Metoecus

In Graecia antiqua metoecusFons nominis Latini (Graece μέτοικος 'qui domum mutavit', secundum alios 'qui cohabitat')  erat homo peregrinus qui in aliena civitate consederat atque ibi vitam agebat. Athenis plurimiCirciter viginti milia fuisse aestimantur, hoc est dimidius numerus si cum civibus compares (Robert Flacelière, La Vie quotidienne en Grèce au siècle de Périclès, 1959 p.60). et saepe divites erantː nam commercio et artificiis operam dabant. Agros aut fundos emere eis non licebat. Non isdem iuribus atque cives fruebantur sed pluribus quam praetereuntes peregrini. In demis per patronum (προστάτης)Demosthenes, Contra Aristogitonem I.58. Aristoteles, Politica III.1.3-5 (1275a) inscribebantur, militiae et tributis ut cives obnoxii erant. Insuper tributum metoecorum proprium (μετοίκιον) solvebantDemosthenes, Contra Aristogitonem I.57. Idem in aliis Graecis civitatibus fiebatː Lysias, In Philonem 9., quae Athenis modica summa erat (duodecim drachmae per virum, sex per mulierem). Quorum iura polemarchos tuebaturAristoteles,  De republica Atheniensium 58.. Et numero et potentia oeconomica magni momenti in civitate erant. At politicis iuribus carebantː nec ecclesiae interesse nec magistratum petere poterant. Panathenaicis aderant sed a sacerdotiis prohibebantur. Rursus deos exoticos quos secum invexerant libere colere eis licebat.

Athenienses ut ceteri Graeci civitatem suam non facile communicabant. Ipse Pericles anno 451 a.C.n. legem tulit nisi uterque parens Atheniensis fuisset, liberos cives non esse. Pater oratoris Lysiae, Syracusanus vir et  Periclis amicus, triginta annos usque ad mortem Athenis vixit. Scutorum officinam possidebat et ditissimus erat nec tamen umquam civis Atheniensis fuitVita Plutarcho falso attributa.. Item eius filius Lysias praeclarus logographus fuit, usque ad octoginta annos pervenisse dicitur et semper metoecus fuit. Nihilominus homines ingenio insignes Athenas confluebant, sive pictores, sive sculptores, sive architecti,  sive sophistae, sive scriptores quia ibi notescere poterant. Illi peregrini quam plurimum civitatis gloriae contulerunt, in primis Periclis amici. Inter decem oratores Atticos, qui Atticismi exempla imitanda posteris tradita sunt, praeter Lysiam et Dinarchus et Isaeus metoeci fuerunt. In summa historici moderni arbitrantur servorum metoecorum mulierum labore effectum esse ut cives Athenienses sese ita otio rebusque publicis dedere potuerint. Intellexerant quidem Athenienses metoecos divitias civitati suae adferreː ita medio quarto saeculo in pecuniariis angustiis XenophonDe Vectigalibus cap.2-3. plures metoecos novis iuribus eis concedendis Athenas adlicere volebat et IsocratesOratio de pace 21. urbem a metoecis desertam deplorabat.

Athenienses erga peregrinos satis benignos esse sese iactabantThucydides II.39 (Periclis oratio). nec eos subinde expellebant ut Lacedaemonii (ξενηλασία). Nihilominus trigintaviri anno 403 a.C.n. publicandorum bonorum causa ditissimos metoecos sine iusto iudicio cicutam bibere coegeruntContra Eratosthenem 8-20. Xenophon, Hellenica II.3.21 et 40.. Atque nonnumquam cum frumentum deerat et fames imminebat metoeci libenter accusabanturLysias, Contra frumentarios.. In iudiciis per patronum (προστάτης)  agebant et si quis metoecum interfecisset in eodem iudicio iudicabatur atque qui servum aut peregrinum necassent aut non voluntarii homicidii accusabanturAristoteles,  De republica Atheniensium 57.3.. Eius vita non ita pretiosa ut vita civis erat. Apud iudices metoecorum testimonia minoris aestimabantur quam civium. Servi manumissi plerumque metoeci fiebant. Si qui metoeci de civitate optime meriti essent isotelia (aequalitate fiscali) et iure agrorum emendorum aut proxenia donabantur Lysias, In Philonem 29. atque etiam sed raro per decretum in ecclesia ratum civitate AtheniensiLysias, Contra Agoratum 70-4..

 Notae 

 Plura legere si cupis 
Geoff Bakewell, "Lysias 12 and Lysias 31: Metics and Athenian citizenship in the aftermath of the thirty", Greek, Roman and Byzantine Studies, 1999: 5-22.
Marie-Françoise Baslez, L'étranger dans la Grèce antique, Les Belles Lettres, 2008 Recensio critica Altera recensio critica
 Michel Clerc, Les métèques athéniens : étude sur la condition légale, la situation morale et le rôle social et économique des étrangers domiciliés à Athènes, Lutetiae, 1893 
 Demetra Kasimis, The perpetual immigrant and the limits of Athenian democracy, Cambridge university Press, 2018 Nonnullae paginae apud Guglum librorum Recensio critica
Saber Mansouri, Athènes vue par ses métèques : Ve-IVe siècle av. J.-C., Tallandier, 2011 Recensio critica Altera recensio critica Tertia recensio critica
Maria Niku, The official status of the foreign residents in Athens, 322-120 B.C., Helsinki, 2007 Recensio critica Altera recensio critica
James Watson. "The Origin of Metic Status at Athens". The Cambridge Classical Journal. 2010: 259-78.
David Whitehead, The Ideology of the Athenian metic, Cambridge, 1977 Nonnullae paginae apud Guglum librorum Recensio critica Altera recensio critica
Sara M. Wijma, Embracing the Immigrant. The Participation of Metics in Athenian Polis Religion (5th-4th Century BC). Stuttgart, Franz Steiner Verlag, 2014 Recensio critica Altera recensio critica
Categoria:Demographia
Categoria:Migratio hominum
Categoria:Graecia antiqua
Categoria:Athenae antiquae