Gelduba

Gelduba (Theodisce Gellep)Coordinata geographica: 51°19'60" Sept. 6°40'57" Ort. fuit castra Romana cum vico Ubiorum ad Limitem Germanicum inferiorem in hodierno agro urbano Crefeldiae sita.

Gelduba in Itinerario Antonini Augusti memorata est inter Novaesium et  et 9 leugae ab ambobus.Itinerarium Antonini 255, 3.

 Gelduba in Historiis Taciti: Seditio Batavorum 
Cornelius Tacitus in Historiis suis iterum de Gelduba in seditione Batavorum narrat:

4.26: Ingressis Novaesium sexta decima legio coniungitur. additus  in partem curarum  legatus; nec ausi ad hostem pergere . . . (loco Gelduba nomen est) castra fecere. ibi struenda acie, muniendo vallandoque et ceteris belli meditamentis militem firmabant. utque praeda ad virtutem accenderetur, in proximos  pagos, qui societatem  acceperant, ductus a Vocula exercitus; pars cum Herennio Gallo permansit.

4.32: Lectae deinde pro contione epistulae Antonii ad Civilem suspiciones militum inritavere, tamquam ad socium partium scriptae et de Germanico exercitu hostiliter. mox adlatis Geldubam in castra nuntiis eadem dicta factaque, et missus cum mandatis  ad Civilem ut absisteret bello neve externa armis falsis velaret: ..."

4.35+36: ... primum agmen securum incessit, nondum satis firmo Civile. qui ubi rursum missos Novaesium frumentatores datasque in praesidium cohortis velut multa pace ingredi accepit, rarum apud signa militem, arma in vehiculis, cunctos licentia vagos, compositus invadit, praemissis qui pontis et viarum angusta insiderent. pugnatum longo agmine et incerto Marte, donec proelium nox dirimeret. cohortes Geldubam perrexere, manentibus, ut fuerant, castris, quae relictorum illic militum praesidio tenebantur. ... duplex hinc seditio, aliis revocantibus Voculam, aliis redire in castra abnuentibus. ... Interim Civilis Vetera circumsedit: Vocula Geldubam atque inde Novaesium concessit, ...

4.58: [Vocula disseruit:]... tot bellorum victores, apud Geldubam, apud Vetera, fuso totiens hoste, si pavetis aciem, indignum id quidem, sed est vallum murique et trahendi artes, donec e proximis provinciis auxilia exercitusque concurrant.

 Gelduba post seditionem Batavorum 
Castra confirmata Geldubae demum post seditionem Batavorum anno 71 aedificata sunt.Ilse Paar: Kastell Gelduba – Ausgrabungen 1971 / p. 1–3, Archäologie Krefeld – Zeitschrift für Niederrheinische Heimatpflege, anno 1971

Anno 274, Franci regionem circum Geldubam invaserunt et castra everterunt.Christoph Reichmann: Gelduba – das römische Kastell in Krefeld-Gellep / Museums-Begleitschrift – Kapitel V: die älteren Kastelle, p. 30., Verlag Freunde der Museen Burg Linn e. V. Crefeldiae, anno 2011

Circa annos 294 et 295, castra nova aedificata sunt.Feinendegen/Vogt: Krefeld - die Geschichte der Stadt, volumen 1. Chr. Reichmann – Kapitel III: Römerzeit – der spätrömische Militärbezirk / p. 149–175, Verlag van Ackeren, Crefeldiae 1998, ISBN 3-9804181-6-2 Quamquam castra amplia erant, nomen Gelduba in annis sequentibus non inveniebat. Fieri potest sed incertum est nomen Ravennatis Anonymi Cosmographia et Guidonis Geographica p. 227. in eo tempore nomen Geldubae esse.Feinendegen/Vogt: Krefeld - die Geschichte der Stadt, volumen 1. Chr. Reichmann – Kapitel III: Römerzeit. Verlag van Ackeren, Crefeldiae, anno 1998, ISBN 3-9804181-6-2, p. 132–175

Circa annum 353 Gelduba iterum a Francis eversa est.Feinendegen/Vogt : Krefeld - die Geschichte der Stadt, volumen 1. Chr. Reichmann – Kapitel III: Römerzeit  / p. 44, Verlag van Ackeren, Crefeldiae, anno 1998, ISBN 3-9804181-6-2

Circa annum 370 ultima castra Romana Geldubae aedificatae sunt. Anno 459 Franci Geldubam ceperunt.

 Gelduba post Romanos 
Probabiliter duces Francorum Geldubae sedem habebant. Ibi sepulcrum ducis Franci inventum est cum vase quod inscriptionem fert: "ARPVAR ERAT (F)ELEX UNDIQUE PRE" (scilicet: praecelsus). Inde putatur nomen ducis  esse.Renate Pirling: Das Fürstengrab. In: Reinhard Feinendegen, Hans Vogt: Krefeld - die Geschichte der Stadt. volumen 1: Von der Frühzeit bis zum Mittelalter. Verlag van Ackeren, Crefeldiae, anno 1998, ISBN 3-9804181-6-2, p. 227.

Ruina Geldubae usque ad saeculum 13 aspectabilis erat.Christoph Reichmann: Gelduba – das römische Kastell in Krefeld-Gellep / Museums-Begleitschrift – Kapitel VI: die spätrömische Festung, p. 42, Verlag Freunde der Museen Burg Linn e.V. Crefeldiae, anno 2011.

E Medio aevo, Gelduba modo vicus parvulus est. Initio saeculi 19 una cum vicis vicinis Langst, Kierst et Stratum dictis erat pars municipii (Bürgermeisterei, mairie) Langst. Anno 1845 Gelduba et vicus vicinus maior Stratum in commune Gelduba-Stratum coniuncti sunt. Statistik und Topographie des Regierungs-Bezirks Düsseldorf, volumen 1, Dusseldorpii, anno 1836.; anno 1929 commune Gelduba-Stratum denique ad urbem Crefeldiam (tum Crefeldia-Castra Ordeonii ad Rhenum dictam) adiunctum est.

Hodie vicus parvulus remanetTabulae geographicae hodiernae raro inter Geldubam et Stratum distinguunt. Vicus Gelduba solum constitutus est a viis ad orientem viae Fegeteschstraße, id est viis Gelleper Straße (parte), Latumer Straße, Castellweg ac Legionstraße (parte) (Prae tabulam veterem comparare potes hic: selige Preußische Neuaufnahme 1891-1912 sub Historische Karten in rectiangulo Kartensteuerung et deminue ATKIS-Karte)., sed magna pars superficiei pristinorum castrorum Romanorum a portu fluviali Crefeldiae operta est.

 Nexus externi 

 Notae 

Categoria:Castra Romana