Timotheus Atheniensis

Timotheus, Cononis filius, anno 354 a.C.n. mortuus, fuit strategus Atheniensis et discipulus rhetoris Isocratis, qui eum multum laudabat. Secundae confoederationi maritimae Atheniensi roborandae prolatandaeque maximam operam dedit.

 De militia 
Ab anno 375 a.C.n. saepe strategus electus est et classi praepositus. Illo anno in bello adversus Lacedaemonios Peloponnesum circumnavigavit et Spartanorum navarchum ad Alyzeam vicit. Insula Corcyra occupata incolas benigne habuitCf Isocrates 121-127. Aeschines, Contra Ctesiphontem 243. atque ita Acarnanum ceterorumque in continenti populorum qui illud mare adiacebant societatem Atheniensibus comparavitCornelius Nepos 2.1. Xenophon V.4.63-64. IG II 96. Diodorus Siculus XV.36.5.. Simul quia magnam classem ducebat de inopia pecuniarum querebaturXenophon V.4.66. Isocrates 120. In Timotheum passim.. Pace facta Lacedaemonii maritimum imperium Atheniensibus concesserunt qui tam laeti fuerunt ut Pacis cultum tum primum publice instituerintIsocrates 109-110. Cornelius Nepos 2.2.. Cum autem Timotheus Athenas rediret, Zacynthios exsules in eorum patriam reduxitː de quo Lacedaemonii irascentes novam classem contra Corcyreos miserunt quibus succurrere Athenienses statim decreverunt. Timotheum classi praeposuerunt quidem sed cum ille remigum dilectus in insulis faceret atque ita idoneum tempus praetermisisse videretur, populus eum de imperio destituit et naves Iphicrati ducendas tradiditXenophon, Hellenica V.4.63-6, VI.2.2-3 et 12-3. Contra Timotheum sub nomine Demosthenis divulgatum 10. (373 a.C.n.). Quin etiam capitalis criminis reus factus est accusantibus Callistrato et Iphicrate. Quaestor eius Antimachus morte damnatus est, ipsi Timotheo vix saluti fuerunt Iasonis et Alcetae preces, Thessalorum tyranni et Molossorum regis qui tum Atheniensium socii erantIn Timotheum 9-12 et 22. Cornelius Nepos XIII.4.2-3.. Post quae (372 a.C.n.) Timotheus apud Persarum regem abiit, mercede accepta in eius exercitu meriturus et Aegyptios rebellantes oppressurus<ref>In Timotheum 25-28.</ref> Etenim tum strategi Athenienses saepe cum regibus externis suo nomine agebant quia civitas Atheniensis nec pecunias nec viros sufficientes praestabat. Praeter Alcetam, Iasonem, Persarum regem, et Amyntas Macedonum rex Timotheo privato viro materiam dono deditIn Timotheum 25-32..

Post intervallum annis 366-4 a.C.n. rursus strategus electus in Chersoneso et in Hellesponto et in Thracia confoederationem Atheniensem prolatavit. Insulam Samum per decem menses obsessam, Potidaeam, Sestum, Crithoten, Toronen, Chalcidicam subegitIsocrates, De permutatione 112-3.. Sola Amphipolis obsessa ei prospere non cessit. In summa si IsocratiDe permutatione 113. credimus viginti quattuor urbes minima impensa publica subegit. Anno 362 tamen a Pasionis argentarii filio, Apollodoro nomine, in ius vocatus est ob pecunias debitas et negatas. Cuius accusationem hodieque legere possumus.

Anno 356 a.C.n. in bello sociali classis a Chare, Iphicrate et eius filio Menestheo, necnon Timotheo ducta  ad Embata ab hostibus victa multa naves amisit. Chares culpam in collegas reiecit quos publice accusavitDiodorus XVI.21.. Iphicrates absolutus estIsocrates 129. sed Timotheus centum talentorum multa damnatusDinarchus, Contra Demosthenem 14. in exsilium Calchidem proficisci maluit ubi paulo post fatum obiit. Isocrates post mortem eum laudavit atque ipse populus ei statuam in Agora decrevit prope patrem CononemCornelius Nepos I.3. Pausanias I.3.3..

 De moribus 
Cicero eum laudabat quod paternis et bellicis virtutibus litteras et eloquentiam adiecissetCicero, de Officiis I.116. Certe dicendi facultate et morum integritate multas amicitias Atheniensibus conciliavit. Ita enim erga socios et victos hostes se gessit ut invidiam patriae suae numquam faceretIsocrates 121-6.. Bonis sociorum religiose abstinebat atque stipendium militum de suo nonnumquam solvere malebatIsocrates 111-113. In Timotheum 12.. Ita in pecuniarias angustias incidit atque litem cum argentario  apud iudices sustinuit. Nihilominus ipse Isocrates, qui eius amicus fuit, fatebatur ob superbiam quandam et imperatorium morem Timotheum popularem non fuisse et oratorum invidiam contra se commovisse; unde iniustae accusationes ortae sint quibus postremo succubuitIsocrates 129-138.. Econtra Apollodorus in oratione In Timotheum inscripta hominem periurum, avidum, sordidum, ingratum depingebat68ːοὕτως ἄπληστος καὶ 68αἰσχροκερδὴς ὁ τρόπος αὐτοῦ ἐστιν.

Filius ei fuit Conon ut avus nominatus qui multam ad decem talenta redactam patre mortuo absolvitCornelius Nepos IV.1. et filia quae Menestheo, Iphicratis filio, nupsitIn Timotheum 66..

 Fontes  
 In Timotheum, oratio Demosthenis falso inscripta, Apollodoro Pasionis filio hodie plerumque tributa.
 Aristoteles, Oeconomica II.2.23
Cornelius Nepos, Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium XIIIː Timotheus
Demosthenes, De Chersoneso  74 et De libertate Rhodiorum 9-10 et Contra Aristocratem 149-151
Dinarchus, Contra Demosthenem 14-17.
Diodorus Siculus, Bibliotheca historica XV.36.5-6 et 47.2 ; XVI.21
 Isocrates, De permutatione 101-138
Pausanias, Descriptio Graeciae I.3.3 ; I.24.3 ; I.29.15
 Plutarchus Regum et imperatorum apophthegmata 187b-c
Polyaenus, Strategemata 3.9
Xenophon, Hellenica V.4.63-6, VI.2.2-3 et 12-3

 Plura legere si cupis 
Elisabetta Bianco,	Lo stratego Timoteo, torre di Atene,  Edizioni dell'Orso, 2007
V. J. Gray, 'The Years 375 to 371 BC: A Case Study in the Reliability of Diodorus Siculus and Xenophon', The Classical Quarterly, 1980ː 306-326 
C. Rehdantz, Vitae Iphicratis, Chabriae, Timothei Atheniensium, Berolini, 1845
Kenneth Sheedy, Damian B. Gore, Matthew Ponting, "The Bronze Issues of the Athenian General Timotheus: Evaluating the Evidence of Polyaenus’s Stratagemata", American Journal of Numismatics, 2015ː 9-28
A. G. Woodhead, "Chabrias, Timotheus, and the Aegean Allies, 375-373 B. C.", Phoenix'', 1962ː 258-266

 Notae 

Categoria:Ductores exercitus
Categoria:Historia Athenarum
Categoria:Milites Graeci antiqui