Gaius Licinius Macer

C.LICINIVS.L.F.MACER
Gaius Licinius Macer (mortuus 66 a.C.n.) fuit senator Romanus popularis factionis, orator et rerum gestarum scriptor. Anno 66 a.C.n. cum repetundarum damnaretur, mortem sibi ipse conscivit.
De gente
Nobili et plebeia gente Liciniorum ortus Gaius Licinius Macer, Lucii filius, erat pater Licinii Calvi, oratoris et poetae illustris.

De cursu honorum
 Circa 84 a.C.n. triumvir monetalis denariumBabelon, Licinia 16. Crawford 354/1. signavit : Caput Apollinis Veiovis fulmen vibrantis /  Minerva quadrigis vecta et cum titulo C.LICINIVS.L.F.MACER.
73 a.C.n. tribunus plebis operam dabat ut Sullanae leges rescinderentur  adeo ut  Sallustius Historiis suisIII.34. orationem a sese rescriptam sub eius nomine inseruerit, de vi tribunicia pleno iure restituenda ad plebem habitam, qua Licinius Macer egentibus suadebat ut militiam recusarent. Circa idem tempus orationem Pro Tuscis habuit quam grammaticus Priscianus  adhuc legebat et excerpebat ; in qua oratione Tuscos adversus colonos Sullanos qui eorum agros occupaverant fortasse defendebat : insuper apud iudices Gaium RabiriumCic., Pro Rab. 7. accusavit quod tribunum plebis Saturninum, Gai Mari fautorem,  100 a.C.n. occidisset (reus absolutus est).
68 a.C.n. (?) Praetor. Post praeturam in nescioquam provinciam pro praetore missus est ubi improbe rem gessit. Certe repetundarum accusatus est.
66 a.C.n., quamquam a Crasso patrono adiutus erat, iudices ad unum, praesidente tum Cicerone  praetore, damnationis tabellam in urnam coniecerunt. Eodem die morte voluntaria vitam finivitSic quidem Valerius Maximus. Nam Plutarchus nihil aliud scribebat nisi Licinium, renuntiata sibi damnatione, domum revertisse atque mortuum esse..

De arte oratoria
Praeter specimen orationis a Sallustio nobis relictum libet Ciceronis iudicium referre qui mores quidem Licinii Macri vituperabat (eo magis quo popularis erat) sed eloquentiam non omnino aspernabatur :  C. Macer auctoritate semper eguit, sed fuit patronus propemodum diligentissimus. huius si vita, si mores, si voltus denique non omnem commendationem ingeni everteret, maius nomen in patronis fuisset. non erat abundans, non inops tamen; non valde nitens, non plane horrida oratio; vox gestus et omnis actio sine lepore; at in inveniendis componendisque rebus mira accuratio, ut non facile in ullo diligentiorem maioremque cognoverim, sed eam ut citius veteratoriam quam oratoriam diceres. hic etsi etiam in publicis causis probabatur, tamen in privatis inlustriorem obtinebat locum.Brutus 238
De Annalibus
Licinius Macer Annales ab Urbe condita composuit e quibus septem tantum paucorum verborum excerpta a grammaticis Nonio Marcello et Prisciano servata nobis  sunt ; nihilominus quid de nonnullis rebus scripsisset per historicos posteriores nonnumquam comperimus : exempli gratia sexiens a Dionysio Halicarnassensi, septiens a Tito Livio memoratur. Quia autem in prima decade tantum Titi Livii, nusquam in tertia nominatur, et fragmentum recentissimum ad Pyrrhum regem pertinere videtur, prima saecula Reipublicae Romanae modo narrasse vulgo existimatur, ultra tertium saeculum medium non progressus, sive quia ab initio ita decreverat, sive quia morte praeventus est ne opus perageret. Multa quidem quae ad nos pervenerunt ad Romuli gesta pertinent et Licinius Macer ad antiquaria studia pronior fuisse videtur.
De fontibus
Ex historicis anterioribus Gnaeum Gellium in primis secutus esse videtur ; simul enim saepe memorantur et eandem traditionem rettulisse dicuntur. Sed vetustissimis scriptis publicis primus ad chronologiam historicam usus esse refertur Licinius, scilicet foedere ArdeatinoTitus Livius IV.7. (444 a.C.n.) et libris linteis qui in lino exarati  antiquissimi fasti magistratuum in templo Iunonis Monetae servati fuisse dicunturTitus Livius IV.7 et 20 et 23. Fortasse in illos libros incidit tum cum triumvir monetalis erat ?. De fide illorum librorum linteorum varie aestimatum est et ab antiquis et a modernis auctoribus (nonnulli ab ipso Licinio Macro confictos credidere).

De fide historica
De fide illorum annalium hodie opinari difficile est quia auctores antiqui fontes plerumque nominabant cum inter se discrepant vel cum diversam opininionem sequi ipsi malunt, ne ignorasse non omnes idem narrare videantur. Ita quodam locoVII.9 : laus propriae familiae. Titus Livius Licinium suspicatur  veritatem adulterasse ut maiores partes in historia Liciniorum genti addiceret. Item Dionysius Halicarnasseus eum bisAnt. Rom. VI.2 et VII.1 chronologicae negligentiae arguit. At tertio et quarto saeculo illi annales adhuc legebantur a Censorino et Macrobio et auctore ignoto Originis gentis Romanae... Et inter annalium scriptores Quintus Aelius Tubero multa e Licinio et linteis libris sumpsisse videtur. Contra Cicero magna severitate de illis annalibus iudicabat, sed in loco maxime corruptoDe leg. I.7..

Notae

Fontes
Censorinus, de Die natali 20.
Cicero, Brutus 238
 libro primo Epistularum ad Atticum ep.4.
Pro Rabirio Perduellionis Reo 7
 libro primo De legibus 7.
Dionysius Halicarnassensis, libro secundo Antiquitatum Romanarum 52 et libro quarto 6 et libro quinto 47, 74 et libro sexto 11 et libro septimo cap. 1.
 Macrobius libro primo Saturnaliorum 10(17) et 13(20)
 Origo gentis Romanae 1, 19, 23
Plutarchus, Cicero IX.
Sallustius, Historiae III.34 (oratio Macri tr. pl. ad plebem)
Titus Livius, libro quarto Ab Urbe condita cap. 7, 20, 23 et libro septimo cap. 9 necnon libro nono cap. 38, 46 et libro decimo cap. 9.
 Valerius Maximus libro nono Factorum dictorumque memorabilium, capite duodecimo, exemplum septimum.

 Plura legere si cupis 
 Henricus Bardon: La Littérature latine inconnue. Tome I, l'époque républicaine. Paris, Klincksieck, 1952
 Hans Beck, Uwe Walter, Die frühen römischen Historiker. Tomus 2. Von Coelius Antipater bis Pomponius Atticus. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2004 : 314-345. ISBN 3-534-14758-8 Recensio critica Iacobi Poucet
 Martina Chassignet: L’Annalistique Romaine. Tomus 3. L’Annalistique Récente. L’Autobiographie Politique (Fragments). Les Belles Lettres, Paris 2004, ISBN 2-251-01435-7.
 T. J. Cornell et alii, The Fragments of the Roman Historians. Oxford University Press, Oxford 2013, 3 vol. : 27. Recensio critica
BW Frier, 'Licinius Macer and the Consules Suffecti of 444 B. C.', Transactions of the American Philological Association 1975(105) : 79-97.
Alan Griffiths, "Where did early roman history comae from?", Bulletin of the Institute of Classical Studies, Ancient History Issue, 2013: 79-87 
Michael Hodgkinson, 'John Malalas, Licinius Macer and the History of Rome', Histos 1997 : 85-92 
Gulielmus Kierdorf, Römische Geschichtsschreibung der republikanischen Zeit, Heidelberg : Winter, 2003. Recensio critica
Hermann Liebaldt, C. Licinius Macer, Naumburg : Littfas, 1848 [Latine]
 Enrica Malcovati, Oratorum Romanorum fragmenta liberae rei publicae, 1955 (secunda editio).
R.M. Ogilvie, 'Licinius Macer and the Libri Lintei', Journal of roman studies, 1958 : 40-46.
M. Pani, "Libertas e il discorso delle genti: una lettura del discorso di Licino Macro nelle Historiae di Sallustio", in Studi in onore di Francesco Grelle (curantibus M. Silvestrini, T. Spagnuolo Vigorita, G. Volpe), Bari Edipuglia, 2006 : 193-198
 Hermann Peter, Historicorum Romanorum reliquiae. Tomus 1, 1914 (Recusum 1967).
 Siri Walt, Der Historiker C. Licinius Macer. Einleitung, Fragmente, Kommentar. Teubner, Stuttgart 1997, ISBN 3-519-07652-7. Recensio critica Guglum librorum

Macer, Gaius
Categoria:Tribuni plebis
Categoria:Populares (Roma antiqua)
Categoria:Historici Romani antiqui
Categoria:Scriptores Italiae antiquae
Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt
Categoria:Triumviri monetales