Andorra

D'Fürstentum Andorra (katalounesch: Principat d'Andorra) ass e klengen onofhängege Staat am Südweste vun Europa. Den Zwergstaat läit matzen an de Pyrenäen, tëscht Spuenien (Katalounien) a Frankräich (Departementer Ariège a Pyrénées-Orientales).

Andorra gouf den 8. September 1278 gegrënnt an ass a senge Grenzen zanterhier net changéiert.Dokument vun der 61. Generalversammlung vun de Vereenten Natiounen (2006)

D'Funktioun vum Staatschef ass historesch an zwee gedeelt. Fréier waren de Grof vu Foix am Norden an de Bëschof vun Urgell am Süden zesumme fir d'Land zoustänneg. Wéi de Kinnek Henri vun Navarra, deen och Grof vu Foix war, als Henri IV Kinnek vu Frankräich gouf, hunn déi franséisch Herrscher, respektiv Presidenten d'Roll vum fréiere Grof vu Foix iwwerholl. Haut sinn deemno de franséische President an de Bëschof vun Urgell allebéid Koprënze vun Andorra. Hir Roll ass allerdéngs éischter representativ a symbolesch.

 Geographie 
D'Land läit an engem Héichdall vun de Pyrenäen. Iwwer en Drëttel läit méi héich wéi d'Bëschgrenz. Den héchste Bierg ass de Coma Pedrose mat 2.946 Meter. Den Dall Vall del Madriu Perafita-Claror, deen zanter 2004 op der Lëscht vum UNESCO-Weltierwe steet, beleet ongeféier zéng Prozent vun der Fläch vun Andorra.

 Klima 
Wéinst senger Héichlag huet Andorra en zimmlech killt Biergklima. Am Januar ass d'Duerchschnëttstemperatur -7 °C an am Summer 26 °C.

 Politik 
Andorra ass Member vun de Vereenten Natiounen

 Administrativ Andeelung 

 200px|Pare vun Adorra Andorra ass a siwe Paren (Parròquies am Sënn vu Gemengen, Regiounen) agedeelt:
 Andorra la Vella, d'Haaptstad
 Canillo
 Encamp
 Escaldes-Engordany
 La Massana
 Ordino
 Sant Julià de Lòria

 Bevëlkerung 

Andorra huet 85.580 Awunner (31. Dezember 2015 ), dovu sinn:

 Katalanen: 29 535 (36,4 %),
 Spuenier: 27 638 (34 %),
 Portugisen: 15 789 (15,7 %),
 Fransousen: 5 104 (6,3 %),
 Anerer: 6 156 (7,6 %).

All Joer wiisst d'Bevëlkerung ëm 5,0 %. Am Duerchschnëtt ginn d'Leit 83,5 Joer al. Vun de Bëbeeë stierwen der 0,6 %, a vun de Kanner 0,7 %. 95 % vun der Populatioun lieft a Stied. Den Duerchschnëttsalter läit bei 40,34 Joer.

 Sproochen 

Katalounesch gouf an der Constitutioun vun 1993 als offiziell Sprooch vun Andorra festgeschriwwen an et ass och déi Sprooch déi vun der Majoritéit vun den Andorraner (58,3 %) geschwat gëtt. Spuenesch gëtt vun 37,3 % vun de Leit geschwat, 3,5 % hu Portugisesch an 2,2 % Franséisch als Mammesprooch.Anuari estadístic 2007 (Servei d'Estudis)

 Relioun 
Bei de Konfessiounen iwwerweit de Réimesch-kathoulesche Glawen.

 Sport 
Rullschunghockey a Rugby gehéieren nieft dem Wantersport zu de populäerste Sportaarten. 2005 war Andorra Organisateur vun de Spiller vun de klenge Länner.

 Literatur 
 Meritxell Mateu & François Luchaire, La Principauté d'Andorre hier et aujourd'hui; Paräis (éditions Economica), 1999; 154 S.; ISBN 2-7178-3872-4

 Um Spaweck 

 Site vun der Regierung vun Andorra
 Andorra Portal