Consonantarium

(vel  vel  vel abdiad, ex lingua Anglica et ex lingua ArabicaAbjad (verbum Arabicum: أبجد) in Victionario (Anglice)) vel  vel  vel , ex lingua Hebraica,. vel fortasse etiam  aut ) est abecedarium litterarum consonantium, id est, systema scripturae in qua solum litterae consonantes scribuntur et per notas litterarum exprimuntur. Litterae vocales tamen non scribuntur, nisi fortasse per auxillium notarum signiferarum, quae nomine signorum diacriticorum vocantur. Exemplorum gratia, niqqud, pl. niqqudot in lingua Hebraicanikud aut niqqud (verbum Hebraicum: ניקוד / נִקּוּד) in Victionario (Anglice) aut ḥaraka pl. ḥarakāt in lingua Arabica.ḥarakāt aut harakat (verbum Arabicum: حَرَكَات) in Victionario (Anglice) Quamquam vocales non exprimuntur, intelleguntur a lectoribus grammaticam linguae suae cognoscentibus per rationem ex litteris consonantibus inscriptam.

Altera nomina, quae parem significationem continent, sunt  (Anglice: partial phonemic script), et  (Anglice: segmentally linear defective phonographic script), et  (Anglice: consonant writing), et  (Anglice: consonantal alphabet).Amalia E. Gnanadesikan (2017), "Towards a Typology of Phonemic Scripts", Writing Systems Research, 9:1, 14-35, . "[Petrus] Danielus (1990, 1996a) nomen "abjad" pro his scriptis proponit, et illum nomen populare apud multos scholasticos linguisticos factum est..." (Anglice: "Daniels (1990, 1996a) proposes the name abjad for these scripts, and this term has gained considerable popularity. Other terms include partial phonemic script (Hill, 1967), segmentally linear defective phonographic script (Faber, 1992), consonantary (Trigger, 2004), consonant writing (Coulmas, 1989) and consonantal alphabet (Gnanadesikan, 2009; Healey, 1990). "

 Etymologia 
De nomine abjad et origine nominis huius et alteris nominibus rei pari huic:

Nomen “abjad” (aut abiad aut abdzad aut abdiad) oritur ex nominibus quattuor litterarum in ordine originale a principio consonantarii linguae Arabicae, id est: أ (ʔ: ʾalif /ʔalif/), ب (b: bā /baːʔ/), ج (dz: dzīm /d͡ʒiːm/), د (d: dāl /daːl/), quae in scripta Arabica est: أبجد (ʔ-b-dz-d: ʾabdzad /ˈʔæb.d͡ʒæd/ aut /ˈʔaːb.d͡ʒaːd/).Abjad (verbum Anglicum) in Victionario (Anglice) Similis, origo verbi dicti “abgad” videtur esse ex tribus litterarum in ordine a principio consonantarii linguae Hebraeicae, id est, א (ʔ: ʾaleph /ʔa'lεf/), ב (b: bet /beːt/), ג (g: gimel /gi'mεl/), ד dalet quae in scripta Hebraica est: אבגד (ʔ-b-g-d: ʾabgad /ʔab.gad/) et praesunt apud litteras verbi Hebraici אבגדי (ʔ-b-g-d-y: ʾavgadi /ʔaːv.gaːˈdiː/), quod "abecedarium" significat.Abgad (per verbum Hebraico: אבגדי avgadi) in Victionario (Anglice) Confer ad litteras a (a: /a/), b, c, et d, quae sic praesunt in nomine abecedarii linguae Latinae, ut a-b-c-d in abecedario videantur.Abecedarium (Latinum) in Victionario (Anglice) 

 Terminologia 
De origine nomen abjad dictum est primum ab auctore linguistico Petro T. Daniels in anno 1990:"Cognoscamus ut scripturas Semiticas Occidentales constituere tertium fundamentale genus scripturae, quod solum consonantes singulares demonstraret. [Hoc genus tertium] non potest componi sub utro generum alterorum. Nomen ideoneum huic generi sit “alephbeth,” in honore originis Levantinensis, sed nomen illum videtur versimillimum alphabeto, de qua causa ego propono vocare genus hoc “abjad” ex verbo in lingua Arabica quod ad ordinem traditionalem [litterarum consonantium] significat."Daniels, P. (1990). "Fundamentals of Grammatology". Journal of the American Oriental Society, 110(4), 727-731. . "Cognoscamus ut scripturas Semiticas Occidentales constituere tertium fundamentale genus scripturae, quae solum consonantes singulares demonstraret. [Hoc genus tertium] non potest componi sub utro generum alterorum. Nomen ideoneum huic generi sit “alephbeth,” in honore originis Levantinensis, sed nomen illum videtur versimillimum alphabeto, de qua causa ego propono vocare genus hoc “abjad” ex verbo in lingua Arabica quod ordinem traditionalem [litterarum consonantium] significat.” (Anglice: “We must recognize that the West Semitic scripts constitute a third fundamental type of script, the kind that denotes individual consonants only. It cannot be subsumed under either of the other terms. A suitable name for this type would be "alephbeth," in honor of its Levantine origin, but this term seems too similar to "alphabet" to be practical; so I propose to call this type an "abjad," from the Arabic word for the traditional order.”)Nota bene: Hoc systema scripturae similis abecedario est, sed sine notas litterarum a quibus indicet vocales.

 Historia 

 De origine huius modi scribendi in Aegypto antiqua 
Scriptura Protosinaitica videtur demonstrare non solum primum cognoscitum consonantarium, sed etiam primum visibile vestigium scripturae alphabeticae. Quod systema scripturae generalim existimatur esse fabricatum in Aegypto antiqua circum Paeninsulam Sinaiticam inter Aetatem aëneam mediam, designatum a populis loquentibus in quadam lingua Semitica occidentali, fortasse a populis e Chanaan, qui signa quaedam ex signis depictis in Hieroglyphicis Aegyptiis reformaverunt in scriptum novum quod aptum sit ad scribendas consonantes in lingua sua de ratione acrophoniae.

 De usu huius modi scribendi in structura linguarum Semiticarum: 
Saepe hoc systema scripturae adest in linguis Semiticis, in quibus videtur litteras consonantes esse maiores significante suarum quam vocales. In particulare pro utilitate quae litterae consonantes indicant ad formas grammaticas linguarum Semiticarum.

Exempla gratia, in gente linguarum Semiticarum occidentalium, id est linguae Hebraeicae, Phoeniciae, Arabicae, Aramaeicae, etc., formae verborum de radicibus consonantium tres aedificiunt.

 Tabula comparativa exemplorum et extinctarum et extantium 

Nomen consonantariiIn usu a populis hodiernisne?
(ita aut non)Cursivane?
(ita, non, aut semi-cursiva)Directio scribendiQuantitas litterarumNumeri  matrum lectionis 
(id est 'paenevocalium' aut semivocalium)Locus originisPopulis a quibus scriptum estLinguae inscriptae in consonantarioTerminus postquem ad terminum antequem  consonantarii
(si non adhuc in usu est hodie)  A quibus systematibus scripturae affectum estQuae systemata  scripturae affecta suntArabicumitaitaab dextra ad sinistram28 consonantium3Asia occidentalisMagis quam 400,000,000 populorumSemiticae:
 Arabica
 Aramaica Assyriaca Nova
 Iudaeo-Arabicae
Indoiranicae:

 Casmirica
 Persica
 Pathanensis
 Curdica
 Urdu

Turcicae:

 Uigurica
 et multi alteri

 512 - aetatem hodiernamNabataeanoThaanumSyriacum (Aramaicum Novum)itaitaab dextra ad sinistram22 consonantium3Asia occidentalisChristiani Syriaci, Assyrii (praesens aetas)Aramaicae: 
 Syriaca
 Aramaica Assyriaca Nova
 Turoyo
 Mlahso saeculum 1 - saeculum 21Aramaico imperiali Avestanum
 Mandaicum
 Manicheanum
 Nabataeanum
 Pahlavium (Persicum Medionale)
 Palmyricum
 Parthianum
 SogdianumHebraicumitaita et nona dextra ad sinistram22 consonantium + 5 litterarum ultimarum4Asia occidentalisIudaei post aetatem Captivitatis Babylonicae ab aetate Templi Secundi in Hierosolyma ad communitates  hodier Iudaeorum in diaspora,diem hodie.Populi civitatis Israel, Semiticae:

 Aramaica
 Hebraica: 
 Biblica
 Hodierna
 Iudaeo-Arabicae
 Iudaeo-Aramaicae
Indoiranicae:

 Iudaeo-Persicae
 Iudaeo-Marathi
Germanicae:

 Iudaeo-Germanica (Yiddish)
Iudaeo-Romanicanicae:

 Iudaeo-Hispanica (Ladino)
 Iudaeo-Italiana
et multi alteriSaeculum 2 a.C.n - saeculum 21 Aramaico imperiali
 Hebraico Vetero (Palaeohebraico)Aramaicum Imperialenonnona dextra ad sinistram223Asia occidentalisPersae, Imperium Achaemenidarum, ubique apud Asiam Occidentalem,Iranicam,  Mesopotamiam, Aegyptum, AnatoliamSemiticae:
 Aramaica
 Hebraica:

 Biblica
 Hodierna

et multi alteri saeculum 6 a.C.n. -  saeculum 2 a.C.n.Phoenicio Hebraicum
 Nabataeanum
 SyriacumAramaicum Iuvenalenonnona dextra ad sinistram22nullaAsia occidentalisPopuli Semitici varii saeculum 8 a.C.n.  saeculum 6 a.C.n. Phoenicio Aramaicum imperiale
 HebraicumNabataeanumnonita et semi-cursivaNehmé, L. (2010). Nehmé, L. (2010). A Glimpse of the Development of the Nabataean Script into Arabic Based on Old and New Epigraphic Material. In Macdonald, M.C.A. (Ed.), The Development of Arabic as a Written Language: Papers from the Special Session of the Seminar for Arabian Studies Held on 24 July, 2009. Proceedings of the Seminar for Arabian Studies, 40, Supplement (pp. 47–88). Archaeopress. Retrieved from https://www.jstor.org/stable/41224043a dextra ad sinistram22nullaAsia occidentalisRegnum Nabataeanum (apud urbem Petram) Arabica (Vetera)
 Aramaica (Nabataena)
 Linguae Arabianae Antiquae Septentrionalessaeculum 2 a.C.n. - saeculum 4
(sed solum ad 200 a.C.n. pro lingua Aramaica Nabataea)Aramaico imperialiArabicum (Veterum aut Palaeoarabicum)Phoeniciumnonnona dextra ad sinistram, bustrophedon22nullaByblus Chananaei (apud Chanaan)
 Phoenices Chananaeae
 Hebraica
 Phoenicia
 Punica saeculum 11 a.C.n - 150 Protosinaiticum
 ProtochananaeumAlphabeta:
 Etruscum (aut e Phoenicio aut ex alphabetum Graeco occidentali; inEtruria pro lingua Etrusca)
 Graecum
 Orientale (in Ionia et Attica)
 Occidentale: (pro lingua Graeca in Graecia occidentalis,et in Italia pro linguis Italicis etiam in Etruria pro lingua Etrusca)
 Latinum

Consonantaria:

 Punicum (altera)
 PalaeohebraicumPunicumnonnona dextra ad sinistram22nullaCarthago (Tunisia), Africa Septentrionalis, circum Mare Mediterraneum [15]Punici Punica
 Neo-PunicaPhoenicioArabiana Antiqua Septentrionalianonnona dextra ad sinistram29itaPaeninsula ArabicaArabes Arabiani septentrionales Semiticae:
 Arabica Vetera
 Linguae Antiquae Arabianae Septentrionalessaeculum 8 a.C.n - saeculum 4ProtosinaiticoArabianum Antiquum Australe (Musnad)nonita, est forma cursivae
(Zabūr) in Arabia AustraliRyckmans, Jacques (1993). "Inscribed Old South Arabian sticks and palm-leaf stalks: An introduction and a paleographical approach". Proceedings of the Seminar for Arabian Studies. 23: 127–140. JSTOR 41223401a dextra ad sinistram,bustrophedon29itaArabia australis aut Arabia Felix nominatur 
(Iemenia)Regnum regnantium urbium, Arabes Arabiani australes (apud Iemeniam)Semiticae (Australes):
 Aethiopica
 Amharica
 Tigrinya
 Tigre

 Linguae Chusiticae
 Linguae Nilosaharanae millennium 2 a.C.n - saeculum 6Stein, Petrus (2013). "Palaeography of the Ancient South Arabian script. New evidence for an absolute chronology". Arabian Archaeology and Epigraphy. 24 (2): 186–195. doi:10.1111/aae.12024. ISSN 0905-7196.ProtosinaiticoAethiopicum (Geʽez) (apud Aethiopiam et Eritream)Sabaeanumnonnona dextra ad sinistram,bustrophedon29nullaArabia australis  (Saba)Arabes Arabiani australes Linguae Semiticae (Australes)
 Sabaeana a.C.nBybliano
(apud Byblum)Aethiopicum (Geʽez) (apud Aethiopiam et Eritream)Parthianum (inscriptionale) nonnona dextra ad sinistram22itaParthia (hodie  septentrionalis et orientalis Irania,  Turcomannia australis, Afgania septentrionalis et occidentalis)[15] Regnum Parthorum
 Regnum SassanidarumParthanensis saeculum 2 - saeculum 5Aramaico imperialiUgariticumnonitaa sinistra ad dextram30nulla, 3 signi occlusivae glottidali et vocalem unamUgarit (hodie est urbs "Ras Shamra" in Syria septentrionalis)Ugaritici
(populi apud Ugarit)Indoeuropaeae:

 Anatolicae
 Hetthaea
Semiticae:

 Accadica
 Ugaritica
Linguae Insulatae:
 HurricaMillennium 2 a.C.n.,  saeculum 14 a.C.n. - saeculum 12 a.C.n. Protochananaeum
 Protosinaiticum 
 Scriptura cuneiformis (e Mesopotamia)Protosinaiticum etProtochananaeum nonnona sinistra ad dextram24nullaAegyptus, Sinai, Chanaan 
(Levans)CanaanitesChanananaeaeMillennium 2 a.C.n.,  saeculum 19 a.C.n. - saeculum 16 a.C.n.Hieroglyphica AegyptiaHebraicum
PhoeniciumSamaritanumita (700 populi)nona dextra ad sinistram22nullaLevansSamaritani (Nablus et Holon)Aramaica Samaritanorum,  Hebraica Samaritanorum a.C.nHebraico Vetero
(Palaeohebraico)Tifinaghum (Libycoberberum)nonnona fundo ad verticem, a dextra ad sinistram,
a sinistra ad dextram31itaAfrica SeptentrionalisMazacesLibyca millennium 2 a.C.n aut   millennium 1 a.C.n. aut  saeculum 6 a.C.n.  -   saeculum 7 aut saeculum 4Abecedarium Libycoberberum (Anglice "Libyco-Berber alphabet") in Vicipaedia Anglica, quae pagina visa est die 31 Decembris, anno 2025."Libyco-Berber - 2nd (9th?) century BC-7th century AD" Archivatum e pagina originali in die 5 Iunonis 2022 et visa die 31 Decembris anno 2025: (Anglice "The apparent fact that final vowels are marked suggests Punic origin, or at least influence, and the Numidian kingdom of Masinissa around the second century BC has been suggested as a plausible point of origin (Kerr 2010).  However, iconographic arguments have been made that some inscribed stelae from Kabylie predate Masinissa by a century or more (Laporte 1991), and some rock inscriptions (notably at Azib n'Ikkis in Morocco) have been argued to date to a considerably earlier period on the basis of the style of the rock art accompanying them (Camps 1974). If the latter dating is accepted, then the origin of the script must be pushed back, to the ninth century BC or so (Pichler 2007). The only precisely dated inscription known is from the tenth year of the Numidian king Micipsa's reign, about 138 BC.  A number of Punic and Latin bilingual texts are found, attesting to its use in the Roman period, and on the southern slopes of the Atlas Mountains the script seems to have remained in use as late as the 5th century AD (Camps 1986). In contrast, no Arabic bilingual texts have been found, and no Libyco-Berber inscriptions have been identified from the Islamic period; the Libyco-Berber script is therefore presumed to have fallen into disuse in North Africa proper before the arrival of the Arabs. However, a divergent variant of the Libyco-Berber script survived in the Sahara, developing with some changes into the Tifinagh script still used by some Tuareg groups. In the late 20th century, Kabyle Berber activists invented a new version of the script, in which all vowels were marked and the direction of writing was left-to-right; adaptations of this are now used for educational purposes in Morocco and, to a lesser extent, in Algeria.") Arabico
 PhoenicioTifinaghum novumPersica Medionalis, (Pahlavium)nonnona dextra ad sinistram223Asia occidentalisRegnum SassanidarumPersica Medionalis, (Pahlavium) a.C.nAramaicoPsaltericum, AvestanumPahlavium (Psaltericum)nonitaa dextra ad sinistram21itaSinae occidentalis et septentrionalis [15]Persae maxime ad scribendas chartasAvestana saeculum 3 SyriacoSogdianumnonnon (ita in  generibus recentibus)a dextra ad sinistram, a sinistra ad dextram (verticale)203Partes Sinensis 
(apud Provinciam Xinjiang),Uzbeciensis, Tadzikistaniensiset PakistaniensisBuddhisti, ManichaeniSogdiana saeculum 3SyriacoAlphabetum Uiguricum veterum

 Linguae 
 Linguae Afro-Asiaticae:
 Lingua Aegyptia
 Linguae Libycae
 Linguae Semiticae:
 Lingua Aethiopica
 Lingua Arabica
 Lingua Ugaritica
 Linguae Cananaeae
 Lingua Aramaica
 Lingua Hebraica
 Lingua Phoenicia:
 Lingua Punica
 Linguae Indoiranicae:
 Lingua Avestana
 Lingua Casmirica
 Lingua Persica
 Lingua Pathanensis
 Lingua Curdica
 Lingua Urdu
 Linguae Turcicae:
 Lingua Uigurica
 Lingua Hurrica

 Loci geographici et temporalis 
 Aegyptus
 Africa Septentrionalis
 Asia occidentalis
 Levans
 Mazaces
 Millennium 2 a.C.n
 Pakistania
 Sinae (regio)
 Tadzikistania
 Ugarit
 Uzbecia
 Xinjiang

 Populi 
 Aegyptus antiqua
 Buddhisti
 Manichaeni
 Regnum Sassanidarum
 Samaritani
 Semitae

 Systematibus scripturae 
 Generalia 
 Abecedarium (systema scripturae constructum et e vocalibus et e consonantibus)
 Abugida (systema scripturae constructum e syllabis iunctis cum vocalibus)
 Littera
 Stenographia (systemata scripturae constructa pro scribendo celeriter a modo abbreviationibus quae structuram consonantariorum habent)
 Syllaba
 Syllabarium (systema scripturae solum e syllabis constructa est)
 Systema scripturae (nomen generale generibus ad scribendam linguas naturales)

 Particularia 
 Abecedarium Arabicum
 Abecedarium Aramaicum Imperiale
 Alphabetum Hebraicum
 Abecedarium Phoenicium
 Abecedarium Protosinaiticum
 Hieroglyphica Aegyptia (systema scripturae ex Aegypto antiqua)

 Terminologia linguistica 
 Consonans
 Disemvocalis
 Lingua insulata
 Occlusiva glottidalis
 Phonema
 Sonus
 Vocalis

 Variae res alterae 
 Abjad numeralis (codice Arabico alphanumerico)
 Gematria (systema codicis alphanumerici Hebraicum et Anglicum)
 Numerologia (systemata mysticismi de numeris)

Notae

Bibliographia
 Ager, Simon. (2015). Consonantaria / Abecedaria Consonantium (Anglice: "Abjads / Consonant alphabets"). Omniglot.
 Daniels, Peter T. (Anglice: Peter)  (2013). Systema Scriptura Arabica (Anglice: "The Arabic Writing system"). In Owens, Ionathan (Anglice: Jonathan) ., ed. The Oxford Handbook of Arabic Linguistics. Oxoniensis comitatus: Universitas Oxoniensis, p. 415. ISBN 9780199764136.
 Daniels, Peter T. & Bright, Gulielmo (Anglice: William), eds. (1996). De Systematibus Scripturae Mundi (Anglice: "The World's Writing Systems"). Oxoniensis: Apud Universitatem Oxoniensis. p. 4. ISBN 978-0195079937.
 Ekhtiar, Maryam (2011). "Masterpieces from the Department of Islamic Art in the Metropolitan Museum of Art". Apud Novum Eboracum: Museum Artium Metropolitanum. p. 21. ISBN 9781588394347.
 Gnanadesikan, Amalia E. (2017). Ad Typologiam Scripturarum Phonemicarum (Anglice: "Towards a Typology of Phonemic Scripts"). Writing Systems Research, 9 (1). Taylor & Francis: pp. 14–35. doi:10.1080/17586801.2017.1308239.
 Frajzyngier, Zygmunt; Shay, Erin, eds. (2012). Praefatio (Anglice: "Introduction"). In Linguae Afro-Asiaticae (Anglice: "The Afroasiatic languages"). Cambridge Language Surveys. Cantabrigiensis: Apud Universitatem Canatbrigiensis. p. 2. ISBN 9780521865333.
 Lam, Joseph (2015). "Ch. 12. The Invention and Development of the Alphabet". In Woods, Christophorus; Teeter, Emilia; Emberling, Geoff (eds.). Linguae Visabilis: Inventiones Scribendi in Asia Occidentali Antiqua Ultraque (Anglice: “Visible Language: Inventions of Writing in the Ancient Middle East and Beyond”). Oriental Institute Museum Publications, No. 32 (2nd, revised with minor corrections ed.). The Oriental Institute of the University of Chicago. pp. 189–190. ISBN 9781885923769.
 Lehmann, Reinhard G. (2011). Caput 2. 27-30-22-26. Quantae Litterarum in Abecedario Necesse Sunt? Exemplum Linguarum Semiticarum  (Anglice: "Ch 2. 27-30-22-26. How Many Letters Needs an Alphabet? The Case of Semitic"). In de Voogt, Alex & Quack, Joachim Friedrich, eds. In Res Scribendi: Scripturae Trans Fines Civitatum (Anglice: "The idea of writing: Writing across borders"). Leiden: Brill. pp. 11–52. ISBN 978-9004215450.
 Lipiński, Edward (1994). Studii de Inscriptionibus Aramaicis et Scientia Nominum II (Anglice: "Studies in Aramaic Inscriptions and Onomastics II"). Leuven, Belgium: Peeters Publishers. pp. 29–30. ISBN 9068316109.
 Lo, Lawrence (2012). "Berber". In Scriptae Antiquae (Anglice: "Ancient Scripts"). Praeservata de originali in die 26 mensis Augusti anno 2017.
 Ryckmans, Jacques (1993). "Inscribed Old South Arabian sticks and palm-leaf stalks: An introduction and a paleographical approach". Proceedings of the Seminar for Arabian Studies. 23: 127–140. JSTOR 41223401
 Stein, Petrus (2013). "Palaeography of the Ancient South Arabian script. New evidence for an absolute chronology". Arabian Archaeology and Epigraphy. 24 (2): 186–195. doi:10.1111/aae.12024. ISSN 0905-7196.
 Winters, Jonah; Lewis, Frank (1999). Conspectus Systematis Numerologici Litterarum Arabicarum quod “Abjad” Nominatur, id est, Consonantarii (Anglice: "Overview of the Abjad numerological system"). Báhá'i Library Online. Praeservata de originali in die 6 mensis Octobris 2010.
 Wright, W. (1967). Grammatica Linguae Arabicae (Anglice: "A Grammar of the Arabic Language" [transl. from the German of Caspari]. Vol. 1 (3rd ed.). CUP. p. 28. ISBN 978-0521094559.

 Nexus externi 
 Abecedarium (Latinum) in Victionario (Anglice)
 Abjad (Verbum Anglicum) in Victionario (Anglice)
 אבגדי /avgadi/ via abgad (Verbum Hebraicum) in Victionario (Anglice)
 Exempla diversa abecedariorum litterarum consonantium in Omniglot: Encyclopaedia in Rete Systematum Scripturarum et Linguarum Mundi. (In lingua Anglica: "Various examples of Abjads on Omniglot: The Online Encyclopedia of Writing Systems & languages").
 Ludovius, Francus (1999-2004). Conspectus Systematis Numerologici Litterarum Arabicarum quod "Abjad" Nominatur, id est, Consonantarii. In Bibliotheca Bahá­ʾí in Rete. (In lingua Anglica: "Louis, Frank (1999-2004). Overview of the Abjad Numerological System. Bahá­ʾí Library Online").

Categoria:Abecedarium
Categoria:Asia Occidentalis
Categoria:Consonantes
Categoria:Documenta
Categoria:Linguistica
Categoria:Linguistica comparativa
Categoria:Linguistica historica
Categoria:Orthographia
Categoria:Scripturae
Categoria:Semitae
Categoria:Systemata scribendi