Psalterium (instrumentum)

est instrumentum chordophonum citharae vel harpae simile, quod in genibus mensave digitis pellitur. Capsa resonabilis psalterii plerumque trapezoides, rectiangula, aut 'porcino capiti' similis est, et saepe opulento ornatu.

 De etymologia et usu vocabuli 
Psalterium mutuatum est a Graeco ψαλτήριον, quod a ψάλλω 'chordas pellere' ductum est. Antiquo et medio aevo ad varia chordophona referebatur. Unde et vocabulum psalterium, quod in Vulgata Bibliorum sacrorum versione frequenter occurrit (exempli gratia in Psalmo 150: laudate eum in psalterio et cithara), haud psalterium, sed potius harpam aliquam significat.Montagu, Hieronymus, 2002. Musical Instruments of the Bible. Lanham: Scarecrow Press. ISBN 978-0810842823 

 De forma 
Psalterio sunt chordae ex equino crine aut metallo intestinove confectae, quae extensae sunt per planam tabulam resonabilem, non solum ad formam trapezii alaeve, sed etiam ad formam rectianguli triangulive. Chordae apertae sunt, nullis ad sonos diversos producendos interclusis. 

Quod instrumentum, fortasse ab Oriente Proximo oriundum, sera aetate classica Europam saeculo XII attigit qānūn, trapezoides psalterii Arabici species. In Europa, fere usque ad saeculum XV in gratia erat, ibique varias formas procudit, sicut 'porcini caput' quod dicitur — id est, cum binis lateribus incurvis. Digitis vel plectris pulsabatur. Postea originem dedit clavicembalo, quod est psalterium magnum cum mechanismo claviario ad chordas pulsandas. Inter psalteria quae etiam nunc a musicis popularibus Europaeis pelluntur, kantele Finnica est cum propinquis Balticis, sicut kannel Estonica et gusli (гусли) Russica.

 De historia 
A duodecimo usque ad quintum decimum saeculum, psalteria non solum in manuscriptis, sed etiam in picturis et sculpturis ubique in Europa conspiciuntur, sicut saeculo IV in picturis Psalterii Benedictini in Imperio Carolingorum saeculi IX; in Hispaniensibus Cantigas de Santa Maria saeculo XIII, et saeculo XIV in Bohemia et Italia.Sadie 1984. Psalteria familiae adnumerantur cithararum, instrumentorum quorum chordae per corpus sine manubrio et collo extenduntur. Psalterium cuius chordae malleolis potius quam pulsabulo sive plectro pelluntur, dulcimerum appellatur.

 Notae 

 Bibliographia 
 Bélis, Annie (1997) La musique dans la Grèce antique. Annuaires de l'École pratique des hautes études 11: 85-89.
 Chisholm, Hugh, ed. (1911) Psaltery. Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.
 Hagel, Stefan (2010) Ancient Greek Music: A New Technical History. Cambridge University Press.
 Sadie, Stanley, ed. (1984) Psaltery Frame zither. The New Grove Dictionary of Musical Instruments

Nexus externi

Categoria:Chordophona
Categoria:Musica Graeca antiqua