Nordamerika

Nordamerika ass den nërdlechen Deel vum amerikanesche Kontinent. Et ass no Asien an Afrika den drëttgréisste Kontinent op der Welt a bedeckt eng Fläch vu 24.930.000 km² (16,28 % vun der Fläch vun der Welt), dorënner Grönland, d'zentralamerikanesch Landbréck an d'Karibik. Mat ongeféier 617 Milliounen Awunner (7,71 % vun der Weltbevëlkerung) läit en op der véierter Plaz wat d'Populatioun ugeet.

Mëttelamerika ass eng Regioun, déi zu Nordamerika gehéiert.

 Geographie 
Am Norden vun Nordamerika läit den Arkteschen Ozean, am Osten den Atlantik, am Süden d'Karibescht Mier an am Westen de Pazifeschen Ozean.

 Geschicht 
Als éischten huet de Reesschrëftsteller Amerigo Vespucci vu Florenz enger breeder Ëffentlechkeet vun deem nei entdeckte Kontinent erzielt. Hie war um Enn vum 15. Joerhonnert bei de Reese vum Christoph Kolumbus derbäi. No him huet de Kartograph Martin Waldseemüller de Kontinent America genannt.

 Bevëlkerung a Sproochen 

 Indigeen Bevëlkerung 
Ier den nordamerikanesche Kontinent vun Europäer entdeckt an erfuerscht gouf, hu schonn eng Abberzuel indigeenen ethnesch Gruppen do gelieft, déi nom Enn vun der leschter Äiszäit a verschiddenen Immigratiounswellen aus Asien dohi koumen. Iwwerdeems d'Nokomme vun der leschter Well (déi sech nëmmen am héijen Norden néiergelooss hunn) allgemeng als Eskimoen an Aleuten bezeechent ginn, bleift de geneeresche Begrëff Indianer fir all déi aner populär. A Kanada gëtt allgemeng d'Bezeechnung „First Nations“ fir déi indigeen Vëlker am Land gebraucht.

 Sproochen 
D'Haaptsprooch ass Englesch (an den USA an a Kanada), virum Spueneschen (USA a Mexiko) an dem Franséischen (Kanada minoritär an den USA). Vereenzelt gëtt et nach aner lokal Sproochen déi aus der indigeener Zivilisatioune stamen; dozou zielen absënns Athapaskesch-Tlingit (182.000 Spriecher), Algonkin-Ritwan (146.000) an Eskimo-Aleutesch (80.000).

 Wirtschaft 
D'Wirtschaft vun Nordamerika ëmfaasst méi wéi 600 Millioune Mënschen an 23 Staaten an ass duerch déi staark Ënnerscheeder tëscht de räiche Länner (Kanada, USA) an den aarme Länner vu Mëttelamerika an der Karibik charakteriséiert.

 Opdeelung 

 D'Vereenegt Staaten an aner engleschsproocheg Natiounen an Amerika ginn als „Angloamerika“ bezeechent. 
 Kanada ass an en anglo-kanadeschen an e franko-kanadesch Deel opgedeelt; de franséischsproochegen (gréisstendeels Québec) gëtt normalerweis weeder zu Anglo- nach zu Latäinamerika gezielt.
 Déi aner nord- a südamerikanesch Natioune ginn ënner de Begrëffer Latäinamerika oder Iberoamerika zesummegefaasst.

"Nordamerika" ka fir verschidde Leit ënnerschiddlech Bedeitungen hunn: Am alldeegleche Gebrauch a Kanada an an den USA bezitt Nordamerika sech gemenkerhand just op déi zwou Natiounen. Fir déi meescht Mexikaner gehéiert hiert Land awer och zu Nordamerika; dëst entsprécht och der üblecher Definitioun am europäeschen Ëmfeld.

 Länner 
Zum nordamerikanesche Kontinent gehéieren:

 23 Memberstaate vun de Vereenten Natiounen,
 21 Territoiren déi vun enger anerer Natiounen ofhängeg sinn.

 Membere vun de Vereenten Natiounen 
NrTerritoireOffizielle StaatsnummHaaptstadFläch [km²]AwunnerBemierkung1Antigua a BarbudaSaint John's441Antigua: 280 km²; Barbuda: 161 km²93.7722BahamasNassau13.880401.2833BarbadosBridgetown430282.4674BelizeBelmopan22.996417.0725Republik Costa RicaSan José51.1005.129.9106Commonwealth DominicaRoseau75166.2057Dominikanesch RepublikSanto Domingo48.67011.427.5578Republik El SalvadorSan Salvador21.0416.338.1939GrenadaSt. George's344117.20710Republik GuatemalaGuatemala-Stad108.88918.406.35911Republik HaitiPort-au-Prince27.75011.772.55712Republik HondurasTegucigalpa112.09010.825.70313JamaikaKingston10.9912.839.17514KanadaOttawa9.984.67039.742.43015Republik KubaHavanna110.86010.979.78316Vereenegt Mexikanesch StaatenMexiko-Stad1.964.375130.861.00717Republik NicaraguaManagua130.3706.916.14018Republik PanamaPanama-Stad75.4204.515.57719Federatioun Saint Kitts an NevisBasseterre261Saint Kitts 168 km²; Nevis 93 km²46.84320Saint LuciaCastries616200.00021Saint Vincent an d'GrenadinnenKingstown389Saint Vincent 45 km²; Grenadinnen 344 km²100.61622Republik Trinidad an TobagoPort of Spain5.1281.507.78223Vereenegt Staate vun AmerikaWashington, D.C.9.833.517345.426.571
 Ofhängeg Gebidder 
NrTerritoireMammelandHaaptstadFläch [km²]Awunner1Charlotte Amalie34780.0002The Valley9110.0003Läit a Südamerika, gëtt awer aus historeschen a kulturelle Grënn als en Deel vun Nordamerika ugesinn.Oranjestad180110.0004Hamilton5464.4005Kralendijk2886Road Town15140.0007Willemstad444190.0008Basse-Terre1.6289Nuuk2.166.08655.70010George Town26411Fort-de-France1.12812Plymouth1034.40013Navassa14San Juan9.1003.240.00015The Bottom1316Gustavia2210.00017Marigot5330.00018Saint-Pierre24219Oranjestad2110.00020Philipsburg3440.00021Cockburn Town94850.000

 Um Spaweck