Ofkierzung

Als Ofkierzung, Kierzel oder Kuerznumm bezeechent een an der Linguistik déi verkierzt Form vun engem Wuert oder vun enger Wuertgrupp. Heizou gehéieren Akronymmer, Initialwierder a Buschtaweketten.

De Gebrauch vun Ofkierzunge ka gesellschaftlech, geographesch oder duerch d'Textzort begrenzt sinn.

Ofkierzungen entsti meeschtens an der Schrëftsprooch a fanne sech duerno an der Ëmgangssprooch erëm. Duerch de Gebrauch vun Ofkierzunge kann ee méi Informatiounen a méi kuerzer Zäit iwwermëttelen. Bäi engem iwwerdriwwen heefege Gebrauch vun Ofkierzunge riskéiert een awer, vu ville Leit net méi verstanen ze ginn. Et kommen dann och nach d'Virwërf vu Sproochpuristen derbäi, déi doran eng Vergewaltegung vun der Sprooch gesinn.

Ob eng Ofkierzung mat oder ouni Punkt geschriwwe gëtt, hänkt bei Wierder mat germanophonen Originnen am Prinzip dovun of, ob se och ofgekierzt ausgeschwat gëtt. Bei Wierder mat frankophonen Originne gëtt meeschtens duerno verfuer, ob de leschte Buschtaf vum ofgekierzte Wuert och ewechfält oder net.

 Beispiller 
 Germanophon Ofkierzunge mat Punkt: z. B. (zum Beispiel), vgl. (vergleiche), d. h. (das heißt), usw. (und so weiter)
 Germanophon Ofkierzungen ouni Punkt: UdSSR (Union der Sozialistischen Sowjetrepubliken), ARD (Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland), GmbH (Gesellschaft mit beschränkter Haftung)
 Frankophon Ofkierzungen (just den Ufanksbuschtaf gëtt geschriwwen), mat engem Punkt hannendrun: M. (Monsieur), S. A. (Société anonyme), Av. (Avenue)
 Frankophon Ofkierzungen (den Ufanksbuschtaf an de leschten oder déi zwéi lescht Buschtawe gi geschriwwen), se kréie kee Punkt: Mme (Madame), St (Saint), Ste (Sainte), Me (Maître), Bd (Boulevard)

 Ofkierzungen am Lëtzebuergeschen 
Wéi och an anere Sproochen, gëtt et am Lëtzebuergesche verschidden Zorte vun OfkierzungenQuell, wou net anescht uginn: D'Lëtzebuerger Orthografie – Kapitel 8.5 Ofkierzungen (kuckt: Um Spaweck):

 D'Wuert gëtt mam Ufanksbuschtaf ofgekierzt an d'Ofkierzung gëtt beim Liesen ausgeschwat; se kritt e Punkt. Beispiller: m. (männlech), w. (weiblech), d. (divers), r. (riets), S. (Säit);
 D'Wuert gëtt mat e puer Buschtawen ofgekierzt a se gëtt beim Liesen ausgeschwat; se kritt e Punkt. Beispiller: Art. (Artikel – Gesetz), ca. (zirka),  Jh. (Joerhonnert), wgl. (wannechgelift), allg. (allgemeng), Dr. (Dokter),  evtl. (eventuell), Nr. (Nummer), Tel. (Telefon(snummer));
 Eng Ofkierzung déi aus e puer Deeler besteet, kritt e Punkt hannert all Element (an e Sputt hannert de Punkt). Beispiller: d. h. (dat heescht), z. B. (zum Beispill), a. d. R. (an der Reegel), ë. a. (ënner anerem); 
 Ausname sinn: asw. (a sou weider), etc. (et cetera);
 Moosseenheeten, Himmelsrichtungen a cheemesch Elementer: se ginn och ausgeschwat, kréien awer kee Punkt. Beispiller: 
 g (Gramm), kg (Kilo oder Kilogramm), t (Tonn), l (Liter), m (Meter), cm (Zentimeter), km (Kilometer), qm oder m² (Quadratmeter, Meterkaree), MHz (Megahertz), V (Volt), W (Watt), min (Minutt), s (Sekonn), h (Stonn);
 N (Norden), SO (Südosten);
 Cl (Chlor), O (Sauerstoff), S (Schwiefel).
 En Akronym gëtt wéi e Wuert ausgeschwat, den éischte Buschtaf ass eng Majuskel an d'Ofkierzung kritt kee Punkt. Beispiller: Aids (en. acquired immune deficiency syndrome), Laser (en. light amplification by stimulated emission of radiation), Nato (en. North Atlantic Treaty Organisation), Pin (Personal Identification Number), Ufo (de. Unbekanntes Flug-Objekt), Unesco (en. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization), Uno (United Nations Organization), Arbed (Aciéries réunies de Burbach-Eich-Dudelange), …
 An Eenzelfäll ass eng international Schreifweis als Niewevariant erlaabt. Beispiller: Covid-19 / COVID-19, Nato / NATO, Unesco / UNESCO
 Eng Ofkierzung déi aus den Ufanksbuschtawe vu méi Wierder oder engem zesummegesate Wuert besteet a vun deene jidder eenzele Buschtaf fir sech gelies gëtt: se besteet aus Majuskelen, ouni Punkt dertëschent. Beispiller: ASBL, DVD, EU, EZB, PS, SARL, UKW, UN, WM, …
 dat gëllt och fir Nimm vu Firmaen oder Organisatiounen, wéi zum Beispill: CFL, FNCTTFEL, LCGB, RGTR, RTL, ZLS, …

 Kuckt och 

 Abreviatur

 Um Spaweck 




Kategorie:Sproochwëssenschaft