Palindrom

E Palindrom, aus dem Griicheschen „palíndromos“ (= eppes wat hannerzeg leeft) ass e Wuert oder e Saz, dee vu vir oder vun hanne gelies d'selwecht bleift oder e Sënn ergëtt. D'Grouss- a Klengschreiwung, d'Wuertgrenzen oder d'diakritesch Zeechen (Apostroph, Accent, Tëppelcher, ...) kënnen awer ë. Ë. geännert ginn.

 Wuertpalindrom 
E Wuertpalindrom ass e Wuert, dat vu lénks no riets oder vu riets no lénks dat selwecht Wuert ergëtt.

 Lëtzebuergesch Beispiller: 

 DVD
 ee (Form ouni n vun een)
 Ee
 elle (Form ouni n vun ellen)
 Enne (Form ouni n vun Ennen, der Méizuel vun Enn)
 gelleg
 Iddi
 Kajak
 mam
 Mam
 mmm
 Neen
 neien (vum Adjektiv nei)
 nennen
 Nennen
 Neyen (Familljennumm)
 ojo
 pap (Imperativ vum Verb papen)
 Pap
 Pop
 pup (Imperativ vum Verb pupen)
 Radar
 rar
 Rentner
 sees
 SMS
 SOS
 sos (Imparfait vu soen an der zweeter Persoun Eenzuel)
 tut (vum Verb tuten)
 Tut
 Uhu
 viv

 Lëtzebuergesch Beispiller ouni d'diakritesch Zeechen ze beuechten:

 Ära
 ënne
 Ënne
 erënnere
 fënnef
 Lëmmel
 mëllem
 nëmmen
 Reeër
 réier
 Réier
 Rëpper
 Trëllert

 Däitsch Beispiller: 

 Anna
 Drehherd
 Ebbe
 hangnah
 Lagerregal
 Marktkram
 Neffen
 nun
 Otto
 Regallager
 Reittier
 Reliefpfeiler
 Rentner
 Retsinakanister
 stets
 Testset

 Franséisch Beispiller: 

 elle
 ère
 été
 ici
 non
 réifier
 ressasser (de längste Palindrom am Franséischen)
 rêver
 selles
 serres
 tôt

Markennimm

 Ata (Botzmëttel)
 Axa (Versécherungsgesellschaft)
 Maoam (Kamellen)
 Omo (Wäschmëttel)
 Uhu (Pech)
 Viiv (Spezifikatioun fir Multimedia-PCen)
 Xemex (Aueremark)

 Heteropalindrom 
En Heteropalindrom ass eng speziell Form vun engem Anagramm an et ass e Wuert dat „vijenzeg“ oder „hannerzeg “ gelies, en anert sënnvollt Wuert erginn.

 Lëtzebuergesch Beispiller: 

 daf-fad
 Dar-Rad
 dee-Eed (dee: Form ouni n vun deen)
 Deel-Leed
 deem-Meed
 deits-Stied (deits: vum Verb deiten)
 ee-Ee
 Fa-Af (Fa: Museksnout)
 fak-kaf (fak: vum englesche Verb faken)
 Fal-Laf
 fal-laf
 Far-raf
 Feel-Leef (Feel: vum Ausdrock an der Feel sinn; Leef: Méizuel vu Laf)
 fees-Seef (fees: vum Verb feeën)
 Feiler-Relief
 Feil-lief
 frot-Torf
 Gal-Lag
 genee-eeneg
 Gras-Sarg
 Kap-Pak
 knat-Tank
 Koma-Amok
 La-al (La: Museksnout)
 Lage-egal (Lage: Form ouni n vu Lagen, der Méizuel vun Lag)
 Lager-Regal
 lees-Seel
 leits-stiel 
 lues-Suel 
 ma-am
 Mees-Seem(Mees: e Vull; Seem: Méizuel vu Sam)
 Mier-Reim
 Mos-Som (Mos: Variant vu Moos)
 nee-een
 nees-seen
 neier-Reien
 Nenne-Ennen
 Nenner-rennen
 Neon-noen
 ni-in
 Nu-un
 Par-Rap
 Part-Trap
 Re-er (Re: Museksnout; er: Personalpronomen)
 Rei-ier
 reits-Stier
 reit-Tier
 reiz-zier
 Reiz-Zier
 renne-Enner
 Ris-Sir
 sav-Vas (sav: vum englesche Verb saven)
 se-es (se: Personalpronomen; es: Indefinitpronomen)
 Sie-eis
 trei-iert
 tut-Tut
 zu-Uz

 Däitsch Beispiller: 

 die-Eid
 Gras-Sarg
 Nebel-Leben
 Neger-Regen

 Franséisch Beispiller: 

 mon-nom

 Sazpalindrom 
Bei engem Sazpalindrom bleift de ganze Saz dee selwechten, egal ob e vu vir no hannen oder vun hannen no vir gelies gëtt. E Sazpalindrom kann esouguer aus e puer Sätz bestoen. Et gëtt souguer Gedichter a Palindromform.

 Däitsch Beispiller: 
 Ein Neger mit Gazelle zagt im Regen nie.
 Eine treue Familie bei Lima feuerte nie.
 Geist ziert Leben, Mut hegt Siege, Beileid trägt belegbare Reue, Neid dient nie, nun eint Neid die Neuerer, abgelebt gärt die Liebe, Geist geht, umnebelt reizt Sieg. (Autor: Herbert Pfeiffer)
 Lesen Esel?
 Sei lieb – nebenbei lies!
 Vitaler Nebel mit Sinn ist im Leben relativ.

 Franséisch Beispiller: 
 Esope reste ici et se repose.
 Élu par cette crapule.
 Engage le jeu, que je le gagne.
 Émile nu a une lime.
 Tu l'as trop écrasé César ce Port-Salut.
 Tu l'as trop écrasé César ce Port-Salut.
Kuckt och
 Anagramm
 Ananym

 Literatur 

 Luc Marteling, „Op der Sproochespillplaz“ an: Die Warte 26|2658 (S. 2-3), Luxemburger Wort vum 16. Juli 2020

 Um Spaweck 
 Eng däitschsproocheg Lëscht mat Palindromen
 Dee längsten englesche Palindrom
 E Palindrom-Comic

 Quell vun de meeschte lëtzebuergesche Beispiller: Marteling L., „Op der Sproochespillplaz“ (kuckt: Um Spaweck)

Kategorie:Sproochwëssenschaft