Princeps senatus

Princeps senatus fuit senator magni momenti aetate rei publicae Romanae. 

Officium principis senatus ex 3. saeculo a.C. usque ad dominatum Sullae testatum est. Aliter ac  nomen indicat princeps senatus iure senatui non praefuit, quo officio enim magistratus maximi auctoritatis fungebatur (plerumque alter consul), sed princeps unius factionis senatorum fuit. Rite princeps senatus fuit aut consul emeritus aut censor cui fuit aliquid auctoritatis, quare ei primus licuit sententiam suam ferre. Consuetudine ex ordo patricium senatorum decus consulare possidentes dilectus est. Cum sententiam suam primus ferret princeps senatus voto suo movere potuit. 

Quamquam non magistratus cursus honorum fuit neque ei imperium inerat possessori huius muneris magna auctoritas fuit. Censores magistratum suum inientes officium sibi brevi tempore adrogaverunt. Aut priorem principem confimare aut censorem, qui suo officio diuturnissime fungeretur, aut alium censorem principem senatus creare eis datum est.

Imperator Pertinax eo titulo usus est distinguendi dominatum suum a tyrannide Commodi causa. Iam antiquitate posteriore Quintus Aurelius Symmachus princeps senatus factus est, etsi officium eo tempore caput senatus dicebatur. Eo nomine officium etiam apud Theodericum regem Ostrogothorum atestatum est.

 Index principum senatus rei publicae Romanae 
 …
 265 vel 258 a.C.n. Quintus Fabius Q.f. Maximus Gurges
 220 a.C.n. (?) - Lucius Cornelius Lentulus Caudinus
 214 a.C.n. – Marcus Fabius Buteo
 209 a.C.n. – Quintus Fabius Maximus
 204 a.C.n. – Quintus Fabius Maximus
 199 a.C.n. – Publius Cornelius Scipio Africanus
 184 a.C.n. – Lucius Valerius Flaccus
 179 a.C.n. – Marcus Aemilius Lepidus
 174 a.C.n. – Marcus Aemilius Lepidus
 169 a.C.n. – Marcus Aemilius Lepidus
 164 a.C.n. – Marcus Aemilius LepidusPlutarchus, Vita Aemilii 38.9.
 159 a.C.n. – Marcus Aemilius Lepidus
 154 a.C.n. – Marcus Aemilius Lepidus
 147 a.C.n. – Publius Cornelius Scipio Nasica Corculum
 142 a.C.n. – Publius Cornelius Scipio Nasica Corculum
 136 a.C.n. – Appius Claudius Pulcher (incertum)
 131 a.C.n. – Lucius Cornelius Lentulus Lupus
 125 a.C.n. – Publius Cornelius Lentulus
 115 a.C.n. – Marcus Aemilius Scaurus
 86 a.C.n. – Lucius Valerius Flaccus
 70 a.C.n. – Mamercus Aemilius Lepidus Livianus
 43 a.C.n. – Marcus Tullius Cicero (etsi non patricio ordine natus)
 28 a.C.n. – Augustus

 Plura legere si cupis 
 Marianne Bonnefond-Coudry,	"Le princeps senatus : vie et mort d'une institution républicaine" in Mélanges de l'école française de Rome, 1993ː 103-134
 Princeps senatus (Oxford References)
 Princeps senatus // Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft. — Stuttgardiae: J. B. Metzler, 1935. — Bd. S VI. — Kol. 699—700.

Categoria:Roma antiqua