Ulpia Marciana

Ulpia Marciana (nata circa 50, mortua 29 AugustiFasti Ostienses 112 = . Die III Nonas Septembres (3 Septembris) censorio funere elata est. 112) fuit maior soror imperatoris Traiani, uxor Cai Salonii Matidii Patruini, mater Matidiae et avia Vibiae Sabinae, Hadriani imperatoris uxoris. Simul cum Traiani uxore Plotina titulum AVGVSTA post annum 100 et ante annum 105 a senatu accepitPlinius, Panegyricus Traiani 84 de Plotina et Marciana: Obtulerat illis senatus cognomen Augustarum, quod certatim deprecatae sunt, quam diu appellationem patris patriae tu recusasses: seu quod plus esse in eo iudicabant, si uxor et soror tua, quam si Augustae dicerentur... Quod e nummis et inscriptionibus confirmatur.. Nam frater eam magni faciebat atque post mortem apotheosi dignatus est. Urbi Marcianopoli in Moesia inferiore a Traiano anno 106 conditae nomen suum dedit. In Numidia quoque Thamugadi eius nomen in coloniae titulo legiturThomas H. Watkins, "Colonia Marciana Traiana Thamugadi: Dynasticism in Numidia", Phoenix, 2002: 84-108..

 Numismatica
Postquam inter deas relata est eius effigies  cum epitheto DIVA in aureisExemplar in Museo Britannico cum titulo DIVA AVGVSTA MARCIANA et in aversa parte CONSECRATIO. , denariisExemplar in Museo Britannico . sestertiisqueExemplar in Museo Britannico.  Romae percussis apparet. In nonnullis urbibus Asiae Minoris et Graeciae quoque eius caput nummis aeneis impressum estThessalonicae, Sardibus in Lydia, Anazarbi in Cilicia.. Ante consecrationem in uno denariorum  typo caput Marcianae expressum est cum titulo Augusta Soror Imperatoris Traiani: ex altera parte illorum denariorum eius filia Matidia sedens cum duabus parvis filiabus conspicua estExemplar in Museo Britannico  e quibus una erat Mindia Matidia, altera Vibia Sabina. Plerique illi nummi inter 112 et 114 cusi sunt.

 In litteris 
Plinius eam cum Plotina laudabat ob concordiam raram apud feminas in eadem domu viventes, ob amorem fratris, multas et magnas virtutes et in primis quod Augusta appellari quamvis senatu rogante tam diu recusarit quamdiu Traianus pater patriae dici noluitPlinius, Panegyricus Traiani 84..

 Notae 

 Plura legere si cupis 
Werner Eck, Ulpius 56a. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft
Mary T. Boatwright, "The Imperial Women of the Early Second Century A.C.", The American Journal of Philology, 1991: 513-540
E. J. Bickerman, "Diva Augusta Marciana". The American Journal of Philology, 1974: 362–376
F. Cenerini, “Pompeia Plotina e Ulpia Marciana: le donne di Traiano”, in L. Zerbini(cur.), Traiano l'Optimus Princeps, Treviso, Unibrè, 2019: 9-25.
María Pilar González-Conde Puente, "El proceso de formación de la política dinástica de Trajano", Dialogues d'histoire ancienne, 2015: 127-148
P. A. Roche, "The Public Image of Trajan's Family", Classical Philology, 2002: 41-60
Karl Strobel, Kaiser Traian. Eine Epoche der Weltgeschichte, Friedrich Pustet, 2010 Recensio critica
Hildegard Temporini, Die Frauen am Hofe Trajans. Ein Beitrag zur Stellung der Augustae im Principat, De Gruyter, 1978 Recensio critica Nonnullae paginae apud Guglum librorum

 Nexus externi 
Vicimedia communia plura habent quae ad Ulpiam Marcianam pertinent.

Categoria:Gens Ulpia
Categoria:Nati saeculo 1
Categoria:Mortui 112
Categoria:Mulieres
Categoria:Romani antiqui
Categoria:Traianus
Categoria:Augustae