Foramen supra portam (assomorium)

Foramen supra portam, vulgo assomorium (Francogallice assommoir, Anglice murder hole, Theodisce Tötungsloch), est apertura in testudine vel plafone caminatae portae (id est, in corridore sub porta), per quam defensores saxa, aquam fervidam, harenam candentem, calcem vivam, vel alia perpendiculo in hostes iam sub ingressu inclusos deicere poterant.

 Descriptio 
Assomorium intra châtelet vel turrim portae situm est. Saepe cum cataracta (herse) et valvis ferreis componitur, ita ut oppugnatores inter claustra capti per foramina superiora oppugnarentur. Foramen unicum aut plura parva fieri poterant; haec ad cameram superioris tabulati vel ad cameram custodum ducunt.

 Materia et tela 
Per assomorium deiecta sunt saxa, fragmenta, aqua fervida, harena calefacta, calx viva, aut etiam stercus. De oleo fervido traditur in fabulis, sed fontes historici raro hoc probant.

 Differentia a machicolatione 
Assomorium intus supra vestibulum situm est; machicolatio autem foris in parapetto eminente ad pedem muri spectat. Quamvis utraque ratio ictus verticales praebeat, situs ac destinatio diversa sunt: assomorium hostem iam penetrantem corridorem ferit, machicolatio vero oppugnatorem ad murum admotum.

 Latinitas et vocabula 
Vox technica propria in latino medio aevo non reperitur. In chartis et descriptionibus plerumque leguntur periphrases:
 foramen supra portam
 foramen in testudine portae ad deicienda saxa…
 interdum confusum cum machicolationibus si supra portam foris extant.

 Exempla (selecta) 
 Locus Nota brevis Bodiam – Anglia Corridori portae testudo foraminibus perforata; exemplum bene conservatum. Harlech – Cambria In chatelet portae vestigia foraminum supra portam (Cadw memorat). Beaumaris – Cambria Super transitum portae introrsum foramina verticalia visuntur. Conwy – Cambria In passageo portae aperta foramina ad ictus verticales. Tully – Hibernia Foramen in testudine camerae inferioris descriptum a peritis loci.

 Nomina vernacula 

Francogallice: assommoir
 Anglice: murder hole
 Theodisce: Tötungsloch
 Italice: foro difensivo (interno) (saepe sub genere caditoie)
 Hispanice: agujero asesino
 Lusitanice: buraco assassino
 Iaponice: 殺人孔 (satsujin-kō, “foramen ad occidendum”)
 Sinice: 杀人孔 (shārén kǒng, “foramen ad homines necandos”)

 Bibliographia minima 

 National Trust, “Exploring Bodiam Castle” (assomoria in testudine corridori).
 CastleWales.com, “Castle Terminology: Murder Holes” (Harlech exemplum illustratum).
 Gatehouse Gazetteer, “Harlech (The Gatehouse Record)” (assomoria in defensione portae).

Categoria:Elementa architecturae
Categoria:Aedificia bellica