Scapeta

Scapeta"De scapeta piscium: ad scabetiam, recipe ...":  IV.2. Marianne Bouchon, "Latin de cuisine" in Archivum Latinitatis Medii Aevi vol. 22 (1952) pp. 63-76 ad p. 74 vel scabetia, Catalane escabetx et ex hoc Hispanice escabeche,Catalan cuisine, p. 176. Colman Andrews. Harvard Common Press, 2006. ISBN 9781558323292 est genus ferculorum tam hodiernorum quam mediaevalium quo cibus (praesertim piscium, nonnumquam carnium) praefrictus in aceto holeribusque et condimentis marinatur.

Nomen horum ferculorum antiquissimum nobis cognitum, videlicet السكباج al-sikbāj (Latine "sicbeis"),;  pp. 315-317 in textu Arabico saeculi X legitur sed ultimam originem suam Persicam esse reclamat, qua lingua mediaevali sik "acetum" et bāg "decoctum" significabant.Charles Perry in Maxime Rodinson, A. J. Arberry, Charles Perry, Medieval Arab Cookery (Totnes: Prospect Books, 2001) pp. 259, 490 Methodus autem, multo antiquior quam nomina mediaevalia, iam apud Apicium descripta est: "Ut pisces fricti diu durent: Eodem momento quo friguntur et levantur ab aceto calido perfunduntur."Apicius sive De re coquinaria 1.9.1

Ex Arabico derivantur nomina Latina mediaevalia scapeta, scabetia, ante annum 1309, Catalanum escabeig, escabetx, a saeculo XIV, Hispanicum escabeche, a saeculo XV, Francogallicum medium espinbesche anno fere 1393, 2.4.43, 2.5.134; Karen Hess, ed., The Virginia House-wife, by Mary Randolph (University of South Carolina Press, 1984) pp. 263-264 ; Andrew Smith in Harlan Walker, ed., Fish: food from the waters (Totnes, 1998) ;  Occitanum scabeg ante annum 1390 repertum no. 20; Carole Lambert, "La cuisine occitane à partir d'un réceptaire culinaire languedocien et de sources annexes" in Archéologie du Midi Médiéval no. 15-16 (1997) p. 297; Carole Lambert, "Medieval France: The South" in Melitta Weiss Adamson, Regional Cuisines of Medieval Europe  (cf. Arabicum Algeriense skabetch), dialecto Nicaeensi saec. XIV aschibeci,Liliane Plouvier, "Regards nouveaux sur la cuisine provençale du bas moyen âge: le témoignage des livres de cuisine" p. 453 Italiane saeculo XV schibeze,"Ad fare pesce in schibeze": textus B, cf. hic, ex Ingemar Boström, ed., Anonimo meridionale: Due libri di cucina (Holmiae, 1985) verba Italiana regionalia hodierna scabbeci in SiciliaLuigi Milanesi, Dizionario Etimologico della Lingua Siciliana (Mnamon, 2015) . Clifford Wright, The Little Foods of the Mediterranean (Cantabrigiae Mass.: Harvard Common Press, 2003)  ("mulinciana a schibecci" et "cucuzzeddi fritti cu schibecci", paropsides duae de melongena fricta e sicbeis) et scapece in agro Sallentino necnon scabeccio in Liguria usitata. Ex his deducuntur verbum Vasconicum eskabetxa, Occitanum recentius escabècha, Francogallicum recentius escavècheEscavèche in ; Barbara Ketcham Wheaton, Savouring the past (London: Chatto & Windus, 1983) p. 171 et escabèche, Anglicumque (paene oblitum) caveach, ab anno 1714 usitatum.Mary Kettilby, A collection of above three hundred receipts in cookery, physick and surgery (Londinii, 1714) p. 43; "A Receipt for Caveach" apud The Old Foodie Anna Martellotti sikbāj insuper originem esse verbi Europaei mediaevalis "askipicium" vel aspic suadet. pp. 76-77, 110;  pp. xiv-xv  vel hic Multi verbum Hispanicum escabeche Anglicumve caveach proavos vocabuli Hispanoamericani ceviche esse censent, sed testamenta huius etymologiae non iam reperta sunt.


 Notae 

 Bibliographia 
 Historica et etymologica




 Barbara Santich, "On Escabeche (and Ceviche)" in Petits propos culinaires no. 20 (1985) pp. 17-21


 Praecepta culinaria
 saec. X : 
 1226 : 
 saec. XIII exeunte : 
 saec. XIII/XIV : 
 saec. XIV? : 
 saec. XIV : 
 1300/1309 : 
 ante 1390 : 
 c. 1393 : 
 1520 : 

 1742 : 
 1835? : La cuynera catalana (2a ed. Barcinone, 1839) fasc. 3 pp. 60, 76-81 (imagines 256, 272-277) aliter aliter
 1858 : Nuevo cocinero mejicano en forma de diccionario (Lutetiae: Rosa y Bouret, 1858) pp. 313-316 (imagines 327-330)
 1911 : Robert H. Christie, Banquets of the Nations: eighty-six dinners characteristic and typical each of its own country (Edinburgi: Gray) p. 87 ("Canary Islands: Pescado en escabeche")
 1920 : Carmen de Burgos, La cocina práctica (Valentiae: Sempere, 1920) pp. 215, 224 (imagines 218, 227)

 Nexus externi 
 Historica
 "El Escabeche : Historia, Técnica Y Recetas" apud A Fuego Lento
 Dan Jurafsky, "Ceviche and Fish & Chips apud The Language of Food Marie Josèphe Moncorgé, Liliane Plouvier, "Le merveilleux voyage de l'escabèche" apud OldCook 
 "Eskabetxatzeaz" apud Ase eta Gose Praecepta
 "Sardines en escabetx" apud Gastroteca "Cómo preparar y hacer escabeche" apud Sabor mediterráneo 
 "Escavèche d'anguille: une recette typique de la région de Chimay" apud RTBF "Recettes d'escabèche" apud Chef Simon "Sardines à l'escabèche {recette pied-noir de famille}" apud Rose & Cook''


Categoria:Ars coquinaria Hispanica
Categoria:Ars coquinaria Latino-Americana
Categoria:Fercula generis sicbeis
Categoria:Ars coquinaria mediaevalis Europaea