Maia (Portugallia)

Maia (Lusice Maia) est urbs et municipium Lusitanicum in Districtu Portu Cali (Lusice Distrito do Porto), in Regione Septemtrione (Lusice Região Norte) et Subregione Magno Portu Cali, propemodum cum 40 000 incolarum. Etiam ad Territorium Urbis Portus Calis Magnum (Lusice Grande Área Metropolitana do Porto) pertinet.

Municipii sedes est cum 82,99 km² areae et cum numero incolarum 135 306 incolarum anno 2001, in paroecias decem subdivisa. Municipium a Septemtrione municipiis Villā Christophoriinfopedia.pt (Lusice; Trofa) ac Sancto ThyrsoDistrito do PORTO. Trabalho e Pesquisa de Carlos Leite Ribeiro. (Lusice Santo Tirso), ab Oriente Valli LongoVicipaedia Lusica (Lusice; Valongo), ab Austroriente GundemaroVicipaedia Lusica (Lusice Gondomar), a Meridie urbe Portu Cali (Lusice Porto), ab Austroccidente MatesinoVicipaedia Lusica (Lusice Matosinhos) et a Boreoccidente Villā de Comite (Lusice Vila do Conde) terminatur. Praeter urbem Maiam, municipium oppida tria possidet, quae sunt: Villa MorariaVicipaedia Lusica (Lusice Moreira), Castellum Maiae (Lusice Castêlo da Maia) et Sancta Marya Aquis SanctisVicipaedia Lusica (Lusice Águas Santas).

 Historia 
Locus ubi hodie municipium invenitur incolas habet millenniis abhinc, cum inventa sint vestigia a Palaeolithico incipientia. Multibus regionis montibus iam exsistebant Aetatis Ferreae hamella. Agrorum ubertate et opium opulentiā attracti, Romani visibilia suae occupationis signa quoque hic reliquere.

Medio saeculo tertio decimo iurisdictio Maiata ex urbe Portu Cali usque ad Flumen AveO Mosteiro de Santo Tirso, de 978 a 1588 a Francisco Carvalho Correia (Lusice Rio Ave), e mari usque ad montes patebat. Anno 1304, attamen, Terrae Maiae (Lusice Terras da Maia) in terminum Portum Cale (Lusice termo do Porto) integratae sunt, perdendā administrativā et politicā autonomiā. Anno 1360, instituti sunt donatarii in regione et, illo anno, Rex Dominus Petrus I dominatum Azuraram (Lusice; Azurara) cum iurisdictione Maiae Infanti Domino Dionysio, suo filio, donavit.
300px|thumb|left|"Inclita Gundisalvi Mendes da Maia mors" in saeculi XIX lithographia.

Huius municipii historia quoque nationalitati conditae arcte conexa est. Aliqui auctores ut princeps Alphonsus Henricus iuxta cum familiā Mendes da Maia hic educatus sit adhuc defendunt, ad quam pertinebant archiepiscopus Bracarensis Dominus Pelagius Mendes et praeclarus bellator Gundisalvus Mendes da Maia, "Pugnator" (Lusice; Lidador), sic nuncupatus quia constantia proelia impavida contra Saracenos coepit.

Aetatis Inventionum epochā, Maiā exiverunt, localium linetorum materiis rudibus texta, pleraque vela quibus Lusitanici carabi instruebantur.

Ineunte saeculo XVI, Rex Dominus Emmanuel I forum concedere debuit, quod et vectigalia ac stipendia donatariis Maiatorum regalengorum solvenda et modum applicandarum poenarum et iustitiarum communissimarum providebat. Inter annos 1700 et 1836, concilium paroeciis 44 componebatur et totam maritimam laciniam inter flumina LezamVamos limpar o Rio Almorode (Lusice; Leça) et AveO Mosteiro de Santo Tirso, de 978 a 1588 a Francisco Carvalho Correia (Lusice; Ave) complectebatur. Administrativis reformationibus anno 1836 coeptis, factum est municipium autonomum, sed cum areā et paroeciarum numero deminutis. Anno 1857, adhuc exstinctum est hoc municipium et opus fuit usque ad annum 1868 exspectare ut restitueretur.

Saeculo XIX, Maia anno 1809 a Marescalci Soult, Ducis Dalmatiae, exercitu Napoleonico transita est, qui e Bracarā Augustā ad Portum Cale veniebat. Inter agitatos Liberalium pugnarum annos 1832 et 1834, inter Absolutistas et Liberales cruentarum pugnarum scaena quoque fuit.

Republicā proclamatā, anno 1910, Maia, quae ad oppidum anno 1902 elevata erat, per temporis aliquod administratorem habuit philosophum tribunum Leonardum Coimbra.

Die 23 Augusti anni 1986, Maia, denique, ad categoriam urbis elevata est.

 Oeconomia 
Municipium Maia una inter industrializatissimas in Regione Septemtrione (Lusice; Região Norte) est. Inter cuius industrias textiles, chemicas, mechanicorum apparatuum et alimentariorum productorum sunt: societas Sonae Indústria, praecipua ligneorum productorum societas; in mercatu princeps pigmentorum et tectoriorum societas Corporação Industrial do Norte; societas tractandorum fructuum Frulact; societas tractandorum frumentorum Cerealis, cuius primaria sedes est Maiae; Lusitanica praecipua alimentariorum productorum magnaria societas Ferbar - Fernando Barros, Produtos Alimentares, Lda; inter maximas hypermercatuum catenas unius proprietaria et maxima Lusitanica conductoria societas Sonae SGPS, cuius sedes primaria etiam Maiae est; et societas pro autocineticae industriae innovatione CEIIA - Centro para a Excelência e Inovação na Indústria Automóvel, quae sita est in consaepto scientifico TECMAIA, intra Zonam Industrialem Maiatam.

 Educatio 
270px|thumb|left|Ecclesia Virginis GravidaeVicipaedia Hispanica (Lusice: Nossa Senhora do Ó.
Maia comprehensivum praescholare, educationis primariae et educationis secundariae rete habet. Praeterea, Maia hospitio accipit institutum ISMAI-Instituto Superior da Maia, educationis superioris institutum privatum gradus de campis e psychologiā in scientias communicationis, educationem physicam ac disportus, ratiocinationem, systemata informationis ac programmaturam complectentibus exsolvens. Praeterea, Maiatae numero incolarum ministrant praecipua educationis superioris instituta vicino in municipio Portu Cali sita, inclusā Universitate Portucalensi (Lusice Universidade do Porto).

 Vectura 
Portucalensis internationalis aëroportus, Aëroportus Francisci Sá Carneiro (Lusice; Aeroporto Francisco Sá Carneiro), Aëroportus Petrarum Rubrarum (Lusice; Pedras Rubras) etiam nuncupatus, paroeciis Villae MorariaeVicipaedia Lusica (Lusice; Moreira) et Villae Novae Tegulae (Lusice; Vila Nova da Telha), Petris Rubris (Lusice Pedras Rubras), situs est. Huic municipio etiam Metropolitana Portus Calis (Lusice Metro do Porto) ministrat.

 Geminationes 
Haec urbes urbis Maiae sorores sunt:

 23px|Vexillum Franciae BoteoVicipaedia Francica (Francice; Andrézieux-Bouthéon), in Ligere, in Francia;
 23px|Vexillum Franciae Medanta (Francice; Mantes-la-Jolie), in Evelinis, in Francia;
 23px|Vexillum Portugalliae Portus Hannibalis (Lusice;  Portimão), in Districtu Ossonoba in Portugallia;
 23px|Vexillum Canadae Saltus Sancta Maria (Anglice; Sault Saint Marie et Francice; Sault-Sainte-Marie), in Ontarione, in Canada.
 23px|Vexillum Africae Australis Nelspruit (linguis Anglica et Batava Capitensi; Nelspruit), in Provincia Mpumalanga, in Africa Australi.

 Artes athleticae 
Maia duarum praecipuarum athleticarum societatum sedes est, quae sunt: societas pedilusoria Futebol Clube da Maia et turma birotaria União Ciclista da Maia.

 Demographia 
 Concilii Maiae numerus incolarum inter annos 1849 et 2011 1849  1900  1930 1960 1981 1991 2001 2011 16 539 20 367 29 536 53 643 81 679 93 151 120 111 135 306

Paroeciae
Concilium Maia divisum est in paroecias decem, quae sunt inferiori in tabula:
 Insigne Paroecia Latine Paroecia Lusice Castellum Maiae Castêlo da Maia 50px|center|Insigne Milleirolorum MilleiroliToponímia arqueológica de Entre Douro e Vouga (Distrito de Aveiro) ab Arlindo de Sousa Rio Milheirós 50px|center| Nucaria et Silva Obscurainfopedia.pt Nogueira e Silva Escura 50px|center|Insigne Petrauzorum PetrauziMemoria historica da antiguidade do mosteiro de Leça ab Antonio do Carmo Velho de Barbosa Pedrouços 50px|center|Insigne Sanctae Maryae Aquis Sanctis Sancta Marya Aquis SanctisVicipaedia Lusica Águas Santas 50px|center|Insigne Sancti Felicis de Cornado Sanctus Felix de CornadoVicipaedia Lusica São Pedro Fins 50px|center| Urbs Maia Cidade da Maia 50px|center|Insigne Villae Felgosae Villa Felgosajf-folgosadamaia.pt Folgosa 50px|center|Insigne Villae Morariae Villa MorariaVicipaedia Lusica Moreira 50px|center|Insigne Villae Novae Tegulae Villa Nova Tegulae Vila Nova da Telha

 Cultura 
Urbs Maia praecipuum culturale centrum in regione putatur ubi notandae sunt activitates conexae theatro, musicae, artibus fingendi, localibus traditionibus talibus ethnographicis manifestationibus visibilibus in religiosis festis totum per annum actis. Etiam Hortus Zoologicus, unicus in Septemtrione (Lusice Norte) rite instructus, locus congressionis multis salutatoribus est.

Quotannis, urbs Fori Maiae (Lusice; Fórum da Maia) Festum Internationale Theatri Comici Maiae (Lusice Festival Internacional de Teatro Cómico da Maia) et mundanam societatis World Press Photo exhibitionem accipit.

Anno 1998 Schola Musicorum Maiae (Lusice; Conservatório de Música da Maia) codita est, sita antiquae paroeciae Sanctae Mariae de AvenosoSarcófagos e sepulturas medievais (Maia e Matosinhos): análise tipológica e cronológica a Diana Ornellas Bencatel (Lusice Santa Maria de Avioso), in praesenti paroeciae Castelli Maiae (Lusice Castêlo da Maia).

 Greges musici et orchestrae 
Inter Maiatos greges musicos et orchestras excellunt:
 Consociatio Grex Musicus Villae Morariae Maiae (Lusice; Associção-Banda de Música de Moreira da Maia),
 Grex Martialis Gueifanum MaiaeFror na Area (Lusice; Banda Marcial de Gueifães da Maia),
 Orchestra Philharmonica Villae Vermudi MaiaeVicipaedia Lusica (Lusice; Orquestra Filarmonia de Vermoim da Maia),
 Orchestra Cameraria Maiae (Lusice; Orquestra de Câmara da Maia).

 Feriae et dies festi 
+ Feriae et dies festivisitmaia.pt Dies  Festum Latine  Festum Lusice  paroecia  Notae Primo Die Solis Ianuarii Festum Infantis Iesu Festa do Menino Jesus Sancta Marya Aquis Sanctis Monasterii (Lusice; Mosteiro) agitur.  Secundo Die Solis Ianuarii Festum Infantis Dei Festa do Menino Deus Sancta Marya Aquis Sanctis Secundo Die Solis Ianuarii Festum Infantis Iesu Festa do Menino Jesus Sancta Marya Aquis Sanctis Sacelli Guadalupiae (Lusice; Capela de Guadalupe) agitur. Primo Die Solis Februarii Festum Sancti Blasii São Brás Urbs Maia Hamelli Villae VermudiVicipaedia Lusica (Lusice; Vermoim) agitur. Secundo Quadragesimae Die Solis Dominus Passuum Senhor dos Passos Villa Moraria Tertio Quadragesimae Die Solis Dominus Passuum Senhor dos Passos Nucaria et Silva Obscura Antiquae paroeciae Nucariaeinfopedia.org agitur. Quinto Quadragesimae Die Solis Dominus Passuum Senhor dos Passos Castellum Maiae Hamelli VarquaeVicipaedia Lusica (Lusice; Barca) agitur. Dominica Palmorum Dominus Passuum Senhor dos Passos Urbs Maia  Secundo Die Solis post Pascham Festum Nostrae Dominae Salutis Festa a Nossa Senhora da Saúde Urbs Maia Est unum inter praecipua Maiata festa, quae antiquae paroeciae GueifanibusFror na Area (Lusice; Gueifães) agitur. Die Solis Paschellae (Lusice; Pascoela) Festum Sanctae Apolloniae Festa de Santa Apolónia Sanctus Felix de Cornado Primo Die Solis Maii Nostra Domina Lucis Nossa Senhora da Luz Villa Felgosa Tertio Die Solis Maii Festum Nostrae Dominae Horae Festa de Nossa Senhora da Hora Nucaria et Silva Obscura Antiquae paroeciae Nucariaeinfopedia.org agitur. Primo Die Solis Iunii Festum Sancti Michaelis Angeli Festas de São Miguel-O-Anjo Sanctus Felix de Cornado Primo Die Solis Iunii Festum Sepulcri Nigricoloris Festa da Campa do Preto Castellum Maiae Sepulcri Nigricoloris fabula Maiata popularis traditio est, quae loci Sepulcri Nigricoloris, hamelli Gemundis (Lusice; Gemunde), originem explicare conatur. Idibus Iuniis Sanctus Antonius Santo António Nucaria et Silva Obscura Antiquae paroeciae Silvae Obscurae agitur. Idibus Iuniis aut Die Solis secuto Festum Sancti Antonii Festa de Santo António Villa Moraria Hebdomade ante Diem Lunae post secundum Diem Solis Iulii Peregrinatio ad Nostram Dominam Boni Iudicii Romaria à N.ª Sr.ª do Bom Despacho Omnes Est concilii festum. Die Solis ante 15 Iulii Festum Sancti Iacobi Festa de São Tiago Milleiroli Ultimo Die Solis Iulii Festum Nostrae Dominae Afflictorum Festa de Nossa Senhora dos Aflitos Sancta Marya Aquis Sanctis  Ultimo Die Solis Iulii Festum Nostrae Dominae Matris Hominum Festa à Nossa Senhora Mãe dos Homens Villa Moraria Villae Morariae, loci Petrarum Rubrarum (Lusice; Pedras Rubras), iuxta nundinarum saeptum agitur. Kalendis Augustis Festum Sancti Petri et Sancti Felicis Festa de São Pedro e São Felix Sanctus Felix de Cornado Secundo Die Solis Augusti Peregrinatio ad Nostram Dominam Fatimae Romaria à Nossa Senhora de Fátima Castellum Maiae Hamelli Gemundis (Lusice; Gemunde) agitur. 15 Augusti Nostra Domina Caritatis Nossa Senhora da Caridade Urbs Maia Hamelli Villae VermudiVicipaedia Lusica (Lusice; Vermoim) agitur. 15 Augusti Festum Sancti Antonii Festa de Santo António Sancta Marya Aquis Sanctis Medio Augusto Festum Nostrae Dominae Fatimae Festa de Nossa Senhora de Fátima Nucaria et Silva Obscura Antiquae paroeciae Nucariaeinfopedia.org agitur. Tertio Die Solis Augusti Festum Divini Salvatoris Festa ao Divino Salvador Castellum Maiae Hamelli Villae Guntiniinfopedia.org (Lusice; Gondim) agitur. Ultimo Die Solis Augusti Festum Sancti Ovidii Festa de Santo Ovídio Castellum Maiae Primo Die Solis Septembris Festum Nostrae Dominae Guadalupensis Festa de Nossa Senhora de Guadalupe Sancta Marya Aquis Sanctis Primo Die Solis Septembris Festum Sancti Ovidii Festa de Santo Ovídio Villa Felgosa Primo Die Solis Septembris Festum Domini Iesu Agoniae Festa do Senhor Jesus da Agonia Castellum Maiae Antiquae paroeciae Sanctae Mariae de Avenosorevolucionariosdocastelo.blogs.sapo.pt (Lusice; Santa Maria de Avioso) agitur. 8 Septembris aut Die Solis secuto Festum Nostrae Dominae Nativitatis Festa de Nossa Senhora da Natividade Petrauzi Secundo Die Solis Septembris Festum Sancti Fructuosi Festa de São Frutuoso Villa Felgosa Secundo Die Solis Septembris Festum Domini Sanctae Crucis Festa do Senhor de Santa Cruz Castellum Maiae Hamelli VarquaeVicipaedia Lusica (Lusice; Barca) agitur. Idibus Decembribus Festum Sanctae Luciae Festa de Santa Luzia Villa Moraria Idibus Decembribus Festum Sanctae Luciae Festa de Santa Luzia Milleiroli 25 Decembris Festum Infantis Iesu Festa do Menino Jesus Villa Nova Tegulae

 Maiati clari 
 Ferdinandus Campos, Lusitanus scriptor Sanctae Maryae Aquis Sanctis anno 1924 natus.
 Ferdinandus Teixeira dos Santos, oeconomista et antiquus minister fiscalis, Villae Morariae anno 1951 natus.
 Gundisalvus Mendes da Maia, "Pugnator", Maiae anno 1079 natus.
 Abunazar Lovesendes (938-?) Dominus Maiae.
 Trastamirus Abunazar, Abunazaris Lovesendes filius, primus Dominus officialis Maiae putatur.
 Gundisalvus Trastamires, secundus Dominus Maiae et unus inter Montis Maioris Veteris expugnatores, ubi Kalendis Septembribus anni 1039, anno 1000.
 Frumaricus Abunazar, Mediaevalis Dominus Maiae.
 Mendus Gonçalves da Maia (1020 – 1065).

 Nexus externi 
 Periegesis
 Diarium Maiae
 Hortus zoologicus Maiae
 Camera Municipalis Maiae
 Interactiva Maiae tabula
 Porta Iuventutis

 Notae 

Categoria:Urbes Portugalliae