Domitia Longina

Domitia Longina (IV aut III Id. Februarias paulo ante 55 nata, mortua inter annos 126 et 140) fuit uxor imperatoris Domitiani atque  Augusta appellata imperatrix Romanorum inter 81 et 96. Filia erat praeclari ducis militaris Cnaei Domitii Corbulonis et eius uxoris Cassiae Longinae quae Augustum inter maiores numerabat. Historici antiqui eam accusarunt quod coniurationis marito fatalis conscia fuisset, quam accusationem nonnulli historici moderni reiciunt. 

 De vita  
Primum senatori Lucio Aelio Lamiae nupsit antequam circa 70 a Domitiano in matrimonium suum abduceretur. Qui anno 73 tum cum secundum consulatum gereret filium e Domitia tulit, Titum Flavium, qui nondum decem annos natus praemature moriturus erat. Hic filius post mortem inter deos senatusconsulto relatus in nummis celebrabaturDenarius in Museo Britannico. Mortuo naturali herede Domitianus anno 83 uxorem brevi repudiavit, amorem Paridis histrionis ei obiciens. cf. lineas Petri Brantosmensis: Domitian handelte noch besser: er verstieß seine Gattin Domitia Longina, weil sie in einen Schauspieler und Gaukler Namens Paris verliebt war, und den ganzen Tag nichts weiter tat, als mit ihm der Liebe zu pflegen, ohne ihrem Gatten je Gesellschaft zu leisten. Nach einiger Zeit nahm er sie aber wieder zu sich und bereute die Trennung. Jener Gaukler hatte sie nämlich verschiedene Kunstgriffe gelehrt, die nun dem Domitian sehr gut gefielen.  ("Das Leben der galanten Damen", Lipsiae 1904, p. 22) Antiqui fontes Domitianum quoque accusant quod adulterium cum fratris filia Iulia commisisset atque uxorem mutare cuperet.  Mox tamen Domitiam revocavit atque in illo matrimonio usque ad mortem perstitit quamquam heredem non habebat. Alii famosi rumores de Domitiae pudicitia circumferebantur e quibus Suetonius unum qui ad Titum, Domitiani fratrem, pertinebat memoravitTitus 10. Cf Dio Cassius 66.26.. Idem Suetonius Domitiam inter conscios coniurationis contra maritum nominabat, Dio Cassius res gestas etiam addebat quae miro modo cum Commodi caede ab Herodiano narrata congruebant, e quo nonnulli investigatores moderni diffidentiam etga eius testimonium conceperunt. Dio Cassius enim dicebat Domitiam pugillares in principis cubiculo invenisse in quibus scribebantur nomina eorum quos morte damnari volebat et rem iis qui morituri essent illam indicasse. Qui tunc periculum praecavere atque Domitianum interficere constituerunt. Marito mortuo privata facta divitias non amisit: fundos enim et figlinas possidebat.

 De posthumis honoribus 
Anno 140 iampridem mortua erat quoniam illo anno duo liberti in Domitiae et eius domus honorem templum Gabiis exornarunt, quamvis diva numquam facta esset: non iam quidem uxorem Domitiani, cuius memoria damnata erat, sed filiam Corbulonis honorabant cui titulum Augustae tamen retinebant. Quin etiam summam pecuniae municipii magistratibus mandabant cuius reditu quotannis dies natalis Domitiae publice celebrareturEx decreto decurionum: . Unde colligere licet Domitiam fortasse Gabiis natam esse et eius memoriam non ita odiosam fuisse ut mariti, fortasse quia eius neci operam dederat.

 Numismatica 
Caput Domitiae Romae tam in aureis et denariis quam in sestertiis, assibus, dupondiis expressum est cum titulo DOMITIA AVGVSTA  IMP(eratoris) DOMIT(iani), non saepe tamen nec per totum regnum Domitiani. Cum pavone Iunonis (titulus CONCORDIA AVGVST)Aureus in Museo Britannico  aut dea PietateDenarius in Museo Britannico sociata est. Insignes sunt nummi in quibus videmus infantem nudum in globo inter stellas sedentem cum litteris DIVVS CAESAR IMP DOMITIANI F, qui in honorem filii mortui cusi suntAureus in Museo Britannico. In aliis ipsa 'Divi Caesar(is) mater' appellatur atque sive ad aram libationem faciensDupondius in Museo Britannico ostenditur sive sedens atque puerum pro se manu tangensSestertius in Museo Britannico. Ephesi cistophori percussi sunt in quibus cum dea Venere sociaturCistophorus in Museo Britannico.

Plurimi sunt nummi e civitatibus Graece loquentibus orientalium provinciarum Imperii Romani qui Domitiae caput praebent cum titulo Graeco CEBACTH=AugustaNummus ex Alexandria in Museo Britannico.  David R. Sear, Greek imperial coins and their values, 1982 pp.84-87..

 Notae 

 Fontes 
Cassius Dio, libro 66 Historiae Romanae 3 et 26 necnon 67.15.
Flavius Iosephus, Vita Iosephi 429
Suetonius, Vitae XII Caesarum: Domitianus 1, 3, 14, 22 necnon Divus Titus 10.

Inventa sunt quoque sigilla eius nomine inscripta et laterculis impressa = CIL XV.552-6. Exempli gratia . Ad annos 123-126 ea referre licet.

 Plura legere si cupis 
François Chausson, "Domitia Longina : reconsidération d'un destin impérial", Journal des Savants, 2003: 101-129
Trudie E. Fraser, "Domitia Longina: an underestimated Augusta (c. 53-126/8)", Ancient Society, 2015: 205-266 
Barbara Levick, "Corbulo's Daughter", Greece & Rome, 2002: 199-211
Agnès Molinier-Arbo, "Pages, tablettes et rumeurs de Palais : la male mort de Domitien et de Commode" in Troïka. Parcours antiques. Mélanges offert à Michel Woronoff. Volume 2, 2012: 333-347
Eric R. Varner, " Domitia Longina and the Politics of Portraiture", American Journal of Archaeology, 1995: 187-206
Martha P. Vinson, "Domitia Longina, Julia Titi, and the Literary Tradition", Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte, 1989: 431-450

 Nexus externi 
Vicimedia communia plura habent quae ad Domitiam Longinam spectant
Nummi Domitiae in Museo Britannico
Nummi Domitiae apud Wildwinds
Livius.org

Categoria:Augustae
Categoria:Domitianus
Categoria:Gens Domitia
Categoria:Mortui saeculo 2
Categoria:Mulieres
Categoria:Nati saeculo 1
Categoria:Romani antiqui
Categoria:Uxores imperatorum Romanorum