Paradoxum

Paradoxum est dictum quod, contra ratiocinationem quae gravis ex principiis veris apparet, ad finem ducit qui se contradicit aut absurdus est."Paradox," Oxford Dictionary (Oxford University Press).Bolander 2013. Nonnulla paradoxa logica agnoscuntur argumenta invalida, sed magni in cogitatione critica docenda iam aestimantur.Eliason 1996.

Nonnulla paradoxa menda in definitionibus olim veris habitis in medium aperuerunt, et ut axiomata mathematica et logica iterum investigentur fecerunt. Exemplum insigne est paradoxum Russellianum, quod rogat num "index omnium indicum qui sese non continent"Anglice: "list of all lists that do not contain themselves." sese comprehenderent, et monstrat conatus ad theoriam copiarum in identificatione copiarum cum proprietatibus vel praedicatis condendam vitiosas esse.Crossley et al 1972:59–60. Aliae quaestiones, sicut paradoxum Currianum, nondum solvuntur.

Inter exempla insignia praeter logicam est Navis Theseia, quaestio philosophica, quae rogat num navis identidem refecta, quaque parte lignea substituta, eadem navis sit. Paradoxa etiam formam habere possunt imaginum vel aliorum mediorum. Exempli gratia, M. C. Escher paradoxa in perspectivo condita in multis adumbrationibus posuit, quibus parietes pavimenta videntur, ac scalae ascendere sine fine videntur.Amira Skomorowska, "The Mathematical Art of M. C. Escher," Lapidarium notes.Hughes et Brecht 1975:1–8.

Willardus Van Orman Quine (1966) tria genera paradoxorum distinxit: 
 Paradoxum veridicum, quod eventum efficit qui absurdus videtur sed nihilominus verus demonstrari potest (exempla: natalitio Friderici in The Pirates of Penzance, theorema sagittae quae fieri non potest, paradoxum Monty Hall, et in scientia saeculi vicensimi, paradoxa Hilbertiani Deversorii Grandis et felis Schrödingeranae);
 Paradoxum falsidicum, quod eventum efficit qui falsus non solum apparet, sed etiam falsus est, propter fallaciam in demonstratione (exemplum: paradoxa Zenonis);
 Antinomia, paradoxum quod in neutrum genus digeri potest. 

Post autem opus Quineanum, genus quartum descriptum est: dialetheia, paradoxum quod simul verum et falsum est.

 Animalia paradoxa
 Antinomia
 Aporia
 Contradictio
 Dialectica
 Dilemma
 Dilemma captivi
 Dilemma ethicum
 Eubulides
 Dilemma hystricis
 Dilemma sociale
 Fallacia
 Fallacia formalis
 Infinitas
 Ironia
 Omnis testudo in alia testudine iacet
 Oxymoron
 Paradoxa Zenonis
 Paradoxum Epimenideum
 Paradoxum Fermianum
 Paradoxum geminorum
 Paradoxum Israeliticum
 Paradoxum natalium
 Paradoxum spectatoris
 Paradoxum suspendii inopinati
 Paradoxographia
 Problema
 Theodicaea
 Thesea navis
 Trivialismus

 Notae 

 Bibliographia 
 Bolander, Thomas. 2013. Self-Reference. The Metaphysics Research Lab, Stanford University.
 Crossley, J. N., C. J. Ash. C. J. Brickhill, J. C. Stillwell, et N. H. Williams. 1972. What is mathematical logic? Londinii, Oxoniae, Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 0-19-888087-1.
 Eliason, James L. 1996. Using Paradoxes to Teach Critical Thinking in Science. Journal of College Science Teaching 15 (5): 341–344. 
 Hughes, Patrick, et George Brecht.1975. Vicious Circles and Infinity: A Panoply of Paradoxes. Garden City Novi Eboraci: Doubleday. ISBN 0-385-09917-7.
 Poundstone, William. 1989. Labyrinths of Reason: Paradox, Puzzles, and the Frailty of Knowledge. Anchor.
 Quine, Willars Van Orman. 1966. The ways of paradox. In The Ways of Paradox, and other essays. Novi Eboraci: Random House.
 Sainsbury, Mark. 1988. Paradoxes. Cantabrigiae: Cambridge University Press.
 Sorensens, Roy. 2003. A Brief History of the Paradox: Philosophy and the Labyrinths of the Mind. Oxoniae et Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 0-19-515903-9 

 Nexus externi 

 Cantini, Andrea. 2012. Paradoxes and Contemporary Logic. Stanford Encyclopedia of Philosophy, ed. Edward N. Zalta.
 Spade, Paul Vincent. 2013. Insolubles. Stanford Encyclopedia of Philosophy, ed. Edward N. Zalta.


Categoria:Logica
Categoria:Logica philosophica