Chirographum

ChirographumCic. Fam. 2.13.3; 10.21.3 (Plancus) (Graece χειρόγραφος 'manu scriptus') est codex, epistula, libellus, aliudve monumentum litterale ab ipso auctore manu propria scriptum, quod etiam autographumSymm. Epist. 3.11; litterae autographae apud Suetonium (Aug. 87). appellatur. Chirographum a manuscripto eo differt, quod illud propria manu auctoris, hoc manu cuiuslibet scribae exaratum est.

ChirographumCic. N.D. 3.74. est etiam manusCic. Att. 7.2.3; Cat.3.5.12. sive personalis scribendi modus scriptoris. Quoniam probabilitas et auctoritas tabularum publicarum apud antiquos in chirographo signoque scriptoris posita erat, chirographum ditatum est significatione obligationis.Gröschler 2006. Chirographo enim aliquis sua manu alicui aliquid promittit,Suet. Calig. 12.2. sicut debitor creditori suo cavet.Digesta 32.1..102.pr; 39.6.18.2.

Calligraphia
Subscriptio

 Notae 

 Bibliographia 
 Amelotti, Mario & Migliardi Zingale, Livia. 1990. Συγγραφή, χειρόγραφον – testatio, chirographum. Osservazioni in tema di tipologie documentali. Symposion 1988: Vorträge zur griechischen und hellenistischen Rechtsgeschichte : Siena – Pisa, 6.-8. Juni 1988), ed. Nenci, Giuseppe & Thür, Gerhard. Köln: Böhlau.
 Camodeca, Giuseppe. 2006-2007. Una inedita Tabula Herculanensis dell'ottobre 66: confische, ornamenta quaestoria e la repressione della coniuratio Viniciana. Rendiconti della Accademia di Archeologia, Lettere e Belle Arti 74: 411-427. Società Nazionale di Scienze, Lettere ed Arti: Napoli.
 Gröschler, Peter. 2006. Tabulae privatae. Brill’s New Pauly, ed. Hubert Cancik & Helmuth Schneider. Brill Online, 2016; primum 2006.
 Jakab, Éva. 2011. Chirographum in Theorie und Praxis. Römische Jurisprudenz. Dogmatik, Überlieferung, Rezeption. Festschrift für Detlef Liebs zum 75. Geburtstag, hrsg. von Karlheinz Muscheler, 275-292. Berlin: Duncker und Humblot. 

Categoria:Scripturae