Henri vu Lëtzebuerg

Den Henri Albert Gabriel Félix Marie Guillaume vu Lëtzebuerg, gebuer de 16. Abrëll 1955 um Schlass zu Betzder, war vum  7. Oktober 2000 bis den 3. Oktober 2025 deen néngte Groussherzog vu Lëtzebuerg. Hie war dee sechste Lëtzebuerger Staatschef aus der Dynastie vun Nassau-Weilburg.

 Säi Liewen 
De Prënz Henri ass um Schlass Betzder als eelste Jong vun der deemools ierfgroussherzoglecher Koppel, dem Jean an der Joséphine-Charlotte vu Lëtzebuerg, gebuer. Hie geet zu Lëtzebuerg an a Frankräich an d'Schoul.

1973, wéi e groussjäreg gouf, krut hien den Titel Ierfgroussherzog. 1974 ass hien op d'Militärakademie vu Sandhurst gaangen, wou en 1975 Offizéier gouf. An der Lëtzebuerger Arméi dréit hien zanter dem 6. Oktober 2000 den Titel Generol. Duerno huet hien op der Universitéit vu Genf Politik­wëssenschafte studéiert, an dës Studien 1980 mat enger Licence ofgeschloss.

De 14. Februar 1981 huet hien d'Maria Teresa Mestre bestuet, déi en do kennegeléiert hat. Zesummen hu se fënnef Kanner.

Den Henri ass Dokter Honoris Causa vun der Sacred Heart University vu Fairfield, Connecticut (USA), vun der Miami University, Oxford, Ohio (USA), vun der Universitéit vu Khon Kaen (Thailand) a vun der Universitéit vun Tréier.

Vun 1980 bis 1998 war hie Member vum Staatsrot.

De 4. Mäerz 1998 gouf hien, entspriechend dem Artikel 42 vun der Lëtzebuerger Constitutioun, vu sengem Papp zum "Lieutenant-Représentant" ernannt.

De 7. Oktober 2000 ass säi Papp Jean fräiwëlleg als Groussherzog zeréckgetrueden, an den Henri gouf als Groussherzog vereedegt. D'Feierlechkeete fir d'Trounbesteigung ( joyeuse entrée) si wéinst engem Autosaccident vum Prënz Guillaume a senger Fra op de 6. Abrëll 2001 verluecht ginnMarc Gerges, Monarchie - Nouvelles têtes, nouveau style, amd'Lëtzebuerger Land vum 4. Abrëll 2001, fir d'lescht gekuckt den 9. Januar 2019.

Wéi hien am Kader vum Nationalfeierdag 2024 ugekënnegt hat, huet de Grand-Duc Henri den 8. Oktober 2024 dem Prënz Guillaume d'Lieutenance iwwerdroen.Kevin Kayser a Pierre Weimerskirch: "Lieutenant-Représentant huet Eed ofgeluecht: 'Nei Etapp, déi fir déi ganz Famill ufänkt', esou den Ierfgroussherzog." rtl.lu, 08.10.2024.

Bei der Chrëschtdagsusproch huet den Henri ugekënnegt, datt hien den 3. Oktober 2025, den Troun u säi Fils, de Guillaume, géif ofginn.

Den 3. Oktober 2025 huet hien um 10 Auer seng Abdikatioun ënnerschriwwen.

 Promulgatioun a Sanctioun vun de Gesetzer 
Op internationale Medienecho ass seng Intentioun gestouss, d'Gesetz iwwer Euthanasie, wann et an der Chamber beim Zweete Vott gestëmmt géif, net z'ënnerschreiwen. Domat hätt et, der Verfassung no net a Kraaft triede kënnen. Effektiv stoung do am Artikel 34, de Groussherzog "promulgéiert a sanctionéiert" Gesetzer, an deelt seng Schlussfollgerung der Chamber bannent 3 Méint nom Vott mat.Article 34: Le Grand-Duc sanctionne et promulgue les lois. Il fait connaître sa résolution dans les trois mois du vote de la Chambre. Hien hat dat den 2. Dezember 2008 de Fraktiounscheffe vun den an der Chamber vertruedene Parteie matgedeelt. Als Grond sot en, hie kéint dat net mat sengem Gewëssen iwwerenee bréngen.Deklaratioun vum Premier Juncker vum 2. Dezember 2008 Mat sengem Averständnes huet d'Chamber den 11. Dezember 2008 an éischter Lecture mat 56 Stëmme (vu 60) dofir an enger Enthalung enger Ännerung vun der Verfassung zougestëmmt. Den Artikel 34 sollt sou geännert ginn, datt de Groussherzog d'Gesetzer just nach "promulgéiere" sollt (wat een als en administrativ-techneschen Akt bezeechne kéint), mä net méi "sanctionéieren" (wat eng explizitt Stellungnam bedeit).gouvernement.lu Domat verzicht en deemno op d'Vetorecht, dat e bis dohin hat.

Dës Ännerung ass den 12. Mäerz 2009 a Kraaft getrueden.

 Famill 

 Kanner 
Den Henri ass Papp vu fënnef Kanner:
 Groussherzog Guillaume Jean Joseph Marie (* 11. November 1981).
 Félix Léopold Marie Guillaume (* 3. Juni 1984)
 Louis Xavier Marie Guillaume (* 3. August 1986)
 Alexandra Joséphine Teresa Charlotte Marie Wilhelmine (* 16. Februar 1991)
 Sébastien Henri Marie Guillaume (* 16. Abrëll 1992)

 Enkelkanner 
 Gabriel (* 12. Mäerz 2006), Jong vum Prënz Louis an der Prinzessin Tessy
 Noah (* 21. September 2007), Jong vum Prënz Louis an der Prinzessin Tessy
 Amalia (* 15. Juni 2014), Duechter vum Prënz Félix a senger Fra Claire
 Liam (* 28. November 2016), Jong vum Prënz Félix a senger Fra Claire
 Charles (* 10. Mee 2020), Jong vum Groussherzog Guillaume a senger Fra Stéphanie
 François (* 27. Mäerz 2023), Jong vum Groussherzog Guillaume a senger Fra Stéphanie
 Balthasar (* 7. Januar 2024), Jong vum Prënz Félix a senger Fra Claire

 Gielercher (Auswiel) 

 Lëtzebuerg 

 Kuckt och 
 Politesche System vu Lëtzebuerg
 Groussherzog vu Lëtzebuerg

 Um Spaweck 

 De Grand-Duc op monarchie.lu

Kategorie:Membere vum Staatsrot zu Lëtzebuerg
Kategorie:Membere vum Internationalen Olympesche Comité
Kategorie:Groussherzoge vu Lëtzebuerg
Henri
Kategorie:Gebuer 1955
Kategorie:Ritter vum Nassaueschen Hausuerde vum Gëllene Léiw
Kategorie:Groß-Stern des Ehrenzeichens für Verdienste um die Republik Österreich (1952)
Kategorie:Éiereplack Dicks-Rodange-Lentz
Kategorie:Lieutenant-Représentantë vu Lëtzebuerg
Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass