Marcus Valerius Messalla Rufus

Marcus Valerius Messalla Rufus (primo saeculo a.C.n. floruit, natus circa 103/102 a.C.n., mortuus circa 27/26 a.C.n.) fuit senator Romanus qui anno 53 a.C.n. (anno horribili) consulatum ab aestate usque ad finem anni cum Gnaeo Domitio Calvino gessit. Bello civili Caesarem secutus est. Diu vixit et in senectute nonnullos libros hodie deperditos conscripsit.
 De gente 
Patricia Valeriorum gente ortus Marcus filius Hortensiae erat, clarissimi oratoris Quinti Hortensii Hortali sororisVal. Max. V.9.2.. Soror ipsius Valeria dictatori Cornelio Syllae nupsit. Filius quoque ei fuit qui anno consulatus (53 a.C.n.) denarios cudendos curavit quos MESSAL.F PATRE COS inscripsitCrawford 435/1. E. Babelon Valeria 13. Nummus apud Dioscuros. Non necessario triumvir monetalis fuit : nam litterae SC nummo inscriptae indicare videntur hoc munus extra ordinem ei mandatum esse. Multis enim magistratibus illo anno respublica caruisse videtur. et sive consul suffectus anni 32 a.C.n. sive anni 29 a.C.n. esse potest. "Rufus" cognominatus est ut e colore capillorum a Valerio Messalla Nigro distingueretur.

 De cursu honorum 
Iam 81/80 a.C.n. adulescentulus adhuc augur ob Syllae adfinitatem factus est (ab inauguratione usque ad mortem eius quinquaginta quinque anni interfuisse dicunturMacrobius I.9.14.). Praetor fuit circa 61/60 a.C.n. Anno 54 a.C.n. consulatum petebat sed tum omnes quattuor petitores ex lege de ambitu rei facti suntCicero, Ad Quintum III.2 (Messalla a Quinto Pompeio Rufo postulatus est)..  Quod propter flagitium infamia maxima flagraverunt atque ex variis dilationibus et intercessionibus comitia prohibita quominus haberentur usque ad medium annum 53. Tum tandem post longum interregnunPlus quam triginta. Dio Cassius 40.45. Plut., Pompeius 54 , mense Iulio Cnaeus Domitius et Marcus Valerius Messala consules renuntiati sunt in reliquos sex menses. At novi consules et ipsi prohibiti sunt quin comitia consulum qui sibi succederent haberent seditionibus ac rixis sempiternis inter Clodianas et Milonianas armatas manus coortisConsul Domitius Calvinus et ipse tum vulnus accepisse dicitur (Dio Cassius 40.46).. Itaque mense Ianuario 52 a.C.n. ad interregnum reditum est. Republica ita vexata, nihil memoria dignum in consulatu effecit Valerius Messalla.

Paulo post de ambitu e lege Pompeia postulatus primum Hortensii avunculi gratia, qui eum defendebatOrationem hodie deperditam postea publicavit (Valerius Maximus, loc. cit.), indignantibus omnibus absolutus est, mox tamen iterum e lege Licinia de sodaliciis accusatus culpae manifestae succubuitAd fam. VIII.2 et 4.. Bello civili ineunte a Caesare simul cum ceteris exulibus restitutusDio Cassius 41.36, Messalla eum in Africam et in Siciliam legatus sequebatur.

 De operibus 
Litterariis studiis senectutem impendit. Duo tantum Messallae opera nobis nota sunt : libri de Auspiciis quorum excerpta brevia nobis Aulus Gellius et Macrobius tradiderunt, quibus auguralem scientiam explicabat et libri de Familiis qui ad genealogiam historiamque nobilium familiarum Romanarum pertinuisse videntur. Plinius inter fontes Historiae Naturalis 'Messallam senem' refert.

 Notae 

 Fontes 
 Aulus Gellius libro tertio decimo Noctium Atticarum capitulis 14-16.
 Bellum Africum 28, 86, 88.
 Cassius Dio, libro XL Historiae Romanae, cap. 45.
 Cicero, libro octavo Epistularum ad Familiares ep. 2 et 4.
 libro tertio Epistularum ad Quintum fratrem, epistulae 1-3 et 8-9 necnon libro secundo ep. 14.
 libro quarto Epistularum ad Atticum epistulae 9 et 15-17.
 Macrobius, libro primo Saturnaliorum, capitibus 9(14) 16(28).
Plutarchus, Pompeius 54
  libro XXXIV capitulo 137.
 Valerius Maximus, libro quinto Factorum dictorumque memorabilium, 9.2.

 Plura legere si cupis 
 The fragments of the Roman historians, Oxford University Press, 2013, vol. 1 : 385-389. ISBN 978-0-19-927703-2

Categoria:Nati saeculo 2 aut 1 a.C.n.
Categoria:Mortui saeculo 1 a.C.n.
Categoria:Augures
Categoria:Consules
Categoria:Gens Valeria
Categoria:Auctores Latini antiqui