder B.c.

 Bléiser a Piano 
 Ludwig van Beethoven: Quintett fir Piano, Hautbois, Klarinett, Cor a Fagott opus 16
 Wolfgang Amadeus Mozart: Quintett fir Piano, Hautbois, Klarinett, Cor a Fagott KV 452

 Hautbois-Concerten 
vu ville Komponisten:
 Tommaso Albinoni
 Carl Philipp Emmanuel Bach
 Johann Christian Bach
 Johann Sebastian Bach
 Vincenzo Bellini
 Domenico Cimarose
 Joseph Haydn
 Wolfgang Amadeus Mozart
 Antonio Vivaldi an aneren
 Edwin Carr

 D'Fabrikanten 
 Frankräich 
Rigoutat
Buffet Crampon
Marigaux
Lorée
 Däitschland 
Ludwig Frank & Frank Meyer GbR, Berlin
Gebrüder Mönnig – Oscar Adler & Cie.

 Hautbois-Bléiser 
Maurice Bourgue
Robert Casier
Nicholas Daniel
John De Lancie
Christiane Dimigen
Klaus Ebrach
Lothar Faber
Sarah Francis
Leon Goossens
Heinz Holliger
Jean-Claude Jaboulay
Lothar Koch
Kiri Krejci
Karel Lang
André Lardrot
Jean-Claude Malgoire
Sigurd Michael
Manuel Munzlinger
Pierre Pierlot
Michel Piguet
Hans-Jörg Schellenberger
Jacques Vandeville
Hagen Wangenheim
Hans-Peter Westermann
Helmut Winschermann
Albrecht Mayer
François Leleux

 Den Hautbois an der Jazz-Musek 
 Yusef Lateef
 Keith Hooper
 Manuel Munzlinger
 L.A. Reed Machine mam Francisco Castillo um Hautbois oder dem Englesche Cor

 Literatur iwwer den Hautbois 
 Friedrich Blume, Erausg.: Die Musik in Geschichte und Gegenwart. Kassel, Basel, London, New York, Bärenreiter-Verlag, 1961, Band 9, S. 1777 ff.
 Scott Deveaux,Barry Kernfeld, Erausg.: The New Grove Dictionary of Jazz Music and Musicians. New York: Macmillan Press Limited, 1988, vol. 2, 401.
 Marc Schaeferdiek: Der Oboen-Doktor. Reparatur- und Pflegehilfe Coblenz am Rhein, Egge Verlag

 Um Spaweck 

 Buffet-Crampon
 Rigoutat
 Lorée 
 Fossati
 Marigaux
 Ludwig Frank & Frank Meyer GbR, Berlin
 Gebrüder Mönnig – Oscar Adler & Cie.

Kategorie:Holzblosinstrumenter