Aristaeus

Aristaeus in mythologia Graeca, filius Apollinis et Cyrenae, Autonoae maritus, Actaeonis pater, fuerit apiculturae caseique confectionis et olei productionis inventor; mortalis natus inter deos receptus sit. Aristaeus alatus anaglyptis et picturis Graecis archaicis depingitur.

Servius commentator Vergilianus Aristaeum "Apollinem pastoralem" ab Hesiodo nuncupatum refert.Servius, Commentarius in Vergilii Georgica 1.14 = Hesiodus fr. 129 Rzach Verba Graeca Hesiodea deperdita sunt, sed a Pindaro (qui fabulam Cyrenae refert in Pythia IX) Aristaeo epitheta varia attribuuntur, : "immortalem Iovem et sanctum Apollinem, caris viris delicias proximas, sectatorem ovium, venatorem et pastorem, ab aliis Aristaeum nuncupatum."Pindarus, Pythia IX 59-66 Carmen Hesiodeum hic laudatum fuit Mulierum catalogus, fons fortasse Pythiae IX atque illius rerum gestarum scriptoris quem secutus Diodorus Siculus fabulas narrat de Aristaeo.Diodorus Siculus, Bibliotheca historica 4.81-82, fonte fortasse Timaeo Is eadem agnomina refert a nymphis Aristaei nutricibus data, Diodorus Siculus, Bibliotheca historica 4.81.2 sed Apollonius Rhodius ab Haemoniis (i.e. Thessaliis).Apollonius Rhodius, Argonautica 2.506-507 Ab Hesiodo in Theogonia  scil. "crinibus longis" appellatur,De matrimonio: Hesiodus, Theogonia 977 in enumeratione filiorum Cadmi et Harmoniae quae appellatio etiam Apollini attribuitur.Porphyrius, Vita Plotini 22 v. 10

Diodorus Aristaeum ait ab eisdem nutricibus constructionem alveorum, casei confectionem, culturam olivarum didicisse et mox hominibus docuisse; qui ob hoc beneficium Aristaeum honoribus divinis () obsecraverint.Diodorus Siculus, Bibliotheca historica 4.81.3 Auctores multi Aristaeum usum mellis et apium culturam invenisse,Praesertim Vergilius, Georgica 4.315-558 alii olei extractionem.E.g. Nonnus, Dionysiaca 5.258-260 Nonnulli eum ambarum rerum inventorem fuisse referunt,Aristoteles, Constitutio Ceiorum 511 Rose; Apollonius Rhodius, Argonautica 4.1132-1133 Diodorus autem solus confectionis casei.

Vergilius auctor est Aristaeum Eurydicam, Orphei mulierem, rapuisse, quae fugiens morsu serpentis mortua est; hac ratione Orpheus in inferos ad uxorem reducendam descendisse. Ovidius autem Eurydicae mortem descensumque Orphei narrat sine nomine Aristaei.Vergilius, Georgica 4.453-459; cf. Ovidius, Metamorphoses lib. X-XI

Ad Boeotiam venisse dicitur ubi Autonoam in matrimonium duxerit.Diodorus Siculus, Bibliotheca historica 4.81Nonnus, Dionysiaca 5.212-286 Autonoë eo Actaeonem peperit,Nonnus, Dionysiaca 5.287-551 quo a canibus suis necato Aristaeum ad insulam Ceum profectum esse;Apollonius Rhodius, Argonautica 2.498-530Diodorus Siculus, Bibliotheca historica 4.82.1-5 deinde aut ArcadiamVergilius, Georgica 4.283 aut Sardiniam,Pausanias, Graeciae descriptio 10.17.3 sed postea in Thraciam ad mysteria Bacchi discenda. Ibi ab hominibus decedens inter deos acceptus est.Diodorus Siculus, Bibliotheca historica 4.82.6

Archaeologi dei Aristaei cultum in eisdem locis reperiunt, ubi auctores Graeci eum degisse narrant, sed et in aliis, et praesertim apud sanctuarium Orthiae Lacedaemoniae ubi consors huius deae habebatur. pp. 382-383

 Fontes principales 
 Apollonius Rhodius, Argonautica 2.498-530
 Diodorus Siculus, Bibliotheca historica 4.81-82
 Nonnus, Dionysiaca 5.212-551
 Pindarus, Pythia IX 59-66
 Vergilius, Georgica 4.315-558

 Notae 

 Bibliographia 
 Robert Böker, "Aristaios (1)" in 

 Anna Collinge, "Aristaios, or his father-in-law?" in Antike Kunst vol. 31 (1988) pp. 9-20 JSTOR
 Brian F. Cook, "Aristaios" in Metropolitan Museum of Art Bulletin n.s. vol. 21 (1962) pp. 31-36 JSTOR
 Brian F. Cook, "Aristaios" in Lexicon iconographicum mythologiae classicae vol. 2 (1984) pp. 603-607
 Paul Händel, "Vergils Aristaeus-Geschichte" in Rheinisches Museum vol. 105 (1962) pp. 66-91
 Susan B. Matheson, "The Goddess Tyche" in Yale University Art Gallery Bulletin (1994) pp. 18-33 sp. pp. 28-29 JSTOR

 Nexus externi 
 Anaglypton eburneum Lacedaemonium Aristaeum alatum monstrans (Museum Britannicum)

Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Apicultura
Categoria:Caseus
Categoria:Oleum
Categoria:Orpheus